
8
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Türk toplumunda Arteria facialis varyasyonları, referans noktalara uzaklığı ve belirli noktalardaki çapının üç boyutlu BT anjiyografi ile değerlendirilmesi
Giriş: A. facialis, çene ve yüz bölgesinin arteriyel beslenmesinden sorumlu ana damardır. Bu arterin varyatif seyrinin bilinmesi, yüz bölgesine yapılan intraarteriyel dolgu enjeksiyonu gibi klinik uygulamalar sonrası komplikasyonların önlenmesi açısından fazlaca önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türk toplumunda 3D BT görüntülerinde a. facialis'in anatomisini incelemek ve yüz bölgesine yapılacak işlemlerde oluşabilecek komplikasyonlara karşı elde edilen veriler ışığında klinisyenlere kılavuz oluşturmaktır. Yöntem: Çalışmaya 18 ile 65 yaş arası 72 erkek, 38 kadın olmak üzere 110 birey dahil edildi. Çalışma olguları Fuji PACS'tan Syngo.via (software version syngo.via VB30A_HF06, Siemens, Germany) iş istasyonuna yüklendi. İncelenen BT Anjiyografi görüntüleri üzerinden a. facialis'e ait çeşitli parametreler değerlendirildi. Bulgular: A. facialis tipleri sağda 13 solda 5 adet tip 1, sağda 92 solda 87 adet tip 3, sağda 1 solda 1 adet tip 4 ve sağ tarafta 2 adet tip 5 tespit edildi. Tüm tiplerde sağ ve sol taraflar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,001). A. facialis'in ala nasi inferior'una, canthus medialis'e, orbita orta noktasına olan uzaklıkları ve arterin mandibuladan çıkış noktası ile comissura labiorum arasındaki mesafe ölçümlerinde sağ ve sol taraflarda anlamlı farklar gözlendi (p=0,042, p=0,010, p=0,005, p<0,001). Bununla beraber a. facialis'in sulcus nasolabialis'e göre seyri incelendi. Buna göre sağda 82 solda 77 medialde seyreden, sağda 13 solda 6 lateralde seyreden, sağda 7 solda 6 medialden laterale doğru, sağda 7 solda 8 lateralden mediale doğru geçen tip görüldü. Tüm tiplerde sağ ve sol taraflar arasında ve sağ-sol simetrileri arasında anlamlı farklar bulundu (p<0,001). Derinlik ölçümlerinde sulcus a. facialis'te deri-arter arası mesafe ve ala nasi'nin inferior'u seviyesinde kemik-arter arası mesafe sağ ve sol taraflar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,001, p=0,021). Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda a. facialis varyasyonlarının ve sıklıkla uygulama yapılan bölgelerdeki derinliğinin bilinmesi klinisyenlere işlem sırasında güvenlik sağlayacağı düşünülmektedir. Ek olarak derinlik ölçümlerinin radyolojik yöntemlerle yapılabilmesi kadavra çalışmaları için gereken sürenin minimum düzeye indirgenmesi açısından da değerlidir.
