Discipline

Nutrition and Dietetics

28

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

28 Theses
Master'sOpen AccessTR

Biyoaktif besin bileşeni piperlongumin'in histon deasetilaz enzim inhibitörü etkisinin araştırılması

Beslenme ve Diyetetik alanında önemli bir yeri olan besin-gen etkileşimlerinin araştırılmasıyla besinlerin organizma üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması hedeflenmektedir. Son dönemde yapılan çalışmalarla çeşitli besinlerdeki çok sayıda biyoaktif bileşen Histon Deasetilaz Enzimi İnhibitörü (HDACi) olarak tanımlanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında, biyoaktif bir besin bileşeni olarak bilinen Piperlongumin'in (PL) HeLa ve HEK293T hücre soylarındaki HDACi etkisi deneysel olarak araştırılmıştır. PL'in HeLa ve HEK293T hücre soylarındaki HDACi etkisini tespit etmek için, öncelikle uygulanması planlanan LD50 dozları MTT ve AO/PI boyama yöntemleriyle tespit edilmiştir. NETN lizis yöntemi ile hazırlanan hücresel lizatlarda protein miktar tayini Bradford yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Yürütülen deneysel çalışmalar ile; HDAC enzim aktivitesinin, 24 ve 48 saat PL uygulanması sonrasında HeLa hücrelerinde azaldığı, HEK293T hücrelerinde ise arttığı tespit edilmiştir. Normal koşullarda çoğaltılan HeLa ve HEK293T hücrelerinden hazırlanan lizatlar HDAC aktivite tayininden hemen önce PL ile doğrudan muamele edildiğinde ise, HDAC enzim aktivitesinin HeLa hücrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı olarak arttığı, HEK293T hücrelerinde ise azaldığı belirlenmiştir. Sonuçlarımız PL'in HEK293T normal ve HeLa kanser hücre soylarında HDAC enzim aktivitesi üzerine farklı yönde etkisinin olduğunu göstermiştir. Ayrıca sonuçlarımız HEK293T ve HeLa hücre soyları, hücre kültürü ortamında PL ile 24 ila 48 saat sürelerle muamele edildiğinde veya PL hücresel lizatlarla doğrudan muamele edildiğinde yine zıt yönde etkiler oluşabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar PL ile HDAC enzimleri arasında doğrudan bir etkileşim olabileceği gibi PL' in HDAC enzim aktivitesi üzerinde dolaylı mekanizmalarla da etkili olabileceğini ortaya koymaktadır.

EnzimlerEpigenez-genetikHiston deasetilaz+2
Sümeyye Bora
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Health Sciences
2021
00
DoctorateOpen AccessTR

COVID-19 pandemisinde bitkisel besinlerin ve besin destek ürünlerinin kullanımına yönelik tutum ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi

Kesitsel tipte planlanan bu çalışmanın amacı sağlık çalışanlarının ve sağlık çalışanı olmayanların COVID-19'da bitkisel besin/besin destek ürünleri kullanımını ve bu ürünlere ilişkin inanışlarını saptamak, COVID-19'da bitkisel besin/besin destek ürünleri kullanımına ilişkin verilen beslenme eğitiminin sağlık çalışanlarının ve sağlık çalışanı olmayanların konu hakkındaki inanışları ile bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın birinci aşamasını 1767 birey, ikinci aşamasını 106 sağlık çalışanı ve 110 sağlık çalışanı olmayan birey tamamlamıştır. Birinci aşama Haziran-Aralık 2021 tarihleri arasında 43 sorudan oluşan çevrimiçi anket ile, ikinci aşama ise eğitim müdahalesi olarak çevrimiçi video iletişim uygulaması aracılığıyla sağlık çalışanları ve sağlık çalışanı olmayanlar için ayrı ayrı iki oturumda gerçekleştirilmiştir. Eğitimin etkinliği her grup için ayrı ayrı hazırlanan ön test-son test formlarıyla değerlendirilmiştir. Uygun katılımcılar sosyal medya aracılığıyla çalışmaya katılmaya davet edilmiştir. Bireylerin 1372'si daha önce COVID-19 geçirmemişken, 395'i geçirmiştir. Katılımcıların %35,3'ünün COVID- 19'dan korunma amaçlı %67,1'inin ise COVID-19 tedavisinde bitkisel besinler/besin destek ürünleri kullandığı saptanmıştır. Katılımcıların çoğu, belirli bitkisel besinler/besin destek ürünlerinin COVID-19'un önlenmesi ve tedavisi üzerinde etkisi olduğuna inanmaktadır. D vitamininin COVID-19'a karşı koruyucu olduğuna inananların oranı COVID-19 geçirmeyen bireylerde (%68,9) geçiren bireylere (%64,6) göre daha yüksektir (p = 0,018). Sağlık çalışanlarının (3,85 ± 1,60'tan 5,51 ± 1,45'e) ve sağlık çalışanı olmayanların (8,34 ± 1,46'dan 9,37 ± 0,88'e) bitkisel besinler/besin destek ürünlerine ilişkin toplam bilgi puanları verilen eğitimden sonra anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). Çoğu sağlık çalışanı ve sağlık çalışanı olmayan bireyin, bitkisel besinler/besin destek ürünlerinin COVID-19'un önlenmesinde ve tedavisinde etkili olduğuna inandıkları bulunmuştur, ancak bu inanışlar eğitim müdahalesinden sonra anlamlı olarak azalmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, etkinlikleri kanıtlanmadan önce, bitkisel besinler/besin destek ürünlerinin COVID-19'un önlenmesi ve tedavisinde kullanımları hakkında bireylerin bilinçlendirilmesi ve bu ürünlerin gereksiz kullanımından kaçınılması önemlidir. Eğitim müdahalesi hem sağlık çalışanlarının hem de sağlık çalışanı olmayan bireylerin bilgilendirilmesinde etkilidir.

Besin destekleriBilgi düzeyiBitkisel ürünler+4
Şeyma Kalkuz
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Down sendromlu bireylere bakım veren kişilerin beslenme bilgi düzeylerinin ve sağlıklı beslenme tutumlarına etkilerinin incelenmesi

Günümüzde Down Sendromlu bebek doğum oranı artmakta ve Down Sendromlu çocuğu olan ebeveynlerin Down Sendromlu çocuklarının beslenmesi konusunda bilinçlendirilmeye ihtiyaç duyduğu gözlenmektedir. Bu çalışma Down Sendromlu çocuğu olan veya Down Sendromlu bireylere bakım verenlere uygulanacak olan üç farklı ölçek türünden seçilen sorulardan oluşan anket formunun beslenme eğitimi öncesi ve eğitimden 3-4 hafta sonra uygulanması şeklinde oluşturulmuş olup beslenme eğitiminin bakım verenler ve Down Sendromlu bireyler üzerindeki etkisi belirlenmek istenmektedir. Araştırmaya Down Sendromlu danışanlarım ve Uluskararası Down Sendromlular Federasyonu Gebze üyeleri katılımıştır. Çalışmamızdaki Beslenme bilgi düzeyi ve beslenme durumunun tespit edilmeye çalışıldığı anket formunda birinci bölüm demografik maddeleri içermekte olup 4 sorudan oluşmaktadır, ikinci bölümünü oluşturan 35 soruluk kısımda ise; Beslenme Bilgi Ölçeğinden (BBÖ)- Nutrition Knowledge Scale (NKS); Beslenme Problemleri Tarama Testi Ölçeğinden (BEPTÖ)- Screening Tool of Feeding Problems (STEP) ve Anne Baba (Ebeveyn) Beslenme Tarzı Anketinden alıntılanmış olup bakım verenlerin Down Sendromlu bireylere olan yaklaşımları ve genel yaşam tarzları ile ilgili bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Anket formu oluşturulurken alıntılanan cümleler daha anlaşılır ve kısa hale getirilerek, Down Sendromlu bireylerin bakım verenlerinin kolaylıkla cevaplayabileceği şekle dönüştürülmüştür. Besinlerin türleri ve içeriklerine yönelik bilgi düzeyleri için uygulanan ve iki ölçek ve bir anketten alıntılanarak oluşturulan anket formu; 28 kişinin katılımıyla yapılmıştır. Katılımcıların %96,4'ü 12-45 yaş aralığında Down Sendromlu bireyden ve %67,3'ü 25-55 yaş aralığında olan ebeveyn ve bakım veren kişilerin %75 oranında ortaöğretim ve altı eğitim düzeyine olduğu belirlenmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası test arasındaki değişimlerin karşılaştırılmasında non-parametrik analiz yöntemlerinden Wilcoxon İşaret Testi kullanılmış ve tanımlayıcı istatistiklerden ortalama ve standart sapma değerleri incelenmiş olup anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiş ve pozitif yönde anlamlı bulunmuştur. Diğer yapılan çalışmaların da desteklediği gibi Down Sendromu konusunda eğitimlerin devamlılığının gerekliliği düşünülmektedir.

Bakım verenlerBeslenmeBeslenme alışkanlıkları+4
Çınar Demir Akyıldız
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu ve özel hastanede yatan hastaların hastane yiyecek hizmetlerinden memnuniyet düzeyinin karşılaştırılması

daha sonra doldurulacaktır

BeslenmeBeslenme hizmetleriHasta memnuniyeti+4
Büşra Atmaca
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkin kadın bireylerde sezgisel beslenme durumunun kronik konstipasyon ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, Gaziantep'te yaşayan yetişkin kadın bireylerde sezgisel beslenme durumunun kronik konstipasyon ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisini saptamak amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışma yaşları 18-65 arası değişen 70 gönüllü kadın birey ile yürütülmüştür. Kadın bireyler hamile olmama ve demir eksikliği anemisi tanısı almış olması şartıyla çalışmaya dahil edilmişlerdir. Veri toplama aracı olarak; demografik özellikleri ile antropometrik ölçüm bilgilerinin yer aldığı form, hastalık öyküsü ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı anket kullanılmıştır. Katılımcıların sezgisel beslenme durumları incelemek adına Sezgisel Yeme Ölçeği (IES-2) ve konstipasyon durumlarını incelemek için ise Kabızlık Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların son bir yılda demir eksikliği anemisi (kansızlık) tanısı alanların oranı %98.6 olarak bulunmuştur ve %76.6'sı anemi için demir takviyesi aldığı tespit edilmiştir. Demir eksikliği anemisi tanısı almış olan katılımcıların %47.1'inin sezgisel beslendiği tespit edilmiştir.Katılımcıların sezgisel beslenme durumları ile günlük uyku saatleri arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Katılımcıların ilaç kullanımı ve son 1 yıl içindeki vücut ağırlığı artışı ile sezgisel beslenme durumları arasında ise negatif yönde bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların BKİ düzeyleri ve sezgisel beslenme durumları arasındaki ilişki incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur; Katılımcıların sezgisel beslenme puanı arttıkça BKİ düzeylerinde azalma tespit edilmiştir. Demir eksikliği anemisi tanısı almış olan katılımcıların %17.1'inde hiçbir kabızlık semptomu yokken, %35.7'sinde kronik kabızlık olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların BKİ düzeyleri ve kabızlık durumları arasındaki ilişki incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur; Katılımcıların BKİ düzeyleri arttıkça kabızlık semptomlarında da artış tespit edilmiştir. Demir eksikliği anemisi olan ve sezgisel beslenmeyen kadınların %13.5'inde, sezgisel beslenen kadınların ise %21.2'sinde kabızlık semptomu bulunmuştur; Sezgisel beslenen ve beslenmeyen kadınların kabızlık düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir.

