Vergilendirme yetkisi ve verginin yasallığı ilkesi

Tarih boyunca üstün güç olan devletin, kendisini oluşturan bireyler üzerindeki vergilendirmeye ilişkin yetkileri, vergilendirme alanında, Bakanlar Kurulu'na tanınan düzenleme yetkisinin sınırlarının belirlenmesi, bu yetkiyi veren yasanın anayasal vergileme ilkelerine uygunluğu, kullanılan yetkinin anayasal normlara, yetkinin verildiği yasal normlara ve kamu yararı ile hizmet gereklerine uygunluğunun denetimi ve söz konusu denetim sonucunda yargı organlarınca verilen kararlar bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.Devletin toplum üzerinde sahip olduğu yetkilerin belki de en önemlisi olan vergilendirme yetkisinin, yasal ve anayasal zemine ve metne bağlanarak kendisini oluşturan bireyler karşısında sınırlandırılması devlet kavramının değişmesi ve gelişmesi ile hemen hemen bütün demokratik ülkelerin yasa ve anayasalarında yer almıştır.Özellikle sosyal devlet ilkesinin gelişmesi ile devletin ekonomik ve sosyal hayattaki faaliyetleri arttıkça, üstlendiği hizmetleri gerçekleştirebilmesi için devlet daha fazla kamu gelirine ihtiyaç duyar hale gelmiştir. İşte devletin, kamu giderlerini karşılamak amacıyla cebri ve zorunlu olarak vergi almasının devlet açısından karşılamak zorunda olduğu kamusal ihtiyaçların finansmanı için zorunlu olması, birey açısından ise vergilendirmenin keyfiliğinden korunabilmesinin sağlanması için vergiye ilişkin düzenlemelerin yasalarda yer alması gerektiği fikri vergilerin yasallığı ilkesinin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.Vergilendirme yetkisi aslen yasama organına ait olup, yürütme organına, ekonomik hayata etkin ve hızlı müdahalelerde bulunması için vergilendirme alanında bir kısım koşullu ve sınırlı yetkiler verilmiştir. Olağanüstü hallerde Bakanlar Kurulu'nun vergilendirme yetkisini nasıl kullanacağı, bu yönetim usullerine ilişkin yasalarda önceden düzenlenmiştir. Anayasa'nın 73/4. ve 167/2. maddeleri gereği, vergilendirme alanındaki düzenleme yetkileri ise, anayasal vergilendirme ilkelerine ve yetki veren yasa hükümlerine uygun olarak sadece bakanlar kurulu tarafından kullanılmalı; başta vergilerin yasallığı ilkesi olmak üzere anayasal vergilendirme ilkelerinin dolanılması niteliğini taşıyan yetkiler yasalarla verilmemeli ve bu nitelikteki yetki kullanımlarından kaçınılmalıdır.