Başkent University
Discipline

Social Work

Başkent University

12

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

12 Theses
DoctorateOpen AccessTR

Üniversite öğrencilerinin ebeveyn yabancılaştırma deneyimlerini bağlanma stilleri üzerinden keşfetmek: Bir karma yöntem araştırması

Kökenine dair izleri milattan öncesine dayanan ebeveyn yabancılaştırma sendromu Medea tragedyasında ele alınmış olmasına rağmen günümüzde halen varlığı konusunda yoğun tartışmalara maruz kalmaktadır. Konu hakkında yapılan birçok araştırma ebeveyn yabancılaştırmasının, yabancılaştıran ebeveynin hedef ebeveyne olan olumsuz duygularından dolayı kasıtlı veya kasıtsız olarak sahip olunan ortak çocuğun hedef ebeveyne karşı bir silah olarak kullanılması ve hedef ebeveynden uzaklaştırılması olarak bilinmekte olup etkileri konusunda birçok tespit gerçekleştirilmiştir. Karma desen olarak tasarlanan bu araştırmanın nicel araştırma basamağında; bireyin, tüm bireyler ile olan ilişkilerinde yönlendiricisi olan bağlanma stilinin geliştirmesi sürecinde ebeveyn yabancılaştırma deneyiminin yordayacılığını tespit etmek amaçlanmıştır. 821 üniversite öğrencisinin katılım sağladığı çalışma da Baker Strateji Soru Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve Üç Boyutlu Bağlanma Ölçeği kullanılmış olup analizler basit doğrusal regresyon analizi ile çözümlenmiştir. Nitel araştırma basamağında ise ebeveyn yabancılaştırmasının etkilerinin keşfedilmesi için 11 katılımcının deneyim sürecindeki esnasında ve deneyim sonrasındaki düşünceleri yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığı elde edilmiş ve MAXQDA 24 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonrasın da ebeveyn yabancılaştırma deneyimine maruz kalan bireylerin kaygılı ve kaçıngan bağlanma stili geliştirmelerinde ebeveyn yabancılaştırmasının etkisinin varlığı tespit edilmiş olup deneyim sahibi olan bireylerin deneyim sürecinde en yoğun olarak yabancılaştıran ebeveyn tarafından hedef ebeveyne yönelik karalama davranışı ile karşılaştıkları ve deneyim sonrasın da ise gerçeği keşfederek yabancılaştıran ebeveynlerine karşın yoğun bir kızgınlık ve kendi yaşantılarından dolayı kendilerine üzüldükleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca deneyimlenen ebeveyn yabancılaştırmasından dolayı, bireyin kişisel gelişimini etkilediği, romantik ilişkilerine olumsuz yansıdığı ve ebeveynlerine olan bakışlarının değiştiği tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen çalışma sonrasın da ebeveyn yabancılaştırması deneyimlediğini düşünen bireylerin ebeveyn yabancılaştırması konusuna hakim klinik sosyal hizmet uzmanından danışmanlık almasının oluşmuş ve oluşabilecek olumsuz etkilerinin bertaraf edilmesi yönünden yararlı olacağı önerilmektedir. Ayrıca gerek adli sosyal hizmet alanından çalışan gerekse de klinik sosyal hizmet alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının; yargı sistemi çalışanı olan savcı, hakim, avukat ve diğer meslek elemanlarının ebeveyn yabancılaştırmasının önemi ve bireyin yüksek yararı ilkesi gereğince uygulama ve kararları noktasında gerekli eğitimleri edinmelerinin ve bu konuda üniversite birimlerinin ve akademisyenlerin öncül rol oynamaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Yabancılaştırması, Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromu, Bağlanma Stili, Boşanma, Boşanma Sonrası, Sosyal Hizmet

Güvenli bağlanmaGüvensiz bağlanmaKaygılı ve kaçınan bağlanma
Mustafa Adıbatmaz
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Feminist sosyal hizmet perspektifiyle kadınların yalnız annelik deneyimleri

Bu çalışmada sosyal hizmet perspektifiyle kadınların yalnız annelik deneyimlerini nasıl pratiklerle inşa ettiğini keşfetmek amaçlanmıştır. Anneliğe ilişkin özcü yaklaşım anneliğin sosyal bir rol olarak tarihsel, kültürel ve toplumsal inşasının önüne geçmektedir. Annelik çocuğun bakım ve sorumluluğunu paylaşan rollerden bir tanesiyken boşanma sonrasında anneliğin yalnızlığıyla yüzleşilmektedir. Çalışmanın özneleri boşanma sonrası çocuğuyla yaşayan kadınlardır. Kadınların deneyimlerini başlangıç noktası kabul eden bu araştırmada feminist yöntem ve bakış açısıyla, sosyal hizmet perspektifinden yararlanılmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada İstanbul'da çocuklarıyla yaşayan 18 özne ile görüşülmüştür. Özneler ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme yönergesi kullanılmıştır. Araştırma verileri, MAXQDA Pro 2022 programı kullanılarak tematik kodlama yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda "Annelik Kurumundan Annelik Pratiğine", Yalnız Annelikle Yüzleşme", "Anneliğin Gizli Yaraları", "Yalnız Annelik Döngüsü" ve "Yalnız Annelikte Güçlenme" olmak üzere beş ana temaya ulaşılmıştır. Bu araştırmanın önemli sonuçlarından birisi annelik ideolojisinin boşanmış kadına karşı makbul anne söylemiyle kadın üzerindeki tahakkümü sürdürmesidir. Bununla birlikte annelik pozisyonu kadınların sosyal ve ekonomik ilişkilerinde sınırlılıklar getirmektedir. Araştırmanın bir diğer önemli sonucu yalnız annelik pratiklerinin inşasında kadınların zihinsel olarak anneliğe sıkışmasını tanımlamak üzere "annelik sancısı" kavramı geliştirilmiştir. Yalnız anneliğin döngüsel bir güçlenme süreci olduğu bir başka önemli sonuçtur. Yalnız annelikte kadınların kişisel, kültürel ilişki dinamiklerinde faillik özellikleri öne çıkarken yapısal ilişkiler karşısında daha yalnız ve edilgen kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yalnız annelik pratikleri kadınlara özgürleşme ve güçlenme alanları yaratırken, kadınların annelik kurumunun değer yargıları ile daima mücadele etmeleri gerekmektedir. Bu nedenle öncelikle annelik ve babalıkta ortaklaşmayı öngören sosyal, ekonomik ve hukuksal düzlemi olan bütünlüklü sosyal politikaların hayata geçirilmesi önemlidir. Koruyucu, önleyici ve destekleyici mekanizmaların kadın deneyimini önceleyen bir tutum sergilemesi önemlidir. Bununla birlikte, yararlanıcı ve profesyonel olarak kadın nüfusunun yüksek olduğu sosyal hizmet disiplini ve uygulamasında kadınların deneyimlerini görünür ve değerli kılmak ve bu yönde sosyal hizmet uygulamalarını geliştirmek adına bu çalışmanın önemli olduğu düşünülmektedir.

Anne deneyimiAnnelikAtaerkil+6
Zülal Şahin
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı kuruluşlarda çalışan personelin toplumsal cinsiyet algısının incelenmesi (Uşak ili örneği)

Bu çalışmanın amacı alanda eşitlikçi hizmet sunma sorumluluğu olan sosyal hizmet kurumları personellerinin toplumsal cinsiyet algılarının belirlenmesi ve alana ilişkin görüş ve önerilerin ortaya konmasıdır. Bu araştırmanın önemi, toplumsal cinsiyetin sebep olduğu eşitsizliklerin bazılarından etkilenmiş olan müracaatçılara bu sorunları aşma konusunda hizmet vermekte olan profesyonellerin, sorunun kaynağına ilişkin algılarının ne düzeyde olduğunu ortaya koyacak olmasıdır. Çalışmada verileri toplamak için sosyo-demografik bilgileri içeren form ve 25 maddelik Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TAÖ) anket formundan yararlanılmıştır. Örneklem Uşak Aile ve Sosyal Hizmet İl Müdürlüğü ve ona bağlı kuruluşlarda çalışan 321 personelden oluşmuştur. Araştırma sonucunda eğitim, yaş, çalışılan kurum ve cinsiyetin toplumsal cinsiyet algısını anlamlı şekilde belirlediği, meslek elemanı olanlar ile olmayanlar arasında TAÖ sonuçları açısından anlamlı fark olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayanarak; başta Bakanlık taşra teşkilatlarında olmak üzere toplumsal cinsiyet algısını yükseltecek politikalar izlenmesi ve hizmet içi eğitimler düzenlenmesi ve tutum değiştirici çalışmalara odaklanılmasının verimli olacağı düşünülmüştür.

Ali Erçakır
Uşak University · Institute of Graduate Studies
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Erkekliği sorgularken babalara bakmak: Babalık istenci, değişen babalık rolleri ve yeniden üretim alanında erkek olmak

Bu araştırma sosyal hizmetin temel müdahale alanlarından aileyi, Eleştirel Erkeklik Çalışmaları'nın bakış açısıyla incelemiş ve alana dair farklı bir yaklaşım sunmak istemiştir. Araştırmanın amacı görüşülen erkek katılımcıların "erkeklik" algılarının baba olarak sahip oldukları roller üzerindeki etkisini temel alarak babalık istencinin altında yatan nedenleri bireysel ve toplumsal boyutuyla ele alıp Türkiye'deki aile politikalarıyla ilişkisini kurmaktır. Aynı zamanda haklarında çok az araştırma yapılan tüp bebek yöntemiyle baba olmuş erkeklerle çalışılarak onların yeniden üretim alanındaki deneyimlerinin aktarılması ve erkeklerin babalık pratiklerinin "erkekliğin" dönüşümündeki olası etkilerini tartışmak da hedeflenmiştir. Araştırmanın amaçları doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden benzeşik örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Tüp bebek yöntemiyle baba olmuş, 8 farklı şehirden 23 erkekle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek veriler toplanmış ve bu veriler Maxqda 2020 Project analiz programıyla betimsel analize tabi tutulmuştur. Çalışmanın bulguları "Kurucu bir unsur olarak erkeğin kendi babası", "Babalık öncesi evlilik hayatı", "Babalık istenci", "Tüp bebek süreci", "Gebelik süreci", "İlk babalık dönemi", "Babanın çocuğun hayatındaki yeri", "Erkeğin kendine dair değerlendirmeleri" ve "Erkeklik" ve "Babalıkla ilgili sosyal politikalar" temaları altında toplanmış, her bir başlıkta katılımcıların deneyimleri aktarılmıştır. Araştırmada katılımcıların deneyim aktarımları sonucunda toplumdaki erkeklik ve babalık algılarının bir değişim sürecinde olduğu, erkeklerin –özellikle tüp bebek deneyiminin aracılığıyla- birer özne olarak yeniden üretim alanında daha çok bulunmaya başladıkları fakat kendilerini bu alana yeterince dahil hissetmedikleri anlaşılmıştır. Toplumsal dönüşümün kadın-erkek eşitliği üzerinden gerçekleşebilmesi için öneriler sunulmuş, babalık rolünün egemen erkeklik formunu olumlu yönde değiştirebilme kapasitesi sorgulanmıştır.

Baba- çocuk ilişkisiBabalarBabalık+5
Çiçek Nilsu Varlıklar Demirkazık
Ankara Yıldırım Beyazıt University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal hizmet bağlamında sağlık hizmetlerinde geronteknoloji: Fenomenolojik çalışma

Bu araştırmanın amacı, yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerinde geronteknoloji kullanımına ilişkin deneyimlerini, karşılaştıkları zorlukları, destek mekanizmalarını ve sosyal hizmet beklentilerini belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma, kentsel bölgede yaşayan ve dijital sağlık hizmetlerine erişimi olan 20 yaşlı birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Veriler, kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze derinlemesine görüşmelerle toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, Braun ve Clarke (2006) tematik analiz yöntemi ile Nvivo 10 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, yaşlı bireylerin en çok MHRS ve e-Nabız gibi dijital sağlık platformlarını randevu alma, sağlık bilgilerine erişim ve kronik hastalık takibi amacıyla kullandığını göstermiştir. Teknolojik karmaşıklık, dijital güvenlik kaygıları ve sınırlı kurumsal destek, kullanım sürecindeki başlıca engeller olarak belirlenmiştir. Aile desteği, en yaygın yardım kaynağı olmakla birlikte, destek sunan kişinin iletişim tarzı öğrenme motivasyonunu doğrudan etkilemiştir. Katılımcılar, sadeleştirilmiş içerikler, birebir eğitimler, mahalle temelli destek noktaları ve dijital danışmanlık hizmetlerini talep etmiştir. Sonuç olarak, yaşlı bireylerin dijital teknoloji kullanımını artırmak için gönüllülük esaslı, bireysel hazırbulunuşluğu dikkate alan, uygulamalı ve tekrara dayalı eğitim programlarının planlanması; yaşlı dostu cihaz ve içeriklerin geliştirilmesi; sosyal hizmetlerin dijital danışmanlık ve yerinde destek mekanizmalarını güçlendirmesi önerilmektedir.

