116
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Beyin ve sinir cerrahisi ana bilim dalına trafik kazası nedeni ile başvuran ağır kafa travmalı olguların retrospektif incelenmesi,
daha sonra yüklenecek
Lomber disk cerrahisinde insizyon büyüklüğünün ameliyat sonrası paraspinal adele iyileşmesine etkisi
Amaç: Subperiostal mikrodiskektomi tekniğinin kas koruyucu etkisinin ekartör ve insizyon büyüklüğü ile olan ilişkisi tartışmalı bir konudur. Bu çalışmada subperiostal mikrodiskektomi tekniğinde daha küçük insizyon ve daha küçük ekartör kullanımının adele iyileşmesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirürji Anabilim Dalı'nda lomber disk hernisi tanısı ile ameliyat edilen 100 hasta üzerinde uygulanan retroprospektif bir çalışmadır. Çalışmada 2 ayrı grup oluşturulmuş olup her iki grubun postoperatif lomber MR görüntüleri karşılaştırılarak sonuca varılmıştır. Hastalar 2 cm'den büyük standart orta hat insizyonu ve büyük ekartör (Taylor ve büyük Caspar) uygulanarak konvansiyonel subperiostal lomber mikrodiskektomi yapılanlar ve 2 cm'den küçük standart orta hat insizyonu ve küçük ekartör (mini Caspar) uygulanarak konvansiyonel subperiostal lomber mikrodiskektomi yapılanlar olmak üzere 2 ayrı gruba ayrılmıştır. MR görüntüleme, kas boyutunda azalma ve yağ birikiminde artmayı gösterdiğinden, bu araştırma için tercih edilen yöntem olmuştur. Bulgular: Cerrahi sonrası her iki grup arasında cinsiyet, yaş ,sistemik hastalıkların ,erken ya da geç mobilizasyonun paraspinal adele atrofisi üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Cerrahide kullanılan ekartörün ve insziyonun büyüklüğünün paraspinal adele atrofisi üzerine anlamlı şekilde etksinin olduğu gözlenmiştir (p:0.001). Küçük ekartör ve insizyon kullanılan grupta hastaların % 60'ında atrofi tespit edilmemiştir. % 28'inde hafif atrofi , % 10'unda orta atrofi ve % 2'sinde ağır atrofi tespit edilmiştir. Büyük ekartör ve insizyon kullanılan grupta ise hastaların % 28'inde atrofi izlenmemesine rağmen % 26'sında hafif atrofi , % 36'sında orta atrofi ve % 10'unda ağır atrofi tespit edilmiştir. Sonuç: Peroperatif doku travmasının, daha sonraki kas denervasyonu ve atrofisi ile ilişkili olabileceği bilinmektedir. Bu çalışmada kas atrofisi gelişmesinin en aza indirilebilmesi, mikrodiskektominin küçük retraktör ve küçük insizyon kullanılarak yapılması sonucunda kas dokusunu koruyucu özelliğinden kaynaklandığını düşündürmektedir. Bu durum da, lomber disk hernisi tedavisinde bu tekniklerin kullanımını teşvik etmektedir.
Ratlarda deneysel spinal kord yaralanmasında hesperidinin nöroprotektif etkisi
Amaç: Ratlarda deneysel spinal kord travması oluşturup bu model üzerinden biyokimyasal ve elektronmikroskobik inceleme yaparak, hesperidin'in oksdiatif hasara karşı koruyucu etkisini doza bağımlı araştırmayı amaçladık. Yöntem: Çalışma 4 grup ve her grupta 10 adet wistar Albino cinsi rat olacak şekilde planlandı. G1: Sadece laminektomi G2: Laminektomi +Ekstradural klip G3: Laminektomi+Ekstradural klip+Düşük doz hesperidin (50 mg/kg) G4: Laminektomi+Ekstradural klip+Yüksek doz hesperidin (100 mg/kg) Laminektomiler torakal 7-10 seviyesinde yapıldı. Spinal kord travması, ekstradural klip 1 dakika süre ile uygulanarak oluşturuldu. G3 grubuna 50 mg /kg G4 grubuna ise 100 mg /kg hesperidin travmayı takiben intraperitoneal olarak uygulandı. Denekler 24. saatin sonunda sakrifiye edildi. Bulgular: Lipid peroksidasyon son ürünü olan malonildialdehit (MDA) düzeylerinde ilaç gruplarında (G3,G4) istatistiki olarak anlamlı derecede azalma tespit edimedi. Serum Total antioksidan seviyeleri (TAS) incelendiğinde de belirgin fark gözlenmedi. Deneysel spinal kord travma sonrasında alınan spinal kord örneklerinin morfolojik incelemesinde G2 ve G3 gruplarının nöron sayılarında belirgin azalma tespit edilmiştir. Yüksek doz hesperidin uygulanan G4 grubunun nöron sayısında kontrol grubuna benzerlik tespit edilmiştir. Sonuç: Elde edilen bu bulgular hesperidinin spinal kord travması sonrasında oluşan nöronal kayıpta belirgin düzelme sağlanmasında etkili olabileceği düşünülmektedir.
Rat periferik sinir hasarı modelinde Duloksetin'in etkileri
Giriş: Periferik sinir hasarı, oldukça karmaşık mekanizmaları içeren, dejenerasyon ve rejenerasyon süreçlerinin işlediği bir patofizyolojiye sahiptir. Rejenerasyonu artırmaya yönelik pek çok çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmada, santral sinir sisteminde nöroprotektif ve restoratif etkinlikleri bilinen duloksetin'in periferik sinir hasarı sürecindeki etkisi incelenmiştir.Gereç ve Yöntem: Toplam 36 rattan oluşan denekler yalancı operasyon, kontrol ve deney gruplarına ayrılarak siyatik sinirlerinde periferik sinir ezilme yaralanması modeli oluşturulmuştur. Bu modelde 3 gün ardışık olarak intraperitoneal yolla verilen duloksetin'in etkileri araştırılmıştır. İncelemeler 1 ve 6. haftalarda histomorfometrik olarak akson sayımı ve myelin kalınlığı ölçümünü, elektrofizyolojik olarak yüzeyel ve iğne CMAP amplitüt ölçümlerini ve yaş kas ağırlık ölçümlerini içerecek şekilde yapılmıştır.Sonuç: Duloksetin, periferik sinir rejenerasyonuna olumlu katkı sağlamamıştır. Hatta geç dönemde akson sayısını artırmasına rağmen myelin kalınlığında azalma ve kas kütle kaybında artışa yol açmıştır. Elektrofizyolojik testlere anlamlı bir etkide bulunmamıştır.
