Recently Added Theses
View AllCa'fer-i Tayyâr - Rehber-i Gülistân (İnceleme-metin-dizin)
Bu tez çalışmasında, İslami edebiyatın önde gelen şairlerinden Sa'dî-i Şîrâzî'ye ait Farsça Gülistân eserine yapılmış son dönem şerhlerinden Ca'fer-i Tayyâr'ın Rehber-i Gülistân adlı Türkçe eseri ilmî usullere uygun olarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada, şerh edebiyatının son dönem eserlerinden olan bu eseri bilim dünyasının istifadesine sunmak ve bu alanda yapılacak çalışmalar için kaynak metin oluşturmak amaçlanmıştır. Çalışmada, mevcut bilgiler sınırlı da olsa arşiv kaynaklarından ve son dönemde yapılan akademik çalışmalardan hareketle Gülistân şârihi Ca'fer-i Tayyâr'ın hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra üzerinde çalışılan bu eserin içeriği, tercüme ve şerh usulü hakkında incelemelerde bulunulmuştur. Matbu bir metin olan bu eseri yeni harflere aktarırken tam transkripsiyon yapmak yerine sadece ayn, hemze, uzun ünlüler ve terkipli okumalar gösterilmiştir. Son bölümde ise araştırmacılara kolaylık sağlamak amacıyla eserdeki belli başlı kelime ve kavramları, kişi, eser ve yer adları gibi özel isimleri içeren bir dizin oluşturulmuştur.
Zâhirî mezhebinde hadis ve sünnet anlayışı
Hz. Peygamber'in hadislerini tespit etmek ve onları doğru bir şekilde anlayıp sonraki nesle aktarmak muhaddis ve fakîhler başta olmak üzere İslâm âlimlerin temel gayelerinden olmuştur. Bu cihetle çalışmamızda Zâhirî âlimlerin Hz. Peygamber'in hadislerinin tespit çabaları ve onları anlama ve yorumlama metodları ele alınmıştır. Zâhirî âlimler haber, sünnet ve hadis etrafında oluşan meselelerin hemen hemen tümüne müdahil olmuş ve kendi düşüncelerini dile getirmişlerdir. Ancak söz konusu meselelere yaklaşımlarında kendi içerisinde bütünüyle homojen bir yapıda olmayan Zâhirî âlimleri bazı konularda muhaddis ve fakîhlerin cumhuruna da muhalefet etmişlerdir. Zayıf hadisle amel ve hadislerin mana ile rivayeti meseleleri bu konulardan birkaçıdır. Çalışmamızda Zâhirî âlimlerin hadislerin lafzına bağlı kaldıkları ve hiçbir surette hadislerin mana ve gayelerini dikkate almadıklarına dair ön yargıların isabetli olup olmadıklarına da değinilmiştir. Bu bağlamda Zâhirî âlimlerin, hadislerin sıhhatini tespit etmede isnadın yanı sıra metin tenkidi kriterlerini de sıklıkla kullandıkları görülmüştür. Ayrıca Zâhirî âlimlerin hadisleri anlama ve yorumlama yöntemleri incelenmiştir. Onlar lafızcı yaklaşımlarla birlikte Hz. Peygamber'in dini beyan etme görevini de dikkate almışlardır. Zâhirîler insanî değerleri de önemseyerek külfet, zaruret ve insan malının, canının ve namusunun kutsiyeti gibi ilkelerin yanı sıra hadislerin gaye ve amacını dikkate alan yaklaşımlarda da bulundukları tespit edilmiştir. Bu açıdan Zâhirîlerin tümüyle lafza bağlı kaldıklarını söylemenin isabetli olmadığı söylenebilir.
