7
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin yazma sürecinde kullandıkları bilişüstü stratejilerin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin yazma sürecinde kullandıkları üstbilişsel stratejilere eğilen bu çalışmanın amacını, "Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin yazma sürecinde kullandıkları üstbilişsel stratejilerin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi" oluşturmaktadır. Araştırmanın modelini Yakınsayan Paralel Karma Yöntem modeli oluştururken çalışma grubunu, İzmir İl Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) kayıtlı üstün zekâlı ve yetenekli öğrenciler ile ortaokullarda öğrenim gören normal zekâya sahip bir grup öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunda 156 (%41,9) kız, 216 (%58,1) erkek öğrenci vardır. Araştırmada nicel verileri toplamak amacıyla Aydın, İnnalı ve Uyumaz (2017) tarafından geliştirilen "Üstbilişsel Yazma Stratejileri Farkındalık Ölçeği (ÜYSFÖ)"; nitel verileri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan nicel verilerin analizi, istatistik paket programı aracılığıyla, nitel veriler ise görüşme formunda yer alan katılımcıların verdiği yanıtların kategorize edilmesi yoluyla çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin yazma sürecinde kullandıkları üstbilişsel strateji farkındalıkları, diğer öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin yazma sürecinde kullandıkları üstbilişsel strateji farkındalıkları, cinsiyete ve sınıf düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermezken okula göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Araştırmanın nicel bulgularından elde edilen üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin yazmaya yönelik yüksek üstbilişsel strateji farkındalıkları nitel bulgularla desteklenmiştir.
Toplumsal cinsiyet eşitliği yönüyle ortaokul Türkçe ders kitaplarının incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, iki farklı dönemde ortaokullarda okutulan Türkçe ders kitaplarını toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelemek ve elde edilen bulguları karşılaştırıp buna göre yorumlamaktır. Geçmiş döneme ait seçilen Türkçe ders kitapları, Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Yok Edilmesi Sözleşmesi (CEDAW) imzalanmadan önce yayımlanan üç, günümüz dönemine ait seçilen ders kitapları ise 2013-2014 eğitim öğretim yılında ortaokullarda okutulan özel yayınevlerine ait üç ders kitabı olmak üzere, toplam altı kitaptır. Seçilen tüm Türkçe ders kitapları Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim Terbiye Kurulunun izniyle yayımlanmıştır. Araştırmanın veri analizi "içerik çözümlemesi" yöntemi ile gerçekleştirilmiş, örneklemdeki Türkçe ders kitaplarının görselleri ve metinleri belirlenen kategorilere göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen ders kitaplarının görsellerinde ve metinlerinde sayısal üstünlüğün erkeklerde olduğu, erkeklerin kadınlardan daha fazla farklı meslek rolleri ve farklı tutumlar ile sunulduğu, kamuya açık alanların ve özel yaşam alanlarının tümünde erkek cinsiyetinin sayısal olarak üstün olduğu görülmüştür. Erkekler daha çok aile dışı, kadınlar ise aile içi rollerle sunulmuştur. Kitapların görsellerinde erkeklerin daha çok genel hayata ait nesnelerle, kadınların ise özel hayata ait nesnelerle sunulduğu görülmüştür. Kitaplardaki metin yazarlarına bakıldığında erkek yazarların çoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak günümüz ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliğine zıt ögeler ve cinsiyetçi kalıp yargılar bulunduğu görülmüştür. CEDAW öncesi ortaokul Türkçe ders kitaplarıyla yapılan karşılaştırmalarda genel olarak günümüz ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitliği açısından olumlu bir gelişme gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ders kitabı, toplumsal cinsiyet eĢitliği, CEDAW, cinsiyet ayrımcılığı.
