Yeni kamu işletmeciliği anlayışının personelin niteliği, iş ve sosyal yaşamına etkileri: Devlet üniversiteleri idari personel örneği

1980'li yılların ardından küreselleşme ile tüm dünyanın hızla değişen ekonomik, toplumsal ve siyasal düzeni, kamu yönetiminde yeni arayışların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu arayışların içinde "Yeni Kamu Yönetimi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim" gibi pek çok yaklaşım ön plana çıkmıştır. Yeni bakış açıları geliştiren bu yaklaşımlarla kamu yönetiminde yeni uygulamalar da sahneye konmuştur. Kamu yönetiminin yeniden ele alınış biçimleri, kimi zaman devletler ve kamu sektörü tarafından takdir edilerek hızla benimsenmiş, kimi zaman da değişimden etkilenen çeşitli çevrelerce yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Kamu sektörünün daha verimli, etkin ve hesap verebilir hale getirilebilmesi için piyasa mekanizmalarını kullanan işletmeci ve özel sektör temelli anlayış olarak özetlenebilecek yeni kamu işletmeciliği, günümüzdeki etkili konumuyla halen araştırmaya değer bir kuram olarak varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle çalışmada, kuramsal çerçeve olarak yeni kamu işletmeciliği seçilmiştir. Çalışmada öncelikle, yeni kamu işletmeciliği yaklaşımının kuramsal desteği, temel özelikleri ile hakkındaki eleştirilere değinilmiştir. Ardından, kamu yönetimi unsurlarından olan kamu personel rejimini genel anlamda ne şekilde dönüştürdüğü ele alınmış ve Türk devlet üniversiteleri idari personeli özelinde araştırma sürdürülmüştür. Yeni kamu işletmeciliği anlayışla geliştirilen uygulama ve süreçlerin, dönüştürdüğü kamu personel rejimi ile Türkiye'de devlet üniversiteleri idari teşkilat yapısı ve personeli üzerinde; personelin niteliği, iş ve sosyal yaşamı açısından ne gibi değişikliklere yol açtığının cevabı aranmıştır. Bu cevaba ulaşmak amacıyla, Türkiye'de devlet üniversitelerinde görev yapan 389 idari personel ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca örneklem olarak seçilen devlet üniversitelerinden 6 personel birimi yöneticisi ve çeşitli statülerde görev yapan 12 idari personel ile derinlemesine mülakat çalışmaları yapılmış ve içerik analizi yöntemiyle elde edilen bulgularla anket çalışması desteklenmiştir. Araştırmanın sonucunda yeni kamu işletmeciliği ilke ve uygulamalarının, devlet üniversiteleri idari teşkilat yapısı ile personelinin niteliği, iş ve sosyal yaşamına etkileri analiz edilmiş ve çalışmanın sonuç kısmında değerlendirmelere yer verilmiştir.