Dijital ÇağE-sağlıkGeriatri+7
Nermin Şimşek
Çankırı Karatekin Üniversitesi · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Bağımlılık örüntüleri kapsamında madde kullanım bozukluğu olan kadınların yaşam deneyimleri; Manisa ili örneği

Amaç: Bu çalışma, araştırmada madde kullanım bozukluğu olan kadınların, madde kullanımına başlama ve sürdürme nedenlerini, risk faktörlerini, bu süreç içerisinde kadın olarak yaşadıkları zorluk ve ihtiyaçlarını, tedavi süreçlerine başvurmalarını engelleyen veya geciktiren etmenleri, tedavi süreçlerinde uygulanan tedavi yöntemlerini, aile ve sosyal destek sistemlerinde meydana gelen değişimleri biyopsikososyal yaklaşım odağında analiz etmeyi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup bu araştırma Manisa Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde, AMATEM servisinde yatarak tedavi gören veya görmüş olan, maddeyi bırakmış olan kadınlarla gerçekleştirilmektedir. Örneklem, maximum çeşitlilik ilkesine göre belirlenmiştir. Araştırma verileri pandemi koşulları sebebiyle telefon aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiş olup verilerin analizinde araştırmacının nitel metinleri sistematik olarak değerlendirmesine yardımcı olan yazılım programı MAXQDA22 kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında toplam 31 kadın katılımcı ile görüşülmüştür. Katılımcıların büyük çoğunluğunun Araştırma bulgularımız, katılımcıların madde kullanımı boyunca aileleriyle ilişkilerinin bozulduğunu, iş bulmakta güçlük çektiklerini, ekonomik sorunlarla karşılaştıklarını, damgalamaya maruz kaldıklarını ortaya koymakta ve kadınlara ihtisaslaşmış tedavi hizmetlerinin olmadığını, sunulan hizmetlerden de yeterli ölçüde yararlanamadıklarını göstermektedir. Son olarak madde kullanım bozukluğu olan kadınların tedavi sonrası yaşamlarına uyum sağlayabilmesinde aile desteğinin çok önemli olduğu vurgulanmaktadır. Sonuç: Madde kullanım bozukluğu olan kadınlar, bağımlılık süreçlerinde cinsiyetlerinden dolayı, şiddete, ihmal ve istismara daha fazla maruz kalmakta ve damgalanmaktadır. Kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliği kapsamında yaşadıkları sorunlar bağımlılık olgusuyla katlanmakta olup hak ve hizmetlere ulaşımlarını engellemektedir. Bu bağlamda kadınlara yönelik geliştirilecek hizmetlerde tedavi süresinin uzun tutulması, kadınlara ihtisaslaşan özel tedavi programlarının oluşturulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Madde kullanım bozukluğu, kadınlar, biyopsikososyal model, sosyal hizmet.

Şevval Özge Özlem
Manisa Celal Bayar University · Institute of Health Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

6 şubat depremlerinde görev alan sosyal çalışmacıların görev yerine dönüşü sonrası psikosoyal müdahale gereksinimi

Türkiye'de yaşanan afetlere bakıldığında, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat Depremleri, ülke tarihinin en yıkıcı depremleri olmuştur. Depremzedelerle gerçekleştirilen psikososyal destek hizmeti için birçok farklı alandan meslek elemanı görev yapmıştır. Bu meslek elemanlarından biri de sosyal çalışmacılardır. Deprem bölgesine görevlendirilen birçok meslek elemanı gibi sosyal çalışmacılar da psikososyal destek hizmetleri esnasında bazı sorunlarla karşılaşmışlardır. Bu bağlamda tezin konusunu, psikososyal destek hizmetleri vermek amacıyla deprem bölgesine görevlendirilen sosyal çalışmacıların görev yerlerine döndükten sonra yaşadıkları değişim ve psikososyal destek ihtiyaçları oluşturmaktadır. Buna göre tezin amacı, Hakkari'de görev yapan ve Adıyaman'a görevlendirilen sosyal çalışmacıların görev yerlerine döndükten sonra sosyal yaşamlarında, mesleki ilişkilerinde, ruh hali ve kişilik durumlarında yaşadıkları değişimi ve buna bağlı olarak psikososyal destek ihtiyacının ortaya konmasıdır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak 23 tane sosyal çalışmacı ile yapılan görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Altı adet açık uçlu soru yöneltilen katılımcıların, psikososyal destek hizmet ihtiyacının önemi ve gerekliliği incelenmiştir. Araştırma sonucunda; katılımcıların, görev dönüşü sosyal çevreleriyle ilişkilerinde zorlandıkları, uyum problemleri yaşadıkları, bazı durumlarda yalnızlaşma eğilimi gösterdikleri, görev yaptıkları kurum ya da kuruluşlara uyum sürecinde güçlükler yaşadıkları ve afet konusunda bilgi eksiklikleri yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca depremi kendilerinin de yaşama ihtimalini göz önünde bulunduran sosyal çalışmacılarda, ölüm korkusu ve sevdiklerini kaybetme korkusu ile yüzleşmek durumunda kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Ayhan Demir
Bitlis Eren University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Askerler ve eşlerinin evlilik deneyimlerinin sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi

Biyopsikososyal etkileri oldukça fazla olan askerlik mesleği, askeri personelin ve yakın çevresinin yaşamlarını farklılaştırmaktadır. Askerler ve eşlerinin yaşadıkları güçlüklerin neler olduğunu ele alan çalışmalar bulunmakla birlikte, günümüzde asker ailelerin yapısının ve evlilik deneyimlerinin nasıl olduğunu sosyal hizmet bakışıyla inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çıkış noktasıyla oluşturulan çalışma, askerler ve eşlerinin evlilik deneyimlerinin nasıl olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile tasarlanan araştırmada, askerlik mesleğini aktif olarak yerine getirmekte olan askerler ve eşleri olmak üzere 18 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen bilgiler, içerik analizi yöntemiyle literatür bilgileri ışığında çözümlenerek yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda, kadın asker eşleri için evlilik korku, kaygı, sınırlı iş imkanı, aşırı sorumluluk; erkek partner için güven, arkadaşlık, iş yaşamından kaynaklı belirsizlikleri içeren bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Rol ve sorumlulukların dağılımına bakıldığında çiftlerde çoğunlukla toplumsal cinsiyet temelli eş algıları ve ev içi görev dağılımı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kadın partner ev içi görevler, çocuk bakımı alanlarından sorumluyken erkek partner gelir getirici, bütçe planlaması, otorite rollerine sahip olmakta ve ebeveynlik erkek partnerler için ikinci planda yer almaktadır. Çiftlerin boş zaman aktivitelerinin görev yeri, ebeveynlik sorumluluğu gibi sebeplerden sınırlı olduğu, birlikte vakit geçirme yöntemlerinde sosyal alanlarda bulunma, arkadaş ziyaretleri gibi faaliyetlerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eş ilişkilerinde ağırlıklı olarak iş yoğunluğundan kaynaklı tartışmalar yaşadıkları, iş yaşamının özellikle kadın askerlerin özel yaşamında olumsuz etkilerinin olduğu, çiftlerin tartışmalarının sözlü tartışmalar olduğu, tartışma sırasında kadın partner sessiz, konuyu kapatma eğilimine sahipken erkek partnerin sinirli, tahammülsüz olabildiği; tartışmaların yok sayma, erteleme, konuşma gibi yollarla çözümlendiği bilgilerine ulaşılmıştır. Çiftlerin ağırlıklı olarak mesleki sebeplerden ve geçmiş travmatik deneyimlerden kaynaklı psikososyal destek ihtiyacının bulunduğu ve askerlik mesleğini yakın çevre tavsiyesi, ekonomik kaygılar, milliyetçilik duygusu gibi sebeplerden tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Asker aileler ile gerçekleştirilecek çalışmalarda; kadın ve erkek partnerin rol ve sorumluluklarının dağılımı, partnerlerin eş ve evlilik algıları gibi unsurların evliliklerin işlevselleştirilmesi adına üzerinde durulması gereken önemli konu başlıkları olduğu düşünülmektedir. Buradan hareketle, askeri sosyal hizmetin ve bu alanda multidisipliner olarak gerçekleştirilecek müdahalelerin ordu personeli ve yakın çevresi için farkındalık ile koruyucu önleyici müdahaleler geliştirme adına oldukça önemli bir ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Askeri personelAskerlerAstsubaylar+4
Afranur Kısa
Başkent University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
10
Master'sOpen AccessTR