İlköğretim ikinci sınıf Türkçe ders ve öğrenci çalışma kitaplarındaki kelime öğretim teknikleri üzerine bir inceleme
Bu arastırmada, Millî Egitim Bakanlıgı Talim ve Terbiye Kurulu Baskanlıgı tarafından ilkögretim kurumlarında 2005-2006 egitim ögretim yılından itibaren 5 yıl süreyle ders kitabı olarak okutulması kabul edilen ve 2574 sayılı Tebligler Dergisi'nde yayınlanan lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarındaki etkinliklerde; kullanılan kelime ögretim tekniklerini, bu tekniklerin uygulanma sayılarını, ögretilmesi hedeflenen kelimeleri ve bu kelimelerin sayılarını tespit etmek ve degerlendirmek amaçlanmıstır. Arastırmada tarama modeli kullanılmıs ve ilgili kitaplar tarandıktan sonra su sonuçlara varılmıstır: lgili kitaplarda kelime ögretimini hedefleyen etkinliklerde yaygın olarak kullanılan kelime ögretim tekniklerinin; bulmaca ile kelime ögretimi, cümle ve metin ortamındaki ipuçlarını kullanma, cümle kurma, cümlede kullanma, çagrısım ile kelime ögretimi, eslestirme ile kelime ögretimi, gruplandırma ile kelime ögretimi, metin yazma, resimle kelime ögretimi, sözlük kullanma oldugu belirlenmistir. Kitaplarda kelime ögretimini hedefleyen etkinlikler bu tekniklere göre incelenmis ve elde edilen bulgular yine bu baslıklar altında verilmistir. Yukarıdaki tekniklere dahil edilemeyen ancak kelime ögretimini hedefleyen diger çalısmalar ise Diger Teknikler baslıgı adı altında incelenmistir. 2 lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarındaki etkinliklerde kullanılan kelime ögretim tekniklerinin ise; Erdem Yayınları'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 96, Harf Egitim Yayıncılıgı'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 100, Kök Yayıncılık'ın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 112, MEB Yayınları'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 112, Özgün Matbaacılık'ın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 109 ve Zambak Yayınları'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 147 defa kullanıldıgı görülmüstür. lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarındaki etkinliklerde ögretilmesi hedeflenen kelime sayılarının; Erdem Yayınları'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 561 kelime, Harf Egitim Yayıncılıgı'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 527 kelime, Kök Yayıncılık'ın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 355 kelime, MEB Yayınları'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 434 kelime, Özgün Matbaacılık'ın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 281 kelime ve Zambak Yayınları'nın lkögretim 2. Sınıf Türkçe Ders ve Ögrenci Çalısma Kitaplarında 486 kelime oldugu görüsmüstür.
Türkiye çocuk ve ebe-sobe dergilerinin edebiyat ve eğitim değerleri açısından incelenmesi
Arastırmamıza konu olan Türkiye Çocuk ve Ebe-Sobe çocuk dergilerinin ?Çocuk Edebiyatının Hedefleri? yle örtüsüp örtüsmedigi, ?Çocuk Edebiyatı Türlerinde Aranılan Özellikler? i tasıyıp tasımadıgı, ?Çocuk Kitaplarını (dergilerini) nceleme ve Degerlendirme Planı? na uygunlugu, çocukların yas seviyelerine, cinsiyetlerine ve ilgi alanlarına göre ne ölçüde seslenebildigi ve son olarak da edebiyat- egitim iliskisinden hareketle ?Türkçe Dersinin ve Milli Egitimin Genel Amaçları? na uygunlugu tezin problematigini olusturur. nceleme için seçilen dergilerin 2005 yılında çıkan sayıları dikkate alınmıstır. nceleme kıstasları bu alanda uzmanlasmıs kisilerin kriterleri ölçüsünde yapılmıstır. ?Çocukların Yas Seviyelerine ve Cinsiyete Göre lgi Alanları? bölümündeki degerlendirmeler, incelememizin sınırlılıgı açısından sadece 11- 14 yas arası çocuklara yönelik olarak yapılmıstır. Dergilerin genel itibariyle çocuk dergilerinde bulunması gereken kıstasları tasıdıgı gözlenmis olup, eksiklikleri belirlenmistir. Anahtar Kelimeler: Çocuk, edebiyat, çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatı hedefleri, çocuk edebiyatı türleri, çocuk dergileri, çocuk dergilerinde biçim, çocuk dergilerinde içerik, çocuk dergilerinin degerlendirilmesi.
Doktor Rüştü'nün Nuhbetü'l-Etfâl isimli eserinin türkçe öğretimi açısından değerlendirilmesi
Türkçenin egitimi ve ögretiminin temelini ilkokuma ve yazma ögretimi olusturur. lkokuma ve yazma bütün egitim hayatının ana unsuru olması nedeniyle önemlidir. Bu nedenle çocukların, yasamları boyunca basarılı bireyler olarak toplumda yer almaları için iyi bir ana dili egitiminden geçmeleri sarttır. Türkçenin ilkokuma ve yazma çagındaki Türk çocuklarına ögretimi konusu, Tanzimat döneminde egitim hayatımızda yer almaya baslamıstır. Nuhbetü'l-Etfâl de ilkokuma ve yazma ögretimi açısından döneminin önemli bir kitabıdır. Türkçenin ögretimi kitaplarındaki metinlerin seçiminde, çocukların bedensel, sosyal ve zihinsel yapısı ile dil gelisim özellikleri etkili olmaktadır. Bu yüzden ders kitabı yazımının bilimsel temellere dayanması, metinlerin çocuk edebiyatının seçkin örneklerinden olusturulması gereklidir. Bu çalısmada, ilkokuma ve yazma ögretimi amaç, ilke ve yöntem bakımından ele alınmaya çalısılmıs, gerekli görüldügü kadarıyla çocuk edebiyatı konusuna deginilmis ve Nuhbetü'l-Etfâl ile lkögretim Türkçe 1 Ders Kitabı incelenip karsılastırılmıstır.