Gliomalarda MR spektroskopi ile Kİ-67 proliferasyon indeksi arasındaki korelasyonun incelenmesi
Beyin tümörleri; tüm hastalıklar içinde en dramatik türlerden birini oluşturmaktadır. Beyin tümörü olan hastalarda tümörün proliferatif aktivitesinin tedavi öncesi belirlenmesinin terapotik strateji üzerinde çok önemli bir etkisi vardır. Fakat proliferasyon belirteci olan Ki?67 indeksi ile yapılan histolojik inceleme yalnızca cerrahi yolla elde edilen tümör numunelerine uygulanabilmektedir.Çalışmamızın amacı beyin tümörlerinde MRS (MR Spektroskopi) ile ölçülebilen kolin (Cho), kreatin (Cr), N-Asetil Aspartat (NAA), lipid seviyeleri ile tümörün proliferasyon aktivitesinin tahmininin mümkün olup olamayacağını araştırmak ve ardından bu seviyeleri cerrahi olarak elde ettiğimiz tümör numunesinin Ki?67 işaretleme indeksi ile karşılaştırmaktır.Bu çalışmaya Haziran 2005 - Temmuz 2007 tarihleri arasında kliniğimizde cerrahi olarak tedavi edilen 30 gliomalı hasta dahil edildi. 30 hastanın tümüne cerrahi öncesi MRS yapıldı. Postoperatif tümör dokuları immünohistokimyasal boyanma yöntemi ile boyanıp Ki?67 proliferasyon indexi hesaplandı.Çalışmamızda yüksek grade'li glial tümörlerin hem Ki?67 proliferasyon indekslerinin hemde Cho, lipid, Cho/Cr, Cho/NAA değerlerinin oldukça yüksek olduğu saptandı. İstatistiksel analizlerde MRS'de ki Cho, NAA, lipid, Cho/Cr ve Cho/NAA oranları ile Ki?67 proliferasyon indeksi arasında istatiksel olarak anlamlı sonuçlar bulundu ( p<0.001 ). Bu sonuçlarla glial bir kitlede invivo olarak ölçtüğümüz MRS değerleri ile tümörün proliferasyon aktivitesinin tahmininin mümkün olacağını düşünüyoruz.
Kafa travmalarında difüzyon MR ile tespit edilen hemorajik ve iskemik lezyonların serum NT-proBNP düzeyleri ile korelasyonu
Kafa travması sonrası bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) acil değerlendirmede ve tedavi gerekebilecek durumların tespitinde önemlidir. BBT ile iyi bir yapısal görüntüleme yapılabilmektedir. Ancak, bazen nörolojik bozuklukları açıklamakta yetersiz kalabilmektedir. Manyetik rezonanas görüntüleme (MRG) ile hem yapısal hem de fizyolojik değerlendirme yapılabilmektedir. Özellikle Difüzyon MR kolay uygulanabilirliği ve tanı koyduruculuğuyla değerlidir.Kardiyak ventriküllerden volüm ve basınç yüklenmesine bağlı olarak salgılanan Brain/B-tipi natriüretik peptid (BNP), natriüretik ve vazodilatatör bir faktör olup, serebral kan akımını düşürebilir. PreproBNP olarak salınır ve N-Terminal proBNP ve BNP'ye ayrılır. Vücutta etki gösteren BNP'dir. Fakat kısa sürede kandan kaybolmaktadır. Kanda uzun süre varolan, günün her saatinde eşit miktarda salgılanan NT-proBNP ölçümü tercih edilir. Kafa travması sonrası BNP plazma konsantrasyonunun arttığı bildirilmiştir. Ancak sıklıkla ağır kafa travmalı hastalarda çalışılmıştır. Amacımız hafif ve orta dereceli kafa travmalarında difüzyon MR da tespit edilen iskemik ve hemorajik lezyonların serum NT-proBNP düzeylerini değerlendirmektir.Çalışmamızda kafa travmalı 30 hasta değerlendirildi. Travma öyküsü olmayan 10 kişilik kontrol grubu normal serum NT-proBNP değerlerini belirlemek için oluşturuldu. Hastalara yatışlarından itibaren 24. saatte ve 48. saatte beyin difüzyon MR çekildi. Aynı dönemlerde plazma NT-proBNP düzeyleri bakıldı. 24. ve 48. saat Intraaksiyal hemoraji (IAHEM) ve Intraaksiyal iskemi (IAISC) değerleri ile 24. ve 48. saat BNP değerleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu.Sonuç olarak, serum NT-proBNP değerlerinin kafa travmaları sonrası intraaksiyal lezyonu geniş olan hastalarda daha küçük intraaksiyal lezyonlulardan yüksek olabileceği izlendi. Ayrıca travmanın ilerleyen saatlerinde serebral parankimal lezyon boyutları artan hastalarda serum NT-proBNP değerlerinin de artmasının belirlenmesi, serum NT-proBNP değerlerinin serebral parankimal hasarın boyutlarının takibinde önemli olabileceğini düşündürmektedir.
Glial tümörlerde serbest yağ asitlerinin tümör dokusu ve kandaki düzeyi ile tümör malignitesi arasındaki ilişki
Glial tümörler mortalitesi ve morbititesinde yükseklik ve görülme sıklığında artış nedeniyle araştırmacılar için öncelikli ilgi alanlarından biridir. Bu tümörlerin tedavi planlanmasında tümörlerin doğasının iyi tanımlanması önemlidir. Gerek yağ asiti gerek metobolitlerinin artan tümör derecesiyle orantılı olarak arttığı araştırılmaktadır. Bu çalışmamızda tümör derecesi ile kan ve doku yağ asitleri düzeyi arasında nasıl bir ilişki olduğu araştırıldı.Fırat üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Cerrahi Kliniğinde 2008?2010 yılları arasında ameliyat edilen ve patolojik tanısı glial tümör olan 40 hasta çalışmamıza alındı. Doku örneklerinden lipitlerin ekstraksiyonu Hara ve Radin metoduyla yapıldı. Gaz kromatografisi ile analiz edildi. Sonuçlar toplam yağ asitleri içinde her bir yağ asiti için % miktar olarak belirlendi.Çalışmaya katılan 40 hastanın 24'ü erkek,16'sı kadındı. 17 hasta yüksek, 23 hasta düşük dereceli glial tümör olarak rapor edildi. Yüksek derece tümörlü erişkin hastalarda C20:4 düzeyi dokuda yüksekti (p<0.05). Düşük dereceli tümörlü hastalarda ise tümör dokusundaki C22:0 düzeyinin yüksekliği istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Yüksek ve düşük dereceli tümörlü hastaların serum yağ asitleri karşışaltırıldığında: C20:4, C22:0, C24:1 düzeyleri düşük dereceli tümörlerde yüksekti (p<0.05). Düşük dereceli tümörlü 0?19 yaş grubu hastalarda sature yağ asiti düzeyi yüksekliği istatistiksel olarak oldukça anlamlıydı ( p<0.001).Yağ asitleri düzeyindeki değişikliklerin bağımsız prognostik değerlerinin tespiti için elde ettiğimiz bulgular klinik araştırmalarla desteklenmelidir. Genç yaş ve düşük dereceli tümörlü hastalarda C18:0 ve C20:0 düzeyi yüksekliğinin bu hastalarda iyi prognoz göstergesi olduğunu düşünmekteyiz. Özellikle serum düzeylerinin yüksek çıkması ameliyat sonrası dönemde hasta prognozunun öngörüsünün belirlenmesinde kullanılabilir. C18:0 ve C20:0 yağ asitleri düzeyi poliansatue yağ asitlerinin tümör dokudaki pro-apopitotik ve antiproliferatif aktivitesi ile ilişkilidir.
Diabetik ve diabetik olmayan lomber disk hernili olgularda kollajen tip ıx düzeylerinin karşılaştırılması
Günümüzde disk dejenerasyonu patogenezinde rol alan anabolik ve katabolik faktörler modern teknolojik incelemeler sayesinde tanımlanmaktadır. Bu çalışma Tip II diabetin lomber disk yapısındaki kollajen Tip IX'un immünhistokimyasal boyanma özelliklerinin karşılaştırılması üzerine yapılan bir ilk çalışmadır. Diabet süresi uzadıkça disk dokusunun beslenmesi ve fonksiyonel devamlılığının sağlanması zordur. Mikro ve makroanjiyopatik komplikasyonlar sonucunda disk ve diğer dokuların beslenmesi bozulur. Biriken toksik oksijen radikalleri ve laktat, kondrosit ve fibroblast benzeri hücrelerin rejenerasyon kabiliyetlerinin bozulmasına yol açar. Diabetik diskteki glikasyon son ürünlerinin kollajenlere enzimatik olmayan yollarla bağlanmaları sonucunda, mekanik özellikler bozulmuştur. Ayrıca büyük çoğunluğu obez olan bu hastalardaki lomber kompresif yüklerin fazlalığı dejeneratif diğer bir durumdur.Çalışmaya 30 diabetik ve diabetik olmayan toplam 60 hastanın diskektomi materyali dâhil edildi. Bu materyaller patoloji laboratuvarımızda parafin bloklar haline getirildi. Kesitler 4 ? m kalınlığında alındı. Rabbit polyclonal anti-human kollajen Tip IX immünhistokimyasal boya ile Ventana cihazında boyandı. Preparatların kollajen Tip IX boyanma şiddeti, boyanma oranı, immünreaktivite boyanma toplam skorları tespit edildi. Disk dejenerasyonuyla ilişkili diabetik diskektomi materyallerindeki kollajen Tip IX'un immünhistokimyasal boyanma özellikleri diabetik olmayan gruptan daha düşüktü (p=0,001*<0,01).Diabetik hastaların HbA1c düzeyleri, diabet süresi, yaş ve operasyon seviyeleri ile boyanma toplam skoru arasındaki istatistiksel korelasyonlar incelendi. Diabet süresi ile boyanma toplam skorundaki düşük sonucun regresyon testi anlamlıydı (ß=?0,016, t=?2,610, p=0,015*<0,05; F=3,688, p=0,017*<0,05; R2=0,270). Bu düşük sonuç HbA1c düzeyiylede ilişkiliydi.Sonuç olarak, diabet diskin direncine önemli katkısı olan Tip IX kollajen miktarını değiştirerek disk hernisi oluşumunu kolaylaştırıcı bir faktördür. Diabetik hastaların Tip IX kollajen miktarı diabetik olmayan gruptan daha düşüktü. Sonuçlarımız başka çalışmalarla da desteklenmelidir.Anahtar kelimeler: Lomber disk hernisi, Disk dejenerasyonu, Diabetes Mellitus, İmmünhistokimya, Kollajen Tip IX.
Ratlarda lomber laminektomi sonrası oluşan epidural fibrozisin engellenmesinde hiperbarik oksijen tedavisinin etkinliği
Bu çalışmada, deneysel bir hayvan modeli kullanılarak, hiperbarik oksijen tedavisinin, lomber laminektomi cerrahisi sonrasında gelişen epidural fibrozise ve epidural fibrozisin ağrı komplikasyonuna karşı etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla Wistar cinsi 24 adet rata L5 ? L6 seviyelerinden laminektomi cerrahisi uygulanmıştır. Cerrahilerden sonra denekler rastgele bir şekilde 3 farklı gruba ayrılmış ve birinci grup her hangi ek bir tedavi almadan 6 hafta boyunca takip edilmiştir. Diğer iki gruba ise sırasıyla 3 ve 7 gün boyunca 2,5 ATA basınç altında hiperbarik oksijen tedavisi uygulanmıştır. Altı hafta boyunca von Frey filamanları ile mekanik geri çekme eşik değerleri ölçülen denekler altıncı haftanın sonunda sakrifiye edilip cerrahiye uğramış spinal segmentleri histopatolojik olarak incelenmiştir.İnceleme sonuçlarına göre gruplar arasında epidural fibrozis ve fibroblast yoğunluğu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır ancak hiperbarik oksijen alan gruplarda epidural fibrozisin daha az oranda geliştiği gözlenmiştir. Öte yandan mekanik geri çekme eşik değerleri açısından yapılan karşılaştırmada 4 ve 6. hafta sonunda hiperbarik oksijen tedavisi alan hayvanların, kontrol grubuna kıyasla, istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek geri çekme eşik değerlerine sahip olduğu tespit edilmiştir.Günümüzde birçok farklı endikasyon için başarı ile uygulanan hiperbarik oksijen tedavisinin, başarısız bel cerrahisi sendromuna neden olan epidural fibrozis üzerine ve epidural fibrozisin en önemli komplikasyonlarından birisi olan ağrı üzerine olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir. Daha büyük örneklem büyüklüğüne sahip, farklı tedavi protokollerinin daha uzun sürelerde incelendiği çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Ratlarda duyusal sinir defektlerinin onarımında motor sinir köprüsü kullanımının ciltteki etkilerinin anti-neural-cell adhesion molecule (NCAM) kullanılarak saptanması
Bu çalısmada ratlardaki duyusal sinir defektlerinin onarımında motor sinirköprüsü kullanımının; denerve cilt bölgesindeki etkilerinin neural cell adhesionmolecule (NCAM) kullanılarak saptanması amaçlanmıs olup; bu konuyla ilgilidaha önce yapılmıs bir çalısma bulunmamaktadır. Gerçeklestirilen çalısmada süralsinir defektini onarmada, tibial sinirin köprü olarak kullanıldığı end-to-sidekoaptasyon tekniğini; opere edilmemis, süral sinirde defekt olusturulmus ve süralsinir defekti uç-uca onarılmıs rat gruplarında karsılastırmak ve etkiliğini ciltte testetmek amaçlanmıstır. End organ (cilt) etkilerini test etmek amacıyla tümnöronlardan erken ve geç gelisimsel dönemde eksprese olan ve nöronlarlakomsuluğu bulunan tüm hücrelerle bağlantısı bulunan NCAM aktivitesikullanılmıstır. Çalısmada denerve alanlara sahip ratlardaki NCAM aktivitesi,innerve ve reinnerve olduğu düsünülen cilt bölgelerine sahip ratlardaki NCAMaktivitesiyle karsılastırılmıstır Ağrıya karsı cilt duyarlılığını test etmede ciltçimdikleme testi kullanılarak süral sinir innervasyon alanındaki denervasyon vereinnervasyon basarısıda test edilmistir.Yapılan duyusal fonksiyon testi sonucunda; innerve grubun tümündeolumlu yanıt, denerve grubun tümünde olumsuz yanıt, reinnerve edilen her ikigrupta da %87.5 oranında olumulu yanıt alınmıstır. Yapılan immünohistokimyasal71incelemede ise; denerve edilen grup ile uç-yan koaptasyon metodu ile reinnerveedilen gruptaki NCAM ekspresyonu, innerve kabul edilen grup ile end-to sidekoaptasyon metodu ile reinnerve edilen gruba göre istatistiksel olarak anlamlıdüsüs sergilemistir.Daha önce yapılmıs pek çok çalısmada periferik sinir onarımında uç-ucaonarımın altın standart olarak belirtilmesi ve end-to side sinir onarımının uç-ucaonarımın mümkün olmadığı durumlarda alternatif yöntem olarak gösterilmesi;NCAM ekspresyonu açısından bizim yaptığımız çalısma ile uyusmamaktaydı.Ancak bu konuda yapılmıs fazla çalısma olmaması ve NCAM ekspresyonununend-to-side onarım ile anlamlı artıs göstermesi üzerinde durulması ve tartısılmasıgereken bir konu haline gelmistir.
Deneysel spinal kord iskemi-reperfüzyon yaralanmasında gabapentinin etkileri
Bu çalışmada, tavşanda iskemi-reperfüzyon modeli kullanılarak, daha önce farklı çalışmalarda nöroprotektif etkisi çalışılmış olan gabapentinin, koruyucu etkisi araştırıldıÇalışma, Gazi Üniversitesi rektörlüğü Deney Hayvanları Etik Kurul Başkanlığı' nın izniyle, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Deneysel Araştırma Merkezinde gerçekleştirildi. Benzer amaçtaki çalışmalarda sıklıkla tercih edilen, abdominal aortaya kros-klemp uygulaması örnek alınıp, omurilikte meydana gelecek iskemi-reperfüzyon hasarı değerlendirildiKontrol, iskemi, düşük doz ve yüksek doz tedavi grupları 6' şar adet tavşandan oluşan gruplara ayrıldı. Kontrol grubu sadece abdominal cerrahiye maruz kalırken, diğer gruplardaki deneklere 30 dakika süresince aortik kros-klemp uygulaması sonrası reperfüzyon sağlandı. Düşük doz grubuna 30mg/kg, yüksek doz grubuna 200mg/kg gabapentin %0.9 NaCl ile karıştırılarak intraperitoneal olarak verildi. 6, 24, 48 saatlerde nörolojik muayeneleri takip edildi ve 48 saatin sonunda deneklerin doku ve kan örnekleri alınarak sakrifiye edildilerEtkileri değerlendirmek için, plazma ve doku örneklerinde, malondialdehit (MDA), ileri düzey oksidasyon protein ürünleri (AOPP), nitrik oksid (NO), glutatyon (GSH), süperoksid dizmutaz (SOD) düzeyleri biyokimyasal olarak, omurilik dokusu da histopatolojik olarak değerlendirilip, sonuçlar istatistiksel olarak hesaplanıp, gruplar arasında mukayese edildi. Ayrıca deneklerin Tarlov skoru ile fonksiyonel değerlendirmeleri yapıldıSonuç olarak, düşük doz ve yüksek doz gabapentinin intraperitoneal olarak uygulanması, tavşan spinal kordunda, infrarenal aortik oklüzyon modeliyle oluşturulan iskemi-reperfüzyon hasarına karşı koruyucu etkisi olduğu gösterilmiştir. Her iki grup arasında, nöroprotektif etki bakımından, istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır.
Deneysel geçici fokal serebral iskemi uygulanan ratlarda Quetiapine' in nöronal apopitozisdeki nöron koruyucu etkisi
Serebral iskemi mortalite ve morbiditenin en önemli nedenleri arasındadır. Sadece nörolojik bir problem olmayıp, psikiyatrik ve medikal birçok komplikasyona sebep olabilmekte, bu problemlerde hastanın iyileşmesini geciktirmektedir. Bu nedenle primer ve sekonder serebral iskemik olayları önlemek, nöronal korumayı sağlamak için bugüne kadar birçok çalışma yapılmıştır. Son çalışmalarda özellikle penumbra alanı ve apoptotik hücre ölümü hedef noktaları oluşturmaktadır.5HT-2 reseptör blokerlerinin apoptozisi önleyebileceğine dair bulgular üzerine, atipik antipsikotik ilaç olan ketiapinin iskemi sonrası özellikle penumbra alanındaki apoptozisi önleyebileceği düşünülerek bu çalışma yapıldı. Toplam 30 hayvanın bulunduğu, 6'şar hayvanlı 5 grup oluşturuldu. K-I grubuna hiçbir işlem yapılmadı ve yeterli iskemi yapıldığına dair diğer gruplarla karşılaştırmak için kullanıldı. K-II grubu geçici fokal serebral iskemi sonrası 1. günde, K-II grubu ise geçici fokal serebral iskemi sonrası 3. günde sakrifiye edildi. D-I grubu iskemi sonrası ketiapin verilip 1.gün, D-II grubu iskemi sonrası hergün ketiapin verilip 3. gün sakrifiye edildi. Tüm örnekler immunohistokimyasal olarak TUNEL yöntemiyle boyanıp apoptotik hücreler sayıldı. Ketiapinin, zamana bağlı giderek artan apoptotik hücre ölümünü azalttığı istatistiksel saptandı( K-III / D-I: p=0,002 ve K-III / D-II p: 0,004).Şimdiye kadar iskemide nöronal koruyucu olarak araştırılan etken maddelerin birçoğunun klinik kullanımdan uzak olması, ketiapinin ise halihazırda klinik kullanımda olan, etkin, güvenilir bir ilaç olması nedeniyle bu çalışma önem arz etmektedir. Bizim sonuçlarımız ve literatür bilgileri ışığında ketiapinin, hem serebral iskemide nöronal koruyucu olarak hem de iskemiden kaynaklanan nöropsikiyatrik sorunların çözülmesinde yardımcı olabileceği görüşündeyiz.
