U bükme işlem parametrelerinin geri yaylanma davranışına etkisinin incelenmesi

U bükme işlemi, birçok endüstride metal parçaların üretimi için yaygın olarak kullanılan bir şekillendirme yöntemidir. Metal levhaların mobilya, araç parçaları, metal kasalar, kapı ve pencere çerçeveleri gibi birçok uygulamada U şeklinde bükülmesi yaygındır. U bükme işlemi sırasında geri yaylanmayı kontrol etmek için bazı stratejiler kullanılabilir. Bunlar arasında uygun şekillendirme parametrelerinin seçimi, malzeme seçimi, ısıl işlem adımları, gerilim giderme ve uygun takım tasarımı yer alabilir. Bu yöntemler, geri yaylanma miktarını azaltarak daha istikrarlı ve doğru sonuçlar elde etmeye yardımcı olabilir. Yapılan çalışmada U bükme işleminde farklı malzeme, sac kalınlığı ve kalıp açısının geri yaylanmaya etkisi sayısal ve deneysel olarak araştırılmıştır. Deneysel bükme işleminde sac kalınlığı olarak 3 farklı kalınlıkta (0.8, 1, 1.2 mm) AISI 304 paslanmaz çelik sacların ve 1 mm et kalınlığına sahip 3 farklı malzeme (AISI 304 paslanmaz çelik, DKP çelik ve Al 2014 alüminyum) kullanıldı. U bükme işlemleri 3 farklı kalıp yarıçapında ve 4 farklı kalıp açısında gerçekleştirilmiştir. U bükme deneyleri sonucunda 3 farklı malzeme içerisinde AISI 304 paslanmaz çelik sacların et kalınlığının artmasıyla geri yaylanma miktarında düşüş, kalıp açıklığının artmasıyla geri yaylanma miktarının arttığı görülmüştür. Aynı bükülme yarıçapı gruplarında, bükülme açısı arttıkça geri yaylanma değerleri azalmıştır. Al 2014 saclarda ise, bükme açısının artmasıyla geri yaylanma miktarı azalmış, kalıp yarıçapı arttıkça geri yaylanma miktarı artmıştır. DKP saclarda ise kalıp açısının artmasıyla geri yaylanma miktarı azalmış, kalıp yarıçapının artmasıyla geri yaylanma miktarının arttığı görülmüştür. Aynı et kalınlığına sahip 3 malzeme için yapılan U bükme deneylerinde en az geri yaylanma davranışının DKP saclarda elde edildiği görülmüştür.