Recently Added Theses
View AllPuberta öncesi ve sonrası dönemdeki kedilerin testislerinde interlökin-33 ve reseptörü ST2'nin immunohistokimyasal olarak gösterilmesi
Amaç: Bu çalışmanın amacı sitokinlerin molekül gruplarından olan IL-1 aile üyesi interlökin-33 (IL-33) ve reseptörü ST2'nin kedi testislerindeki lokalizasyonu ile ekspresyonlarında puberta (cinsel olgunluk) öncesi ve sonrası değişimlerin ortaya konmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Polikliniği'ne kısırlaştırma amacıyla getirilen, farklı yaşlarda ve ırklarda sağlıklı erkek kedilerde yapılmıştır. Bu amaçla puberta öncesi ve sonrası dönemlerdeki kedilerden elde edilen testis dokuları kullanılmıştır. Dokular % 10 nötral tamponlu formalin içinde + 4ºC'de 24 saat fikse edilmiş ve rutin doku takibi işleminden geçirildikten sonra parafin bloklar elde edilmiştir. Kesitlere genel histolojik değerlendirme için Crossman'ın üçlü boyama yöntemi, immunohistokimya değerlendirmesi için ise IL-33 ve ST2 antikorları uygulanmıştır. Bulgular: Yavruya ait testis dokusu yoğun bağ dokusundan oluşan (tunica albuginea) kapsülle çevriliydi ve burada yoğun kan damarları gözlendi. Yetişkin testis dokusu incelendiğinde seminifer tübüllerin lümenli bir yapıda olup seminifer epitel katmanında spermatogenik hücre serisindeki hücrelerin varlığı gözlendi. İmmunohistokimyasal boyama sonucunda IL-33 ve reseptörü ST2'nin seminifer tübüllerdeki hücrelerde ve değişen yoğunluklarda boyandığı gözlendi. Sonuç: Bu sonuçla IL-33 ve reseptörü ST2'nin kedilerdeki gelişim sürecinde fonksiyonel rollerinin olabileceği düşünülmektedir.
Okul öncesi öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı, Diyarbakır ilinde çalışan okulöncesi öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik farkındalıklarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda uygun verileri toplamak ve analiz etmek için karma yöntemin eş zamanlı sıralı deseni kullanılmıştır. Bu desene uygun olarak önce nicel veriler, daha sonra nicel verilere dayalı olarak nitel veriler toplanıp analiz edilmiştir. Araştırmada üç farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu araçlardan ilki nicel verilerin toplanması için Çevik (2017) tarafından geliştirilen FeTeMM farkındalık ölçeğidir. Nitel verilerin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmının evren ve örneklemini 2021-2022 öğretim yılında Diyarbakır ilinde görev yapmakta olan okulöncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda merkez ve kırsal bölgelerde görev yapan 264 okulöncesi öğretmenine FeTeMM farkındalık ölçeği uygulanmış ve sonuçları ilişkisiz t testi ve tek yönlü varyans analizi (one-way ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmındaki katılımcılar ise FeTeMM farkındalık ölçeği uygulanan öğretmenler arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Bu kapsamda yarı yapılandırılmış görüşmeler için 13, gözlem için 3 katılımcı araştırmaya katkı sunmayı gönüllü olarak kabul etmiştir. Nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, okulöncesi öğretmenlerinin STEM eğitimi farkındalıkları konusunda cinsiyet, sınıf mevcudu, çalışılan yaş grubu, görev yapılan yer, mesleki kıdem, mezun olunan lise durumlarında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Buna karşın "teknoloji dikkatimi çeker" ve "STEM eğitimi alma" gibi değişkenlerde anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, okulöncesi öğretmenlerinin STEM farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu fakat bunun farkında olmadıkları, STEM etkinliklerini ve STEM eğitimi yaklaşımının aşamalarını sınıflarında ve etkinliklerinde uyguladıkları ancak STEM eğitimi konusunda hizmet içi seminerler vb. alınırsa kendilerini daha özgüvenli ve yeterli hissedecekleri tespit edilmiştir. Ayrıca okullara sunulacak materyal desteği, STEM eğitimi planları, fiziki şartların iyileştirilmesi gibi faktörlerle STEM eğitiminin yaygınlaşacağı ve kolaylaşacağı bundan dolayı öğretmenlerin STEM farkındalık düzeyinin artacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Spontan korneal perforasyonlarda patch greft uygulamaları
