Verdî Kāsım Divanı (Transkripsiyonlu metin, sözlük, dizin)

Milletlerin gelişmişlik seviyesiyle dil ve edebiyatlarının gelişmişlik seviyesi paralellik gösterir. Büyük, köklü ve gelişmiş medeniyetlerin dil ve edebiyat alanlarına bakıldığında aynı oranda yüksek seviyede olduğu bilinmektedir. Bunu da gelişmiş medeniyetler önemli edebi eserler ortaya koyarak kanıtlamışlardır. Önemli eserler dil ve söz söyleme kudreti bakımından güçlü olan eserlerdir. Bir söz sanatı olan şiirler de bu eserler arasındadır. Türk şiiri dini törenlerden doğmuş fakat sonraları din dışı konularda da gelişimini sürdürmeye devam etmiştir. Yüzyıllarca edebiyatımızın ana anlatım aracı olan şiire "yır" adı ile ilk önce Orhun yazıtlarında sonra da Divan-ı Lügati't Türk'te rastlanmıştır. Türk edebiyatında en çok gelişme gösteren tür şiirdir. Edebiyatımızda sayısız yazı türleri mevcut olmakla beraber Türk milleti en çok şiiri benimsemiş ve sevmiştir. Bu yüzden olacak ki edebiyatımızda hikāyeler bile mesnevi yoluyla şiirle anlatılmıştır. Klasik edebiyatımızda da şiir önemli bir yere sahiptir. Öyle ki şairlik ölçüsü müretteb divana sahip olmak olarak görülmektedir. Bugüne kadar Klasik Türk edebiyatı alanında birçok çalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda pek çok sanatçı ve eserlerinin önemi tespit edilmiştir fakat hala tezkirelerde ve diğer kaynaklarda ismi geçen hayatı ve eserleri hakkında herhangi bir inceleme yapılmamış çok sayıda sanatçı mevcuttur. Bunların da diğer sanatçılarımız gibi incelenip ilim alemine kazandırılmaları ve önemlerinin bilinmesi gerekmektedir. Bu gereklilik neticesinde daha önce üzerinde hiçbir çalışma yapılmamış XVII. yüzyıl şairlerinden Verdî Kāsım ve Dîvan adlı eserini incelemeyi uygun gördük. Bu çalışma Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 2589 numarada kayıtlı olan Divanın transkripsiyonlu metni, sözlük ve dizin üzerine yapılan çalışmadan oluşmuştur. Bu eserde 168 şiir 2 tarih yer almaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde Klasik Türk Edebiyatında Şiir ve Klasik Türk Edebiyatında Tasavvuftan kısaca bahsedilmiştir. Birinci bölümünde transkripsiyonlu metin, ikinci bölümde sözlük, üçüncü bölümde dizin ve yapılan çalışmaların daha sağlıklı takip edilmesini sağlamak maksadıyla metnin Tıpkıbasımına yer verilmiştir. Metin üzerinde detaylı inceleme yapılmamasına karşılık genel olarak inceleme yapılmış ve bu da "sonuç" başlığı altında örneklerle özetlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Şiiri, Şair, Tasavvuf, Verdî Kāsım