Elif Harputluoğlu
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bir kemoterapi ajanı olan paklitakselin kanser kaşeksisi üzerine etkisinin in vitro araştırılması

Kaşeksi; geleneksel beslenme desteği ile tamamen geri döndürülemeyen, ilerleyici fonksiyonel bozukluklara yol açan, iskelet kası ve adipoz doku kaybı ile karakterize edilen çok faktörlü bir sendromdur. Kaşeksinin potansiyel biyobelirteçlerinden olan ve AZGP1 (Alpha-2-Glycoprotein 1, Zinc-Binding) geni tarafından kodlanan çinko-α2-glikoprotein (ZAG), adipoz dokuda lipit sentezini düzenleyici bir faktör olarak tanımlanmıştır. Adipoz doku, öncü adipositlerin PPARγ ve C/EBPα gibi transkripsiyon faktörlerinin etkisi ile olgun adipositlere dönüştüğü adipogenez süreci sonucunda oluşmaktadır. AZGP1'in, bu transkripsiyon faktörlerini baskılayarak adipogenezi ve lipit birikimini engellediği bildirilmiştir. Bununla birlikte AZGP1'in, beyaz adipositlerin kahverengi adipositlere dönüşümünü tetiklediği ve kaşekside yağ katabolizmasını arttırarak adipoz doku kaybına katkı sağlayabileceği bildirilmiştir. Kemoterapi spesifik tedavi hasarı oluşturmasının yanı sıra, beslenme ve metabolik durum değişikliklerine neden olarak kaşeksiye doğrudan veya dolaylı olarak katkı sağlayabilir. Paklitaksel birçok kanser türünün tedavisinde sıklıkla kullanılan bir kemoterapötik ajandır. Bu çalışmada, paklitakselin kanser kaşeksisi üzerindeki etkisi, lipit birikimi ve kaşeksi ilişkili AZGP1 geni ifadelenmesi yoluyla araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, insan öncü adiposit hücreleri 37°C ve %5 CO2 şartlarında ticari olarak satın alınan öncü adiposit büyüme besiyerinde çoğaltılmıştır. Çoğalan hücreler 12 kuyucuklu hücre kültür tabaklarına 105 hücre/kuyu olacak şekilde ekilmiş ve farklılaşmanın tamamlanma süreci olan 15 gün boyunca 3 gün ara ile 50 nM paklitaksel + farklılaşma besiyeri uygulanmıştır. Uygulama zaman bağımlı olarak 0.gün, 3.gün, 6.gün, 9.gün ve 12.gün paklitaksel + farklılaşma besiyeri şeklinde yapılmıştır. 15. günün sonunda hücrelere lipit birikiminin tespiti için Oil Red O boyama ve gen ifade analizi için total RNA izolasyonu yapılmıştır. Adipogenez sürecinde zaman bağımlı olarak uygulanan paklitakselin AZGP1 gen ifadesine etkisi RT-PCR ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, adipogenez sürecinde verilen paklitakselin, insan öncü adipositlerinde farklılaşmayı ve lipit birikimini baskıladığı (p<0.01) tespit edilmiştir. Gen ifade analizi sonucunda AZGP1; 0.gün, 6.gün, 9.gün ve 12.gün sırasıyla 0.42, 0.44, 0.5 ve 0.36 kat daha az ifadelenme göstermiş ancak 3.günde AZGP1 ifadelenmesinde bir değişim olmamıştır (p>0.05). PPARγ gen ifadesi 0.gün, 3.gün ve 6.gün sırasıyla 0.03 (p<0.05), 0.65 ve 0.9 kat daha az ifadelenme göstermiş ancak 9.gün ve 12.günde sırasıyla 2.29 (p=0.015) ve 3.99 (p=0.003) kat daha fazla ifadelenme gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, paklitakselin lipit birikimi baskılayarak kanser kaşeksisinde adipoz doku kaybına katkı sağlayabileceği ancak bu süreçte kaşeksi ilişkili AZGP1 ve adipogenez ilişkili PPARγ gen ifade düzeylerinde gösterdiği değişimin daha fazla çalışma ile analiz edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Adipoz dokuGlikoproteinlerKaşeksi+5
Özlem Ağırel
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Ketojenik diyet, aralıklı oruç diyeti, glutensiz beslenme ve dengeli beslenme programı uygulayan bireylerin beslenme bilgi düzeyi ve antropometrik ölçümlerinin incelenmesi

Dünya üzerinde bulunan pek çok insan mevcut kilosunu azaltmak veya korumak için farklı diyet programları uygulamaktadır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan diyetlerin tokluk hissini arttırarak çeşitli mekanizmaları uyardığı ve kiloyu kontrol altında tutabileceği düşünülmektedir. Bu diyet programları içerisinde en meşhur olanları karbonhidrat alımını azaltmak, zaman kısıtlı beslenmek ve gluten içeren maddelerin beslenmeden çıkarıldığı diyet programlarıdır. Bu çalışma, 18-65 yaş arası Isparta'da 3 farklı diyetisyen kliniğine başvuran, iletişim sıkıntısı yaşamayan ve kendi iradeleri ile anketimizi cevaplamayı kabul eden ketojenik diyet, aralıklı oruç diyeti, glutensiz beslenme ve geleneksel beslenme programı uygulayan yetişkinlerin antropometrik ölçümleri ve beslenme bilgi düzeylerinin saptanması amacıyla yürütülmüştür. Gruplar arasında beslenme puanları ve antropometrik özellikleri karşılaştırıldığında, beslenme bilgisinin antropometrik değişimler üzerinde etkisinin olmadığı görülmüştür. Geleneksel beslenme uygulayan kişilerin temel beslenme bilgisi ve besin tercihi puan ortalaması öteki gruplardan düşük olmasına rağmen, diğer gruplara oranla kilo verme ve vücut ölçülerinin değişiminde daha çok farklılık görülmüştür (p<0,005). Popüler diyetlerin belirli bir hastalık olmadan uygulanması durumunda, makro ve mikro besin ögeleri arasında dengesizlik oluşmasına bağlı olarak bireyde hastalıklar meydana gelebileceği bildirilmiştir. Tüm bu nedenlerden dolayı doktor tarafından tanısı koyulmuş bir hastalığınız ve bu tarz beslenme programlarını uygulama zorunluluğunuz yok ise popüler olan beslenme programları yapılmamalı, tıbbi müdahale gerektiren pozisyonlarda (çölyak, intolerans, alerji vb.) ise makro ve mikro besin eksikliğinin önüne geçmek amacıyla bu alanda tecrübeli bir diyetisyen kontrolünde diyet programları yapılmalıdır.

AntropometriAralıklı açlıkBeslenme bilgisi+6
Rumeysa Yaldız
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Besin güvencesizliği riski altında olan ailelerde sağlıklı beslenme: Nitel bir araştırma

Besin güvencesi; bireylerin sağlıklı bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, yeterli miktarda, besleyici, güvenilir ve sağlıklı gıdalara ekonomik ve fiziksel erişimin sürekli ve kesintisiz sağlanmasıdır. Sosyoekonomik düzeyin düşmesiyle birlikte diyet kalitesinde azalma gözlenmekte ve bu durum, besin güvencesizliğinin ailelerin beslenme durumunu olumsuz etkilemesine neden olabilmektedir. Bu nitel tipteki araştırmanın amacı, besin güvencesizliği riski altında olan ailelerde besin güvencesizliği ve diyet kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma Şubat-Mayıs 2025 tarihleri arasında Sultangazi'de besin güvencesizliği riski altında olan ailelerde 29-55 yaş aralığındaki 10 gönüllü üzerinde yapılmıştır. Gönüllülere Hanehalkı Besin Güvencesi Anket Ölçümü, 3 günlük besin tüketim kaydı, sosyodemografik form, antropometrik ölçümleri içeren anketler ve yapılandırılmış görüşme formu yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Besin tüketim kaydını analiz etmek için Diyet Kalite İndeksi-Uluslararası ve Hanehalkı Beslenme Çeşitlilik Puanı kullanılmıştır. Katılımcıların %40'ının diyet kalitesi düşük çıkmıştır ve diyet kalitesi düşük olan kişilerin hanehalkı diyet çeşitlilik puanı daha düşük olduğu bulunmuştur. Diyet kalite indeksiyle toplam yağ tüketimi, yağ yüzdesi ve tekli doymamış yağ alımı arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Hanehalkı diyet çeşitliliği ile yağ alımı yağ yüzdesi ve E vitamini arasında negatif, karbonhidrat tüketimi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Nitel analiz sonucunda finansal etkiler, sağlık ilişkili konular, sosyal ve kültürel etkiler ve fiziksel çevre etkiler olarak 4 ana tema oluşmuştur. En yüksek frekansa sahip olan finansal etkiler temasında ekonomik yetersizliklerin yalnızca gıda erişimini kısıtlamakla kalmayıp, aynı zamanda psikolojik stres yarattığı ve yaşam kalitesini düşürdüğü ortaya konmuştur. Katılımcıların finansal kısıtlamalarla başa çıkma stratejileri, bu temanın önemli bir parçasını oluşturmuştur. Sonuç olarak; sosyal politikalar düşük gelir gruplarına yönelik beslenme ve destek programları ve gıdaya erişimi kolaylaştıracak planlamalar gerekmektedir.