Fırçasız çift beslemeli asenkron generatörlerin performans analizi ve kontrolü
Günümüzde rüzgar enerjisi, artan enerji talebi ile giderek daha da önem kazanmaktadır. Rüzgar enerjisinden üretilen enerji miktarı, türbinle birlikte kullanılan generatör tipine bağlıdır. Fırçasız çift beslemeli asenkron generatörler (FÇBAG), avantajlarından dolayı rüzgar türbinleriyle kullanılan generatör türleri arasında, yaygın kullanılanlardan birisidir. Fırçasız çift beslemeli asenkron generatörlerden en iyi şekilde yararlanmak için, kullanılabilecek birçok kontrol yöntemi arasından ideal bir kontrol yöntemi seçilmelidir. Bu çalışmada öncelikle FÇBAG'nin kontrol yöntemleri analiz edilmiş, ardından bu makine için uygun bir kontrol yöntemi olan model öngörülü kontrol yönteminin tasarım yöntemleri karşılaştırılarak en uygun tasarım yöntemi araştırılmıştır. Model öngörülü kontrol (MPC), rüzgar türbinleri için yaygın olarak kullanılan Fırçasız çift beslemeli asenkron generatörler (FÇBAG'ler) için önemli bir kontrol tekniğidir ve kontrol performansı MPC tasarımından etkilenebilir. Bu tez çalışmasında, FÇBAG'nin rotor tarafı vektör kontrolü için MPC tasarımında transfer fonksiyonu tabanlı model ile durum uzayı tabanlı modelin performansları karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, FÇBAG için transfer fonksiyonu tabanlı model öngörülü kontrol (TFMPC) ve durum uzayı tabanlı model öngörülü kontrol (SSMPC) geliştirilmiştir. FÇBAG'in vektör kontrolü, tasarlanan MPC'lere dayalı olarak Matlab/Simulink ortamı kullanılarak simüle edilmiştir. Simülasyon sonuçları, TFMPC'nin SSMPC'den daha iyi sonuçlar ürettiğini göstermiştir. Elde edilen sonuçlar, TFMPC'nin hem dinamik çalışmada hem de kararsız durum çalışmasında etkinliğini ve iyi yanıtını açıkça göstermektedir. TFMPC, güç dalgalanmasını ve harmonikleri azaltarak, FÇBAG tarafından üretilen elektrik gücünün kalitesinde bir iyileşme sağlamıştır. TFMPC ile gerçek değer referans değere yaklaştırılmış ve bu sistemde geçici durumun süresi de azaltılmıştır. Çalışma, MPC'nin parametrelerini hesaplamak için transfer fonksiyonu kullanmanın diğer tasarım modellerinin dezavantajlarını ortadan kaldırabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Fırçasız çift beslemeli asenkron generatörler, Model öngörülü kontrol, Durum uzayı, Transfer fonksiyonu
Babadağlı İbrahim Efendi ve Terceme-i Gülistan adlı eseri (İnceleme-metin-dizin)
İranlı meşhur müellif Sa'dî-i Şîrâzî'nin Gülistân adlı eserini tercüme eden mütercimlerden biri Babadağî İbrâhîm b. Abdullâh'tır. Mütercimin Terceme-i Gülistân adını verdiği bu eserini 18. yüzyılın başında kaleme almıştır. Tercüme usulü olarak meâlen tercüme yöntemini seçen Babadağî İbrâhîm Efendi, Gülistân'ın tamamını tercüme etmiştir. Bu çalışma, "Giriş" haricinde beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tercüme hakkında bazı bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, Sa'dî-i Şîrâzî'nin hayatı, eserleri, sanatı, Gülistân'ı ve Türk edebiyatında Gülistân tercümeleri hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde Babadağî İbrâhîm b. Abdullâh'ın hayatı ve eserleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde Terceme-i Gülistân'ın nüshası, sebeb-i telifi ve tercüme usulü üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde metin kurulurken dikkat edilen hususlar yazıldıktan sonra Terceme-i Gülistân'ın hafif transkripsiyonlu metni verilmiştir.
