Yoğun bakım hemşirelerinin santral venöz kateter enfeksiyonları ile ilgili bilgi ve tutumları

Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinin santral venöz kateter enfeksiyonu ile ilgili bilgi ve tutumlarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Aydın Devlet Hastanesi 8 yoğun bakım ünitesinde çalışan 100 hemşireye santral venöz kateter enfeksiyonu ile ilgili bilgi ve tutumlarını ölçmeye yönelik anket çalışması uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak çözümlenmiştir. Veriler, tanımlayıcı istatistiksel metotlar Ki-kare ve Kruskal Wallis testleri ile çözümlenmiştir. Bu çalışma sonucunda; hemşirelerin bilgi olarak en iyi oldukları konu damar duvarını etkileyecek olan ilaç uygulamalarında santral venöz kateteri kullandıkları,santral venöz kateter uygulama yerlerini bildikleri,çok lümenli kateterlerin yerleştirilmesi çoklu girişime izin verip enfeksiyon riskini arttırdığını bildileri tespit edilmiştir.Yapışma özelliği iyi olan poliüretan örtüler ,steril gazlı bez ve kapatıcı örtüleri kullandıkları, kateter giriş yeri pansumanı ve örtülerini belli aralıklarla yaptıkları tüm bu işlemlerde aseptik tekniklere dikkat ettikleri,el hijyenine önem verdikleri tespit edilmiştir. Çoğu hemşire kateter giriş yerinde kanama sıvı birikimi akıntı varsa gazlı bezle pansuman yapmadıklarını belirtmiş oysa ki kateter bölgesinde akıntı kanama gibi durumlarda o bölgeye gazlı bezle pansuman önerildiği ve bu işlemin kateter enfeksiyonu açısından önemli olduğu konusunda bilgi verilmesi gerekmektedir. 40 yaş ve altı hemşirelerin gazlı bezle pansumanların 2 günde bir değiştirilmesi gerektiğini bilmiş oldukları saptanmış olup, diğer hemşirelerin genel anlamda bu süreleri bilmedikleri düşünülebilir. Örtü bütünlüğü bozulursa , gevşerse, ıslanırsa, gözle görünür şekide kirlenirse derhal örtü değişimi yapılması gerektiği sorusuna lisans ve yükek lisans mezunu hemşirelerin tamamı doğru cevap verdiği saptanmıştır. Bu durum öğrenim durumu yükseldikçe uygulamanın daha doğru yapıldığını göstermektedir. Çalışmamızda santral venöz kateter ile ilgili eğitim alan hemşirelerin cilt antisepsisinde %70 lik alkol içeren > 0.5 klorheksidin solüsyonu kullandıkları saptanmıştır. Bu durum ise eğitim alan hemşirelerde doğru uygulamanın daha fazla yapıldığını göstermektedir. Çoğu hemşirenin kateter sabitleyicisi olarak elastik olan olmayan rulo bandajları kullandıkları tespit edilmiştir. Rulo bandajların kullanımının uygun olmadığı konusunda bilgi verilmelidir. Günlük olarak kateter dış yüzeyinin antiseptik ile silinmesi mikroorganizma yükünü azaltmakta ve kolonizasyonu da azaltmakta olduğu çoğu hemşire tarafından bilinmekte olduğu saptanmıştır. Bu konu da bilgi eksikliği olmadığını düşündürmektedir. Kan kültürü alımı esnasında ilk kan örneği atılmamalı kültür için bu kanın kullanılması bilgisini çoğu hemşire doğru cevap vermiştir. Kateterden kültür almadan önce birleşme yerinin temizliğinin alkol ile yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu uygulamaların kontaminasyon riskini arttırdığı konusunda bilgi eksikliği düşünülmektedir. Çalışmamız sonuçları ışığında kontaminasyon oranını azaltmak için santral venöz kateter enfeksiyonu ve santral venöz kateter bakımı ile ilgili politika ve prosedürler hazırlanmalıdır. Santral venöz kateter kullanan ve bunlara bakım veren hemşirelere yönelik rutin eğitimler yapılarak farkındalığın arttırılmasının önemli olduğu düşüncesindeyiz.