Ziya Gökalp'in eğitim anlayışı

Auguste Comte Fransa'yı içinde bulunduğu bunalımdan kurtarmak için nasıl Sosyoloji'yi kurdu ise Gökalp'te, doğu ve batı düşüncelerini harmanlayarak memleketi içinde bulunduğu bunalımdan kurtarmak istemiştir.Bu araştırmada amacımız Ziya Gökalp'in eğitim ile ilgili düşüncelerini ortaya koymaktır. Bu anlamda; Gökalp'in eğitime verdiği önemin ve görüşlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için, düşüncesinin şekillenmesinde önemli bir yere sahip olan hars ve medeniyet yanında çağdaşlaşma, dil, din, iktisat, aile, ahlak ile ilgili görüşleri eğitim bağlamında incelenmiştir. Bunların yanında milli eğitim, örgün ve yaygın eğitim, sosyalleşme, ilk-orta ve yüksek öğretim kademelerinin mevcut durumu ve bunların çözümüne yönelik düşünceleri yer almaktadır. Eğitim sosyal bir hadise olduğu kadar, toplumda yer alan her kurumla etkisi kaçınılmazdır. Zira terbiye dediği eğitimi fertlerin `milli kültüre uyumu' şeklinde tanımlarken, burada her kuruma birtakım görevler düşmektedir. Eğitimin amacı öncelikle fertlerin milli kültürü benimsetmesi, daha sonra ise çağdaş değerlerle bunları harmanlayabilmesidir.Düşünceleriyle döneme damgasını vurmayı başaran Gökalp'in düşünceleri gerek o dönemde gerekse öldükten sonra hayata geçirilmeye devam etmiştir. Tevhid-i Tedrisattan, medeni kanun, kızların eğitimi, din eğitimi ve laikliğe kadar etkilerini hayatımızda görmek mümkündür. Ziya Gökalp'in eğitim anlayışının konu alındığı bu araştırmayı inceleyenler, eğitimin bir toplumda ne kadar önemli bir kurum olduğunu, onun yaşadığı dönemin genel atmosferini, yine o dönemdeki eğitim durumunu ve bu konuda yapılan tartışmalarını da bulabileceklerdir.Anahtar Kelimeler: Milli Eğitim, Sosyalleşme, Kültür ve Toplum