Yalova Romanlarının kimlik, kültür, değişim ve sosyal hizmet algılarına yönelik bir alan araştırması

Dünyanın her yerinde yaşayan Romanlar, yaşamsal sorunları ve hayata sosyal, siyasal katılımları süreki tartışılan, sorunları üzerine çözüm aranan fakat bir yerlerde tıkanan evrensel sorun halindedir.Yıllar içerisinde yapılan çalışmalarda, sorunların tanımının hiç değişmediğini görmek, bu boyutta yol alınamamış olması, yapılan hizmetlerde bir eksiklik olduğu düşüncesi uyandırmıştır ve bu çalışmanın başlangıç noktası olmuştur.Bu boşluğun öncelikli olarak Roman toplumunu tam olarak tanımamaktan kaynaklandığı düşünülmektedir.Diğer taraftan uygulanan sosyal politikanın, kültürü dışlaması Romanların yaşamında hedeflenen sosyal refaha ulaşamamanın başlıca sebeplerindendir.Bu doğrultuda yapılan çalışmada öncelikli olarak Roman toplumunu tanıyıp kimlik, kültür ve değişim algılarını öğrenmeye yönelik bir literatür taraması ve alan araştırması yapılmıştır.Sosyal hizmetlerde neler yapılmış, örnek projeler ve çokkültürlülük üzerine araştırmalar `Çokkültürlülük ve Sosyal Hizmet? başlığı altında sunulmuştur.Değişimi ölçmek adına kadın ve erkek her iki cinsiyete, hem genç kuşak hem de yetişkin kuşakla odak grup görüşmeleri yapılmıştır.Bu görüşmeler doğrultusunda kuşaklararası talepler kıyas edilip, ortak bir çözüm oluşturulmuştur.Sonuç olarak Romanlara sunulan hizmetlerin salt merhamet odaklı hizmetler olmaması gerekliliğine dair açılan bir pencere olacak olan bu çalışmada sosyal hizmetlerin, sadece yardım kuruluşu olarak görülmesinden öte bir noktaya taşınmasına dönük öneriler sunulmuştur.Etnik gruplara aidiyet hissettikleri toplumun kültürel yapısına özgü çözüm önerileri sunulmasının gerekliliği sonucuna varılmıştır Anahtar kelimeler: Romanlar,Sosyal hizmet,Çokkültürlülük

Elif Sultan Demirhan
Yalova University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk cinsel istismarında cinsel kimlik ve mahremiyet eğitiminde rehberlik öğretmenlerinin rolü