Sinemada dini sembolizm: Netflix filmlerinde Hıristiyanlık
Bu çalışmanın konusu "Sinemada Dini Sembolizm: Netflix Filmlerinde Hıristiyanlık"tır. Çalışmada sinemada sıklıkla karşılaşılan Hıristiyanlığa ait dini imaj, sembol ve metaforların Netflix film ve dizilerindeki gösterimi ele alınmıştır. Bu nedenle bir dijital sinema platformu olan Netflix'in veri tabanında yer alan bütün filmler değil, sadece Netflix'in yapımcılığını üstlendiği orijinal içerikler kaynak olarak kullanılmıştır. Çünkü çalışmanın amacı bu orijinal filmler özelinde Netflix'in Hıristiyanlığa bakış açısını ortaya koymaktır. Bununla birlikte filmler aracılığıyla yapılan Hıristiyanlık eleştirisi ve buna paralel bir şekilde geliştirilen düzenlemeler de değerlendirilmiştir. Filmlerin çözümlenmesi aşamasında işlenen konu ekseninde dinin kendi kaynaklarında yer alan bilgilerle sinemadaki kurgusal yansıması arasında yapılan karşılaştırmalar üzerinden yeni yorumlar geliştirmek hedeflenmiştir. Bütün bu amaç ve hedeflerin neticesinde Hıristiyanlığa ait unsurların Netflix filmlerinde sıklıkla izleyici karşısına çıkarıldığı ve bu yapımlarda yer alan Hıristiyan imajının her zaman olumlu bir karaktere sahip olmadığı gözlemlenmiştir. Ancak böyle durumlarda kusur veya suç teşkil edebilecek unsurlardan bizzat Hıristiyanlığın kendisi değil, aksine onu aktaran kişiler sorumlu tutulmaktadır. Buradaki amaç Kilise özelinde bir günah çıkarma çabasına girişmek ve geçmişte yaşanan olumsuz tutum ve davranışları ortadan kaldırmaktır. Bu sayede postmodern bir yöntemle modern insanın dine karşı zayıflayan bağını güçlendirerek onun Kilise'yle barışması hedeflenmektedir.
İnsan immünoglobulin G'nin glikasyonu ve antijen bağlanması üzerindeki etkisi
Beslenme yönteminin yaşam kalitesini etkilediği bilinen bir gerçektir. Beslenmenin yaşlanmada veya yaşlanmaya bağlı hastalıkların tedavisinde olduğu gibi bağışıklık sistemi elemanları için de gözardı edilemeyecek bir unsurdur. Diyabette hiperglisemik durum, çeşitli plazma proteinlerinin glikasyonunu arttırmaktadır. Çalışmada, antioksidan özellikleri olduğu bilinen glutatyon oleuropein ve selenyumdan vücudun günlük ihtiyacı olan doza göre bir karışım (mix) hazırlandı. Bu hazırlanan karışımın serbest radikal söndürme sistemi üzerindeki etkisini incelemek için DPPH ve OH radikali söndürme aktiviteleri tespit edildi. Bağışıklık sistemi elemanlarından biri olan ticari insan İmmunuglobulin G proteni fruktoz ile hasara uğratıldı. Hasara uğratılan protein, karışım ile 28 günlük inkübasyona bırakıldı. Protein glikasyon çalışmasında; IgG/fruktoz/mix sisteminde, 0, 7, 14, 21. ve 28. günlerde alınan örneklere bağlanmamış şekerleri uzaklaştırmak için diyaliz yöntemiyle kullanıldı. Protein örneklerindeki fruktoz kaynaklı hasarı ve karışımın etkisini karakterize edebilmek için; α-Dikarbonil Bileşik Tayini, Fruktozamine Testi, Kongo kırmızısı spektral kayma, UV-Visible Spektroskopi, Floresan Spektroskopi, İçsel Floresans ve SDS PAGE yöntemleri kullanıldı. Yapılan biyokimyasal ve biyofiziksel çalışmaların ışığında; fruktozun IgG proteininin yapısını bozduğu ve karışımın ise IgG glikasyonu üzerindeki koruyucu etkisi tespit edildi. Sonraki aşamada ise (18-35 yaş, sağlıklı) gönüllülerden alınan kann örneklerinden izole edilen lenfosit hücrelerinde kültür ortamında fruktozun ve karışımın etkisi incelendi. Fruktozun lenfosit hücre ölümüne neden olduğu gözlendi. Bu dikkat çekici artışın nedeni selenyum oleuropein ve glutatyonun serbest radikalleri parçalaması, antioksidan etkiye sahip olması, bazı enzimleri aktive ederek toksinleri inhibe etmesi ve hücre içinde çeşitli yolları aktive ederek vitamin metabolizmasını desteklemesi olabilir.Bu çalışma, diyet AGE'lerinin lenfosit hücre döngüsü üzerinde önemli bir etkiye sahip olabileceğini düşündürmektedir. Diyet AGE'lerini temel otoimmün/enflamatuvarda incelemek, onun hastalıklardaki rolünü araştırmak ve daha geniş ölçekli çalışmalar yapmak için öncü bir çalışma olmuştur. Sonuç olarak fruktozun bağışıklık sisteminde önemli bir role sahip olduğu ve hazırlanan karışımın bağışıklık sistemi proteinlerinden IgG'yi koruyucu bir ajan olduğu önerilebileceği sonucuna varılmıştır.