Türkiye ve seçilmiş ülke örneklerinde kentsel dönüşümün çok boyutlu analizi

Kentsel dönüşüm, tarihsel süreçte medeniyetlerin gelişiminde önemli bir rol oynamış; ancak sanayileşme, teknolojik ilerlemeler ve kontrolsüz kentleşme gibi faktörlerle birlikte sosyal, ekonomik ve kültürel sorunları da beraberinde getirmiştir. Plansız yapılaşmalar, çevresel ve kültürel kaynakların zarar görmesine, sürdürülebilirliğin tehdit edilmesine neden olmuştur. Bu bağlamda kentsel dönüşüm yalnızca fiziksel yenileme değil, sosyal bütünleşme, kültürel mirasın korunması ve ekonomik kalkınma gibi çok boyutlu hedefler içeren bir süreçtir. Bu tez çalışması, Türkiye'deki kentsel dönüşüm uygulamalarını sosyal ve kültürel etkiler açısından incelemekte ve bu uygulamaları Japonya, Çin, İngiltere, Almanya, Fransa, İspanya, Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya ve Lübnan gibi ülkelerdeki örnek projelerle karşılaştırmaktadır. Araştırmada, her ülkenin dönüşüm projeleri; amaç, uygulama biçimi, finansman modeli, uygulama alanı, uygulayıcı aktörler, katılımcılık düzeyi ve sosyal-kültürel etkiler açısından değerlendirilmiştir. Türkiye'de dönüşüm uygulamaları, neoliberal politikaların etkisiyle çoğunlukla fiziksel yenileme ve rant odaklı yaklaşımlarla sınırlı kalmış; sosyal adalet ve katılımcılık boyutları ikinci plana itilmiştir. Dünya örnekleri incelendiğinde ise daha katılımcı, sosyal bütünlük ve sürdürülebilirlik odaklı modellerin benimsendiği görülmektedir. Bu çalışma, Türkiye'deki dönüşüm politikalarının mevcut sorunlarını ortaya koyarak, uluslararası örneklerden yola çıkarak daha kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir kentsel dönüşüm politikalarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunmayı amaçlamaktadır.