Unikompartmental diz artroplastisinin patellofemoral dizilim üzerine etkisi

ÖZET Patellofemoral ağrı sendromu dizilim bozukluğu, diz çevresi kas disfonksiyonları, osteoartrit gibi bir çok nedenden dolayı gelişen diz önü ağrısı ile karakterize bir rahatsızlıktır. Orta ve ileri yaşlarda diz osteoartritinin tedavisinde unikompartmental diz protezi uygun hasta seçimi ile etkili bir tedavi yöntemi haline gelmektedir. Bu çalışmada kliniğimizde yapılan çimentolu Oxford faz 3 unikompartmental diz protezi yapılan hastaları retrospektif olarak değerlendirdik. Amacımız hastaların klinik sonuçlarının patellofemoral bölge sorunlarına olan etkisini ve patellofemoral bölge dizilimini koronal, sagittal ve aksiyel planda oluşturduğu değişiklikleri değerlendirmektir. Materyal Metod: Ocak 2016 – Aralık 2022 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde unikompartmental diz artroplastisi operasyonu uygulanan 44 hasta dahil edildi. Ortalama takip süresi 28,8 ay, vücut kitle indeksi 28,55±3,18, ortalama yaşı 58,43±7,37 olarak saptandı. Bulgular: Hastaların operasyon öncesi Oxford Diz Skoru ortalama 55,27 iken operasyon sonrası 81,59 saptandı. Ameliyat öncesi ve sonrası puanlar arasında farklılık istatistiksel olarak anlamlı (p=0,000) olarak bulundu. Hastaların Diz Cemiyeti skoru ise preoperatif 13,57, postoperatif skoru ise 37,32 idi. Ameliyat öncesi ve sonrası puanlar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı (p=0,000) bulundu. Kujala skoru ise ameliyat öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı (p=0,000) olmakla birlikte ortalama 55,14, sonrasında ise 71,77 idi. Hastaların postoperatif uyum açısı ameliyat öncesi dönemde ortalama 12,58 olup ameliyat sonrası dönemde 9,98 olarak ölçüldü. Ameliyat öncesi ve sonrası puanlar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı (p<0,000) bulundu. Insall Salvati açılarında ise ameliyat öncesi (ort. 1,09) ve ameliyat sonrası (ort 1,07) değerleri arasında anlamlı fark bulunamadı (p=0,207) Patellar tilt açısı ameliyat öncesi dönemde 10,10 ve sonrası dönemde ise 10,24 olarak saptanmış olup istatistiksel olarak anlamlı değildi. (p=0.577) Lateral Patellar Deplasman Miktarı ameliyat öncesi (ort. 6,02) ve ameliyat sonrası dönemde (ort. 6,04) değerlendirildiğinde istatistiksel olarak fark bulunamadı. (p=0,802) MPTA açısı ameliyat öncesi dönemde ortalama 84,80, ameliyat sonrası dönemde ise 87,21 olarak saptandı. İstatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p=0,000) Hastaların HKA açıları preoperatif dönemde 7,64, postoperatif dönemde ise 2,39 derece idi. Ameliyat öncesi ve sonrası puanlar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı (p=0,000) bulundu. Sonuç: Unikompartmental diz artroplastisi operasyonun, diz dizilimini düzeltme, klinik ve fonksiyonel skorları iyileştirme ve normal yürüyüş mekaniğini koruma gibi avantajları olmasının yanı sıra patellofemoral bölge sorunlarına da olumlu etki ettiği belirlenmiştir.