Deneysel spinal kord iskemi-reperfüzyon yaralanmasında İnfiliksimabın etkileri
Bu çalışmada spinal arterio-venöz malformasyon, spinal tümör cerrahisi veya torokal aorta cerrahisi gibi uyğulamalar sonucu oluşabilecek iskemi reperfüzyon hasarının önlenmesinde bir TNF alfa reseptör blokörü olan infiliksimab'ın etkisi araştırıldı.Çalışma Gazi Üniversitesi Rektörlüğü Deney Hayvanları Etik Kurul Başkanlığı'nın izniyle Gazi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Mikrocerrahi ve Araştırma Laboratuvarı'nda gerçekleştirildi. İskemik hasar için son zamanlarda sistemik etkileri daha az olduğu için güvenilir bulunan tavşanlarda renal arter distalinden ve iliak arter proksimalinden abdominal aortaya klipaj uygulanması deney modeli seçildi.Denekler herhangi bir tedavi uygulanmayan ancak aortik klipaj aşamasına kadarki cerrahiye tabi tutulan kontrol grubu, tedavi uygulanmayan ancak aortik klipaj dahil tüm cerrahi prosedüre tabi tutulan iskemi reperfüzyon grubu ve intra peritonal olarak infiliksimab uygulanan ve iskemi oluşturulan tedavi grubu olmak üzere üç gruba ayrıldı.İnfiliksimab'ın etkilerini değerlenirmek için doku örneklerinde malondialdehit (MDA), redükte glutatyon (GSH), okside protein düzeyi (AOPP) ve süperoksit dismutaz (SOD) düzeyleri biyokimyasal olarak değerlendirilirken, histopatolojik olarakta iskemik hasardan en çok etkilenen spinal kord seğmenti olan L5 düzeyinden alınan kesitler incelendi. Ayrıca denekleri tarlov skoru ile fonksiyonel değerlendirmeleri yapıldı.Tüm bulguların değerlendirilmesi sonucunda infiliksimab, tavşan spinal kordunda, infra renal aortik oklüzyon modeliyle oluşturulan iskemi reperfüzyon hasarına karşı koruyucu etkisi olduğu gösterilmiştir.
Serebral iskemi reperfüzyon hasarı modelinde visnagin'in farklı dozlardaki nöroprotektif potansiyelinin incelenmesi
Giriş ve Amaç: Serabral iskemi, beynin kan akışının azalmasına sekonder olarak nöral dokular için gerekli olan oksijenasyonun kesintiye uğramasıdır. Morbidite ve mortalitenin en önemli nedenleri ararısında iskemik inme yer alır. İnme; hemorajik inme ve iskemik inme olarak ikiye ayrılır. Yaklaşık olarak inmelerin %88'ini iskemik inme oluşturur. İskemik inmelerin çoğunluğunu MCA'dan beslenen alanlarda görülür. İskemik inmede günümüzde 2 tip tedavi yaklaşımı öne pılandadır. Bunlar rekanalizasyon ve nöroproteksiyondur. Rekanalizasyonda kabul edilen tek medikal tedavi seçeneği rtPA'dır. rtPA'nın iskemik inmede ilk 4,5 saatte kullanılabilmesi sebebiyle kullanımı sınırlıdır. Bu nedenle kullanımı daha geniş tedavi protokolleri üzerinde çalışılmaktadır. İskemik inmede bir dizi farklı mekanizmalar rol oynamaktadır. Nöroproteksiyon, bu biyokimyasal ve moleküler olayların önlenip veya yavaşlatılmasıyla ilgili beyni iskemiye karşı koruma gayretidir. Bu amaca uygun birçok antioksidan, antiinflamatuvar, antiapoptotik ve antisitotoksik ajanlar kullanılmıştır. Kromon ve furan'ın bir bileşik türevi olan visnagin furanokromonu halk arasında kürdan otu olarak ta bilinen hıltan bitkisinde yoğun miktarda bulunmaktadır. Latince adı Ammi visnaga olan hıltan bitkisi yenilebilir yabani bitkiler arasında yer almakta ve Türkiye ve Fas gibi ülkelerde bulunmakta ve toplumda geleneksel tıpta yoğun şekilde kullanılmaktadır. Yapılan toksikolojik incelemelerde visnagin'in majör kaynağı olan kürdanotu'nun deney hayvanlarında yüksek dozlarda dahi toksikolojik bir etki göstermedi bildirilmiştir. Bu bitkisel ürün ile yakın dönemde yapılmış olan araştırmalarda visnagin'in anti-inflamatuvar potansiyele sahip olduğu ve vazodilatör etki gösterdiği bildirilmiştir. Yaptığımız çalışmada visnagin'in nöroprotektif etkisinin literatür göz önünde bulundurularak belirlenen düşük, orta ve yüksek doz uygulamalarında serebral iskemi reperfüzyon sonrası koruyucu etkisini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda rastgele seçilmiş 328,53 ± 47,20gr ağırlıkları olan 35 adet Sprague Dawley cinsi dişi sıçanlar kullanıldı. 10 mg/kg ksilazin ve 80 mg/kg ketamin ile anestezi uygulandıktan sonra sağ common karotid arterden girerek internal karotid artere doğru yönlendirilen sütur internal karotid arterden ilerletilerek MCA oklüde edildi. 90 dakika bekletip iskemi oluşturulduktan sonra sütur geri çekilip reperfüzyon sağlandı. Sıçanlar 7'li 5 gruba ayrıldı. 