Truncus coeliacus ve dallarının multidedektör bt anjiografi yöntemi ile morfometrik analizi
Modern cerrahi, radyoloji ve organ nakil prosedürlerinde damarsal anomalilerin bilinmesi büyük öneme sahiptir. Bu işlemler esnasında damarsal varyasyonlar çok ciddi komplikasyonlara sebep olabilirler. Multidedektörlü bilgisayarlı tomografi damar varyasyonlarının ve normal anatomisinin yüksek doğrulukta ve detaylı değerlendirilmesinde hızlı ve noninvaziv olan üstün bir görüntüleme tekniğidir. Bu çalışmada yetişkin bireylerdeki truncus coeliacus ve dallarının multidedektörlü bilgisayarlı tomografi ile morfometrik değerlendirilmesi ve olası varyasyonların incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çeşitli sebeplerle batın bölgesine yönelik çekilen 104 bireyin görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Yaş ortalamaları erkeklerde 62.5 ± 11.75 (n=52), bayanlarda 60 ± 10.1 (n=52) olarak tespit edildi. Morfometrik değerlendirmemizde aorta abdominalis, truncus coeliacus, arteria lienalis, arteria hepatica communis ve arteria gastrica sinistra çap ölçümleri erkeklerde bayanlara göre istatistiki açıdan anlamlı bir şekilde (p<0.05) büyük bulundu. Varyasyonların tip ve dağılımı ise şu şekilde bulundu: Hastaların 97 (%93)'sinde arteria lienalis, arteria hepatica communis ve arteria gastrica sinistra'dan oluşan normal tipteki truncus coeliacus tespit edildi. Normal tipteki truncus coeliacus'un bulunduğu hastaların 3 (%2.9)'ünde truncus coeliacus 4. bir dala sahiptir. Arteria gastrica sinistra'nın truncus coeliacus'dan ilk dal olarak ayrıldığı 33 (%31.8) vaka görülmüştür. Bunların dışında truncus gastrosplenicus 3 (%2.9), truncus hepatosplenicus 3 (%2.9) ve truncus coeliomesentericus 1 (%0.96) vaka olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırmamızdaki veriler literatür ile uyumlu bulunmuştur. Abdominal bölgedeki damarların normal ya da varyasyon yapılarının nasıl bir dağılım gösterdiğini bilmek başarılı, sorunsuz cerrahi ve girişimsel radyoloji uygulamaları için ön koşul olarak kabul edilir. Bu yüzden klinik çalışmalar, anjiyografik yöntemler ve cerrahi müdahalelerde truncus coeliacus ve dallarının varyasyonları ile anatomisi daima göz önünde bulundurulmalıdır.
Üst ekstremite antropometrik ölçümlerinin boy ve cinsiyet tahmini açısından değerlendirilmesi
Üst ekstremite'nin antropometrik özellikleri adli bilimlerde kimliklendirme çalışmaları açısından alternatif yöntemler geliştirmek için önemlidir. Çalışmamızda, üst ekstremite ölçümlerinin bireyin cinsiyeti ve boyu ile olan ilişkisinin gösterilmesi, ardında kimliklendirilmesi gereken üst ekstremite'ye ait anatomik parça ve kalıntı bırakan adli durumlarda vakanın cinsiyet ve boy uzunluğunun tahmini olarak belirlenebilmesi için modeller geliştirilmesi amaçlandı. Çalışmanın evrenini KTÜ Sağlık Hizmetleri MYO'nda öğrenim gören 18-25 yaş öğrenciler oluşturmaktadır (n=400/288 K, 112 E). Geliştirilen modeller arasında yüksek güvenilirlik ile doğru tahmin sağlayan modellerin geçerlilikleri, hedef kitle dışındaki bireylerde de (kontrol grubu 18-25 yaş/25 yaş üstü) körleme yöntemiyle değerlendirildi. Toplamda 500 sağlıklı kişide sağ ve sol üst ekstremite'den antropometrik noktalar esas alınarak kol, ön kol, üst ekstremite, el ve üçüncü parmak uzunluğu, palmar uzunluk, el genişliği, el bilek genişliği, el bilek çevresi ölçümleri alındı. Bu ölçümlerden kol, ön kol, el ve phalangeal indeks değerleri hesaplandı. Tüm ölçüm değerlerinin boy ile olan ilişkisi Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi. Boy tahmininde linear regresyon analizi; cinsiyet tahmininde ise lojistik regresyon analizi ile modeller geliştirildi. Geliştirilen bu modeller, yüksek korelasyon ve doğruluk oranları ve düşük tahmin hatalarıyla geçerli ve güvenli tahminler sağladı. Çalışmamızdaki modeller kimliklendirmede Türk popülasyonu için örnek teşkil etmekle birlikte sağ ve sol üst ekstremite ölçümleri bizim olgularımızla benzer sonuç veren popülasyonlar tarafından da kullanılabilir. Koşulların gerektirdiği durumlarda anatomist, adli antropolog, adli patolog, arkeolog ve adli tıp araştırmacılarının kimliklendirmede kullanabileceği bu kullanışlı modellerin, DNA analizinde ekonomik ya da daha farklı sebeplerle güçlükle karşılaşıldığı durumlarda alternatif bir yöntem olarak değerlendirilebileceği kanısındayız.