Beyzasu Karaman
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessEN

The effect of nutrition knowledge level on eating behaviors of individuals: A cross-sectional study

The study was conducted to determine the effect of the nutrition knowledge level of 377 individuals between the ages of 18-65 who applied to 3 different Family Health Centers in Izmir, Bursa and Istanbul on their eating behaviors. With the data collection form created, individuals' socio-demographic information, metabolic disease status, medication use, cigarette and alcohol consumption, physical activity levels and anthropometric measurements (height, weight, body mass index [BMI] waist circumference) were recorded. In addition, a Nutrition Knowledge Scale (NKS) was used to determine the nutrition knowledge level and a Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ-R21) was used to evaluate eating behaviors. According to the results, the level of nutrition knowledge showed a significant difference according to sex. However, it was observed that there was no significant difference according to variables such as BMI, waist circumference, marital status, income level, physical activity level, metabolic disease status, smoking and alcohol consumption. There was no significant correlation between nutrition knowledge level and eating behaviors (p > 0.05). However, it is seen that variables such as sex, BMI, waist circumference, marital status, education level, and metabolic disease status create significant differences in different ways in eating behavior subgroups. These findings show that having nutrition knowledge is as essential as correctly interpreting and applying this knowledge. More studies are needed to understand the relationship between nutrition knowledge and eating behavior.

Nutrition knowledgeEating behaviour
Ayça Yağcı
Yeditepe University · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessEN

Determination of university students' trust to specific packaged foods, knowledge and usage level of food labels considering different BMI levels

The aim of this study is to evaluate consumers' perception of specific packaged foods and drinks, light / diet products, organic foods and food label usage behavior depending on distrust against food industry displays an overall increase in Turkey lately. Data was obtained by using a survey consisting of 14 multiple-choice questions and conducted with 299 university students (M/F=78/221) who were included randomly from three courses; Nutrition and Dietetic (NAD), Physiotherapy and Rehabilitation (PTR) and Gastronomy and Culinary Arts (GCA) in Spring Semester of 2017-2018 academic year. Total results were interpreted by taking Body Mass Index (BMI) as the key variable. As a result, a raising distrust against packaged foods and drinks was observed. Despite accepting UHT milk, packaged yoghurt, light milk groups as healthy based on their nutritional knowledge, most of them were found worried about additives inside packaged breads and light / diet snacks. With BMI values equal to or greater than 25, students' having lower food label reading rate and being less concerned about nutritional loss can be investigated in further research in the field of obesity. Key words: Consumer Behavior, Consumer Trust, Packaged Foods, Food Labeling, Obesity

PackagingFood labelFood handling+7
Begüm Demircan
Yeditepe University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessEN

The effect of snacking on fasted state main meal of those who are 12-60 years old and on a weightloss diet

This study was carried out between the dates of 01.11.2017 – 31.12.2017 in order to evaluate fasting status people who has snack or not before main meals. Study was made in Özel Adana Hospital who applies to nutritionist, with 87 female individuals over 18 years of age. Datas collected by 11 questions survey. An assessment was made according to whether they work, goes to any sport, having snacks or not. The statistical analysis of the findings of the study was made with SPSS statistics 17 program. As a result of the study, it was determined tha most of the participants had snacks in their daily life and felt more satiated before the main meal. However it is determined that we need more studies to provide a clear answer to 'people should snack or not'.

NutritionFeeding behaviorNutritional status+3
Biset Selen Civelek
Yeditepe University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessEN

Comparison of nutritional properties of traditional foods selected from popular cookbooks between 1950-2019: Case is traditonal kebabs

Lifestyle changes and technological developments significantly have an impact on eating habits and also may lead to some traditional foods' modification. This study will examine the data for nutritional values of traditional dishes selected from popular cookbooks between 1950 and 2019, aiming to provide the reasons for the possible differences. The most important feature of this thesis UNESCO / UNITWIN be in the network and, similar studies conducted under "Food, Culture, and Innovation" Chairs Programme is contributed from Turkey. This thesis was conducted in cookbooks, which have never been used for any investigation before in Turkey. Three traditional dishes, all of which from the meat dishes section, examined in selected Turkish cookbooks. Data for the components and energy values of all raw ingredients in the selected recipes were collected using the Turkish Food Composition Database (http://www.turkomp.gov.tr) and USDA Food Composition Databases. The EuroFIR Recipe Calculation Guideline was used to calculate the cooked weight of dishes and nutrient values of the cooked dishes. The nutritional values of the selected recipes were compared with the tables and graphs by years and the reason for the possible change was investigated. Raw and cooked nutritional values of each recipe were gathered, and data management and analysis were performed using excel. The nutritional values of the selected samples were compared with the tables and graphs according to years and the reason for the possible change was investigated. The findings show that no consistent increase or decrease in the portion size of "tas kebabı" over the years. Whereas, it was seen that the portion size of "şiş kebabı" and "kağıt kebabı" increased between the 1980s and 2010s. Overall, no correlation was found between the nutritional values of traditional dishes selected from popular cookbooks between 1950 and 2019. The results of this thesis show the calorie values and nutritional composition of the cooked traditional foods in which selected from popular cookbooks.

Food analysisNutritive valueNutrition+3
Gizem Ulu
Yeditepe University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessEN

Investigation of the relationship between individuals' probiotic and prebiotic food consumption frequency and body mass index

This study was conducted to examine the relationship between the consumption frequency of foods known to have probiotic and prebiotic effects and body mass indexes. We enrolled 225 women and 77 men, a total of 302 participants aged between 18-65 years. Patients with diagnosed cancer, Type 2 Diabetes and complications with one or more of the gastrointestinal system diseases, individuals who were vegan or vegetarian in the last 1 year, those who followed an elimination diet, pregnant or breastfeeding mothers, lactose and/or gluten intolerant were excluded from the study. A questionnaire including socio-demographic characteristics and health information was applied to the participants. Anthropometric measurements were taken by measuring height and weight, and BMIs were calculated. To determine the probiotic and prebiotic food consumption frequencies of individuals, we adapted the food frequency questionnaire (FFQ) prepared by the National Health and Nutrition Examination Survey (NHANNES) to the study and applied a questionnaire consisting of 34 items to the participants using one-on-one interview technique. The survey consisted of a 5-Point Likert scale with options "I do not consume," "2-3 times a month or less," "3-4 times a week," "once every day" and "2-3 times every day" for every food. We found that according to the BMIs of participants, 26 (8.6%) were underweight, 174 (57.6%) were normal, 80 (26.5%) overweight and 22 (7.3%) were obese. Accordingly, when we examined the relationship between the consumption frequency of probiotic and prebiotic foods and BMI values of the participants; we found a statistically significant difference (p <0.05) between the BMI values and the consumption rates of cereal (p=0.015,) pickled cabbage or pickled cucumber (p=0.045) and red wine (p=0.015.) When we examined the relationship between the consumption frequency of probiotic and prebiotic foods and the BMI values according to the participants gender, we found that women consumed more raw green leafy vegetables (p=0.002), pickled cabbage and/or pickled cucumbers (p=0.034), and kefir (p=0.013) and we found statistically significant difference (p <0.05). We found men consumed more white meat varieties (p=0.025), fermented sausage (o=0.025), dried meat and meat products (p=0.001) and beer (p=0.001) than women and we found statistically significant difference (p>0.05). We found no significant correlation between consumption frequency of other foods and BMI. More studies on humans are needed to investigate the effects of probiotic and prebiotic foods on weight control. Increasing functional food varieties and making food with probiotic and prebiotic effects more accessible can be used effectively in the nutrition treatment of obesity and obesity related diseases. Keywords: Body Mass Index, Probiotic, Prebiotic, Food Consumption Frequency

NutritionNutritional habitsFood consumption+3
Gamze Fındık
Yeditepe University · Institute of Health Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Tip 1 DM' li 9-18 yaş aralığındaki bireylerin beslenme durumunun ve diyabulimia riskinin antropometrik ölçümlere ve glisemik kontrole etkisinin araştırılması

Bu çalışma, T1DM'li bireylerin beslenme durumunun ve diyabulimia riskinin antropometrik ölçümler ve glisemik kontrol üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma, Ocak 2025-Mayıs 2025 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi'ne bağlı Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet birimine kayıtlı 9- 18 yaş aralığındaki 93 bireyle (53 erkek, 40 kız) yürütülmüştür. Araştırmada veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Diyabette Yeme Sorunları Anketi-Revize (DEPS-R), Akdeniz Diyet Kalitesi Ölçeği (KIDMED), Çocuklarda (9-14 yaş) Fiziksel Aktivite Anketi (PAQ-C), Adolesanlarda (14-18 yaş) Fiziksel Aktivite Anketi (PAQ-A) ve 24 Saatli Geriye Dönük Besin Tüketim Kaydı Formu aracılığıyla toplanmıştır. Biyokimyasal veriler (HbA1c (%) ve Plazma Glukozu) kaydedilmiş ve antropometrik ölçümleri (Boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi, boyun çevresi, üst orta kol çevresi) alınmıştır. Katılımcıların %26,9'unda diyabulimia riski tespit edilmiştir. Diyabulimia riski, Beden Kütle İndeksi (BKİ) göre fazla kilolu olan bireylerde, normal BKİ değerine sahip bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Lise düzeyinde eğitim alan bireylerin yeme davranış bozukluğu puanlarının, ilköğretim düzeyindeki bireylere kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Erkek katılımcılar günlük enerji gereksinmesinin %94,7'sini, kız katılımcılar ise %78,1'ini karşılamaktadır. Öğün atlayan bireylerde, atlamayanlara göre daha yüksek diyabulimia riski görülmüştür (p<0,05). Egzersiz yapan bireylerin Akdeniz diyetine uyum düzeylerinin, yapmayanlara göre daha yüksek olduğu ve benzer şekilde HbA1c değeri düşük olan grubun Akdeniz diyetine uyumunun daha iyi olduğu belirlenmiştir (p<0,05). DEPS-R skoru ile KIDMED puanı arasında negatif; yaş, günlük insülin dozu, vücut ağırlığı, BKİ ve bel çevresi ile pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca fiziksel aktivite düzeyi ile KIDMED puanı arasında pozitif, günlük insülin dozu, vücut ağırlığı, BKİ ve bel çevresiyle negatif ilişki bulunmuştur (p<0,05). Normal yeme davranışı sergileyen bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri de daha yüksek olarak belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, diyabetli bireylerde beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi ve yeme davranışları diyabulimia riski ile yakından ilişkilidir. Bu nedenle T1DM'li çocuk ve ergenlerin çok yönlü bir yaklaşımla değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

