Yapı içi hava kirleticileri ve risk yönetimi

nsanların en temel gereksinimlerinden bir tanesi barınmadır. nsanlar yasamlarının büyük bir bölümünü kapalı ortamlarda geçirmektedir. Bu nedenle yapı içi hava niteliginin (IAQ) iyi olması insan saglıgı için önemlidir. Yapı içi havasını dogal ve yapay kirleticiler kirletir. Bu kirleticiler yapı dısından (egzoz dumanı, endüstri ve konut bacaları, doga olayları vb.), yapı kullanıcılarının eylemlerinden (canlının biyolojik ve fizyolojik eylemleri, hobileri, mesleki eylemleri, sigara dumanı vb.) ve yapı içindeki ürünlerden (mobilyalardan, kaplamalardan, dogramalardan vb.) kaynaklanan kirleticilerdir. Yapı içi hava kirleticilerinin insan saglıgı üzerinde etkileri yapı kullanıcılarına göre degisebilmektedir. Her kirletici o ortamda bulunan her insanda aynı etkiyi göstermeyebilir ya da aynı etkiyi farklı sürelerde, farklı derecelerde gösterebilir. Yapı içi hava kirleticilerinin risk yönetimlerini olusturabilmek için risklerin kabul edilebilir ya da kabul edilemez olduklarının degerlendirilmesinin yapılması gerekmektedir. Risk yönetimi, yönetilebilir degerlerdeki riskler için yapılmaktadır. Risk gruplarındaki risklerin düzeyine göre; yapıda iyilestirme yapılabilir, yapı yok edilmeden kullanılması engellenebilir ve ya yapı yıkılabilir. Yapı içi hava kirleticilerinin insan saglıgını olumsuz etkilememesi veya olusabilecek etkilerin en az düzeyde tutulabilmesi için risk yönetimi olusturulacak teknik bir grup tarafından hazırlanmalı ve dogru uygulanmalıdır. Anahtar kelimeler: Yapı içi hava niteligi, yapı içi hava kirleticileri, yapı içi kirletici kaynaklı saglık sorunları, risk süreçleri, risk degerlendirmesi, yapı içi hava kirliligi risk yönetimi.