Urolitiasiz'li kedilerde böbrek hasarının araştırılması

Hazırlanan bu yüksek lisans tez projesinde ürolitiazisli veya kristalüri olan kedilerde olası böbrek hasarı ve böbrek fonksiyon kaybı araştırılmıştır. Kedilerde böbrek hastalıkları oldukça sık görülmekte olup özelikle yüksek protein içeren mamalarla evde beslenen kedilerde bu oran daha da artmaktadır. Bu kedilerde özellikle üriner sistem enfeksiyonları ile birlikte üriner sistem taşları da sık görülmektedir. Erken teşhis ve tedavi edilmeyen üriner sistem taşları böbreklerde başlangıçta akut böbrek hasarı (ABH), ilerlediğinde de geri dönüşümsüz kronik böbrek hasarına (KBH) neden olmaktadır. Hayvanlarda böbrek yetmezliğinin belirlenmesinde yoğun olarak kan üre nitrojen (BUN), kreatinin, glomerular filtrasyon hızı (GFH) ve proteinüri gibi kriterler kullanılmaktadır. Ancak bu parametrelerin referans değerler üstüne çıktığı durumlarda nefronların %70'den fazlası devre dışı kalmış olmakta yani olgu kronikleşmiş ve geç kalınmış olmaktadır. Akut böbrek hasarı geri dönüşümlü olup bu nedenle erken teşhis ve tedavi çok önemlidir. Kedilerde Bu çalışmada urolitiasizli kedilerde tubuler hasarı ve GFH''ındaki düşüşü daha erken teşhis eden biyomarkırlar kullanılarak böbrek hasarı araştırılmıştır. Çalışmada, urolitiasizli 20 ve klinik olarak sağlıklı 10 kedi kullanıldı. Çalışmada yer alan kediler farklı yaş, cinsiyet ve ırktan oluşturuldu. Bu kedilerden serum ve idrar örnekleri alınarak bu örneklerde biyokimyasal analizler yapıldı. Analiz sonuçlarına göre urolitiasizli kedilerden serum kreatinin (sCr) değerinin 2mg/dL'den küçük (sCr<2) ve büyük (sCr>2) olmak üzere iki eşit grup oluşturuldu. Bu hayvanlardan alınan serum (s) ve idrar (i) örneklerinde symmetric dimethylarginine (SDMA), kidney injury molecule 1 (KIM-1) ve idrarlarında neutrophil gelatinase associated-lipocalin (NGAL) ölçümleri kedi spesifik ELISA kitleri kullanılarak yapıldı. Sonuç olarak ürolitiasiz kaynaklı üriner obstrüksiyon olan kedilerde sSDMA, sKIM-1 ve iSDMA, iKIM-1 ve iNGAL değerlerindeki anlamlı artışlar belirlenmiş. KIM-1 ve idrar NGAL değerlerindeki artışlar ürolitiasizli kedilerde %55-70 oranında akut tubuler hasarın geliştiğini göstermektedir. SDMA değerindeki artışlar ise ürolitiasizli kedilerin %50-55'inin GFH'nın negatif yönde etkilendiğini ve kedilerin bir kısmının KBH'nın erken devresinde (IRIS evre I-II) olduğu göstermektedir. Çalışmada kreatinin artmadan (Grup sCr<2mg/dL) KIM-1, NGAL ve SDMA düzeyindeki artışlar bu markırların ürolitiasizli kedilerde akut tubuler hasarın ve erken KBH'nın belirlemede kreatininden daha duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır.