15
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Âmil ve Karîne teorileri bağlamında lafız-mana ilişkisi
Bu çalışmada âmil ve karine teorileri bağlamında lafız-mana ilişkisine yaklaşmak hedeflenmiştir. Bununla beraber lafız-mana ilişkisi, dil ilimlerinden olan nahiv, mantık ve belagat çerçevesinde ele alınmış ve bu ilimlerin lafız-mana ilişkisine yaklaşım tarzları ortaya konmuştur. Daha sonra ise lafız-mana ilişkisine çağdaş yaklaşımlar başlığı altında edimbilim, semantik ve hermenötik disiplinleri ele alınmıştır. Nahiv ilmi çerçevesinde değerlendirilen işlevsel dilbilgisi lafızdan manaya geçişte sentaksal zemini oluşturmaktadır. Nahiv usulüne konu olan müşterek lafız olgusu, bir mana için birden fazla lafzın vazedildiğini ortaya koymaktadır. Mantık ilmi çerçevesinde delâlet türleri ele alınmış ve lafız-mana ilişkisi sistematize bir şekilde sunulmuştur. Belagat ilmi ise özellikle beyân ilmi özelinde manaların lafızlara büründürülmesindeki farklı ve etkili yolları inceleme konusu edinmektedir. Âmil teorisine gelecek olursak, iletişim esnasında varlığı kabul edilen birtakım lafzi ve manevi amiller neticesinde lafızların gramatik konumlarının tespit edildiği iddia edilmektedir. Modern dilbilimcilerden olan Temmâm Hassân ise âmillerin ve dolayısıyla irâb alametlerinin manaya delalet etmede yeterli olmadığını düşünmektedir. Ortaya attığı karineler teorisiyle birtakım lafzî ve manevi karinelerin yardımlaşması (تضافر القرائن) neticesinde doğru anlamın tespit edilebileceğini iddia etmektedir. Bunlarla beraber çağdaş dilbilimsel yaklaşımlardan olan edimbilim, mananın sadece lafızlarda ve gramatik konumlarda yüklü olmadığını savunmakta dolayısıyla da semantik ve gramer disiplinlerinin inceleme alanı dışında kalan anlamsal bölgeyi araştırmaktadır. Semantik ise mana nazariyesine konu olan her şeyi ele almaktadır. Yorumun bilimi olarak addedilen hermenötik ise anlamın tekliğinden ve kesinliğinden bahsedilemeyeceğini, her anlamın kendisiyle beraber bir yorumu da zorunlu kıldığını iddia etmektedir. Tüm bu bahsettiğimiz ilimler, disiplinler ve teoriler bağlamında lafız-mana ilişkisi ele alınmış ve bu ilim, disiplin ve teorilerin ortak alanları ile kesişim noktaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma klasik dönemden modern döneme değin lafız-mana ilişkisinin evrimsel boyutunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Arap dilinde edebi yazışmalar Câhiz ve Lisânüddin İbnü'l-Hatîb özelinde
Risâle edebiyatı insanlığın ruh derinliklerini ifade etmek için kullandığı en eski sanat dallarından biridir. Bu edebî tür, yazarın fikirlerini dile getirirken Bedî' sanatlarıyla estetik güzelliği buluşturarak, yaratıcı ve belâgatli yeteneğini ortaya koyduğu bir alandır. Böylece fikirlerin derinliğiyle ifadenin zarafeti birleşmiş, edebyatın ruhu, risâlelerin satır aralarında ortaya çıkmıştır. Bu da, ifadelerin inceliği ve anlamların titizliği sayesinde, okuyucunun kalbinden önce aklını esir almıştır. Risâle edebiyatı, özellikle Abbâsîler döneminde ve Endülüs'te, Arap medeniyetinin zirveye ulaştığı çağda gelişip yayılmıştır. Bu sanat, edebiyatçılar risâlelerinde "sanatkârlık üslûbunu" (uslûbu's-sınâa) benimsediklerinde en yüksek noktasına ulaşmıştır. Bu yaklaşım, risâlelere hem etkileyici bir ruh hem de dikkat çeken bir edebî üslup kazandırmıştır. Bağlamda, Câhız ve Lisânuddîn İbnu'l-Hatîb'in eserleri, risâle edebiyatının önde gelen örnekleri olarak öne çıkmaktadır. Onlar, Arap nesir geleneğinin merkezî bir parçasını teşkil etmektedirler. Çünkü her ikisi de, risâlelerinde hem belâgat hem de sanat unsurlarını bireysel yeteneklerini ve yaşadıkları dönemin özelliklerini yansıtan bir tarzla işlemişlerdir. Aynı zamanda bu risâleler, dönemin kültürel, sosyal ve siyasî boyutlarını da ortaya koymuştur. Câhız, Abbâsî döneminde risâle edebiyatının en önemli kurucularından biri kabul edilir. O, düşünsel titizlikle akıcı üslubu birleştirerek belâgat gücü ile sanatlı ifade arasında bir denge kurmayı başarmıştır. Onun risâleleri, tekellüfsüz, özgün ve yaratıcı bir niteliğe sahiptir. Buna mukabil, Lisânuddîn İbnu'l-Hatîb, Endülüs risâle edebiyatında belirgin bir dönüm noktasını temsil eder. Onun risâleleri, Endülüs'ün sosyal ve siyasî gerçekliğini canlı bir şekilde yansıtan bir kayıt mahiyetindedir. Ancak, onun risâlelerindeki tekellüf (aşırı sanatkârlık ve süsleme), bu edebî türün özünden bir miktar uzaklaşmasına sebep olmuştur. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagati, Risâle edebiyatı, Câhız, Lisânuddin İbnu'l- Hatîb, Sanatsal Üslup.
Libya lehçeleri ile fasih arapçanın karşılaştırılması
Dil, beşerî ve sosyal bir olgu olarak bireyler arasındaki iletişimin temelidir ve dünyadaki tüm dilleri şekillendiren genel yasalara ve temellere sahiptir. İkidillilik, dilin doğasının bir yansıması olup resmi yazılı dil ile günlük konuşma dili olmak üzere iki düzeyin varlığını ifade etmektedir. Arapça da diğer diller gibi bu ikiliği eskiden beri barındırmaktadır. Ancak zamanla, günümüze kadar, resmi dil ile günlük dil arasındaki fark büyümüş ve bazı kişiler, yerel ağızların (lehçelerin) resmi dil olarak kabul edilmesi gerektiğini savunmuştur. Bu noktada, modern Arap lehçelerinin incelenmesi ve bu lehçelerde kullanılan fasih (resmi) Arapça unsurlarının belirlenmesi önem kazanmaktadır. Araştırmalar bu lehçelerdeki birçok unsurun eski Arap lehçelerinin devamı olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Libya lehçesine odaklanılarak dil ve lehçe arasındaki ilişki incelenmiş, Arapçanın eski ve modern lehçeleri tanıtılmış ve lehçelerin oluşum nedenlerine değinilmiştir. Ayrıca, Libya'nın tarihsel durumu ve İslam'ın bu bölgeye girişi ele alınmış, modern Libya lehçesinin oluşumunu etkileyen faktörler belirtilmiştir. Libya lehçesinin fonetik, morfolojik, sentaktik ve semantik seviyeleri analiz edilerek fasih Arapça ile karşılaştırılmış ve lehçenin fasih Arapçadan hangi yönlerde ayrıldığı veya hangi yönlerde uyum sağladığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dil, Arapça, Lehçe, Libya lehçesi, Lehçe bilim.
Aruz ilmi öğretiminde manzum eser geleneği
Bu araştırma, dil ilimlerinden biri olan aruz ilminin öğretimini kolaylaştırmak amacıyla kaleme alınmış manzum eserleri ve aruz konularını ele alış yöntemlerini incelemektedir. İslâm ilim geleneği içerisinde "eş-şiʿru't-taʿlîmî" olarak bilinen didaktik şiir tarzının önemli bir örneğini teşkil eden bu eserler, aruzun karmaşık konularını daha anlaşılır ve akılda kalıcı hâle getirme çabasının bir ürünüdür. Eğitim amacı taşıyan bu manzumeler, hedef kitlenin bilgi düzeyine göre şekillendirilmiş olup farklı öğrenim aşamalarına hitap eden içerik ve yöntemler barındırmaktadır. Aruz ilmiyle ilgili olarak kaleme alınan manzum eserler, ele aldıkları konular bakımından iki ana kategoriye ayrılmaktadır. İlk kategori, temel düzeyden başlayarak aruzun tüm kavramlarını ve kurallarını kapsayan, sistematik ve bütüncül bir yapıya sahip tam manzumelerdir. İkinci kategori ise yalnızca tek bir konuya odaklanan, hacimce daha kısa ve içerik bakımından daha sınırlı olan tek konulu manzumelerdir. Bu eserler, çoğunlukla aruzun yalnızca bir yönünü öğretmeyi hedeflemekte ve pratik kullanım kolaylığı sunmaktadır. Gerek tam manzumelerde gerekse tek konulu manzumelerde birbirinden özgün yöntemlere başvurulmuştur. Tüm manzumelerde bulunmasa da aruz manzumelerinin genel karakteristiğini yansıtacak başlıca iki yöntem dikkat çekmektedir. Bunlardan birincisi, bazı sayısal değerleri ifade etmek için ebced sisteminden yararlanılması; ikincisi ise meşhur şâhitlere gönderme yapmak için ilgili beytin bir kısmının alınıp manzumeye tazmin edilmesidir. Uygulanan bu yöntemler sonucunda karmaşık bir hal alan manzumelerin kapalılıklarını gidermek üzere çok sayıda şerh kaleme alınmıştır. Aruz manzumelerinin ve üzerine yazılan şerhlerin çok sayıdaki yazma nüshasının farklı coğrafyalardaki kütüphanelerde bulunması, bu öğretim tarzının yaygın bir geleneğe dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca tahkik edilmemiş birçok manzume ve şerh, bu alandaki araştırmalar için önemli bir potansiyel sunmaktadır.
Yükseköğretimde eğitimin yüzde yüz Arapça olmasının değerlendirilmesi: FSMVÜ İslami İlimler Fakültesi örneği
ÖZET Yükseköğretimde Eğitimin Yüzde Yüz Arapça Olmasının Değerlendirilmesi: FSMVÜ İslami İlimler Fakültesi Örneği İnsanoğlunun düşünce dünyasının temel taşını oluşturan dil, eğitim sistemi içerisinde önemli bir yere sahiptir. Eğitim sürecinde kullanılan öğretim dilinin uygunluğu, öğrencinin bilgiyi doğru kavrayıp anlamlandırmasında belirleyici rol oynamaktadır. Bu bağlamda, öğretim dilinin eğitmen ve öğrencinin anadili olup olmaması ayrıca önem arz etmektedir. Bu çalışma, eğitim ortamında ana dil ya da yabancı dil kullanımının eğitim sürecini ve öğrencinin akademik ile mesleki yaşamını ne ölçüde etkilediğini incelemektedir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dil, anadil ve yabancı dil kavramları ele alınmıştır. Ayrıca yabancı dil eğitimi detaylandırılarak Türkiye'de Arapça öğrenim tarihine değinilmiştir. İkinci bölümde ise yükseköğretimde yüzde yüz Arapça eğitim modelinin değerlendirilmesi amacıyla öğrencilere yönelik gerçekleştirilen anket ve bulguları sunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, bu eğitim modelinin öğrenciler üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Bulgulara göre öğrencilerin çoğu Arapça dil becerilerinde önemli ilerlemeler kaydetmiştir. Bununla birlikte özellikle ilk yıllarda dersleri takipte güçlükler, kaynak yetersizliği ve farklı dil seviyelerinden doğan sorunlar dikkat çekmiştir. Katılımcılar, bu zorluklara rağmen Arapça eğitim modelinin uzun vadede mesleki hayatta ciddi bir avantaj sağladığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, yüzde yüz Arapça eğitim modeli hem fırsatlar hem de sınırlılıklar barındırmaktadır. Bu tez, yabancı dilde eğitim tartışmalarına katkı sunmakta ve modelin daha etkili uygulanabilmesi için çeşitli öneriler geliştirmektedir. Anahtar Kelimeler: Anadilde Eğitim, Yabancı Dilde Eğitim, Türkiye'de Arapça Eğitimi, Yabancı Dilde Eğitimin Değerlendirilmesi, Yükseköğretim, Arapça Öğretimi
Memlükler Döneminde hikmet şiiri: İbnü'l-Verdi Lamiyyesi örneği
The Arabic language is one of the most important Semitic languages, whose medium was popularized, and made its way and adapted to different eras It is the most originality preserved language, spoken by more than 400 million people in the world. Certainly, it is the language of the greatest heavenly book and the language of literature, rhetoric, eloquence and poetry. The Arabic language is famous for its poems, in which poets glorify its beauty and richness, using rhetorical images whose purpose is to influence the addressee to convey what is meant by the poet to the recipient. The most important of these images used by poets in those poems is wisdom, and the poetry of wisdom had a prominent status in the eras of Arabic literature in general and specially the Mamluk era. The purpose of this research to shed light on this era and how many poets emerged in this type of literature, such as Safi al-Din, Alshabu alzarif, Ibn Nabatah, and Ibn al-Wardi. Those poets made poems of wisdom a platform urging people to show good morals and calling to learn loyalty and patience, and many other sermons, as well as trying to answer some of the vague aspects of this era, and proving the truth of what is said about this era, is it an era of decline or an era of science, culture and literature. In order to shed light in a detailed and accurate way, it was necessary to choose one of the poets whose became famous in this field, so the choice fell in this research on Ibn Al-Wardi and his famous lamia, which contains a serious attempt, and a sincere purpose, to show the good morals learned from the source of Sharia. Before entry into the details of the poet, we wrote in the first chapter on the Mamalik and who are they? Where did they come from? And their social life. In the second chapter, we wrote about the sty leof wisdom poetry in the Mamluk era. In the third chapter, we spoke about the poetry of wisdom, its concept, its origins, and its characteristics, and in the fourth chapter, we dealt with the life of the poet, his illiteracy, and the wisdom from it, and the purpose of the poet providing these advices to the recipient, and we ended our study with a conclusion in which we wrote the most important results that we reached, putting points on the letters and analyzing the most important aspects that Ibn al-Wardi touched on in his his poems.
Molla İlyâs Gürâni'nin Şerhu 'Avâmili'l-Cürcânî adlı eseri (inceleme ve tahkik)
Bu çalışma, 17. yüzyılda yaşamış büyük âlim ve mutasavvıf olan Şeyh Molla İlyas el-Gürânî'nin (ö.1138/1726), doğu medreselerinde ders kitabı olarak okutulan ''Avâmil -i Cürcânî'ye yazmış olduğu şerhi hakkındadır. Ayet-i kerime, hadisi-şerif, arap şiiri ve gündelik hayata dair örnek şevâhidlerle zengin bir içeriğe sahiptir. Ayrıca bu eser, birçok yönden özellikle sarf ilmi kurallarını ihtiva etmesiyle 'Avâmil-i Cürcânî'nin diğer şerhlerinden ayrılmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın önemi amacı ve yöntemi hakkında kısaca bilgi verildikten sonra Nahiv ilminin doğuşu ve 'Avâmil' geleneğinin tarihi seyri ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Molla İlyas el-Gürânî'nin hayatına ve eserlerine değinildikten sonra Şerhu 'Avâmili'l-Cürcânî nüshalarının özellikleri, eserin ismi, muhtevasına ve şarih Molla İlyâs Gürâni'nin bu şerhinde izlemiş olduğu metoda yer verilmiştir. İkinci Bölümde eserin tahkikli metin versiyonu verilmiştir. Sonuç kısmında ise elde edilen bulgulara değinilmiştir.
Nahda dönemi tercüme faaliyetleri ve Medresetü'l-elsün'ün (Diller Okulu) Mısır'ın modernleşmesindeki rolü
Nahda Avrupa etkisiyle 1830'larda Suriye ve Lübnan'da doğup Mısır'da gelişen edebi ve kültürel bir akımdır. Bir 'uyanış' ve 'öze dönüş' hareketi olarak tanımlanmakta, 'Arap Rönesansı' olarak da adlandırılmaktadır. Bir asra yakın sürmüştür ve İslam dünyası, özellikle de Mısır üzerinde hala devam etmekte olan kalıcı etkiler bırakmıştır. Bu hareketin en önemli unsurlarından biri belki de en önemlisi Avrupa dillerinden özellikle Fransızcadan yapılan bilimsel, kültürel ve edebi tercümelerdir. Bu tercümeler kişisel çabaların yanı sıra, daha çok yönetimler tarafından desteklenen planlı faaliyetler şeklinde olmuştur. Mehmed Ali Paşa'nın (1769-1849) desteğiyle Rifâʿa Râfiʿ eṭ-Ṭahṭâvî (1801-1873) tarafından kurulan Medresetü'l-elsün, bu meyanda kurulan en önemli kurumdur ve belki de ancak Abbasi dönemindeki Beytü'l-hikme ile karşılaştırılabilir. Bu çalışma bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır: Girişte İslam dünyasında tercüme faaliyetlerinin tarihine genel bir bakış ve 19. yüzyıl öncesi tercüme faaliyetlerindeki ilerleme ile özellikle Napolyon Bonapart'ın Mısır'ı işgal sürecindeki tercüme faaliyetlerine değinilmiştir. Birinci bölümde Kavalalı Mehmed Ali Paşa dönemindeki tercüme faaliyetleri ele alınmıştır. İkinci bölümde bu tercüme faaliyetlerine katkısı oldukça fazla olan ve Medresetü'l-elsün'ün önde gelen isimlerinden Ṭahṭâvî'nin hayatı ve tercüme faaliyetlerindeki rolü üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın ardından tercüme faaliyetlerinin durumu ele alınmış, en son bölümde ise tercüme edilen kitaplar ve bu tercüme faaliyetinin Mısır toplumu üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmamız, Medresetü'l-elsün bağlamında Nahda dönemindeki tercüme faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin Mısır'ın modernleştirilmesi ve de kolonileştirilmesi ile ilgisini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmayı daha iyi bağlamına oturtabilmek için daha önceki yüzyıllardaki çeviri hareketleri ve arkalarındaki motivasyonlar da kısaca incelenmiştir. Yani araştırma boyunca bir nevi tümevarımsal-açıklayıcı bir yöntem kullanılmıştır. Bununla birlikte, çeviri hareketinin öncelikle yönetimdekiler ve entelektüellerde, ardından da Mısır toplumunda bıraktığı izleri tespit etmek amacıyla son bölümde analitik yöntem uygulanmıştır.
Cevâhiru'l-Belâga fi'l-meânî ve'l-Beyân ve'l-Bedî' kitabının incelenmesi
Çalışmada 1905 yılında Ahmed Hâşimî tarafından (ö.1943) kaleme alınmış olan Cevâhiru'l-belâga eseri incelenmeye çalışılmıştır. Eser incelenmesinden önce Modern Mısır döneminde ortaya çıkan ekollerin belâgata bakış açıları ortaya konulmuş ve bu ekollerden yenilikçilerin belâgatın çehresini değiştirme çabaları olduğu gözlemlenmiştir. Klasikçlerin ise belâgatın çehresini değiştirmeden kolaylaştırma amaçları olduğu görülmüştür. Cevâhiru'l-belâga eseri muhteva, üslup ve istişhâd açılarından incelenmiş, eserin klâsik dönemde yazılan bazı eserler ile kendi döneminde yazılan bazı eserlerle karşılaştırılması yapılmaya çalışılmıştır. Bunun sonucunda Cevâhiru'l-belâga'nın klasik dönemde yazılan Telhîs ve el-Meselü's-sâir gibi eserlerden etkilendiği görülmüş ve kendisinden sonra yazılan 'Ulûmu'l-belâga ve el-Belâgatü'l-vâzıha eserleri ise etkilediği saptanmıştır. Eser incelendiğinde müellifin, belâgatın bütün konularını sade, anlaşılır bir dille metin kısmında ifade ettiği görülmüş, dipnotta konu ile ilgili detaylı bilgiler verdiği saptanmıştır. Ayrıca kitap incelendiğinde müellifin belâgatı herhangi bir şekilde yenileme düşüncesi olmadığı görülmüştür. Eserde müellifin kendisinin belâgat ile ilgili görüşlerinin az olduğu görülmüş, aynı zamanda belâgat ile ilgili ihtilaflara eserinde pek değinmediği görülmüştür.
İstanbul Atatürk Kitaplığı'nda Arap edebiyatı ile ilgili yazmalar (12-19. yüzyıllar)
Tezimizde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı'nda bulunan Arap Edebiyatı ile ilgili 6/12-13/19. yüzyıllar arasına ait yazma eserlerin incelemesi yapılmıştır. Amacımız eserlerin dönemlerini yazarlarıyla tespit edip yazma eser alanına bir çalışma kazandırmaktır. Tezimizin ana konusu olan Arap Edebiyatı ile ilgili yazma eserlerinin incelenmesi yanında birinci bölümde Arap Dili Edebiyatı ve tarihi, ikinci bölümde ise Osmanlı Döneminde Arap Dili ve Edebiyatı hakkında bilgi verilmiştir. Sonuç olarak bu bilgiler ışığında konuyla ilgili yazar ve eserler tespit edilerek çalışma kapsamlaştırılmıştır.
Arap olmayanlara yönelik Arapça öğretim modeli Ürdün Yarmouk Üniversitesi Merkezü'l-lugat ve İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi hazırlık sınıfı örneği
Dil, bireyler ve toplumlar arası iletişimi sağlamak için gerekliliği inkâr edilemeyen bir unsurdur. Dil aynı zamanda bir toplumun kültürünü, yaşam biçimini, düşünce ve inanç yapısını tanıyıp anlamada faydalanılan bir araçtır. Öğrenilen her dil insana yeni ufuklar açarak tanıdığı yeni toplumlarla birlikte farklı bir bakış açısı kazandırır. Arapça; Arap toplumuna has olarak söze dayalı etkileşimin zaman içerisinde örgütlenip kültürel unsurlarla bütünleşmesiyle iletişim aracı haline gelen sistemli bir yapıdır. Bu sistemli yapı kuşaklar boyunca gelişim göstererek Arap toplumunun geçmişi ile geleceği arasında köprü vazifesi yaparak geçmişin birikimini günümüze taşımıştır. Arapça geçmişte olduğu gibi günümüzde de pek çok Arap ülkesinin resmi dili kabul edilerek varlığını sürdüren köklü bir dildir. Değişen ve gelişen dünya şartlarına bağlı olarak günümüzde ikinci bir dilin öğrenilmesi ve öğretilmesi önem arz etmektedir. Teknolojinin son hızla ilerlediği günümüzde kültürler arası etkileşim ve iletişimin önemi artmaktadır. Çeşitli kültürlere sahip topluluklar ticaret yapabilme, eğitim imkânlarından faydalanma, farklı ülkeleri görebilme yeni yeni insanlar tanıyabilme imkânını elde etmişlerdir. Bu gelişmeler farklı dillerde iletişim kurabilen ikinci bir dile sahip kişilere olan ihtiyacı arttırmıştır. Arap dilini öğrenme, önce dil hakkında bilgi edinme, sonrasında edinilen bilgileri uygulayarak yaşantılara dönüştürme yoluyla dil melekesi kazanma sürecidir. Bu süreçte dil öğrenimi için farklı öğrenme teorilerin etkisiyle ortaya çıkan çeşitli metot ve teknikler kullanılmaktadır. Hazırlanan bu çalışmada, yapılan araştırma ve inceleme neticesinde öncelikle dil olgusu, Arapça dili ve Arapça öğretimi hakkında bilgi verildikten sonra Ürdün Yarmouk Üniversitesi Dil Merkezi'nin yabancılara yönelik Arapça öğretimi ve merkezde dil öğretimi için kullanılan yöntem-teknikler, araç-gereçler incelenmiştir. Ayrıca merkezde görev yapan eğitmenler ve merkezin Arapça öğretimi değerlendirilmiştir. Aynı zamanda İnönü İlahiyat Fakültesi Hazırlık Sınıfı Arapça öğretimi, eğitmenler, kullanılan materyaller, uygulanan yöntem ve teknikler ele alınmış olup her iki kurumda öğrenim gören öğrencilere uygulanan anket ile Arapçaya karşı olan tutumları ölçülmüştür. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagati, Dil, Arapça Öğretimi, Ürdün Yarmouk Üniversitesi Dil Merkezi, İnönü İlahiyat Fakültesi.
El-Mu'cemü'l-Vasît'te mesel örnekleri
Mısır Dil Kurumu tarafından yayınlanan el-Mu'cemü'l-vasît adlı eser son yıllarda yayınlanmış önemli sözlüklerden biridir. Uzun yılların birikimi olan eserde 30000 madde bulunmaktadır. Sözcükler, kelime köklerinin ilk harflerine göre alfabetik olarak sıralanmıştır. el-Mu'cemu'l-vasit'te yaklaşık 300 mesel örneği tespit ettik. Meseller, el-Mu'cemü'l-vasît adlı eserdeki sıraya göre ele alındı. Tespit ettiğimiz mesellerin Türkçe karşılıkları verilerek bu mesellerin Arap dilindeki "es-Sıhâh", "Muhtâru's-sıhâh", "Lisânu'l-Arab", "Tâcü'l-arûs", "Mu'cemü'l-lugati'l-Arabiyye el-Muâsıra", "Cemheretü'l-luga, Tehzîbü'l-luga", "Kâmûsu'l-muhît", "Kitâbü'l-ayn" gibi önemli sözlüklerde geçip geçmediği tespit edilerek dipnotta belirtildi.
Kur'an-ı Kerim'de müfred sıfatın çoğul anlamında kullanılması
Bu çalışma, Kur'an-ı Kerim'de geçen ve yazarın araştırmasına göre hakkında müstakil çalışma bulunmayan "Kur'an-ı Kerim'de Müfred Sıfatın Cem' Anlamında Kullanılması" konusunu ele almaktadır. Çalışmada, Kur'an-ı Kerim'de cem' manasında geçen müfred sıfatlar ve önde gelen dil ve tefsir alimlerinin konuya ilişkin yaklaşımları, delilleri, ittifak ve ihtilaf ettikleri hususlar irdelenmekte ve konu bağlamında Kur'an'ın dilsel i'cazı incelenmektedir. Bu araştırma, bu dilsel olgunun, Arap dilinde ve Kur'an-ı Kerim'de var olduğunu ancak hiçbir alimin bu olgu konusunda genel bir kaide geliştirmediğini ortaya koymaktadır. Bunun yerine ya mevcut örnekleri, dilin genel düzenini koruyarak, semaa dayalı bir kullanım olarak görmüşler ya da (feîlin - فَعِيل) ve (feûlun - فَعُول) gibi sigalardaki esnekliği gerekçe göstererek te'vil etmişler. Anahtar Kelimeler: Kuran, Sıfat, Tekil, Çoğul, Anlam taşınması
Kur'ân-ı Kerim'de –keyfe- nahiv ve delâlet açısından inceleme
The Holy Qurān is an inexhaustible source for many researchers that deal with the study of the Arabic Language styles. One of these styles is the interrogative structure that has multiple connotations. The "KAYFA" preferred among the interrogative adjectives in the Holy Quran because of the scarcity of detail studies about it. This study aims to identify the position of KAYFA in the Holy Qur'an, by reviewing the aspects of its declension, indicating the connotations and meanings generated when this word appears in the verses studied. The research divided into a preface, two chapters, and a conclusion. The preface reviewed the problem of study and its objectives, previous studies, and the limits of the study. As for the first chapter, the first section reviews the definition of interrogative among linguists, the specialists of Arabic grammar, and Eloquence, while the second one deals with the meanings of KAYFA, the Scholar's opinion about it, and its declension position. The Second Chapter is about the KAYFA in the Holy Qurān, which contains the five sections. However, the first four sections deal with the cases of the 'verb attribution' when it comes before and after KAYFA, while the fifth section devoted to the Quranic verses where the KAYFA appears before a sentence that starts with the word KĀNA. The conclusion contains the findings of the research. Furthermore, the research followed the descriptive-analytical approach in the study of verses and its analyzing. Keywords: Interrogative, KAYFA, an analytical study, a semantic study.
