Türkiye sahası türkü metinlerinde gözyaşı kavramı üzerine bir motif çalışması

Türk Halk Edebiyatının bizzat halk tarafından oluşturulmuş anonim halk edebiyatı ürünleri olan türküler, yaratıcısı olan halkın bireysel ve toplumsal yaşam deneyimlerinin, aşk, ayrılık, gurbet, hasret, çaresizlik, sevinç, neşe gibi ortak duygularının, göç, savaş gibi ulusal düzeydeki olaylar karşısındaki tavır ve tutumlarının, sosyal ve ekonomik koşullarının anlaşılmasında başvurulması gereken önemli kaynaklar arasındadır. Türkiye sahası türküleri üzerinde yapılan motif çalışmaları ve farklı yöntemlerle gerçekleştirilen araştırmalar türkülerin barındırdığı bu zengin unsurların anlaşılmasında son derece faydalı olmuştur. Bu çalışmada Türkiye sahası türkülerinde gözyaşı motifinin nicel ve nitel boyutları analiz edilmektedir. Bu bağlamda TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi'nde yer alan türküler taranarak, sözü edilen türkülerin kendi içlerinde konu bakımından sınıflandırılmasını bilhassa gözyaşı motifini oluşturan ağlama ve gözyaşı kavramları ile türevlerinin bu türkülerde hangi konularda ve bağlamda, hangi anlamlar ve söz sanatları kullanılarak işlendiği üzerinde durulmuştur. Ayrıca sözü edilen türkülerin bölgelere göre dağılımı da göz önünde bulundurulmuştur.