Çocuk ihmal ve istismarı çocuk-aile-topum üzerine ciddi negatif etkileri olan koruyucu-önleyici boyutta çalışmalar yürütülmesi gereken bir alandır. Öğretmenler, aile dışında çocukla uzun süreli ve yakın iletişim kuran ilk profesyoneller olmaları nedeniyle istismarın fark edilmesi ve önlenmesi boyutunda kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, rehberlik öğretmenlerinin çocuk cinsel istismar konusundaki bilgilerini ve deneyimlerini tespit etmek ve çocuk cinsel istismarı konusunda korucu önleyici boyutta çözüm önerileri sunmaktır. Bu araştırma "Rehberlik Öğretmenlerin Çocuk İhmal ve İstismarı ve koruyucu önleyici hizmetler hakkında görüşleri nelerdir?" sorusunun cevabını bulmak için nitel araştırma modeli seçilmiş olup nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) yaklaşımına başvurulmuştur. Fenomoloji insanların "şeyi" nasıl tanımladıkları ve algıları yoluyla onlara ilişkin nasıl bir deneyime sahip olduklarına ilişkin bir çalışmayı ifade eder. veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında on okul rehberlik öğretmeni ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nitel veri toplama sürecinde ses kaydı kullanılmış, verilerin çözümlenmesi aşamasında ses kayıtları Microsoft Office Word'e aktarılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan sorular kapsamında elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Betimsel analiz yoluyla görüşülen bireylerin görüşlerini çarpıcı bir şekilde yansıtmak için doğrudan alıntılara sıklıkla yer verilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda ihmal istismarın koruyucu önleyici boyutu için ebeveynlerin özellikle okul öncesi süreçte çocuklarına; kendilerini nasıl koruyabileceklerini, kişisel sınırlarını, özel bölgelerini, iyi dokunma-kötü dokunma arasındaki farkı, bedenlerinin kendilerine ait olduğunu ve kendisi izin vermediği sürece kimsenin kendisine dokunamayacağını anne babaların dahi çocuğun özel bölgelerine sadece ihtiyaçlarını karşılamak için mahrem algısına zarar vermeden dokunabileceği bilincinin kazandırılmasının gerekli olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Katılımcılar mahremiyet eğitiminin çocukların gelişim düzeylerine göre cinsel sağlık ve cinsel bilgi eğitimi ile birlikte verilmesi gerektiğini, ebeveynlerin çocuğun bedeni kendisine aittir ilkesini ihlal etmeden çocuğun kişisel sınırlarına saygı duyduğunu hissettirerek yetiştirmesi gerektiğini sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan görüşmelerde okullarda kurulacak bir sosyal birim ile çocukların bütüncül olarak eğitimi, gelişimi, takip ve kontrolü etkin bir şekilde sağlanabileceği bu birimlerde; psikolog, sosyal hizmet uzmanı, sosyolog bulunması gerektiği görüşüne ulaşılmıştır.

Cinsel kimlikEğitimEğitim psikolojisi+6
Feyza Ünal
Yalova University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Aile yaşam döngüsü içerisinde evlilik doyumunun incelenmesi: İstanbul örneği

Aile zaman içinde değişen ve gelişen dinamik bir yapıdan oluşmaktadır. Aile yaşam döngüsü denilen bu gelişim süreçlerinde aile üyelerinin gerçekleştirmesi gereken belirli yaşam olayları ve gelişim görevleri yer almaktadır. Aile üyelerinin bu yaşam olaylarına ve gelişim görevlerine uyum sağlamaları beklenmektedir. Ancak bazı durumlarda aile yaşam döngüsü evrelerindeki yaşam olayları bireylerin evliliklerinde stres ve kriz yaratan bir duruma neden olabilmektedir. Bu faktörler bireylerin evlilikten beklentilerinin karşılanmamasına neden olabileceği gibi bireylerin evlilik ilişkisinden aldıkları doyumu da etkilemektedir. Bu bağlamda aile yaşam döngüsü evrelerinde evlilik doyumunun incelendiği bu çalışmada, aynı zamanda evlilik doyumunun demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığı da incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya İstanbul Avrupa yakasında yaşayan 18 yaş ve daha üstü en az 6 aylık evli bireylerden oluşan 180 kadın ve 150 erkek olmak üzere toplam 330 evli birey katılmıştır. Katılımcıların sosyo demografik bilgilerini ve aile yaşam döngüsü evrelerini tespit etmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve evlilik doyumlarını ölçmek için Tezer (1996) tarafından geliştirilmiş Evlilik Yaşam Ölçeği uygulanmıştır. Bu araştırmada verilerin analizi için SPSS 20.0 programı kullanılmıştır. İki grup arasındaki farkı belirlemek için t-testi, İkiden fazla gruplar arası karşılaştırmalarda Tek Yönlü Anova testi ve aile yaşam döngüsü evrelerindeki değişkenleri incelemek için Ki-Kare testi kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalar için Post Hoc Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara bakıldığında, evlilik doyumunun aile yaşam döngüsü evreleri içerisinde farklılaştığı, yeni evli çiftlerin evlilik doyumlarının en yüksek düzeyde olduğu, çocuk sahibi olduktan sonra evlilik doyumlarının düşmeye başladığı ve çocukların ergenlik dönemine gelmesiyle birlikte evlilik doyumlarının en alt seviyeye geldiği, çocukların evden ayrılmasıyla birlikte evlilik doyumlarının tekrar arttığı görülmüştür. Aynı zamanda cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, evlilik biçimi, boş zaman değerlendirme etkinlikleri ve bireylerin evlilik hakkındaki düşünce ve algıları ile evlilik doyumu anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği; ancak çalışma durumuna göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda evli bireylerin aile yaşam döngülerinin ayrıntılı incelenmesine ilişkin bulgulara bakıldığında aile yaşam döngüleri ile çalışma durumu, çocuk bakımında yardım alma, boş zamanı değerlendirme ve evlilik hakkındaki düşünceleri arasında anlamlı ilişki olduğu bulgularına ulaşılırken, bireylerin ev işlerinde yardım alma ve yaşlı bakım sorumluluklarının olup olmaması gibi değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular literatür desteği ile tartışılmış, uygulayıcılar ve araştırmacılar için önerilerde bulunulmuştur.