1. Grup: işlem yapılmayan grup, 2. Grup: iskemi oluşturulan grup, 3. Grup: iskemi sonrası düşük doz olan 10mg/kg Visnagin verilen grup, 4. Grup: iskemi sonrası orta doz kabul edilen 30mg/kg visnagin verilen grup ve 5. Grup: iskemi sonrası yüksek doz kabul ettiğimiz 60mg/kg Visnagin verilen grup olarak belirlendi. İlk dozlar reperfüzyon sağlandıktan sonra diğer dozlar 24 saat arayla toplam 3 doz visnagin tedavisi verildi. Tüm visnagin tedavi dozları yapıldıktan sonra yeniden anestezi uygulanan sıçanlar önce torakotomi ile intrakardiyak kanları alındı. Sonra sıçanlar sakrifiye edilip beyin dokuları steril şartlarda çıkarıldı. Çıkarılan dokular oda sıcaklığında %10'luk formaldehit içerisinde fikse edildi. Elde edilen kesitler hemtatoksilen&eosin ile boyandı. Kesitlerde konjesyon, perinöral ve perivasküler ödem, hücre çekirdeklerinde piknozis ve reperfüzyon sonrası kanama odakları değerlendirildi. Alınan kesitler ayrıca parafin bloklarına gömülerek üzerlerine Bax, TNF-α, CD86 ve CD163 antikorları damlatılıp oluşan sinyaller gözlendi. Bulgular: Deneyimizde beyin dokusunda hemorajik alanlar, perinöral ödem, vasküler yataklarda konjesyon, nöron ve glial hücre çekirdeklerinde piknozis, İmmünohistokimya olarak Bax, TNF-α CD86 ve CD163 ekspresyonları incelendi. İskemi grubunda diffüz ve fokal ve hemorajik alanlar, nöron ve glialarda piknotik çekirdek miktarında artış, vasküler lümende konjesyon, perinöral ödem, Bax düyeyinde artış, CD163 immunpozivitesinde azalma, TNF-α ve CD86 düzeyinde artış saptandı. İskemiden sonra 10mg/kg visnagin verilen grupta hemoraji alanlarının kısmen kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin oldukça azaldığı, Perinöral ödemin kısmen azaldığı, Bax düzeyi, CD86, CD163 immunopozivitesi ve TNF-α ekspresyonunun iskemi grubuna benzer olduğu görüldü. İskemiden sonra 30mg/kg visnagin verilen grupta hemoraji alanlarının önemli oranda azaldığı, perinöral ödem, nöron ve glial hücrelerde piknozis görülse de iskemi grubuna kıyasla bu oranın oldukça azaldığı görüldü. Bax düzeyinin azaldığı, CD86 immunopozivitesi 10mg visnagin verilen gruba göre azaldığı, CD163 immunopozivitesinin kısmen arttığı, TNF-α ekspresyonunda ise azalma izlendi. İskemi sonrası 60mg/kg visnagin verilen grupta ise subaraknoid kanama izlerinin neredeyse tamamen ortadan kalktığı, beyin dokusuna geçen kan doku hücrelerinin büyük oranda ortadan kalktığı görüldü, perinöral ödemin kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin azaldığı izlendi. 60mg/kg visnagin tedavisi verilen grupta Bax düzeyinin kontrol grubuna çok yakın olduğu, özellikle ödemli ve hemorajik beyin doku alanlarında CD163 immunopozivitesi artmış olup kontrol grubuna benzer olduğu izlendi, CD86 immunopozivitesinde anlamlı düşüş olduğu görüldü. TNF-α düzeyinin ise çok düşük eksprese edildiği görüldü. Sonuç: Serebral İskemik inme reperfüzyon hasarında visnagin tedavisinin nöroprotektif olduğu, reperfüzyon sonrası kanamayı azalttığı ve apoptozu önlediği görülmüş olup Visnagin in bu etkileri yüksek doz kabul ettiğimiz 60mg/kg dozunda daha etkin biçimde görülmüştür. Bu yüzden iskemik inme reperfüzyon hasarı tedavi protokollerinde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: iskemia, reperfüzyon, apoptoz, visnagin, nöroprotektif
Anetol'ün deneysel travmatik beyin hasarında doz bağımlı koruyucu etkisinin apopitotik ve inflamatuar protein ekspresyonları ile oksidatif stres yönünden incelenmesi
AMAÇ: Travmatik beyin hasarı (TBH), her yaşta görülebilen morbidite ve mortalitenin önemli sebeplerinden biri olarak gösterilmektedir. Tüm dünyada her yıl 50 milyonu aşkın insan travmatik beyin hasarıyla karşılaşmaktadır. TBH'nın klinik özellikleri ve altında yatan kompleks patofizyoloji, özellikle klinik öncesi çalışmalarda, ayrıca faz I/II çalışmaların değerini daha da arttırmaktadır. Ancak halen travmatik beyin yaralanmalarının tedavisine yönelik cerrahi müdahale dışında terapötik bir yöntem halen geliştirilememiştir. Yapılmış olan araştırmalarda Anetol'ün antioksidan, antikanserojenik , anti-inflamatuar ve antihipernosiseptif etkisinin olması bu bitkisel yağın son dönemlerde araştırmalarda önemli bir yer edinmesini sağlamıştır. Güçlü antioksidan potansiyeline yönelik bulgular Anetol'ün kalp iskemi reperfüzyon hasarında koruyucu olabileceğine yönelik veriler sunmuştur. Ucuz bir bitkisel bileşen olması ve kolay elde edilebilirliği sayesinde mevcut çalışmamızda Anetol'ün TBH modelinde koruyucu etkisini doz bağımlı şekilde araştırmayı planlamaktayız. Yaptığımız literatür taramasında antioksidan bir bileşen olduğuna yönelik veriler bulunan Anetol'ün TBH modeli oluşturulan hayvanlarda doz bağımlı koruyucu gücünün araştırılmasına yönelik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple söz konusu araştırma TBH araştırma başlığına yeni bir bakış açısı kazandıracak potansiyel taşımaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma için DÜSAM(Dicle Üniversitesi Sağlık Bilimleri Uygulama Araştırma Merkezi) biriminden 28-30gr ağırlığındaki yetişkin erkek farelerden 35 adet temin edildi. Bu 35 hayvan 5 gruba eşit sayıda olacak şekilde ayrıldı. Bu gruplar oluşturulduktan sonra kontrol grubundaki hayvanlara 72 saat boyunca herhangi bir uygulamada bulunulmadı. Travma grubundaki hayvanlara ağırlık düşürme yöntemi ile travma uygulandı ve daha sonra herhangi bir uygulamaya tabi tutulmadan sadece analjezi uygulanarak optimal koşullarda takibi yapılarak deney sonunda sakrifikasyon sonrası dekapitasyon yapıldı. Travma sonrası doz bağımlı gruplarda ise öncelikle hayvanlara ksilazin ve ketamin yardımı ile genel anestezi uygulandı daha sonra serbest ağırlık düşürme yöntemi ile orta düzey travmatik beyin hasarı oluşturuldu ve travma uygulandıktan 3 saat sonra ve takip eden 72 saat boyunda aynı gün ve saatte bir grup