Efsun Kumru Durmuş
Hasan Kalyoncu University · Institute of Graduate Studies
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Tıbbi beslenme tedavisi alan yetişkin obez kadınlarda farklı miktarlarda chia tohumu kullanımının vücut kompozisyonu ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisinin incelenmesi

Obezite dünya çapında yaklaşık 650 milyon insanı etkileyen aşırı yağlanma ile karakterize kronik bir hastalıktır. Tıbbi beslenme tedavisi alan yetişkin obez kadınlarda 12 haftalık chia tohumu kullanımının vücut kompozisyonu ve biyokimyasal parametreleri üzerine etkisini saptamak için yürütülen bu çalışmanın örnekleminin Beden Kütle İndeksi (BKİ) 30 kg/m2 ve üzerinde olan 51 kadın oluşturmuştur. Katılımcılar üç gruba ayrılmıştır: 1. grup (n=17) günlük 20 g chia tohumu, 2. grup (n=16) günlük 40 g chia tohumu tüketmiş ve 3. grup (n=18) chia tohumu tüketmemiştir. Başlangıçta ve takip süresince katılımcıların beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, çeşitli indeksleri ve biyokimyasal parametreleri değerlendirilmiştir. Katılımcıların antropometrik ölçümlerinin 0. ve 12. hafta arasında; BKİ ve vücut ağırlığı ortalamasının en çok 40 g chia tohumu tüketenlerde, en az hiç chia tohumu tüketmeyenlerde azaldığı; vücut yağ kütlesi, vücut yağ oranı, bel/boy, bel çevresi ortalamasının en çok 20 g chia tohumu tüketenlerde azaldığı; vücut kas kütlesi ortalamasının en çok hiç chia tohumu kullanmayanlarda arttığı; boyun çevresi ortalamasının en çok 40 g chia tohumu tüketenlerde azaldığı görülmüştür (p<0.05). Katılımcıların biyokimyasal parametrelerinin 0. ve 12. hafta ortalamalarının karşılaştırmasında; 20 g chia tohumu tüketenlerin açlık kan glukozu, toplam kolesterol, LDL kolesterol, trigliserid, TSH, HOMA-IR, ALT, AST ortalamalarının azaldığı, HDL kolesterol ortalamasının arttığı; 40 g chia tohumu tüketenlerin HDL kolesterol ve HOMA-IR ile hiç chia tohumu tüketmeyenlerin HDL kolesterol ile gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı, diğer biyokimyasal değişkenler ile anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır (p<0.05). Chia tohumu kullanımı tıbbi beslenme tedavilerinde potansiyel olarak değerlendirilebilir ancak daha büyük örneklemde uzun süreli yapılacak çalışmaların sayısı arttırılmalıdır.

Dengeli beslenmeSalvia hispanicaSağlıklı beslenme+1
Hilal Doğan Güney
Ankara Medipol University · Institute of Health Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Fenilketonüride ebeveynlerin stres yükü, aile sağlık davranışı ve yaşam kalitesinin çocuklarda besin neofobisi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, Fenilketonüride (PKU) ebeveynlerin stres yükü, aile sağlık davranışı ve yaşam kalitesinin çocuklarda besin neofobisi üzerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı, Aile Sağlık Davranış Ölçeği'nin (ASDÖ) 6-12 yaş arasındaki PKU'lu çocuklarda geçerlilik ve güvenirliliği gerçekleştirilmesi amacıyla metodolojik tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 6-12 yaş arası PKU'lu çocuğu olan 242 gönüllü anne katılmıştır. Araştırmaya katılan ebeveynlere ait genel bilgiler, hastalık takibi bilgileri, ebeveyn ve çocuğa yönelik antropometrik ölçüm bilgileri, düşük proteinli beslenme gözlem bilgileri, sosyal çevrenin diyet uyumuna ilişkin özellikleri ve çocukların kan fenilalanin (phe) değerleri kaydedilmiştir. Ayrıca ebeveynler ASDÖ, PKU'lu Çocuklarda Besin Neofobisi Ölçeği, Ebeveyn Stres Ölçeği ve Sağlıklı Aile Ölçeği bölümlerini yanıtlamışlardır. Ebeveynlerin yaş ortalaması 36,6 ± 4,11 yıl; çocukların ise 8,5 ± 1,89 yıldır. Ebeveynlerin %25,2'sı fazla kilolu/obez ve çocukların %19,1'si fazla kilolu/obezdir. ASDÖ'nün doğrulayıcı faktör analizi sonucunun ölçeğin orijinal yapısını doğruladığı ve Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısının 0,92 olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin ortalama ASDÖ puanı 66,2 ± 7,10 olarak belirlenmiştir. Besin Neofobisi Ölçeği sonuçları 25,21 ± 5,64 puan ile çocuklarda besin neofobisinin ortalamanın üzerinde olduğu; Ebeveyn Stres Ölçeği puanın ise 34,3 ± 5,03 olup ebeveynlerde stres düzeyinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynlerin ASDÖ toplam puanları ile PKU'lu Besin Neofobisi Ölçeği toplam puanları arasında ile negatif yönlü bir ilişki mevcuttur (p<0,01). Ebeveynlerin ASDÖ toplam puanı ile Ebeveyn Stres Yükü Ölçeği toplam puanı arasında ile pozitif yönlü ilişki mevcuttur (p<0,01). Ebeveynlerin %76,4'ü çocuğun özel beslenme durumunun dışarıda yemek yeme sürecini zorlaştırdığını ifade etmiştir. Ebeveynlerin %90,9'u özel beslenme gereksinimi durumunun sosyal etkinliklere katılımda zorluk yarattığını, %77,7'si seyahatlerde çocuklarının yiyeceklerini taşımak ve planlama yapmak konusunda sık sık endişe duyduklarını belirtmiştir. Bu çalışmada ASDÖ PKU'da geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak kabul edilmiştir. Ebeveynlerde stres düzeyinin orta düzeyde olduğu; PKU'lu çocuklarda besin neofobisinin ortalamanı üzerinde olduğu saptanmıştır. Ebeveynlerde sağlık davranışlarında iyileşmeler ile çocuklarda besin neofobisinin önüne geçilebilir. Fenilketonüride maddi, manevi desteğin ve bakıma erişim önemlidir. Tıbbi gıdaya erişimi iyileştirmek ve PKU tedavisiyle ilişkili maliyetleri karşılamak için tüm hastalar için optimum bakım sağlanmalı ve farkındalık yaratılmalıdır.

Merve Eşgi
Ankara Medipol University · Institute of Health Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Üniversite öğrencilerinin yeme farkındalığına göre aşırı besin isteği, iştah ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin yeme farkındalığına göre aşırı besin isteği, iştah ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Mayıs – Haziran 2018 tarihleri arasında Ankara ili Başkent Üniversitesi'nde eğitim alan 180 öğrenci üzerinde yapılmış ve örneklemi sağlık alanında ve diğer alanlarda eğitim gören öğrenciler oluşturmuştur. Öğrencilerin sosyo-demografik ve sağlık bilgileri, boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları anket formuna kaydedilmiş, iştah durumları görsel analog skalası (VAS) ile değerlendirilmiş; Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ) ve Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİS) uygulanmıştır. Besin tüketimi 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ile saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması kızlarda 20.8±1.81 yıl ve erkeklerde 21.6±1.78 yıl olarak belirlenmiştir. Bireylerin iştah puan ortalaması kızlarda 7.4, erkeklerde 7.1 olarak saptanmıştır (p>0.05). Sağlık alanında eğitim alan bireylerin ABİS puan ortalaması 46.3±39.16, sağlık dışı alanda eğitim alanların ise 159.8±37.62 iken (p<0.05), YFÖ puanları her iki eğitim alanı için sırasıyla 93.5±12.99 puan ve 94.0±13.22 puan olarak saptanmıştır (p>0.05). Bireylerin günlük ortalama enerji, yağ ve karbonhidrat alımı ile ABİS ve YFÖ ölçeklerinin puanları arasında zayıf negatif yönde istatistiksel olarak önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). İştah durumunun değişkenlerle ilişkisi incelendiğinde, enerji, protein, yağ, karbonhidrat ve mikrobesin ögelerinin (demir, kalsiyum, çinko, magnezyum, tiamin, riboflavin, niasin, B6 ve B12 vitaminleri) günlük ortalama tüketim miktarlarıyla zayıf pozitif yönde ilişkili olduğu ve istatistiksel açıdan bu ilişkinin önemli olduğu gözlemlenmiştir (p<0.05). İştah durumu yaş, fiziksel aktivite süresi, beden kütle indeksi (BKİ), alkol ve sigara tüketimi arasında istatistiksel açıdan önemli bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, öğrencilerin aşırı besin isteği ve yeme farkındalığı günlük enerji, yağ ve karbonhidrat tüketimlerini etkilemektedir. İştah durumuna bağlı olarak makrobesin ve mikrobesin ögelerinin tüketimleri etkilenmektedir. Üniversite öğrencilerine yeme farkındalığının kazandırılması sağlığın korunması, vücut ağırlığının yönetilmesinde etkili olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: beslenme, yeme farkındalığı, aşırı besin isteği, iştah, obezite.