Boyun omurlarının (C3-C7) gövde hacimlerinin stereolojik yöntemlerle hesaplanması
Boyun omurlarının (C3-C7) gövde hacimlerininstereolojik yöntemlerle hesaplanmasıSerdar ÇOLAKOĞLUÖZETOmurları ilgilendiren enfeksiyonlarda, travmatik veya travmatik olmayannedenlerle ortaya çıkan kırıklarda ve deformitelerde corpus vertebrae'da kitlekaybı ve en-boy gibi özelliklerin değişmesi söz konusudur. Böyle durumlardacorpus vertebrae'nın hacminin bilinmesi tedavi veya cerrahi müdahale için kritiköneme sahiptir.Çalışmamız servikal omur gövdelerinin hacimlerinin, BT görüntüleriüzerinden Cavalieri prensibi ile hesaplanması ve gerekiyorsa yönteminkalibrasyonunu sağlamaya yönelikti. Bunun için 2 kadavraya ait C3-C7 arasıservikal vertebraları içeren boyun bölgeleri kullanıldı. Örnekler 3 anatomikdüzlemde, 3 mm ve 5 mm olmak üzere iki kalınlıkta baştan sona kadar taranarakBT görüntüleri standart filmlere basıldı. Cavalieri prensibi kullanılarak hacimlerihesaplandı. Vertebra gövdeleri ince diseksiyonla çevre dokulardan ayrıldı. Biraltın standart olarak kullanılmak üzere suya daldırma yöntemiyle vertebragövdelerinin gerçek hacimleri ölçüldü. Üç yönelim ve iki ayrı kalınlıktaki kesitlerüzerinden Cavalieri prensibi kullanılarak yapılan hesaplamalara göre vertebragövdelerinin hacim değerleri, 3,35 cm3 ile 6,67 cm3 arasında değişirken; gerçekhacimler ise, 3,15 cm3 ile 5,50 cm3 arasında değişiyordu. Hesaplanan hacimdeğerleri ile gerçek hacim değerleri arasında yüksek korelasyon görülmesinerağmen (r=0,937) bulunan değerlerin birbirinden istatistiksel olarak farklı olması(p<0,05) hesapla bulunan değerlerin gerçek değerden sistematik bir sapmagösterdiğini ortaya koymaktaydı. Bu sistematik sapmayı gidermek üzere her biryönelim ve kesit kalınlığı için düzeltme katsayıları belirlendi. Düzeltmekatsayıları kullanılarak sistematik sapması giderilen hacim değerleri omurlarıngerçek hacim değerlerinden istatistik bakımdan farklılık göstermiyordu (p>0,05).Sonuç olarak BT görüntüleri kullanarak servikal bölge omur gövdelerininhesaplanabildiği ve her bir yönelim ve kesit kalınlığı için önerilen düzeltmekatsayılarının kullanılması durumunda sistematik sapmanın giderilebileceğigösterildi.Anahtar kelimeler: Vertebrae cervicales, corpus vertebrae, Cavalieriprensibi, hacim, bilgisayarlı tomografi
Mezial temporal skleroz'lu hastalarda mezolimbik yapıların hacim değişikliklerinin incelenmesi
Amaç: Temporal lop epilepsisi (TLE), lokalizasyona bağlı epilepsilerin en sık görülenidir. TLE'ye hipokampal sklerozun eşlik ettiği durum, mezial temporal skleroz (MTS) olarak bilinir. MTS ilaca dirençli TLE hastalarında en sık görülen lezyondur. MTS'de hippocampus ve amygdala gibi yapılarda atrofi görülür. Ancak MTS'nin tüm limbik sistem yapılarını etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmamızda MTS'li hastaların mezolimbik sistem yapılarındaki hacim değişikliklerini inceleyerek sağlıklı kontrollerle karşılaştırmayı amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza 17 sağ MTS ve 19 sol MTS hastası olmak üzere toplam 36 MTS hastası ve hasta grubuyla yaş ve cinsiyet yönünden uyumlu 36 tane sağlıklı birey retrospektif olarak taranarak dahil edildi. Tüm gruplardaki bireylerin mezolimbik yapılarının subkortikal, gri cevher ve beyaz cevher hacimleri, kortikal kalınlıkları FreeSurfer yazılımıyla ölçülerek karşılaştırıldı. Bulgular: Sağ MTS ve sol MTS hastalarının mezolimbik yapılarının subkortikal, beyaz cevher ve gri cevher hacim ölçümleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştı (p<0,05). Kortikal kalınlıkta anlamlı bir fark görülmedi. Hasta grubunda kortikal kalınlık ortalaması kontrol grubuna göre fazlaydı. Sol MTS hastalarında daha yaygın ve bilateral atrofi paterni gözlenirken sağ MTS hastalarında atrofi paterni daha çok ipsilateral hemisferde gözlendi. Sonuç: MTS'de hippocampus ve komşu limbik sistem yapılarında atrofi görülmektedir. Bu atrofi paterni subkortikal yapılar ve beyaz cevherde daha belirgindi. Bulgularımız MTS'de etkilendiği bilinen hippocampus'un ve diğer kortikal limbik yapılarla olan bağlantılarının ilk olarak etkilendiğini göstermektedir. Ortalama kortikal kalınlığın hasta grubunda fazla olmasının klinik parametrelerin mezolimbik yapılar üzerindeki etkisi ile ilgili olabileceğini düşünmekteyiz.
Azygos sisteminin çok kesitli bilgisayarlı tomografiyle incelenmesi
Azygos sistemi; sırt, toraks duvarı, abdominal duvar ve mediastinal iç organlardan deoksijenize kanı toplayan, columna vertebralis'in sağında ve solunda uzanan venöz yollardan oluşur. V. cava superior veya v. cava inferior'daki olası bir tıkanıklıkta, iki büyük ven arasında yaşamsal değerde bir by-pass görevi üstlenir. Karmaşık embriyolojik gelişimi nedeniyle çok sayıda varyasyonu bulunan bu ven sistemini, acil ve elektif tanıda en çok tercih edilen tetkiklerden biri olan BT yardımıyla tanımlamayı amaçladık. Geçirilmiş toraks cerrahisi öyküsü, akciğerde kitlesi, akut koroner hastalığı olmayan; yaşları 18 – 87 arasında değişen 150 erkek ve 150 kadın bireyin toraks bilgisayarlı tomografi görüntüleri retrospektif olarak incelendi. 3 mm kesit kalınlığında elde edilen görüntüler PACS (Picture Archiving and Communication Systems) ve SYNGO-VIA iş istasyonuna aktarılarak aksiyel, koronal ve sagittal görüntüler elde edildi. V. azygos'un v. cava superior'a açıldığı seviye ve bu seviyedeki v. azygos ve v. cava superior çapları; v. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria'nın var olup olmadığı, var olan hastalarda çapları, sonlanma seviyeleri; arcus venae azygos tepe noktasının seviyesi tespit edildi ve v. azygos'un seyri değerlendirildi. Ölçümler yapıldıktan ve kategorik veriler değerlendirildikten sonra veriler IBM SPSS 23.0 paket programı ile analiz edildi. 300 bireyin 68'inde v. azygos, v. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria venlerinin tümü mevcuttu. 211 bireyde v. azygos ve v. hemiazygos bulunurken, v. hemiazygos accessoria yoktu. 21 bireyde ise yalnızca v. azygos mevcuttu. V. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria'nın varlığı, v. azygos çapında istatistiksel olarak anlamlı bir farka sebep olmamaktaydı. V. azygos'un ortalama çapı 6,37 mm, v. hemiazygos'un ortalama çapı 3,95 mm, v. hemiazygos accessoria'nın ortalama çapı 3,12 mm, v. cava superior'un transvers çapının ortalama değeri 15,71 mm, v. cava superior'un antero-posterior çapının ortalama değeri ise 20,74 mm olarak bulundu. V. azygos ve v. cava superior çapları, yaş ile pozitif yönlü korelasyon göstermekteydi. V. hemiazygos her iki cinsiyette de en sık 9. torakal vertebra seviyesinde, v. hemiazygos accessoria en sık 8. torakal vertebra seviyesinde v. azygos'a dökülmekteydi. V. azygos - v. cava superior birleşiminin en sık 5. torakal vertebra seviyesinde olduğu görüldü. V. azygos sadece 23 bireyde orta hattın sağında seyretmekteydi, 55 yaş ve üstündeki bireylerde orta hattın soluna geçme oranı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. Bu çalışmanın sonuçlarının toraks bölgesini ilgilendiren girişimsel prosedürlerde ve BT yorumlamalarında radyologlara ve cerrahlara yol gösterici nitelikte olacağını düşünüyoruz.
Bifurcatio tracheae'nın anatomik referans değerleri ve akciğer hacimlerinin yaşa bağlı değerlendirilmesi
Amaç: Sağlıklı bireylerde bifurcatio tracheae'nın anatomik referans noktalarını belirleyerek, akciğer hacimlerinin yaşa bağlı ölçümlerini ortaya koymaktır. Böylelikle bu organları tutan hastalıklarda sağlıklı bireylerle kıyaslama şansı sunarak klinisyenlere tanı ve tedavi kolaylığı sağlayabilmektir. Ayrıca cinsiyet tayini için kullanılabilecek anatomik yapılara yeni veriler açısından katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntemler: Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'na 1 Ocak 2015-1 Ocak 2019 yılları arasında Toshiba Aquilion 64 sistem cihaz ile torax BT çekilen ve sağlıklı olarak raporlanan 20-60 (ort. yaş 39,49±11,38) yaş arasında değişen toplam 200 olguya (100 erkek ve 100 kadın) ait görüntüler retrospektif olarak değerlendirildi. Yaş kategorisi dekatlara göre ayrıldı. Olguların 1.1.7 sürüm Horos uygulaması ile bifurcatio tracheae açısı ve posterior iz düşümüne bakıldı. Aynı zamanda bu olguların Horos uygulaması ile akciğer hacimleri ölçüldü. Hacimler olguların cinsiyetleri ve yaşları göz önüne alınarak gruplandırıldı. İstatiksel analizler SPSS 25.0 versiyonunda (IBM Inc., Chicago, IL, United States) istatistik paket programı ile gerçekleştirildi. Bulgular: 20-60 (ort. yaş 39,49±11,38) yaş arasında değişen toplam 200 olgunun 100'ü erkek (ort. yaş 39,22±11,65) ve 100'ü kadındır (ort. yaş 39,77±11,11). Sağ akciğer hacminin ortalama değeri erkeklerde 3113±342 ml olup kadınlarda 2139±397 ml'dir. Sol akciğer hacminin ortalama değeri erkeklerde 2828±329 ml ve kadınlarda 1898±388 ml'dir. Bifurcatio tracheae iz düşümü olguların çoğunluğunda (%52) T4'ün gövdesi hizasında olduğu belirlenmiş olup bunların büyük kısmının 30-39 yaş aralığında olduğu bulunmuştur. Yaş kategorisine göre akciğer