Yaygın kaygı belirtileri açısından şema terapi modeline göre bir inceleme

Mevcut çalışmanın amacı, algılanan ebeveynlik biçimlerinin, erken dönem uyum bozucu şemaların ve uyum bozucu baş etme şekillerinin yaygın kaygı bozukluğu belirtilerini ne ölçüde yordadığını incelemek; algılanan ebeveynlik biçimleri ile yaygın kaygı belirtileri arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şema alanlarının aracı rolünü araştırmak; erken dönem uyum bozucu şema alanları ile yaygın kaygı belirtileri arasındaki ilişkide uyum bozucu baş etme şekillerinin aracı rolünü değerlendirmeyi içermektedir. Çeşitli yaş ve meslek grubundan 539 gönüllü katılımcı araştırma örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama araçları, Young Ebeveynlik Ölçeği (YRBÖ), Young Şema Ölçeği-Kısa Form (YŞÖ-KF3), Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YR-KÖ), Young Telafi Ölçeği (YTÖ), Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Testi ve kontrol amaçlı Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır. Regresyon analizleri sonucunda yaygın kaygı belirtileri ile anneye dair kötümser/endişeli; babaya dair koşullu/başarı odaklı ebeveynlik biçimi; şema alanlarından zedelenmiş otonomi, yüksek standartlar ve zedelenmiş sınırlar; uyum bozucu baş etme şekillerinden psikosomatizm ve kontrol ilişkili olarak bulunmuştur. Ayrıca algılanan ebeveynlik biçimlerinin yaygın kaygı belirtilerini yordamasında zedelenmiş otonomi ve yüksek standartlar; erken dönem uyum bozucu şema alanlarının yaygın kaygı belirtilerini yordamasında psikosomatizm ve kontrol baş etme şekillerinin aracı rol oynadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.