Minority rights regime in Turkey and the European-regional organizations

Bu tez, etnik-kültürel farklılıkların eşit vatandaşlık ilkesi temelinde korunması koşulları üzerinde yoğunlaşarak, Türkiye ve Avrupa bölgesel kurumlarında azınlık hakları çerçevesinin genel görünümünü çıkarmayı amaçlamıştır. Modern dönemin egemen siyasi kurumu olan milli-devlet, ideolojik söylemi ve pratiği içinde, "vatandaşlık" (siyasi-hukuki mensubiyet) ile "milliyet" (etnik-kültürel mensubiyet) arasındaki ayrımı aşındırdığından, vatandaşlık kavramında saklı olan eşitlik ilkesi ethnik-kültürel farklılıkları dışlamıştır. Oysa, ethnik ve kültürel farklılıklar gösteren toplumsal ortamlarda gerçek eşitlik, eşit vatandaşlık adına kültürel farklılıkların dışlanmadığı bir zeminde sağlanabilmektedir. Bu gerçekten hareketle, azınlık hakları alanındaki çabalar, "eşitlik" ve "farklılık" kavramlarını aynı siyasi-yasal çerçeve içinde bağdaştırmaya çalışmıştır. Bu tez göstermektedir ki Avrupa bölgesel kurumlarında benimsenen değerler, ilkeler ve pratikler, birey-odaklı tanımlanan eşit vatandaşlık hakları ile grup-odaklı şekillenen kültürel farklılıkları önemli ölçüde bağdaştırabilmiştir. Türkiye'de ise bu iki boyut birbirini sık sık dışlamış, eşit vatandaşlık ile ulusal türdeşlik aynı algılanmış ve etnik-kültürel farklılık eşit olmayan bir muamelenin temelini oluşturagelmiştir. Bu geleneksel yapı, Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecinin etkisi altında kabul edilen uyum yasaları ile kırılmış, ülkedeki siyasi- hukuki çerçeve ve pratikler, etnik, kültürel, dinsel ve dilsel farklılıkları koruma ve geliştirme imkanlarını, vatandaş eşitliği ilkesini dışlamadan, tanımaya başlamıştır. Anahtar Kelimeler: Azınlık, Azınlık Hakları, Vatandaşlık, Eşitlik, Farklılık. ıı