Uluslararası göçün dış ticaret üzerine etkisi: Türkiye için ampirik bir analiz

Bu tezin amacı, Türkiye'de uluslararası göçün dış ticaret üzerine etkisini incelemektir. Çalışma 2013-2016 yılları arasında Türkiye'nin göç aldığı 125 ülke ile dış ticareti üzerine odaklanmaktadır. Bu amaçla çalışmada panel veri yöntemi kullanılmıştır. Analizler öncelikle tüm ülkeleri içeren modeller için yapılmıştır. Ardından modeller, OECD üyesi ülkeler ve gelişmekte olan ülkeler olmak üzere iki kategori için tekrar tahmin edilmiştir. Modellerde yer alan değişkenler, genişletilmiş çekim modeline göre belirlenmiştir. Dış ticaret değişkenleri olarak ihracat, ithalat ve toplam ticaret değişkeni kullanılmıştır. Dış ticaretin belirleyicileri göç, GSYH, mesafe, döviz kuru ve nüfus olarak belirlenmiştir. Çalışmanın iki temel sonucu bulunmaktadır. İlk olarak hem OECD ülkeleri hem de gelişmekte olan ülkeler için oluşturulan modellerde uluslararası göçün ihracat, ithalat ve dış ticaret üzerine etkisi pozitiftir. İkinci olarak Türkiye'de uluslararası göçün ithalat üzerindeki pozitif etkisi ihracat üzerindeki etkisinden daha büyüktür. Bu sonuç, Türkiye'de tercih etkisinin ağ etkisinden daha baskın olduğunu göstermektedir. Ayrıca Türkiye'ye daha nitelikli işgücüne sahip göçmenlerin gelmesini özendirecek politikalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Göç, Dış Ticaret, Panel Veri Analizi, Genişletilmiş Çekim Modeli