Aşırı yeme bozukluğuBeslenmeBeslenme+7
Afruz İbrahimova
Başkent University · Institute of Health Sciences
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Multipl sklerozu olan hastalara ve ailelerine verilen beslenme eğitiminin beslenme durumları ve diyet kalitesine etkisi

Bu çalışmada, multipl skleroz (MS) hastalarından oluşan bir grup ile MS hastalarının aileleri ve hastalardan oluşan diğer bir gruba verilen beslenme eğitiminin, hastaların beslenme durumları ve diyet kalitesine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma, Ekim 2018-Mart 2019 tarihleri arasında Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nöroloji Polikliniği'ne başvuran ve ayaktan tedavi edilen McDonald kriterine göre multipl skleroz (MS) tanısı almış 18-59 yaş arası 10 (%19.6) erkek, 41 (%80.4) kadın toplam 51 MS hastası üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin genel tanımlayıcı bilgileri için anket formu kullanılmış, antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel ve kalça çevresi, üst orta kol çevresi, triseps deri kıvrım kalınlığı gibi), vücut bileşim analizi, besin tüketim kaydı, beslenme bilgi düzeyi (BBD) testi, sağlıklı yeme indeksi (SYİ), depresyon durumu, uyku kalite indeksi, fiziksel aktivite ve biyokimyasal bulguların değerlendirilmeleri yapılmıştır. Hastalar 3 gruba ayrılmış olup eğitim grubu (EG); sadece hastalara eğitim verilen grup, aile eğitim grubu (AEG); hastalara ve ailelerine eğitim verilen grup ve kontrol grubu (KG); eğitim verilmeyen hastalardan oluşan gruptur. Aynı içeriğe sahip beslenme eğitimi, ayda bir gün olmak üzere 3 ay süresince toplamda 3 kez verilmiştir. Bireylerin eğitim öncesi, tüm eğitimlerin sonrası ve eğitimin tamamlanmasından 3 ay sonra (izlem); antropometrik ölçümler, vücut bileşim analizi, besin tüketim kaydı, BBD testi, SYİ, depresyon durumu, uyku kalite indeksi, fiziksel aktivite ve biyokimyasal bulgularını içeren değerlendirmeleri yapılmıştır. EG ve AEG'deki bireylerin eğitim sonrası ve izlemde ortalama BBD puanlarının eğitim öncesine göre anlamlı olarak arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Verilen beslenme eğitimi ile, EG'deki kadın bireylerde eğitim öncesine kıyasla izlemde K vitamini, eğitim sonrası B2 vitamini tüketim miktarı artış göstermiştir (p<0.05). İzlemde, C vitamini tüketim miktarı beslenme eğitimi alan her iki grupta (EG ve AEG) eğitim almayan KG'ye göre yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). TÜBER'e göre eğitim alan her iki grupta da (EG ve AEG) C vitamini tüketimleri, KG'a göre yüksek olsa da TÜBER önerilerini karşılama yönünden yetersizdir. AEG'deki kadın bireylerin eğitim sonrasında kalsiyum tüketim miktarlarının arttığı (p<0.05), diğer minerallerin tüketim miktarlarının hiçbir grupta değişmediği saptanmıştır. Beslenme eğitimi ile potasyum, kalsiyum, magnezyum ve çinko tüketim miktarlarının TÜBER önerilerini karşılama oranları artarken, gereksinimler tam olarak karşılanamamıştır. EG'deki kadın bireylerin eğitim sonrası, erkek bireylerin izlemde çözünmez posa tüketim miktarlarında, AEG'deki kadın bireylerin eğitim sonrası toplam posa tüketim miktarlarında anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). Beslenme eğitimi alan ve kontrol grubundaki bireylerin SYİ puan ortalamalarında anlamlı fark belirlenmemiştir (p>0.05). AEG'deki bireylerin eğitim öncesi, sonrası ve izlemde (sırası ile %53.3, %66.7 ve %80.0) SYİ puanının orta olduğu ve eğitim öncesine göre izlem sürecinde anlamlı bir artış olduğu saptanmıştır (p<0.05). EG'deki bireylerin eğitim sonrasında ve izlemde Beck Depresyon Envanteri (BDE) puanı eğitim öncesine göre azalma göstermiştir (p<0.05). Beslenme eğitimi sonrası, bireylerin uyku kalitesi ve fiziksel aktivite skorunda anlamlı değişiklik saptanmamıştır (p>0.05). EG'deki bireylerin eğitim öncesi, eğitim sonrası ve izlemde BDE puanı ile BBD arasında negatif yönlü korelasyon belirlenmiştir (p<0.05). Eğitim öncesinde EDSS skoru ile BBD arasında negatif yönlü korelasyon belirlenmiştir (p<0.05). AEG'deki bireylerin eğitim sonrasında KFADA skoru ile BBD puanı arasında pozitif yönlü ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, MS hastalarına verilen beslenme eğitiminin, hastaların beslenme bilgi düzeyleri ve beslenme durumlarını olumlu etkilediği ve hastalara verilecek beslenme eğitimine hastaya bakım veren aile bireylerinin katılımının diyet kalitesini iyileştirme yönünden olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir.

AileBeslenme durumuBeslenme eğitimi+5
Zeynep Uzdil
Başkent University · Institute of Health Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Gestasyonel diyabetli kadınların beslenme durumlarının yeme farkındalığının ve kan glukoz profillerinin incelenmesi

Bu çalışma gebelerin beslenme alışkanlıkları, yeme farkındalığı puanları, beslenme durumunu değerlendirmek ve gestasyonel diyabet arasındaki ilişkiyi tespit etme amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Şubat 2020-Mayıs 2020 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğine başvuran, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 19-45 yaş arasında, gebeliğin 24-28. haftalarda OGTT yaptıran 21 GDM ve 47 sağlıklı gebeyle yürütülmüştür. Gebelerin demografik özelliklerinin, antrometrik ölçümlerinin, gebelik bilgileri ve Yeme farkındalığı ölçeğinin (YFÖ) olduğu anket formu doldurulmuştur, beslenme durumlarını öğrenebilmek için besin tüketim kaydı alınmıştır ve sağlıklı yeme indeksine (SYİ-2015) göre değerlendirilmiştir. Gebelerin gebelik öncesi BKİ ortalamaları 27.42±5.44 kg/m2 bulunmuştur. Gebelerin gebelik öncesi BKİ'ye göre gebelikte ağırlık kazanımının ortalama %20.6'sının az, % 25'inin normal ve %54.4'ünün fazla bulunmuştur. GDM'li gebeler ile sağlıklı gebelerin bebek doğum ağırlığı ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). GDM grubunun günlük diyetle alınan enerji ortalaması 2138.1±266.5 kkal olarak saptanmıştır. Kontrol grubunun günlük diyetle enerji alım ortalaması 1462.8±281.8 kkal olarak belirlenmiştir. GDM tanısı olan ve olmayan gruplar arasında enerji ve makro besin öğesi alım ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). GDM grubunun %52.4'ünün diyet kalitesi "kötü" %47.6'sının "geliştirilmesi gereken" olduğu bulunurken; kontrol grubunun %21.3'ünün diyet kalitesi "kötü" %74.5'inin "geliştirilmesi gereken" %4.3'ünün "iyi" olduğu bulunmuştur. İki grup arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmamıştır (p>0.05). GDM grubunun yeme farkındalığı puan ortalaması 2.85±0.34 bulunurken; kontrol grubunda 3.13±0.44 (2.20-4.36) olarak bulunmuştur. Gruplar arasındaki yeme farkındalığı puan ortalaması arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmıştır (p<0.05). GDM'li gebelerde YFÖ ve SYİ arasında orta dereceli pozitif yönlü ilişki ve istatistiksel bir önemlilik saptanmıştır (r:0.61, p<0.05). GDM'li gebelerde YFÖ'ye göre; enerji tüketimi, BKİ, yaş arasında zayıf veya çok zayıf dereceli ilişki ve istatistiksel bir önemlilik saptanmazken (p>0.05), kontrol grubunda ise enerji tüketimi, BKİ ve yaş arasında zayıf dereceli ilişki ve istatistiksel bir önemlilik saptanmıştır (p<0.05). Gebelikte yeterli ve dengeli beslenme programları oluşturularak GDM riskinin azaltabileceği tahmin edilmektedir. Sağlıklı nesiller için en önemli unsur olan gebelerin beslenmesinde yeme farkındalığının önemli bir unsur olabileceği ve bu konuda daha fazla çalışmaya gereksinim olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diyabet, Sağlıklı Yeme İndeksi, Yeme Farkındalığı, Gebelikte Beslenme

BeslenmeBeslenme durumuBeslenme incelemeleri+5
Hatice Nur Özbay
Başkent University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkin inflamatuvar bağırsak hastalarında diyet inflamatuvar indeksinin hastalık aktivitesi, depresif duygu durumu ve bazı biyokimyasal kan parametreleri ile ilişkisinin incelenmesi

