Yüz asimetrisi nedeniyle ortognatik cerrahi uygulanan hastalarda postoperatif stabilitenin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi

Bir bireyin büyüme ve gelişimi sırasında, maksillofasiyal yapılar genetik ve çevresel faktörlere bağlı olarak gelişir. Bu yapıların büyümesi orantısız ve anormal şekilde gerçekleşirse dentofasiyal deformite meydana gelebilir. Bu deformite gelişimsel veya edinilmiş olabileceği gibi travma, enfeksiyon ve diğer dış etkenlerin bir sonucu olarak da karşımıza çıkabilmektedir. Dentofasiyal anomaliler, hafif dentoalveoler düzeyden, estetik açıdan yüz görünümünü etkileyebilecek şiddetli iskeletsel bozukluklara kadar değişkenlik gösterebilmektedir. Fasiyal asimetri yüzün iki tarafı arasındaki boyut veya ilişki uyumsuzluğudur. Fasiyal asimetrinin teşhisinde fotoğraflar, anteroposterior radyografiler, panoramik radyografiler ve 3 boyutlu görüntüleme yöntemi (KIBT) kullanılır. Bu çalışmanın amacı; yüz asimetrisi nedeniyle ortognatik cerrahi uygulanan hastalarda ameliyat öncesi ve sonrası dönemde çekilen konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri üzerinde yapılacak ölçümler ile uzun dönem stabilitenin değerlendirilmesidir. Bu retrospektif çalışmaya Çukurova Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran dentofasiyal deformiteli hastalardan çalışma kriterlerine uygun olan 14 hasta dahil edildi. Olguların 9'u kadın (%64,3), 5'i erkekti (%35,7). Olguların yaş ortalaması 29,35 ± 3,97 (21-36 yaş) yıldı. Fasiyal asimetrinin tedavisi için uygulanan bilateral sagital split osteotomisi (BSSO) sırasında posterior bükme osteotomisi yöntemi uygulandı. Tüm hastalardan ortognatik cerrahi ameliyatı öncesinde (T0), ameliyat sonrası 10.günde (T1) ve ameliyat sonrası 6 – 12 ay aralığında (T2) KIBT görüntüleri alındı (Planmeca Romexis, Helsinki, Finlandiya; 90 Kv; 10 mA; ekspoz süresi,13,5 sn; voksel boyutu, 0,4 mm). Alınan KIBT'ler üzerinde postoperatif stabilitenin değerlendirilmesinde bigonial mesafe, Menton (Me) deviasyonu, mandibuler kant miktarı ve ramus eğimi açısı ölçümleri yapıldı. Bu parametreleri ölçmek için Dolphin Görüntüleme 3D Surgery yazılımı (Dolphin Imaging 11.95 premium, Dolphin Imaging & Management Solutions, Kaliforniya, ABD) kullanıldı. Kemik segmentleri arasındaki boşluğun iyileşmesi aksiyel kesitte değerlendirildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edildi. Bigonial mesafe (mm) ölçümleri değerlendirildiğinde T0 ile T1 ve T1 ile T2 dönemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Diğer yandan, T2 döneminde T0 dönemine kıyasla bigonial mesafe miktarı istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha yüksek bulundu (p=0,005). T0 dönemindeki Me deviasyonu (mm) T1 ve T2 dönemleri ile kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (sırasıyla; p<0,001, p<0,001). Diğer yandan, Me deviasyonu açısından T1 ve T2 dönemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilemedi (p>0,05). Mandibular kant miktarı (mm) ve Ramus eğimi açısı (derece) ölçümlerinde dönemler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). PBO ile proksimal segment arasındaki kemik boşluğunun iyileşmesi değerlendirildiğinde hastaların %85,7 (n=12)'sinde tam kemik dokusuyla iyileşme, %14,3 (n=2)'ünde ise kallus dokusuyla iyileşme tespit edildi. Hiçbir hastada kötü iyileşme belirlenmedi. Sonuç olarak, bu çalışmada yüz asimetrisi olan hastalarda BSSO sırasında yapılan PBO ile kemik intereferenslerinin ortadan kaldırıldığı, proksimal segmente gelecek olan laterotrüziv kuvvetlerin minimalize edildiği, kondil pozisyonunun korunduğu ve bunun sonucunda da relaps gelişme riskinin azaldığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yüz Asimetrisi, Ortognatik Cerrahi, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi, Postoperatif Stabilite.