Yüksek sıcaklıklarda Denizli ırkı tavuklarında Hsp70 sentezi ve bazı verim özellikleri üzerine biir araştırma

Araştırmanın amacı, değişik çevre sıcaklıklarında Denizli ırkı tavuklarının HSP70 (sıcak şok proteini) sentezini, kandaki bazı biyokimyasal değişikliklerini ve ırka ait bazı verim özelliklerini saptamaktır. Çalışmada hayvan materyali olarak 196 adet Denizli ırkı tavuk kullanılmıştır. Yirmi haftalık yaşa kadar birlikte yerde yetiştirilen tavuklar 20. haftada 4 gruba ayrılarak bireysel yumurtlama kafeslerine alınmıştır. Tavuklar bu kafeslerde 40 haftalık yaşa kadar normal yetiştirme şartlarında barındırılmıştır ve bu dönemdeki verim özellikleri belirlenmiştir. Kontrol grubundaki (grup I) tavuklar 40-44 haftalar arasında 22°C'lik sıcaklıkta barındırılmış, bu haftalarda II, III ve IV. deneme gruplarına sırasıyla 34°C, 37°C ve 40°C'lik sıcaklıklar uygulanmıştır. Artan sıcaklıkların etkisiyle yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, yumurta verimi, yumurta ağırlığı, yumurta kabuk ağırlığı, yumurta kabuk kalınlığı ve yumurta kabuk oranında önemli düzeyde azalmalar saptanmıştır. Sıcaklıkların uygulandığı farklı zamanlarda (0, 30, 60, 90 ve 120. dakika) her gruptan 3 tavuğun boyun toplardamarından kan örnekleri alınmış ve alınan örneklerde toplam kolesterol, T3 hormonu, hematokrit ve HSP70 düzeyleri saptanmıştır. Mononükleer kan hücreleri izole edilmiş ve HSP70 konsantrasyonları monoklonal anti-HSP70 antikoru kullanılarak Western Blot analizi ile saptanmıştır. Artan çevre sıcaklığı ile birlikte T3 hormonu ve hematokrit değerleri düşerken toplam kolesterol düzeyi artmıştır (P<0.05). Kontrol grubu dışındaki tüm gruplarda sıcak stresi ile birlikte HSP70 sentezinin gerçekleştiği ve sentez miktarının zamana ve uygulanan sıcaklığa bağlı olarak değiştiği gözlenmiştir. Kan serumunda ve mononükleer kan hücrelerinde saptanan HSP70 sentezinde tavuklar arasında bireysel farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, Denizli ırkı içerisinde sıcağa daha dayanıklı bireylerin seçiminde HSP70 ve T3 özelliklerinin ıslah programlarında seleksiyon parametresi olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.