Amaç: Spontan korneal perforasyon tanısı ile patch greft cerrahisi uygulanan hastalarda cerrahinin sonuçlarının değerlendirilmesi. Gereç ve Yöntem: Spontan korneal perforasyon tanısı konulan ve patch greft uygulanan 14 ile 88 yaş arası 40 hastanın 40 gözü retrospektif olarak incelendi. Hastaların preoperatif, postoperatif 1. gün, 1. hafta, 1. ay, 3. ay, 6. ay ve 12. ay muayene bulguları kaydedildi. Muayenede görme keskinliği, göz içi basıncı, Seidel testi, cerrahi sırasında kullanılan greft çapı, ek cerrahi ihtiyaç, keratit ve enfeksiyon gelişip gelişmediği ve fitizis bulbi varlığı incelendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 40 hastanın yaş ortalaması 67,03±15,99 (14-88) yıl idi. Hastaların 20'si (%50) erkek, 20'si (%50) kadın idi. Kırk hastanın 40 gözüne patch greft uygulandı. Yirmi iki hastanın (%55) sağ gözüne, 18 hastanın (%45) sol gözüne cerrahi yapıldı. Ortalama görme keskinliğinin 1,97±0,17 LogMARseviyesinden 12. ayda 1,87±0,23 LogMAR düzeyine artış gösterdiği tespit edildi (p=0,002). On iki aylık takip süresince 3 hastada (%7,5) fitizis bulbi gelişti ve bunlardan 2 hastaya (%5) evisserasyon uygulandı. Üç hastada (%7,5) bakteriyel keratit, 2 hastada endoftalmi (%5), 6 hastada (%15) herpes keratit nüksü gelişti. Beş hastaya (%12,5) bir defa 2 hastaya (%5) 2 defa patch greft revizyonu yapıldı. Sonuç: Patch greft uygulaması spontan korneal perforasyonlarda tektonik bütünlüğü korumada etkili bulundu. Görme düzeyindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Anahtar Kelimeler: Patch greft, glob bütünlüğü, spontan korneal perforasyon, kornea
Burulma düzensizliği bulunan binaların deprem performanslarının değerlendirilmesi
Dünyanın tanık olduğu en kötü doğal afetler; dünyanın birçok bölgesini ani, periyodik ve neredeyse düzenli bir şekilde etkileyebilecek olan depremlerden kaynaklanmaktadır. Yapıların sismik davranışını etkileyen en önemli faktörlerden biri, taşıyıcı sistemin plan ve düşeydeki düzeniyle ilişkilidir. Deprem sırasında yapıların göçmesinin nedenleri arasında yapının kütlesi, rijitliği ve geometrisindeki süreksizlik ve düzensizlikler yer almaktadır. Mevcut ve yeni kentsel altyapının büyük bir kısmında düzensiz yapılara sık sık rastlanmaktadır. Plandaki düzensizlikler, deprem sırasında yapıların yıkılmasının önemli nedenlerinden biridir. Binalarda, köprülerde ve kesintisiz hizmet sunan yapılarda aşırı burulma etkisinden kaynaklanan birçok hasar gözlenmektedir. Burulma düzensizliği yüksek binalar için daha fazla bir etkiye yol açmaktadır. Burulma etkisi, depremden kaynaklanan kat ötelemelerinin değişmesine neden olur. Bu da binanın dış akslardaki elemanlarda gerilmelerin yoğunlaşmasına neden olur. Bu çalışmada düzensiz yapıların sismik davranışları ve spesifik olarak burulma düzensizliği incelenmiştir. Çalışmada öncelikle binalarda karşılaşılabilen düzensizlik durumları verilmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmak için 16 adet betonarme bina modeli tasarlanmıştır. Bu modeller, perde duvarlarının plandaki konumları değiştirilerek elde edilmiştir. Analiz metodu olarak Mod Birleştirme ve Zaman Tanım Alanında Analiz kullanılmıştır, yapısal çözümlemelerde ETABS programı kullanılmıştır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ve Amerika İnşaat Mühendisleri Birliği (ASCE7-16) yönetmeliklerine uygun olarak her model için ayrı iki yapısal çözümleme yapılmıştır. Böylece, planda perde duvar konumlarının değişimlerinin binaların burulma davranışına etkisini, analiz yöntemleri ve yönetmeliklerin burulma davranışını tanımlamadaki farklılıklarını ortaya koyma imkanı doğmuştur. Ayrıca deprem yüklerinin binaya etkime açılarının değişiminin binaların burulma davranışına etkisi incelenmiştir. İleriki çalışmalarda bina modeli, planda perde duvar konumu, analiz yöntemi, yönetmelik gibi parametreler değiştirilerek yapılarda oluşan burulma etkilerinin farklı yönlerden karşılaştırmalı olarak araştırılması önerilmektedir.
Mevcut betonarme binaların detaylı deprem performans analizi için basitleştirilmiş bir yöntem geliştirilmesi
Depremler, tarih boyunca birçok ülkede büyük yıkımlara yol açarak insanlık üzerinde ciddi etkilere sahip olmuştur. Jeolojik kayıtlar ve tarihsel veriler dünyada depremlerin sürekli olarak meydana gelmeye devam edeceğini göstermektedir. Yapılan bilimsel çalışmalar dünya üzerindeki tüm ülkelerin deprem açısından farklı derecelerde risk altında olduğunu belirtmektedir. Ülke topraklarımızın yaklaşık %95'inin deprem olabilirliği açısından riskli bölgeler üzerinde olması, ülke nüfusunun da tamamına yakını bu bölgeler üzerinde yaşaması, ülkemizdeki yapıların depreme dayanıklı bir şekilde tasarlanmasının ve ülkemizdeki mevcut bina stokunun deprem performanslarının değerlendirilmesinin önemini daha da artırmaktadır. Dolayısıyla can ve mal kayıplarını minimize etmek, ülke ekonomisini korumak ve toplumdaki sosyolojik etkileri yönetmek için özellikle mevcut binaların deprem etkisi altındaki davranışının, diğer bir deyişle performansının belirlenmesi, daha sonra da olası bir yetersizlik durumunda gereken tedbirlerin alınması bir zorunluluk haline gelmektedir. Mevcut binaların deprem performanslarının belirlenmesinde deprem etkisiyle taşıyıcı elemanların her iki ucunda oluşan dönmelerin tahmin edilmesi ve yorumlanmasının karmaşık olmasından ötürü bu çalışmada deprem etkisiyle eleman uçlarında oluşacak dönmelerin deplasmanlarla ilişkilendirilmesi neticesinde deplasman temelli formülasyonlar geliştirilerek bina performansının tahmin edilmesinde kesme kuvveti (V) ve deplasman (D) tabanlı güvenilir bir yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır. VD yöntemi adı ile geliştirilen bu yöntem binaların doğrusal analizinden elde edilen kesme kuvveti ve buna karşılık gelen yatay deplasmanları kullanarak kesme kuvveti ve yatay deplasman kapasiteleriyle karşılaştırmaktadır. Çalışmada kesme kuvveti kapasitesi moment kapasitesinden, deplasman kapasitesi de kolon uçlarında oluşan eğrilikten hesap edilmiştir. VD yöntemine ait hasar sınırları ve hasar durumlarının belirlenmesinden sonra plastik mafsal uzunluğunun kolonların deprem performanslarını ciddi şekilde etkilediği tespit edildiğinden dolayı yapılan çalışma ile hem güvenli tarafta kalması hem de pratik olması açısından TBDY2018'de tanımlanan plastik mafsal boyu bu çalışmada referans olarak alınmıştır. Çalışma kapsamında simetrik ve düzenli geometriye sahip dört bina, mevcut bina şeklinde düzenlenmiş ve önerilen yöntemde, kullanılan formülasyonların temelleri atılmıştır. Daha sonra nispeten düzenli geometriye sahip üç adet ve düzensiz geometriye sahip asimetrik üç adet bina daha çalışmaya dâhil edilerek doğrusal performans analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda sekiz bina için VD Yöntemi ile TBDY2018 arasında %100 uyumun olduğu ancak aşırı düzensiz iki binada ise uyumun nispeten daha düşük olduğu bulunmuştur. Bu uyum göz önünde bulundurulduğunda VD Yönteminin bir alternatif deprem performans değerlendirme tekniği olabileceği görülmüştür. Ayrıca VD Yönteminin ülkemizde sıklıkla kullanılan yapısal analiz programları ile olan uyumları da incelenmiştir. Önerilen yöntemin diğer paket programlara nazaran daha güvenli tarafta kalmakla beraber çalışma kapsamında kullanılan paket programlarla genel olarak uyumlu çıktığı belirlenmiştir.