Yapılan bu araştırma, yetişkin inflamatuvar bağırsak hastalarında diyet inflamatuvar indeksinin(Dİİ) hastalık aktivitesi, depresif duygu durumu ve bazı biyokimyasal kan parametreleri ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, Gazi Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniğine Haziran-Ekim 2021 tarihleri arasında başvuran daha önce teşhis almış, 31 crohn hastaları ve 63 ülseratf kolit hastası olmak üzere 94 birey dâhil edilmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik bilgileri, hastalık aktivite indeksleri, genel sağlık bilgileri ile bazı biyokimyasal kan parametreleri anket formuna kaydedilmiştir. Bireylerin diyet inflamatuvar indeks skorları, katılımcılardan alınan üç günlük besin tüketim kaydı ile hesaplanmıştır. Bireylerin diyet inflamatuvar indeks skorları dört quartile ayrılarak değerlendirme yapılmış ve quartillerin sayısal değeri arttıkça diyetin inflamasyon yükü de artış göstermiştir. Ayrıca bireylerin depresif duygu durumunu belirlemek amacıyla Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Hastalık aktivitesini belirlemek için crohn hastalarında Crohn Hastalığı Aktivite İndeksi ve ülseratif kolit hastalarında ise Truelove-witts Klinik Aktivite İndeksi kullanılmıştır. Çalışmaya dâhil olan bireylerin yaş ortalamaları crohn hastaları(CH) için 42.0±11.1 yıl ve ülseratif kolit(ÜK) hastaları için 42.5±15.3 yıl olarak saptanmıştır. Bireylerin diyet inflamatuvar indeks skorları ortalaması -3.15 ± 0.9 olarak belirlenmiştir. Daha fazla hastalık aktivitesine sahip crohn ve ülsratif kolit hastalarında depresyon varlığı istatistiksel açıdan önemli saptanmıştır (p<0.05). Hem crohn hastalarının hem de ülseratif kolit hastalarının hastalık aktivitesi arttıkça istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek depresyon puanına sahip oldukları belirtilmiştir (p<0.05). Crohn hastaları ve ülseratif kolit hastaları arasında diyet inflamatuvar indeksi quartillerine göre önemli bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Crohn hastalarının diyet inflamatuvar indeks quartillerine göre hastalık aktiviteleri arasında anlamlı farklılık belirlenmemiştir (p>0.05). Ülseratif kolit hastalarının diyet inflamatuvar indeks quartillerine göre hastalık aktiviteleri arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Çalışmaya dahil olan katılımcıların kan biyokimyasal parametreleri diyet inflamatuvar indeks quartillerine göre incelendiğinde sadece CRP ve serum demir düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0.05). Diyet inflamatuvar indeks quartillerine göre depresyon durumu arasında da anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Yüksek diyet inflamatuvar indeks skorlarına sahip bireylerin düşük skorlara sahip olanlara göre diyetle aldıkları enerji, karbonhidrat, protein, yağ, doymuş yağ, çoklu doymamış yağ, omega-3, omega-6, kolesterol ile posa alım miktarları önemli şekilde düşük bulunmuştur (p<0.05). Diyet inflamatuvar indeksi düşük olan katılımcıların, günlük diyetle A vitamini, D vitamini, tiamin, riboflavin, niasin, vitamin B6, folik asit, vitamin B12, C vitamini, magnezyum, demir, çinko ile selenyum alımları Dİİ yüksek olan bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, inflamatuvar bağırsak hastalarında diyetin inflamatuvar indeksinin bireylerin duygu durumlarını ve bazı biyokimyasal parametreleri etkilediği gösterilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre inflamatuvar bağırsak hastalığı olan bireylerde sağlıklı ve daha az inflamatuvar bir diyet ile inflamasyonun sebep olduğu birçok kronik hastalığın önlenebileceği yada geciktirilebileceği düşünülmektedir.

BeslenmeBeslenme durumuDepresif duygulanım+4
Büşra Yüksel
Başkent University · Institute of Health Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Diyalize giren kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda diyete uyum ile biyokimyasal parametreler ve antropometrik ölçümler arasındaki ilşkinin belirlenmesi

Tarihleri arasında RTS Adana Diyaliz Merkezinde, haftada 3 gün diyalize giren ve araştırmaya katılmayı kabul eden yaşları 20 ve üzeri olan 34'ü kadın (%34), 66'sı (%66) erkek olmak üzere toplam 100 hasta üzerinde yapılmıştır. Hastalara genel bilgiler, beslenme alışkanlıkları ve biyokimyasal parametreler ve kan basıncı olmak üzere 3 bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Aynı zamanda hastaların üç günlük 24 saatlik besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri [boy uzunluğu, kuru vücut ağırlığı, üst orta kol çevresi (ÜOKÇ)]alınmış, kan basınçları ölçülmüş ve biyokimyasal bulguları alınmıştır. Bu çalışmada hastaların yaş ortalaması 58.38 ±16.12 yıl ve diyalize girme süre ortalaması 7.6 ± 5.68 yıl olarak belirlenmiştir. Hastaların Ulusal Böbrek Vakfı (NKF) önerilerine göre günlük diyetle aldıkları enerji ve protein miktarlarına bakıldığında önerilerin altında olduğu saptanmıştır. Kadın ve erkek hastaların tamamının günlük enerji alımının 35 kkal/kg/gün'ün altında olduğu belirlenirken, kadın hastaların %88.2'sinin, erkek hastaların da %72.7'sinin 1 g/kg/gün'den az protein aldığı saptanmıştır. Hastaların serum albumin düzeyleri kadınlarda ortalama 3.7±0.27 mg/dl iken erkeklerde 4.0±0.72 mg/dl olarak bulunmuştur. Kadın ve erkek hastaların LDL-kolesterol, HDL-kolesterol ve total kolesterol düzeylerinin referans aralığında olduğu belirlenmiştir. Kadın hastalarda BKİ ortalaması 25.6± 3.54 kg/m2 iken erkek hastalarda BKİ ortalaması 23.8±2.83 kg/m2 olduğu saptanmıştır. Hastalarda BKİ değerleri ile diyalize girme süresi arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). 5 yıl ve daha az süredir diyalize giren hastaların % 4.3'ünün zayıf, % 65.2'sinin normal, % 13'ünün hafif şişman ve % 17.4'ünün şişman olduğu görülürken, 5 yıldan fazla süredir diyalize giren hastaların % 55.6'sının normal ve % 4.4'ünün hafif şişman olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak hemodiyalize giren hastaların çoğunun yetersiz ve önerilen miktarların altında beslendikleri, önerilen diyete uyum sağlayamadıkları belirlenmiştir.

AlbüminlerAntropometriBeslenme durumu+6
Çağla Günaydın
Başkent University · Institute of Health Sciences
2015
00
DoctorateOpen AccessTR

Üniversite öğrencilerinin yeme farkındalığının üzerine bir araştırma

Bu araştırmada öğrencilerde yeme tutumu ve yeme farkındalığının ölçülmesi ile beslenme dersi ile bilgilenmenin yanında öğrencilerin yeme farkındalığının değişiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Eylül 2015-Mayıs 2016 tarihleri arasında Üsküdar Üniversitesi'nde okuyan öğrenciler arasından rastgele seçilen, yaşları 18-45 arasında olan 318 sağlıklı öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Öğrenciler, beslenme dersi alan ve almayan olarak ikiye ayrılmıştır. Öğrencilere kişisel ve sağlık bilgilerini içeren bir anket formunun yanında Savaşır ve Erol tarafından geçerlilik ve güvenilirlik araştırması yapılan Yeme Tutumu Testi (YTT-40) ile Köse ve arkadaşları tarafından Türkçe'ye uyarlanan Yeme Farkındalığı Ölçeği-30 (YFÖ-30) uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 21.56±3.82 yıl olarak belirlenmiştir. Katılımcıların YTT-40 ortalama puanı 24.22±13.98 ve YFÖ-30 ortalama puanı 98.11±13.81 olarak bulunmuştur. Katılımcıların YFÖ-30 puanı arttıkça YTT-40 puanı azalmaktadır ancak bu ilişki önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Kesme noktası olan YTT-40 puanlamalarında öğrencilerin %28.9'unun YTT-40 puanı 30 puandan yüksek bulunmuş olup, yeme bozukluğu riski taşımaktadır. Cinsiyete göre YTT-40 puan ortalamalarına bakıldığında ise erkekler (23.33±15.60) ile kadınlar (24.48±13.50) arasında istatistiksel olarak fark saptanmamıştır (p>0.05). Beden kütle indeksi hafif şişman-şişman sınıfındaki öğrencilerin YTT-40 puan ortalamaları diğer BKİ sınıflarına göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Öğrencilerin vücut ağırlığı ve BKİ değeri yükselirken yeme bozukluğu riski artmakta olup (r=0.112, p<0.05 ve r=0.139, p<0.05), yeme farkındalığı düşmektedir (p>0.05). Vücut ağırlığı ve BKİ ile YFÖ-30 alt faktörlerinden sadece yeme kontrolü arasında önemli bir ilişki saptanmıştır (r=-0.252, p<0.01 ve r=-0.208, p<0.01). Öğrencilerden vegan olanların %33.3'ü, besin seçimi olmayanların %26.4'ü ve kırmızı et tüketmeyenlerin %24.1'i yeme bozukluğu riski taşımaktadır (p<0.05). Uyku süreleri ve defekasyon sorunları arasındaki ilişki önemli bulunmuştur (p<0.05). Kadınların defekasyon sorunları erkeklerden daha yüksek olarak saptanmıştır (p<0.05). Katılımcıların yürüyüş durumuna göre dağılan YTT-40 puan gruplarında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Yürüyüş durumları ile YFÖ-30 alt faktörlerinden sadece duygusal yeme arasında istatistiksel açıdan önemli bir ilişki saptanmıştır (r=-0.159, p<0.01). Defekasyon sorunu ile ölçekler arasındaki ilişkilerde YFÖ-30 puanı (r=0.173, p<0.01) ile pozitif, YTT-40 puanı (r=-0.136, p<0.05) ile negatif ilişki saptanmıştır. Defekasyon sorunu ile disinhibisyon, duygusal yeme ve enterferans faktörleri arasında negatif ilişki saptanmış (p<0.05), YFÖ-30 puan ortalamasının anlamlılığı daha yüksek bulunmuştur (p=0.002). Bu araştırmaya katılan öğrencilerin %31.1'i beslenme dersi almıştır. Beslenme dersi alan öğrencilerde YTT-40 puanı azalmakta, YFÖ-30 puanı ise artmaktadır ancak istatistiksel açıdan bu ilişki önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Beslenme dersi alma durumu ile YFÖ-30 alt faktörleri arasında istatistiksel açıdan önemli bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak; beslenme dersleri öğrencilerin yeme tutumlarını ve farkındalıklarını olumlu yönde etkilemektedir. Bunun yanında yeme farkındalığının kazandırılması vücut ağırlığı yönetimine yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Beslenme, duygusal yeme, tıkınırcasına yeme, obezite, farkındalık Bu araştırma projesi Üsküdar Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu Başkanlığı'ndan onay almıştır.