Gökhan Akçiçek'in çocuk şiirlerinin değer aktarımı açısından incelenmesi
Bu çalışmada Gökhan Akçiçek'in çocuk şiirlerindeki değerler tespit edilmiş, bu değerlerin Milli Eğitimin genel amaçlarında ve Türkçe Dersi (6.7.8. sınıflar) programında hedeflenen değerlerle örtüşüp örtüşmediği, hedeflenen değerlerin çocuk şiirleri vasıtası ile aktarılıp aktarılamadığı ortaya konmaya çalışılmıştır.Araştırmanın birinci bölümünde problem durumu ve alt problemler belirlenmiş, araştırmanın amacı ve yöntemi ortaya konmuştur. Araştırmada betimsel alan araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Gökhan Akçiçek'in çocuk şiirleridir.İkinci bölümde çocuk edebiyatı kavramı tanımlanmış, çocuk-şiir ilişkisi incelenmiştir.Üçüncü bölümde değer kavramı tanımlanmaya çalışılmış, edebî eserler yolu ile değer aktarımı incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde Millî Eğitimin Genel Amaçlarında ve Türkçe Programında (6.7.8. sınıflar) aktarılması istenen değerler tespit edilmeye çalışılmıştır.Dördüncü bölümde Gökhan Akçiçek'in üç şiir kitabındaki değerler betimsel alan araştırması ve tarama tekniği kullanılarak tespit edilmiş, her bir kitapta tespit edilen değerler tablo biçiminde sunulmuştur. Bulunan değerlerin yüzdelik hesabı yapılarak sonuçlar ortaya konulmuştur. Ayrıca bu bölüme değerlerin tespit edildiği metinler eklenmiştir.Sonuç bölümünde, şiirlerde aktarılan değerlerle Türk Millî Eğitiminde ve Türkçe programında aktarılması istenen değerler karşılaştırılmıştır.Çalışmada aktarılması istenen değerlerin birçoğunun çocuk şiirleri vasıtası ile aktarıldığı tespit edilmiştir. Ancak değer aktarımın, şiir gibi estetik ve farklı bir anlatım biçiminde diğer türler( masal, hikâye vb.) gibi doğrudan yapılmadığının da vurgulanması gerekmektedir.Çalışmada Türk Dil Kurumu tarafından 2005 yılında yayınlanan İmla Kılavuzu kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: çocuk edebiyatı, Gökhan Akçiçek, çocuk şiiri, değer kavramı, değer aktarımı.
İlköğretm 5. sınıf öğrencilerinin aktif kelime serveti üzerine bir araştırma (Düzce/Akçakoca örneği)
Bu çalışmada, Düzce ili Akçakoca ilçe merkezinde bulunan yedi ilköğretim okulunun (Atatürk İlköğretim Okulu, Cumhuriyet İlköğretim Okulu, Hamiyet Sevil İlköğretim Okulu, Mustafa Açıkalın İlköğretim Okulu, Gönül Yavuz İlköğretim Okulu, Esentepe İlköğretim Okulu, Orhangazi İlköğretim Okulu) 5. sınıfında okuyan 90 öğrencinin tamamının yazılı anlatımdaki aktif kelime servetleri incelenmiştir.Adı geçen okullardaki 5. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarındaki aktif kelime servetlerini belirleyebilmek için, öğrencilere üç türde (anı, otobiyografi, serbest konulu) yazılı anlatım yaptırılmış ve alınan 270 adet yazılı doküman bilgisayar ortamına aktarılarak öğrencilerin kullandıkları kelimeler değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda, toplam 20473 kelime ve 1836 çeşit kelime kullanıldığı tespit edilmiş ve en çok kelimenin serbest konulu türde, en az kelimenin ise otobiyografi türünde kullanıldığı görülmüştür. Bunun yanında, yazılı anlatımda erkek öğrencilerin kız öğrencilerden daha fazla kelime kullandıkları belirlenmiştir.Çalışmamızın sonucunda, türlere, ekonomik seviyeye ve cinsiyetlere göre kelime listeleri oluşturulmuş, bu listelerde geçen kelimelerle daha önce bu alanda yapılmış çalışmaların listelerindeki kelimeler karşılaştırılarak ortak kelimelerden oluşan listeler hazırlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Kelime, Kelime Serveti, Kelime Hazinesi, Yazılı Anlatım,Türkçe Eğitimi.