AileAile yaşam döngüsüEvlilik+2
Sinem Keleş
Yalova University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkin bireylerde yaşlılık algısı ve emekliliğe ilişkin beklentileri: Bolu ili örneği

Demografik dönüşüm ile birlikte dünya genelinde kendini göstermekte olan nüfus yaşlanması toplumu sosyal, ekonomik ve kültürel olarak etkilemektedir. Uzayan yaşam süresi, yaşlılık algısını yeniden şekillendirmiş ve yaşlılığın sosyal güvenlik sistemi ile güvence altına alındığı emeklilik döneminde geçirilen sürenin uzamasına neden olmuştur. Bu sebeple çalışma, yetişkin bireylerin yaşlılık algıları ve emeklilik beklentilerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olan betimsel analiz tekniğiyle tasarlanmış ve katılımcılar ölçüt örneklem tekniği kullanılarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma Bolu'da özel sektörde çalışan 30-45 yaş aralığındaki 15 gönüllü bireyle, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler MAXQDA programı kullanılarak analize tabi tutulmuş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın bulguları, yaşlanma sürecinin çok yönlü algılandığını göstermektedir. Süreç bir yandan bilgelik ve olgunluk gibi olumlu ifadelerle ilişkilendirilmiş diğer yandan fiziksel gerileme ve psikolojik yıpranma gibi zorluklarla karakterize edilmiştir. Katılımcıların cevapları yaşlıların ve emeklilerin değer görmediklerini, ekonomik yetersizliklerin yaşlanma sürecini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Emeklilik, insanı hayattan soyutlayan ve birçok sorunla karşı karşıya kalınan bir dönem olarak görülmektedir. Emeklilik sonrası çalışmanın farklı gerekçeleri belirtilse de ana gerekçenin finansal olduğu tespit edilmiştir. Emeklilik döneminde aileyle vakit geçirme isteği ön plana çıkmaktadır. Boş vakitlerin ise hobi ve sosyal faaliyetlerle değerlendirilme isteği olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma yaşlılığa yönelik algının genel anlamda olumsuz olduğunu göstermektedir. Yaşlılık hastalık ve meydana gelen değişimlerle özdeşleştirilmektedir. Emeklilik beklentilerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Beklentiler; finansal güvence arayışı, yaşam kalitesi, sosyal ve psikolojik refah kaygıları arasında şekillenmektedir. Bir hak olarak görülen emeklilik, ekonomik koşulların yetersizliği nedeniyle bireylerde tedirginlik oluşturmaktadır. Çalışma sonuçları, mevcut koşulların katılımcıların emeklilikte bekledikleri hayat standartlarını karşılayamadığını göstermektedir.

Alperen Yıldırım
Yalova University · Institute of Graduate Studies
2025
00