hacimleri ve bifurcatio tracheae açısı arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlılık görülmemiştir. Cinsiyetle bifurcatio tracheae açısı sağlıklı erkek bireylerde 72 derece kadınlarda ise 70 derece olarak ölçülüp sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sonuç: Solunum sistemide önemli bir anatomic yapı olan trachea ve akciğerlerin sağlıklı bireylere ait açı ve hacim ölçümlerinin cinsiyete ve yaşa dayalı değerlendirildiği bir çalışmadır. Bifurcatio tracheae'nın posterior iz düşümüne ait referans noktası T4 hizasında olduğu ve bunun kitabi bir bilgi olarak sunulabileceği tespit edildi. Cinsiyetle bifurcatio tracheae açısı sağlıklı erkek bireylerde 72 derece kadınlarda ise 70 derece olarak bulundu ve bu ölçümler neticesinde cinsiyet tayininde kullanılacak verilere yeni bir alan oluşturulabilineceği saptandı. Akciğer hacimlerinin yaşa bağlı değerlendirilmesiyle bu organlarda oluşabilecek patolojik durumları belirlemede kolaylık sağlanabilir. Aynı zamanda akciğer hacimlerinin kadınlar ve erkekler arasında farklı olması cinsiyete dayalı olarak bu ölçümün kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bifurcatio tracheae açısı, bifurcatio tracheae posterior iz düşümü, akciğer hacmi, BT, horos uygulaması
Ayakta aksesuar naviküler kemik varlığının radyolojik olarak araştırılması
Aksesuar naviküler kemik, ayağın en yaygın aksesuar kemiklerinden biridir ve hastalarda medial ayak ağrısı ile ilgili farklı teşhislerle ilişkilidir. Bu durumda lokalizasyonu ve mevcudiyetini bilmek faydalı olabilir. Çalışmamızın amacı toplumumuzda aksesuar naviküler kemiğin sıklığını ve dağılımını saptamaktır. Aksesuar naviküler kemik, 2017 Ağustos ayından 2019 Ocak ayına kadar çekilmiş olan 2246 (1230 kadın, 1016 erkek) kişinin ayak röntgenlerinde cinsiyetlerine göre ayrılarak retrospektif olarak incelendi. Varlığı, tipi, etkilenen taraf, semptomlar şeklinde kaydedildi. Grafiler sadece sağ ayak grafisi olanlar, sadece sol ayak grafisi olanlar ve bilateral ayak grafisi olanlar olarak gruplandırıldı. Bütün bireylerin (2246) %16'sında aksesuar naviküler kemik mevcuttu. Bununla birlikte, bilateral ayak grafili 602 kişide %24,4 oranında bulundu. Kadın hastalar erkeklerle karşılaştırıldığında daha fazla aksesuar naviküler kemiğe sahiptiler. Aksesuar naviküler kemik %17,7 oranında bilateral olarak saptandı. Tip sıklığında bilateral grafiler içerisinde kadınlarda; tip 1 %55,8, tip 2 %14,4, tip 3 %19,7, %10 oranında aynı kişide sağ ve sol ayakta farklı olan tip olarak bulundu. Erkeklerde tip sıklığı; tip 1 %13,9, tip 2 %19,4, tip 3 %47,3, %19,9 oranında aynı kişide sağ ve sol ayakta farklı olan tip olarak bulundu. Kadınlarda en yaygın tip 1, erkeklerde en yaygın tip 3 olarak görüldü (p<0,001). Hasta semptomatolojisi olarak aksesuar naviküler kemikli kişilerin %26'sında ayak ağrısı vardı. Biz toplumumuzda aksesuar naviküler kemiğin önemli bir sıklıkta mevcut olduğunu saptadık. Aksesuar naviküler kemik toplumda sanıldığından daha fazla olabilir.