BeslenmeBeslenme bozukluklarıBeslenme incelemeleri+5
Gizem Köse
Başkent University · Institute of Health Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Spor yapan erkek bireylerde diyetle günlük alınan karbonhidrat miktarının vücut kas kütlesi üzerine etkisinin araştırılması

Bu çalışma Ankara'da bulunan özel bir spor kulübünde düzenli olarak spor yapan erkek bireylerin, karbonhidrat ve diğer besin öğesi alım durumlarının kas kütlesi üzerine etkisinin araştırılması amacı ile yapılmıştır. Çalışma, 01.12.2016 ile 01.03.2017 tarihleri arasında, Ankara'da, üyelerin diyetisyen ve kişiye özel spor eğitmenleri tarafından bireysel olarak danışmanlık hizmeti aldığı ve düzenli olarak kuvvet egzersizlerini içeren antrenmanların yapıldığı bir spor merkezine devam eden, gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 93 erkek üyenin katılımı ile gerçekleşmiştir. Çalışmaya, 18-45 yaş aralığında, en az 5 ay süresince, aynı spor merkezinde, düzenli olarak önerilen spor ve beslenme programını uygulayan, ağırlık kaybı ya da amatör olarak vücut geliştirme amaçlı spor yapan erkek bireyler dahil edilmiştir. Çalışmaya katılanların, kişisel özellikleri ve beslenme alışkanlıkları anket formu ile sorgulanmış, antropometrik ölçümleri alınmış ve deri kıvrım kalınlığı ölçüm kaliperi (Skinfold Caliper) ile deri kıvrım kalınlığı ölçümleri alınmıştır. Besin tüketim durumları, üç günlük; 24 saatlik besin tüketim kaydı formu ile belirlenmiştir. Kas dokunun tayini için, kol kas çevresi ve yağsız vücut kütlesi verileri kullanılmıştır. Çalışmaya katılan erkeklerin yaş ortalaması 27,1 ± 5,2 yıl, vücut ağırlık ortalaması 85,48 ± 13,16 kg, boy uzunluğu ortalaması 180,2 ± 6,89 cm, bel çevresi ortalaması 92,4 ± 10,45 cm, üst orta kol çevresi ortalaması 7,62 ± 4,41 cm, günlük alınan toplam enerjinin ortalama değeri 2829,71 ± 1306,62 kcal, toplam proteinin ortalama değeri 206,96 ± 83,67 g'dır. Katılımcıların günlük diyetlerinin protein yüzdelerinin ortalaması %31,73 ± 8,21, günlük toplam alınan yağın ortalama değeri 38,51 ± 46,03 g ve vücut ağırlığı başına düşen protein ağırlığının ortalama değeri 2,46 ± 0,58 g/kg; vücut ağırlığı başına düşen yağ ise 1,36 g/kg olarak bulunmuştur. Günlük diyetlerinde, karbonhidratlara düşen payın ortalama değeri %29,76; toplam karbonhidrat alımının ortalama değeri 238,09 ± 185,97 g'dır. Vücut ağırlığı başına karbonhidrat alımı ortalaması 2,8 ± 2,14 g/kg/gün olarak bulunmuştur. Yağsız vücut kütlesi; günlük toplam enerji alımı ile pozitif (r:0,365), toplam karbonhidrat miktarı ile pozitif (r:0,359), diyetin karbonhidrat yüzdesi ile pozitif (r:0,207), toplam protein miktarı ile pozitif (r:0,345), elzem aminoasit miktarı ile pozitif (r:0,372), diyetin yağ yüzdesi ile negatif (r:-0,215), toplam yağ miktarı ile pozitif (r:0,216) anlamlı korelasyon göstermektedir (p<0,05). Yağsız vücut kütlesi ile, vücut ağırlığı başına alınan karbonhidrat miktarı pozitif korelasyon gösterirken, bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Üst orta kol çevresi, günlük toplam enerji alımı ile pozitif (r:0,21), toplam karbonhidrat miktarı ile pozitif (r:0,229), toplam protein miktarı ile pozitif (r:0,289), elzem aminoasit miktarı ile pozitif (r:0,313), diyetin yağ yüzdesi ile negatif (r:-0,315), vücut ağırlığı başına yağ alımı ile negatif (r:-0,272) anlamlı korelasyon göstermektedir (p<0,05). Bel çevresi ile vücut ağırlığı başına karbonhidrat alımı negatif (r:-0,33), diyet lifi ile negatif (r:-0,279), vücut ağırlığı başına protein alımı ile negatif (r:-0,389), vücut ağırlığı başına yağ alımı ile negatif (r:-0,391) anlamlı korelasyon göstermektedir (p<0,05). Sonuç olarak, karbonhidrat alımı ile kas kütlesine ilişkin vücut kompozisyon ölçümleri arasında pozitif bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Spor yapan ve özellikle de kuvvet egzersizi yapan bireylerde, kas gelişiminde karbonhidrat alımının zaman, tür ve çeşidinin önemi vurgulanmalıdır.

BeslenmeBeslenme durumuBeslenme incelemeleri+6
Ece Altınel
Başkent University · Institute of Health Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Sağlık çalışanlarının obez bireylere karşı tutumlarının değerlendirilmesi

Bu çalışma sağlık çalışanlarının obezitesi olan bireylere karşı önyargı tutum ve davranışlarını saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmada sağlık çalışanlarının empati beceri, empati eğilim ve obezite önyargı düzeyleri arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Araştırma, Şubat-Mart 2018 yılında T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'nde görev yapan ve çalışmada yer almayı gönüllü olarak kabul eden 182 kadın, 88 erkek toplam 248 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile GAMS 27-Obezite Önyargı Ölçeği (OÖÖ), Empatik Eğilim Ölçeği (EEÖ) ve Empatik Beceri Ölçeği (EBÖ) kullanılmıştır. Çalışma verileri SPSS 22.0 paket programı kullanılarak uygun istatistiksel yöntemler ile değerlendirilmiştir. Sağlık çalışanlarının ortalama puanları GAMS-27 OÖÖ için 80.6, EEÖ için 72.4, EBÖ için 131.1 olarak bulunmuştur. Kadın sağlık çalışanlarının erkek sağlık çalışanlarına göre EBÖ puan ortalamalarının yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). OÖÖ sınıflamasına göre önyargısız grupta en yüksek puan ortalaması 65.5 ile hekimlerde, önyargıya eğilimli grupta en yüksek puan ortalaması 82.3 psikologlarda ve önyargılı sınıfta en yüksek puan ortalaması da diyetisyenlerde 99.5 saptanmıştır. Katılımcıların beden algıları incelendiğinde, BKİ sınıflamasına göre zayıf ve normal olanlarının çoğunun kendini zayıf ve normal algıladığı; yüksek BKİ'ne sahip olanların çoğunun kendini normal ve zayıf algıladığı; BKİ'si şişman/obez sınıfında olanların ise çoğunun kendi beden imgesini fazla kilolu ve şişman olarak algıladıkları hatta aynı grupta kendini zayıf olarak ve aşırı şişman olarak algılayan sınırlı bir grubun olduğu saptanmıştır. Kendi beden görünümünü zayıf olarak ifade eden bireylerin OÖÖ puan ortalaması diğer gruplara göre daha yüksek olup istatistiksel olarak da önemli bulunmuştur (p<0.05). Önyargı beyanlarına göre obezite önyargısız, önyargılı ve fikri olmadığı beyanında bulunanların büyük çoğunluğunun önyargıya eğilimli oldukları, en yüksek OÖÖ puan ortalamasının ise ön yargısız olduğunu beyan eden grupta olduğu görülmüştür (p<0.05). Bireylerin önyargı beyanlarına göre obezite önyargısı olan, obezite önyargısı olmayan ve kararsız olan bireylerin büyük çoğunluğunun önyargıya eğilimli oldukları bulunmuştur. En yüksek OÖÖ puan ortalamasının ise ön yargısız olduğunu beyan eden grupta olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, işi ve görevi obezitesi olan bireyler de dahil olmak üzere toplumun her kesiminden bireye tarafsız bir sağlık hizmeti sunmak olan sağlık çalışanlarının obezite önyargısına sahip olmaları kabul edilemez bir durumdur. Obezite önyargısını azaltmaya yönelik çalışmaların ivedilikle ve etkin biçimde her yaş ve meslek grubunda başlatılmasında yarar vardır. Anahtar kelimeler; sağlık çalışanları, obezite önyargısı, ayrımcılık, empatik eğilim, empatik beceri.

AyrımcılıkEmpatiEmpatik beceri+4
Duygu Ünal
Başkent University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkin bireylerde psikobiyotik özellik gösteren probiyotik besinlerin tüketimi ve mental sağlık arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma; yetişkin bireylerde psikobiyotik özellik gösteren probiyotik besinlerin tüketimi ve mental sağlık arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma Konya il merkezinde yaşayan yaşları 21-59 arasında değişen 75'i kadın 46'sı erkek olmak üzere 121 yetişkin birey ile tamamlanmıştır. Araştırma kapsamında çalışmaya katılan bireylere 25 sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Uygulanmış olan anket formu; sosyodemografik özellikler (yaş, cinsiyet vb.), yaşam biçimi ve sağlık durumu, probiyotik besinleri tüketim durumu, antropometrik ölçümler (boy, ağırlık, bel çevresi ), besin tüketim sıklığı, 24 saatlik besin tüketim kaydı ve bireylerin mental iyi oluş düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen Warwick- Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği ile ilgili bilgiler olmak üzere 8 bölümden oluşmuştur. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 34,84±10,15, erkeklerin ise 34,47±11,64 yıldır. Kadınların %68,4'ü probiyotik içeren besinleri tüketirken, %21,1'i tüketmediği ve %10,5'inin bu besinlerin neler olduğunu bilmediği, erkeklerin ise %71,4'ü probiyotik içeren besinleri tüketirken, %21,4'ünün tüketmediği ve %7,2'sinin bu besinlerin neler olduğunu bilmediği saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin cinsiyete göre gıda takviyesi olarak probiyotik kullanım durumları değerlendirildiğinde; kadınların %26,7'sinin erkeklerin ise %15,2'sinin gıda takviyesi olarak probiyotik kullandıkları, kadınların % 73,3'ünün erkeklerin ise %84,8'inin gıda takviyesi olarak probiyotik kullanmadıkları saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin cinsiyeti ile gıda takviyesi olarak probiyotik kullanım durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Araştırmaya katılan bireylerin Warwick- Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeğine vermiş oldukları cevaplara göre almış oldukları puanlar; kadınlarda ortalama 50,92±9,45 puan, erkeklerde ise ortalama 51,52±9,36 puandır. Bireylerin Yaşam Doyum Ölçeğine göre aldıkları ortalama puanlar kadın ve erkeklerde sırası ile 16,02±4,61 ve 14,65±4,99'dir. Gıda takviyesi kullanan katılımcıların Warvick- Edinburgh Ölçek ortalaması 56,19±8,68 olup cinsiyetle ölçek ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur(p>0,05). Yaşam Doyum Ölçeğiortalaması ise 18,70±3,73'dür ve cinsiyetle ölçek ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Gıda takviyesi kullanmayan katılımcıların Warvick- Edinburgh Ölçek ortalaması 49,70 ±9,12 olup Yaşam Doyum Ölçeğiortalaması 14,59±4,68 olarak saptanmıştır ve cinsiyet ile her iki ölçek ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Probiyotik besinleri tüketen bireylerin Warvick- Edinburgh Ölçek ortalaması 55,61±8,67 olup cinsiyetle ölçek ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Yaşam Doyum Ölçeğiortalaması ise 18,11±4,12'dir ve cinsiyetle ölçek ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Probiyotik besinleri tüketmeyen bireylerin Warvick- Edinburgh Ölçek ortalaması 49,26±9,08 olup Yaşam Doyum Ölçeğiortalaması ise 14,40±4,64'dır ve cinsiyet ile her iki ölçek ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Erkeklerde, Warwick- Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ile enerji, emilebilen oligosakkarit, polisakkarit, selüloz, lignin, suda çözünen posa, suda çözünmeyen posa tüketimi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kadınlarda, Yaşam Doyum Ölçeğiile posa, emilebilen oligosakkarit ve emilemeyen olisakkarit tüketimleri arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Erkeklerde, Yaşam Doyum Ölçeğiile enerjinin proteinden gelen % si, yağdan gelen % si, emilebilen oligosakkarit ve lignin tüketimi arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Warwick – Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği toplam puan ve Yaşam Doyum Ölçeğitoplam puan ile toplam probiyotik tüketimi arasındaki ilişki her iki cinsiyette de anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, probiyotik- prebiyotik özellik gösteren besinleri tüketenlerin veya gıda takviyesi olarak probiyotik kullanan bireylerin Warwick- Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeklerinden bu besinleri/takviyeleri tüketmeyenlere daha yüksek puan elde ettikleri saptanmıştır. Toplum genelinde bireylerin prebiyotik ve probiyotik besinler konusundaki bilgi düzeylerinin arttırılmasına yönelik farkındalık çalışmalarının yapılmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Buna ek olarak probiyotiklerin mental sağlık üzerine etkilerini araştıran daha büyük örneklemli araştırmaların yapılması önemlidir.