Geleneksel Nuer Dini
Çalışmanın konusu Geleneksel Nuer Dinidir. Nuer halkı Sudan'ın ikinci en büyük etnik grubudur. Bu halkın sahip olduğu gelenek, inanç ve yaşam bütününe Nuer Dini denmektedir. En belirgin inançları yaratıcı ve düzen koyucu Tanrı olarak gördükleri Kwoth'tur. Bununla birlikte ruh inancı Kwoth inancının etrafında şekillenerek dinin önemli bir kısmında yer almaktadır. Nuer Dininde ruhlar aşağı ve yukarı ruhlar olarak sınıflandırılır. Bunların özellikleri, insan ve Kwoth ile olan ilişkileri Nuer Dini'nde çeşitli ritüllleri ve uygulamaları şekillendirmiştir. Bunlarla birlikte atasal ruh klasik bir Afrika inancı olarak Nuer Dini'nde kolvik ruh inancı ile ortaya çıkmaktadır. Nuer Dini'nin bütünlüğünü tamamlayan inançlar, geleneksel uygulamalar ve ritüellerde kendini göstermektedir. Bunlar kurban, geçiş törenleri, doğum ve ölüm ile ilgili bazı ayin ve ritüellerdir. Kurban sadece Kwoth için yapılan temel bir ibadettir. Çok önemli sorunları çözmek için veya önemli bir geleneğin yerine getirilmesi sırasında yapılır. Kurbanın önemi Nuerlerin sığırlarla olan ilişkisine dayanmaktadır. Geçiş, doğum ve ölüm gibi ritüeller mutlaka bir kurban ile gerçekleşir. Nuer Dini işlenirken tarihi süreçte Hıristiyanlaşan Nuerler konu dışında bırakılmaktadır. Ayrıca inanç ve pratiklerin vurgulanmasında siyasi, ekonomik ve bazı sosyal yapılanmalar işlenmemektedir. Nuer Dini için en kapsamlı kaynak Edward E. Evans-Pritchard'ın çalışmalarıdır. Evans-Pritchard yapmış olduğu antropolojik alan çalışmalarında Nuer inancının temel öğelerini, özelliklerini ve etkenlerini farklı eserlerde sunmuştur. Böylece aynı yazarın birçok eseri arasında karşılaştırma ve sentez yapma olanağı bulunmaktadır. Çalışmanın amacı Nuer Dini'ni temel öğeleri ile birlikte ele almaktır. Özellikle Tanrı fikri çalışmanın merkezindedir. Geleneksel Afrika inançları üzerinde yapılan daha önceki çalışmalarda genel yaklaşım bu dinlerin çok tanrılı olmasıdır. Kullanılan referanslardan kaynaklı bu durum tezin bir sorunsalı haline gelmektedir. Nuerlerin Tanrı fikri detaylı işlenmiş ve sonuç olarak tek tanrılı oldukları anlaşılmaktadır. Ayrıca Nuerler kendi etnik dilleri olan Nuer dilini kullanmaktadırlar. Dolayısıyla Nuer Dini'nin de kendine özgü bir terminolojisi vardır. Çalışmanın özgün ve objektif olabilmesi için bu dinin terim ve ifadeleri kendi ana dillerinden örneklerle verilmektedir. Nuer Dini yaşayan bir dindir ve tek Tanrı inancına sahiptir. Bununla birlikte aralarında bir hiyerarşinin görüldüğü ruh inancı bulunmaktadır. Ruhlar insanın günlük hayatını etkileyen antopomorfik özellikte varlıklardır. Ancak insan hayatının idamesi ve yeryüzü hayatının düzeni Tanrı Kwoth'un kurmuş olduğuna inanılan gelenekle sağlanmaktadır. Din adamları yoktur. Ancak bunun yerine toplumun saygın kişileri bazı dini vazifeleri yerine getirmekle toplumu yönlendirmektedir. Dinin belirlenmiş bir zamanda veya yerde yapılması, gereken düzenli bir ibadeti yoktur. Ancak Nuer halkına göre insan doğumdan ölüme kadar hayatının önemli safhalarında belirli ritüellerden geçmelidir. Bu ritüellerde dua ve kurban ile Tanrı Kwoth'a ibadet edilir. Kan davası, evlilik töreni, cenaze töreni, erginlenme töreni gibi uygulamalarda belirli ritüeller ve ayinler yapılarak insanlar Tanrıya yakarır ve O'na ibadet maksatlı kurbanlar sunar.
