Uluslararası lojistik ve NATO lojistiği: Afganistan örneği

Bu tez çalışmasında, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün (NATO) Afganistan'daki lojistik faaliyetleri incelenmekte ve bu faaliyetlerin uluslararası lojistik alanı için ne tür öngörülerde bulunabileceği irdelenmektedir. Yapılan çalışmanın amacı; uluslararası lojistiğin güncel yaklaşımları çerçevesinde, NATO'nun Afganistan'da icra ettiği lojistik operasyonları değerlendirmek ve bu askeri lojistik faaliyetlerinin uluslararası lojistik alanına uygulanabilirliğini ortaya koymaktır. Tez çalışmasında esas olarak tarihsel vaka çalışması yöntemi kullanılmıştır. Tarihsel vaka çalışması hem idiyografik hem de nomotetik bilgi üretmek için eklektik veri kaynaklarını kullanarak geçmişten günümüze vaka/lar(ı) analiz etmektedir. Bu kapsamda çalışmada, dergiler, akademik makaleler ve tezler, arşiv kayıtları, fotoğraf arşivleri ve diğer fiziksel eserler gibi ikincil veri kaynakları kullanılmıştır. Günümüzde savunma kavramı ulusal sınırları aşarak hem uluslararası hem de çok boyutlu bir hale gelmiştir. Bu sebeple uluslararası askeri ve ticari lojistik planlamalar arasında benzerlikler bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle tüketiciye uygun maliyetle mal veya hizmetin sağlanması amacı askeri lojistikte de aynen geçerlidir. Örneğin uluslararası firmaların diğer ülkelerdeki dış kaynak kullanım stratejisi, bazen maddi bazen güvenlik gerekçeleriyle günümüz askeri uygulamalarında da görülmektedir. Ayrıca malzemenin taşınması, tedarik ve dağıtım, depolama ve envanter kontrolü, ulaştırma faaliyetleri, tasarım, bakım ve destek gibi lojistik fonksiyonlar ticari lojistikte olduğu gibi askeri alanda da yaygın şekilde kullanılmaktadır. NATO belirlediği lojistik prensip ve esasların, çok uluslu her operasyon için de uygulanabilir olduğunu kendi dokümanlarında da belirtmektedir. Bu çalışma ile askeri lojistikte yaygın uygulama alanı bulunan dış kaynak kullanımı, lojistik ön planlamanın önemi, standardizasyon ve birlikte çalışabilirlik konularında uluslararası işletmeler için yapılabilecek çıkarımlar değerlendirilmiştir. Sistematik lojistiğin başladığı askeri uygulamalarda edinilen tecrübeler, sivil uygulamalara ışık tutmaktadır. Bu sebeple NATO organizasyonu lojistiğinin uluslararası lojistik normlarıyla incelenmesinin literatüre yeni bir bakış açısı kazandıracağı kıymetlendirilmektedir.