Yaban hayatı üst geçitlerinin büyük memeliler tarafından kullanımının değerlendirilmesi: İzmir-Çeşme otoyolu ekolojik köprüsü

Ulaşım ağları peyzajı parçalayarak yaban hayatı üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Yaban hayatı üst geçitleri ise bölünmüş peyzajları birleştirerek yaban hayvanların güvenli şekilde geçişlerine olanak sağlayan yapılardır. İzmir Çeşme Otoyolu'nda yaban hayatı araç kazalarını azaltmak amacıyla 2020 yılında Zeytinler Mevkii'nde ilk ekolojik köprü hizmete girmiştir. Bu çalışmada Zeytinler Ekolojik Köprü'sünün büyük memeliler tarafında kıullanımın değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için yaban hayatı geçişleri izlenmiş ve analiz edilerek Bayes ağları ile modellenmiştir. Çalışma süresince altı orta-büyük memeli yaban hayvanı türüne ait 686 geçiş görüntülenmiştir. Yaban hayatı geçişlerinin yaklaşık %87.5'ini yaban domuzu ve %10'unu tilki oluşturmuştur. Yaban hayvanları en fazla sonbahar ayında, 22:00-02:00 saatleri arasında, ayın hilal ve şişkin fazlarında geçmiştir. Model sonuçları, sonbaharda havuz doluyken azılı yaban domuzu geçişlerinin sürü yaban domuzu geçişlerinin birbuçuk katına ulaştığını göstermiştir. Bu çalışma başta üst geçidin yaban hayatı kullanılabilirliğini analiz etmesinin yanında, yaban hayatı araç çarpışmalarının zamanlamasını anlamada ve üst geçidin tasarımındaki öğelerin geçişleri nasıl etkilediğini ortaya koyması açısından önemli ipuçları sunmuştur. Çalışma sonuçları ve çıkarımları ile birlikte başta ekolojik köprü yer seçimi olmak üzere, hedef tür ve tasarım konularında bundan sonra yapılacak üst geçitler için geliştirilebilir bir rehber oluşturulmuştur.