Varis dışı üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarımızın demografik ve klinik özellikleri

Varis dışı üst gastrointestinal sistem kanaması (VDÜGK) gastroenteroloji kliniklerinde sık karşılaşılan önemli acillerden biridir. Bu çalışmanın amacı VDÜGK ile takip edilen hastaların etyolojik faktörlerinin, tedavilerinin ve mortalitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Fırat üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniği'nde 2005-2010 yılları arasında VDÜGK nedeniyle endoskopi yapılarak izlenmiş olan toplam 330 hastanın demografik özellikleri, etyolojileri, risk faktörleri, tedavileri ve mortaliteleri yönünden retrospektif olarak değerlendirilmiştir.228'i (%69.1) erkek, 102'si (%30.9) kadın olan 330 hastanın yaş ortalaması 59.9 (17-99) idi. Hastaların 84'ü (%25.5) sigara, 12'si (%7) alkol, 292'si (%88.5) ilaç; (148'i (%44.8) nonsteroid anti-inflamatuvar ilaç (NSAİİ) , 113'ü (%34.2) aspirin kullanıyordu. Hastaların 73'ünde (%22.1) kardiyovasküler hastalık, 96'da (%29.1) hipertansiyon, 36'da (%10.9) diabetes mellitusu vardı. Hastaların 156'sına (%47.3) ilk 12 saatte, 117'sine (%35.5) ilk 12-24 saatte, 57'sine (%17.3) 24 saat sonrasında endoskopi yapılmıştır. 84 (%25.5) hastaya endoskopik tedavi uygulanmıştır. Endoskopik tedavilerden en fazla (%88.1) adrenalin enjeksiyonu yapılmıştır. Medikal tedavilerinde ise proton pompa inhibibitörleri (PPİ) kullanılmıştır. Hastaların 122'sine (%37) üreaz testi yapılmış ve test yapılan hastaların 107'sinde (%87) helikobakter pozitif olarak bulundu. Hastalara ilk 12 saatte 0.81±1.0, totalde 1.8±2.1 eritrosit süspansiyonu verildi.En sık rastlanan kanama nedenleri; 257'de (%77.9) peptik ülser, 119'da (%36.1) mide ülseri, 138'de (%41.8) duodenal ülser, 203'de (%61.5) eroziv gastrit tespit edildi. Hastaların riskinin değerlendirilmesi için forrest evrelemesi ve rockall skorlaması kullanıldı. Rockall skorlamasına göre 61 (%18.5) hasta düşük risk, 260 (%78.8) hasta orta risk ve 9 (%2.7) hasta yüksek riskli idi. Forrest evrelemesine göre hastaların çoğu evre 3 ülsere sahipti (153 hasta, %40.9). 7 hastaya (%2.1) cerrahi tedavi gerekti, 6'sında (%1.8) ölüm gerçekleşti.Varis dışı üst gastrointestinal kanama etyolojisi olarak en sık peptik ülser saptandı. Hastalarımızın yarısından fazlasında NSAİİ ve aspirin kullanımı risk faktörü olarak saptandı. Varis dışı üst gastrointestinal kanama erkeklerde ve yaşlılarda daha sık görülmekte, ileri yaş ve yandaş hastalıklar olması VDÜGK'nın halen önemli bir sağlık problemi olmasına yol açmaktadır. Varis dışı üst gastrointestinal kanama mortalitesi, cerrahi ve eritrosit süspansiyon replasmanı ihtiyacı oldukça düşük saptandı. Bunun nedeni yüksek oranda endoskopinin ilk 24 saatte yapılması ve endoskopik müdahale yapılmasından kaynaklanabilir.Anahtar kelimeler: Varis dışı üst gastrointestinal kanama, etyoloji, endoskopi