BesinlerBeslenmeBeslenme incelemeleri+5
Ayşe Nur Şahin
Başkent University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Aronya meyvesinin fizikokimyasal özellikleri, toplam fenolik madde miktarı ve antioksidan kapasitesinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Aronya Melanocarpa meyvesi ve bu meyveden elde edilen farklı işlenmiş ürünlerin (aronya sirkesi, toz aronya, aronya marmelatı, freeze-drying yöntemiyle kurutulmuş aronya, kurutulmuş aronya, aronya reçeli ve aronya konsantresi) bazı besin değerleri ile antioksidan özellikleri araştırılmıştır. Araştırmanın materyalini 2024 yılı Ekim ayında İstanbul'dan taze olarak temin edilen aronya meyvesi ve bu meyveden elde edilen ürünler oluşturmuştur. Tüm örnekler İstanbul Esenyurt Üniversitesi Kimya Laboratuvarında -18°C'de muhafaza edilmiş, analizler öncesinde örnek hazırlama, ekstraksiyon, homojenizasyon ve santrifüj işlemleri uygulanmıştır. Çalışmada kuru madde miktarı, pH, toplam fenolik madde (TFM), toplam flavonoid madde (TFC), DPPH radikal giderme kapasitesi, FRAP ve CUPRAC antioksidan analizleri yapılmış, elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı ile tek yönlü varyans analizine tabi tutulmuştur. Araştırma bulguları, işleme yöntemine bağlı olarak aronya ürünlerinin besin içeriğinde ve antioksidan kapasitesinde anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir (p<0,05). En yüksek kuru madde, toplam fenolik madde, toplam flavonoid içeriği, FRAP ve CUPRAC değerlerinin freeze-drying yöntemiyle kurutulmuş aronya örneklerinde olduğu belirlenmiştir. DPPH analizinde ise en yüksek değer aronya sirkesinde tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, düşük sıcaklıkta suyun uzaklaştırılmasıyla besin bileşenlerinin korunabildiğini, buna karşın ısıl işleme dayalı reçel ve marmelat üretimi gibi işlemlerin biyoaktif bileşen miktarını azalttığını göstermektedir. Sonuç olarak bu tez, farklı işleme tekniklerinin aronya meyvesi ve türev ürünlerinin fonksiyonel özelliklerini nasıl etkilediğini ortaya koyarak, özellikle freeze-drying yönteminin fenolik ve antioksidan bileşenlerin korunmasında en etkin yaklaşım olduğunu ortaya koymuştur. Gelecekte aronya bazlı ürünlerin biyoyararlılığı, tüketici kabulü ve fonksiyonel gıda geliştirme alanlarında ileri çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Hanse Nur Özyurt
İstanbul Kent University · Institute of Graduate Studies
2025
10
Master'sOpen AccessTR

Beslenme alışkanlıkları ve beslenme inançları ölçeği'nin (kompan®) türkçeye uyarlanması: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Bu araştırma, sağlıklı yetişkin bireylerde Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme İnançları Ölçeği'nin (KomPAN®) Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini test etmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri Aralık 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında Nuh Naci Yazgan Üniversitesi öğrencileri ile katılımcıların anketi doldurulması ile elde edilmiştir. Ölçek Kapsam Geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin Türkçe formunun dil geçerliliği için çeviri-geri çeviri yöntemi uygulanmıştır. Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) 0,88 olarak bulunmuştur. Türkçe ölçek formunun yapı geçerliliğini belirlemek için doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmış ve 4 alt boyut (Beslenme Alışkanlıkları, Besin Sıklığı Tüketimi, Beslenme İnançları ve Yaşam Tarzı) elde edilmiştir. Faktör yükü 0,30'dan küçük olan 1, 2, 3, 4, 10, 11, 12, 16, 17, 18, 20, 21, 28 ve 31 numaralı maddeler modelden çıkarılmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun güvenirliğini değerlendirmek için test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Ölçek 2 hafta ara ile 100 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırmaya yetişkin 550 birey katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 20,96 ± 3,215 yıl olup %87'si kadın ve %13'ü ise erkektir. Ön Test Besin Sıklığı Tüketimi ile Son Test Besin Sıklığı Tüketimi arasında pozitif yönlü ve güçlü seviyede anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (r=,702; p=,000). Ön Test Beslenme İnançları ile Son Test Beslenme İnançları arasında pozitif yönlü ve güçlü seviyede anlamlı bir ilişki vardır (r=,670; p=,000). Diğer alt boyutları KomPAN® diğer alt boyutları cinsiyet değişkenine göre değerlendirdiğimizde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak; Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme İnançları Ölçeği (KomPAN®) sağlıklı Türk yetişkin bireylerin beslenme durumlarını değerlendirmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Anahtar Kelimeler: Beslenme Alışkanlıkları, Besin Sıklığı Tüketimi, Beslenme İnançları, Geçerlik, Güvenirlik, KomPAN

Beyza Kaldırım
Nuh Naci Yazgan University · Institute of Health Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Okul öncesi dönem çocuklarının yeme davranışları ve annelerinin beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Yurduşen S. (2024). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Yeme Davranışları ve Annelerinin Beslenme Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. Toplumların sağlıklı bir gelecek oluşturabilmeleri için en önemli etken, sağlıklı yetişmiş çocuklardır. Yaşam boyu gelişim göstermesine rağmen, okul öncesi dönem kritik dönem olmakla beraber annelerin beslenme bilgi düzeyleri, çocukların yeme alışkanlıklarının oluşturulması, yeterli ve dengeli beslenmeleri için en önemli faktörler arasındadır. Bu çalışmada okul öncesi dönem çocuklarının yeme davranışları ve annelerinin beslenme bilgi düzeyini değerlendirmek amacıyla tasarlanmış, nicel bir araştırmadır. Çalışmaya Ataşehir Belediyesine bağlı gündüzbakımevinde öğrenim gören 90 çocuk ve anneleri dahil edilmiştir. Katılımcılara gönüllülük esasına dayalı olarak anket uygulanmıştır. Anketlerde katılımcıların sosyodemografik özellikleri, yeme davranışları beslenme bilgi düzeyleri ve besin tüketim özellikleri sorgulanmıştır. Çocukların %52.20'si kız ve %47.80 erkek olarak bulunmuştur. Çocukların yaşları 4 ile 6 arasında değişmektedir. Çocukların %45.60 normal BKİ değerinde olduğu belirlenmiştir. Çocukların %80.00'i 3-4 öğün beslenmektedir. Annelerin BKİ'lerine bakıldığında, %74.40 normal ve %25.60'sinin hafif şişman olduğu bulunmuştur. Annelerin %67.80 lisans mezunu ve % 8.90'unun lisansüstü mezunu olduğu bulunmuştur. Annelerin çocuklarınız ne sıklıkla meyve /sebze tüketir sorusuna; %58.90'u her gün günde 1 veya daha fazla cevabını vermiştir. Annelerin, çocuklarınız ne sıklıkla süt ve süt ürünleri tüketir sorusuna; %54.40'ü her gün günde 1 veya daha fazla cevabını vermiştir. Çalışmamızda, annelerin temel beslenme bilgisi puan ortalamasının 55.02±6.48 orta düzeyde ve besin tercihi puan ortalamasının 40.29±4.78 ile iyi düzeyde oldukları bulunmuştur. Annelerin beslenme bilgi düzeyi ile besin tercihi arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Annelerin beslenme bilgi düzeyi artarsa besin tercihinin de düşük düzeyde de olsa artacağı belirlenmiştir. Annelerin beslenme bilgi düzeyi ve besin tercihi düzeyi ile çocukların BKİ değerleri arasında ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Çalışma sonucuna göre, annelerin beslenme bilgi düzeyleri düzenlenen eğitimlerle devamlı tekrarlanarak arttırılmalıdır. Anahtar kelimeler: çocuklarda yeme davranışı, okul öncesi dönem, beslenme bilgisi, anne

Sibel Yurduşen
Atlas University · Institute of Graduate Studies
2024
21