için 40mg/kğ anetol diğer grup için 80mg/kğ anetol ve son grup için ise 160mg/kğ anetol oral gavaj olarak uygulandı. Tüm deney hayvanlarına son tedavi dozları uygulandıktan 1 saat sonra kalpten kan alınarak sakrifiye edildi. Toplanan beyin örnekleri %10'luk tamponlanmış formalin solüsyonu içerisinde fikse edildi ve rutin histolojik takibe tabi tutuldu. Parafine gömülen dokulardan alınan 5 µm kalınlığındaki kesitler Hematoksilen & Eozin (H&E) ile rutin histopatolojik değerlendirme amacıyla boyandı. Ayrıca beyin dokularından alınan seri kesit örneklerine TNF-alfa, Bax, Kaspaz-3 immunohistokimya uygulanarak apapitotik proteinlerin ekspresyon düzeyleri incelendi. Son olarak MDA düzeleri bakılması için deneysel çalışmada biyopsi örneği alındı. BULGULAR: Kontrol grubunda beyin dokusunun normal morfolojide olduğu menings ile örtülü olduğu ve bol miktarda nöron ve glial hücre barındırdığını fakat travma grubunda yoğun hemoraji, vasküler konjesyon görüldü. Nöron hücre gövdelerinde piknotik çekirdek görüntüsü, karyolizis ve yer yer perinöral kavitede artış ve ödem alanları izlendi. Travma sonrası 80mg/kğ ve üzeri anetol uygulanımı sonrası piknozisin olduğunu fakat piramidal nöronların piramit üçgen görüntüsünün güçlü şekilde korunduğunu göstermiştir. Bununla birlikte oksidatif stres, inflamasyon, apopitotik indüksiyon gibi etmenlerden düşük düzeyde etkilendiği ve sağlıklı nöron görüntüsü oluştuğu görüldü. Travma sonrası artan TNF-alfa, Bax ve Caspase-3 düzeyleri için yapılan çalışmalardan elde edilen immunhistokimyasal sonuçlarda bu moleküllerin düzeylerinde yüksek dozlarda ciddi miktarlarda azalma saptanmıştır. MDA analizi sonuçlarına bakıldığında ise travma sonrası artan MDA düzeylerinde anetol uygulanan gruplarda ciddi azalma tespit edilmiştir. SONUÇ: Yaptığımız bu çalışmada anetol travma sonrası uygulanmasında glial hücre miktarını arttırdığını bununla birlikte beyin dokusunun piramidal nöronlarında piramit üçgen görüntüsünün oldukça güçlü şekilde korunduğunu ve travmaya eşlik eden oksidatif stres, inflamasyon, ve apopitotik indüksiyon gibi etmenlerden düşük düzeyde etkilendiğini ortaya koymuştur. Bunlara ek olarak Bax immunopozitivitesinde anlamlı bir azalma, Caspase-3 immunointensitesinde anlamlı bir azalma ve TNF-alfa düzeylerinde ciddi düzeylerde azalmalar olduğunu tespit edilmiştir. MDA analizi sonuçlarına bakıldığında ise travma sonrası artan MDA düzeylerinde anetol uygulanan gruplarda ciddi azalma tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler; Travmatik beyin hasarı, anetol, apopitozis
Periferik sinir yaralanmalarının onarımında kollojen biyomatriks ve omentum greftinin sinir rejenerasyonu üzerine etkilerinin karşılaştırılması
ÖZETPeriferik sinir yaralanmaları ve sinir rejenerasyonunu inceleyip geliştirilmesiniamaçlayan yeni yöntemler saptamayı amaçlayan çok sayıda deneysel çalışma olmasınarağmen, sinir yaralanmaları önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, sinirrejenerasyonu için önemli nörotropik faktörlerden zengin olan omentum dokusu ve kollajenbiyomatriks'in (Tissudura) periferik sinir rejenerasyonu üzerine etkilerini karşılaştırmakamaçlanmıştır.Cerrahi işlemler için 35 adet Wistar tipi erkek sıçan kullanıldı. Hayvanlar 4 grubaayrıldı ve sağ siyatik sinirlerinde çalışıldı. 1. grupta eksternal sirkumferensiyel nöroliz, 2.grupta dört adet epinöral dikiş ile onarım, 3. grupta epinöral onarım ve kollojen biyomatriksile sarma, 4. grupta ise epinöral onarım ve omentum grefti ile sarma işlemleri uygulandı.Postoperatif 30. , 60. ve 90. günlerde deneklere yürüme analizi ve 90. gündeelektronöromiyografi yapıldı. Denekler sakrifiye edilerek ıslak kas ağırlığı, sinirhistomorfometrik analizleri yapıldı. Veriler Mann Whitney-U yöntemi kullanılarakistatistiksel olarak değerlendirildi.Primer sütür grubunun kas ağılığının omentum grubundan, kollojen biyomatriksgrubunun kas ağırlığının da primer sütür grubundan fazla olduğu bulundu (p<0,05). Deneyselgruplar arasında, siyatik fonksiyon indeksi sonuçları istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı(p>0,05). Elektronöromiyografik değerlendirmede amplitüd oranı ve amplitüd alanı oranlarıölçümleri istatistiksel olarak anlamlı olmadığından (p>0,05) değerlendirme sinir iletim hızı ileyapıldı. Primer sütür grubunun sinir akım hızının omentum grubundan, kollojen biyomatriksgrubunun sinir akım hızının da primer sütür grubundan fazla olduğu bulundu (p<0,05).Histolojik incelemeler sonucunda ortalama myelin kalınlığı, ortalama miyelinli sinir lifi çapıve ortalama g-oranı değerleri primer sütür grubunda omentum grubundan, kollojenbiyomatriks grubunda da primer sütür grubundan yüksek olarak bulundu (p<0,05).Sonuç olarak, pedikülsüz omentum transpozisyonunda periferik sinir rejenerasyonuüzerinde diğer guruplara göre başarısız ve literatür ile uyuşmayan sonuçlar elde edilmiştir.Kollajen biyomatriks'in periferik sinir rejenerasyonunu arttırıcı materyal olarakkullanılabileceği düşünülmüştür. Kollajen biomatriks'in periferik sinir rejenerasyonu ile ilgilideneysel hayvan modellerinde sinir rejenerasyonu üzerine olan etkilerinin klinikuygulamalara uyarlanabilmesi için ek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Deneysel olarak beyin omurilik sıvısı kaçağı oluşturulan sıçanlarda lokal fibroblast growth factor-2 kullanımının dura iyileşmesi üzerine etkileri
