Türkiye'de yetiştirilen kumkuat (Fortunella Spp.) meyve ve yapraklarının fenolik bileşikleri ve antioksidan aktiviteleri

Giriş/Amaç: Bu çalışmada kumkuat (kamkat) bitkisi ve ondan elde edilmiş 6 adet hibritin, yaş ve liyofilize edilerek kurutulmuş meyveleri ile yapraklarından çeşitli çözgenler kullanılarak elde edilen ekstraktlarında, bitkinin antioksidan kapasite, toplam fenolik ve flavonoid madde miktarına bakılmıştır. Materyal/Metot: Mersin Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğün'den toplanan kamkat (anaç tür ve 6 adet hibrit) meyve ve yapraklarından çeşitli çözgenler kullanılarak ekstraktlar elde edilmiştir. Ekstraktların Blois yöntemi kullanılarak Serbest Radikal Yakalama Aktivitesi, Dinis yöntemi kullanılarak Demir (II) İyonlarını Şelatlama Aktivitesi, Oyaizu yöntemi kullanılarak indirgeme kapasitesi in-vitro olarak çalışılmıştır. Ayrıca ekstraktların toplam fenolik madde ve flavonoid madde miktarları ise sırasıyla Folin-Ciocalteu ve Zhishen yöntemine göre tayin edilmiştir. Bulgular: Kamkat meyve ve yapraklarından elde edilen ekstraktların antioksidan kapasiteleri artan derişimle birlikte artmaktadır. Anaç tür ile hibritleri arasında majör bir farklılık görülmemiştir. Kamkat yapraklarının serbest radikal yakalama kapasitesi ile fenolik ve flavonoid madde miktarı meyvelerine göre daha fazladır. Sonuç: Kamkat meyve ve yapraklarının ihtiva ettiği fenolik ve flavonoid madde miktarına bağlı olarak antioksidan kapasitesinin de arttığı ve kamkat yaprakların fenolik, flavonoid içerik ve antioksidan kapasitesinin meyvelerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu özellikleri değerlendirildiğinde kamkat meyve ve yapraklarının gıda, kimya, farmakoloji vs, gibi alanlar için iyi bir kaynak olduğunu söyleyebiliriz. Kabuğu ile tüketilmesi sebebiyle farklı fitokimyasalları, besin olarak almamızı sağlayan kamkat meyvesi iyi bir alternatiftir. Anahtar Kelime: Antioksidan aktivite, Demir indirgeme, DPPH, Fortunella Spp., Kamkat, Metal şelatlama, Toplam fenolik içerik, Toplam flavonoid içerik, Uçucu yağ.