Yenikapı 29 batığının bozulma durumunun araştırılması ve koruma önerisi

Yenikapı (YK) 29 batığının bozulma durumunun araştırılması ve konservasyon yönteminin belirlenmesi, tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Konservasyon çalışmalarında kullanılacak olan emdirme kimyasalının belirlenebilmesi için batığın bozulmuşluk durumu fiziksel ve kimyasal olarak incelenmiştir. Bu incelemeler, YK 29 batığı ahşapları üzerinde yoğunluk (g/cm3), maksimum su içeriği (%), ahşap madde kaybı (%), FTIR, SEM ve XRF analizlerinin gerçekleştirilmesiyle yapılmıştır. Ahşapların bozulma derecesini belirlemek için kullanılan maksimum su içeriği değerleri %164-1275 arasında bulunmuştur. Maksimum su içeriği değerleri, YK 29 batığı ahşaplarının bozulma derecesi olarak 1. 2. ve 3. sınıfta olduğunu göstermektedir. YK 29 batığından alınan örnekler üzerinde gerçekleştirilen SEM incelemeleri, örneklerin hücresel seviyedeki fiziksel bozulmalarını göstermiş olup maksimum su içeriği (%) değerlerine göre tespit edilen bozulma derecelerinin örnek ile örtüşüp örtüşmediğini ortaya koymuştur. XRF analizi ile YK 29 batığından alınmış olan örneklerin elementel yapısı çıkartılmış ve batık ahşaplarına zarar vermekte olan demir ve sülfür miktarı yarı kantitatif olarak belirlenmiştir. FTIR analizleri, ahşabı oluşturan ana malzemelerde yaşanan bozulmaları spektrumlar olarak göstermiştir. Elde edilen spektrumlar, YK 29 örnekleri ile aynı cinsteki taze ahşabın spektrumlarıyla karşılaştırılarak kimyasal bozulmanın tespiti yapılmıştır. Analiz sonuçları, suya doymuş ahşap konservasyonu ile alakalı literatür taramasının sonucunda elde edilen veriler ile karşılaştırılmış ve uygun bir koruma önerisi sunulmuştur. Bu öneride YK 29 ahşaplarının konservasyonu için %35-45 konsantrasyondaki PEG 2000 ve 3350'nin sırayla emdirilmesinin gerekliliği ve nedenleri açıklanmıştır. Emdirme işleminin ardından dondurarak kurutma önerilmektedir.