Yoğun bakım hastalarından izole edilen mayalar ve antifungal ajanlara duyarlılıkları

1.ÖZET Yoğun Bakım Hastalarından izole Edilen Mayalar ve Antifungal Ajanlara Duyarlılıkları Gelişen dahili ve cerrahi sağaltım uygulamaları, organ nakilleri gibi yeni sağaltım teknikleri ve invaziv tanı girişimleri gibi nedenlerle fırsatçı mantar infeksiyonları yönünden risk grubuna giren hasta sayısı artmaktadır. Yoğun bakım üniteleri (YBÜ) en yüksek hastane infeksiyonları oranlarının saptandığı bölümlerdir. Bu bölümlerde yatan hastalar fırsatçı mantar infeksiyonları yönünden daha fazla risk altındadırlar. Bu infeksiyonlardan en sık soyutlanan etkenler Candida türleridir. Maya türlerinin virülans ve antifungal ilaçlara direnç durumunda değişiklik göstermesi, YBÜ hastalarında mantar infeksiyonlarının yüksek mortalite ve morbiditeyle sonuçlanması gibi nedenlerle bu ünitelerdeki hastalardan soyutlanan maya izolatlarında tür dağılımı, duyarlılık paterni ve direnç oranlarının belirlenmesi önemlidir. Çalışmamızda YBÜ hastalarına ait klinik örneklerden soyutlanan 113 maya izolatının tür tanımlaması, koloni görünümü, çimlenme borusu yapımı, mısır unu tween 80 ağardaki görünüm ve üreaz aktivitesi araştırılarak yapılmıştır. Suşların amfoterisin B, flukonazol, itrakonazol ve ketokonazole duyarlılıkları NCCLS M27-A standartlarına uygun olarak çalışılan mikrodilüsyon yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmamızda yer alan 113 maya izolatının 55'i C. albicans, 22'si C. glabrata, 13'ü C. tropicalis, yedisi Trichosporon spp., altısı C. parapsilosis, dördü C. krusei, üçü C. guilliermondii, ikisi C. kefyr ve biri G. candidum olarak tanımlanmıştır. Yapılan antifungal duyarlılık testlerinin sonuçlarına göre, suşiarımızda MİK değerleri amfoterisin B, flukonazol, itrakonazol ve ketokonazol için sırası ile 0.06-1 ug/ml, 0.125-64 ug/ml, 0.015-8 ug/ml ve 0.03-8 ug/ml arasında belirlenmiştir. İzolatlarımızda amfoterisin B direnci saptanmazkenCandida türlerinde flukonazol ve itrakonazol direnci sırası ile %8.6 ve %13.3 oranlarında bulunmuştur. Sonuç olarak, YBÜ hastalarından soyutlanan maya izolatlarının tanımlaması ve antifungal duyarlılık araştırmalarının gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamız verilerine göre amfoterisin B'nin halen etkin bir antifungal ilaç olduğunu söyleyebiliriz. C. glabrata türündeki artış ve bu türde azol grubu ilaçlara yüksek oranda direnç saptanmış olması önem taşımaktadır. C. glabrata dışındaki Candida türlerinde de azol direnci saptamamıza rağmen tür tanımlaması ile birlikte değerlendirildiğinde azol türevlerinin sağaltımda kullanılabileceğini görüşündeyiz. Anahtar kelimeler: Yoğun bakım ünitesi, maya mantarları, antifungal duyarlılık, mikrodilüsyon yöntemi