Uzaktan ve hibrit çalışma modellerinde çalışan mutluluğu ve üretkenliği

Küreselleşme, dijitalleşme ve pandemi sonrası yeniden şekillenen çalışma ilişkileri, geleneksel iş modellerinin geçerliliğini tartışmaya açmış, esnek çalışma biçimlerinin özellikle uzaktan ve hibrit modeller ekseninde yaygınlık kazanmasına neden olmuştur. Bu dönüşüm yalnızca işin yapıldığı mekânları değil, aynı zamanda çalışanların mutluluk düzeyleri, üretkenlik algıları ve iş yaşam dengesine dair deneyimlerini de yeniden tanımlanabilir bir bağlama oturtmuştur. Ancak üretkenlik ve mutluluk gibi kavramların uzaktan ve hibrit çalışma modellerinde nasıl biçimlendiği, hangi örgütsel, fiziki ve psikososyal koşullarda desteklendiği veya zayıfladığı konusunda tartışmalar sürmektedir. Bu doğrultuda hazırlanan araştırmada, söz konusu çalışma modellerin çalışan mutluluğu ve üretkenliği üzerindeki etkileri çok boyutlu bir kavramsal çerçevede ele alınmış; ilk bölümde esnek, uzaktan ve hibrit modellerin tarihsel ve kuramsal temelleri kapsamlı biçimde değerlendirilmiş; ikinci bölümde ise çalışan mutluluğu ve üretkenliği teorik yaklaşımlar, etkileyen faktörler ve iş-yaşam dengesi perspektifiyle incelenmiştir. Çalışmada farklı iş modellerinde, çalışan deneyimlerinin anlamlı biçimde değerlendirilmesi hedeflenmiş, bu doğrultuda nitel yöntem kullanılmış ve veriler 31 açık uçlu soru ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'nin 15 farklı ilinden, hibrit ya da tamamen uzaktan çalışma modelini benimsemiş kurumsal işletmelerde görev yapan 70 beyaz yakalı çalışan oluşturmuştur. Temel bulgular, hem uzaktan hem de hibrit modellerin genel olarak çalışanların mutluluk düzeyleri ve üretkenlik algıları üzerinde olumlu etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Özellikle esnek çalışma saatleri ve mekânsal özgürlük gibi faktörlerin, iş-yaşam dengesini iyileştirdiği, trafik stresini azalttığı ve genel mutluluğu artırdığı belirlenmiştir. Buna karşılık, iş ve özel yaşam arasındaki sınırların belirsizleşmesi, sosyal izolasyon ve sürekli erişilebilirlik baskısı gibi olumsuzluklar, bu modellerin dezavantajları olarak vurgulanmıştır. Bulgularda ayrıca, hibrit çalışmada yönetici tutumu, sosyal destek ve iletişim kalitesinin kritik belirleyiciler olduğu tespit edilmiştir