Üniversite çalışanlarının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum, beslenme bilgi düzeyleri ve uyku kalitelerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, üniversite çalışanlarının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları, beslenme bilgi düzeyleri ve uyku kalitelerini incelemek; söz konusu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ve değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış nicel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de devlet üniversitelerinde görev yapan akademik, idari ve destek personeli oluşturmakta olup, örneklemini Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nde görev yapan 402 üniversite çalışanı meydana getirmektedir. Veriler; Demografik Bilgi Formu, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBTO), Beslenme Bilgi Düzeyi Testi (YETBİD) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis ve Spearman rho korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum puanları cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşmış; erkek çalışanların ve 18–25 yaş grubundaki bireylerin tutum puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Beslenme bilgi düzeyinin cinsiyete ve görev türüne göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı saptanmıştır. Uyku kalitesi açısından ise eğitim düzeyi ve kronik hastalık durumu anlamlı belirleyiciler olarak öne çıkmış; eğitim düzeyi arttıkça uyku kalitesinin iyileştiği, kronik hastalığı bulunan çalışanların ise daha düşük uyku kalitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ile beslenme bilgi düzeyi arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunurken, beslenme tutumu ve beslenme bilgi düzeyi ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. v Sonuç olarak, üniversite çalışanlarının sağlık davranışlarının çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu; beslenme bilgi düzeyinin tutumları güçlendirdiği, ancak uyku kalitesinin daha çok stres, eğitim düzeyi ve kronik sağlık durumu gibi faktörlerden etkilendiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, üniversitelerde çalışan sağlığını geliştirmeye yönelik bütüncül, koruyucu ve kurumsal sağlık politikalarının gerekliliğine işaret etmektedir.