Vergi hukukunda mücbir sebep ve COVID-19 dönemi incelemesi

Mücbir sebep kavramı anlamsal kökeniyle birlikte hukuk literatüründe de kendine yer edinmiş, zamanla her hukuk dalı için farklı anlam ve kapsamlar içeren bir mahiyete bürünmüştür. Bu minvalde ele alındığında, özellikle doğal afet, ani ağır hastalıklar ve benzeri durumların ortaya çıkması neticesinde, en çok vergi ödev ve haklarını etkileyen bir unsur haline gelmiştir. Vergi Hukuku özelinde bu şekilde kendine yer bulan mücbir sebep kavramı, değişen şartlar ve gelişen dünya düzeni ile birlikte yenilenmiş, en son COVID-19 pandemisi ile birlikte yeni bir mahiyete bürünmüştür. Uzunca bir süre tüm dünyayı etkisi altına almış olan COVID-19 salgını, ülkemizde de Mart 2020 itibariyle görülmeye başlamış ve aylar hatta yıllar süren yıkıcı bir sürece yol açmıştır. Vergisel anlamda ele alındığında mücbir sebep kavramı içinde kendisine yer bulan COVID-19 hastalığının sonuçları, kamu otoritesince yine bu kapsamda değerlendirilerek alınan tedbirler doğrultusunda olumsuz etkilerinden arındırılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı tarihsel kökeninden başlayarak mücbir sebep kavramının önce vergi hukuku özelinde incelenmesini, ardından da COVID-19 salgını döneminde bu kavram ışığında alınan tedbirlerin akıbetini, belgesel tarama metodu çerçevesinde ele almaktır. Yapılan araştırma neticesinde mücbir sebep kavramının pandemi benzeri olası durumlar karşısında kullanılmak üzere günümüz dünyasında çok daha geniş kapsamlı bir öneme haiz olduğu sonucuna varılmıştır.