شعر الحكمة في العصر المملوكي-لامية ابن الوردي أنموذجًا-
اللغة العربية من أهم اللغات السامية اليت ذاع سيطها، وشقت طريقها وتكيفت مع األزمنة املختلفة، وهي أكثر اللغات اليت حافظت ٍب مساوي، ولغة األدب والبالغة والفصاحة على أصالتها، إذ يتحدثها أكثر من 400 مليون شخص يف العامل. كيف ال وهي لغة أعظم كتا ُ وال مشهورةٌ بقصائدها تغىن ش عر. فاللغة العربية فيها الش خاطب إليصال املراد ُ عراء جبماهلا وثرائها ابستخدام صوٍر بالغية غايتها هو التأثري يف امل ش إيصاله من الشاعر إىل املتلقي. هذه الصور اليت استخدمها ال ولعل أهم عراء يف تلك القصائد هي احلكمة، فكان لشعر احلكمة مكانة مرموقة ن ة، وأراد هذا البحث أ ضوء على هذا العصر وكيف برز الكثري يف عصور األدب العريب بصورة عامة ويف العصر اململوكي بصورة خاص يسلط ال من الش عراء يف هذا اللون من األ د دبكصفي ش ال ين وال ون الن ا حيث ً اب الظريف وابن نباتة وابن الوردي، فجعلوا قصائد احلكمة منرب اس على التحلي ابألخالق احلسنة والدعوة إىل تعلم الوفاء والصرب وغريها من املواعظ الكثرية وكذلك حاول اإلجابة عن بعض اجلوانب املبهمة عن هذا ٍ العصر، واثبات حقيقية ما وأدب؟ علٍم وثقافة ُ قال عن هذا العصر أهو عصر احنطاط أم عصر ُ ي ش وإللقاء الضوء بشكل مفصل ودقيقكان الب َّد من اختيار أحد ال عراء الذين ذاع سيطهم يف هذا اجملال فوقع االختيار يف هذا البحث على ابن الوردي والميته املشهورة اليت فيها حماولة جادة، ودعوة صادقة، للتحلي مبكارم األخالق املستفادة من ينبوع الشريعة. وقبل اخلوض يف ش تفاصيل ال اعر تطرقنا يف الفصل األول إىل املماليك ومن هم؟ ومن أين جاؤوا؟ وحياهتم االجتماعية وتناولنا يف الفصل الثاين تناولنا شعر احلكمة ش ومفهومه ونشأته وخصائصه، ويف الفصل الثالث تناولنا أسلوب شعر احلكمة يف العصر اململوكي ، ويف الفصل الرابع تناولنا حياة ال اعر والميته ش واحلكمة منها والغاية من تقدمي ال اعر هذه النصائح للمتلقي، وأهنينا دراستنا خبامتة كتبنا فيها أهم النتائج اليت توصلنا هلا ووضع النقاط على احلروف وحتليل أهم اجلوانب اليت تطرق إليها ابن الوردي يف قصائده.