ÖZETTam olmayan dura kapanması menenjit, ensefalit, kronik subdural hematom veefüzyonlar gibi hayatı tehdit eden birçok komplikasyona yol açabilir. Bu güne kadar duratamiri amacıyla birçok materyal ve teknik kullanılagelmiş ancak BOS fistülünü mutlakengelleyecek yöntem henüz hayata geçirilememiştir.Çalışmamızda BOS kaçağını önlemeye yönelik olarak, yara iyileşmesine katkılarıdaha önce gösterilmiş olan lokal FGF-2'nin dura iyileşmesi üzerine etkileri araştırılmıştır.Toplam 32 adet Wistar cinsi erkek rat, kontrol ve FGF-2 olarak 16'şar iki gruba ayrıldı. Heriki gruba da iki seviye torokal laminektomi uygulanarak dura açılmasını takiben BOS gelişiizlendi. Ardından kontrol grubuna kan yaması, deney grubuna ise 1µg lokal FGF-2 uygulandı.Her iki grup da 8'erli alt gruplara ayrılarak ilk alt gruplar postoperatif 3. günde, ikinci altgruplar postoperatif altıncı haftada feda edildi. Laminektomi sahası en blok çıkarılarak alınankesitler histolojik incelemeye tabi tutuldu. Dural iyileşme He ve arkadaşlarının kriterleri bazalınarak değerlendirildi. Erken kontrol- geç kontrol, erken kontrol- geç deney ve erken deney-geç deney grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü. Bu sonuçlarnormal iyileşme süreci içerisinde olması beklendiği gibiydi. Erken kontrol- erken deney vegeç kontrol- geç deney grupları arasında istatistiksel olarak fark bulunmadı. Ancak hem erkenhem de geç deney grubunda deneklerin kontrol grubuna göre daha iyi bir iyileşme derecesigösterdiği tespit edildi. Çalışmamızda dura iyileşmesinin arzulanan düzeyde olmamasındauygulama süresi ve dozunun etkili olabileceği düşünüldü.Sonuç olarak; BOS kaçağının önlenmesi amacıyla lokal FGF-2 kullanımının bu alandadaha ileri araştırmalara ışık tutabileceği ve bu yeni çalışmaların sonucunda yüksek morbiditeile seyreden bu soruna çözüm yolları bulunabileceği ümit edilmektedir.
İntrakranial kitle hastalarında hidrosefalinin optik sinir üzerine etkisi
Amaç: Kafa içi basıncının yükselmesi olan hastalarda, uzun süreli nörolojik sonuçların iyileştirilmesi amacıyla, artmış kafa içi basıncı doğru bir şekilde tespit edilmesi önemlidir. Optik sinir kılıfı çapı ölçümü, artmış kafa içi basıncını belirlemek amacıyla kullanılan, noninvaziv, pratik ve ekonomik bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı intrakranial kitlesi olan hastaların preoperatif ve postoperatif optik sinir kılıfı çapı değişimlerinin tespiti ve optik sinir çapı değişimi ile korelasyonu ve hidrosefali varlığının bu değişimlere etkisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kliniğimize intrakranial kitle şikayeti ile başvurmuş olup cerrahi kararı verilen ve cerrahisi yapılan hastalardan seçilerek yapıldı. Çalışmaya hastaların yaşı, cinsiyeti, ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası çekilen kranyal manyetik rezonans görüntülemede ölçülen sağ ve sol optik sinir kılıfı çapı, optik sinir kılıfı çapı aritmetik ortalaması, sağ ve sol optik sinir çapı, optik sinir çapı aritmetik ortalaması, Evans oranı, kitle natür ve grade, tümör lokalizasyonu, boyut üzerinden hacim ölçümü, Glasgow koma skalası skoru, hidrosefali olup olmadığı ve hidrosefali derecesi dahil edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil ettiğimiz 91 hidrosefalisi olmayan ve 82 hidrosefalisi olan hastanın preoperatif ve postoperatif bilateral optik sinir ve optik sinir kılıfı çapı ölçümü değerlendirmesi sonucunda; optik sinir ve optik sinir kılıfı çap ölçüm değerlerinin preoperatif ve postoperatif farklı olduğu, postoperatif döneme ait ölçümlerinde tüm gruplarda optik sinir kılıfı çapının belirgin azaldığı, optik sinir çapının ise belirgin arttığı görülürken; hidrosefalinin optik sinir ve optik sinir kılıfı üzerine etkisinin intrakranial kitleye bağlı kafa içi basınç artışının optik sinir ve optik sinir kılıfı üzerine etkisi ile belirgin farklılık olmadığı görüldü. Sonuç: Hidrosefalinin ve intrakranial kitleye bağlı kafa içi basınç artışının optik sinir ve optik sinir kılıfı üzerindeki etkileri arasında fark olmamakla birlikte, Evans oranı göz önünde bulundurulduğunda hidrosefalinin kafa içi basıncında ek bir artışa neden olduğu görülmüştür. Ventriküler dilatasyon arttıkça intrakranial basıncın da arttığı, bu durumun optik sinir kılıfı çapını artırarak papilödemine ve optik sinirde incelmeye yol açtığı belirlenmiştir. Bu bulgular, hidrosefali ve intrakranial kitle bulunan hastalarda erken dönemde beyin omurilik sıvısı diversiyonunun ve optik sinir kılıfı çapının kafa içi basınç yönetiminde önemli olduğunu göstermektedir.
Sıçanlarda deneysel serebral iskemi reperfüzyon hasarı modelinde ranolazin'in farklı dozlardaki nöroprotektif potansiyelinin araştırılması
Giriş ve Amaç: Serabral iskemi, beyne giden kan akımının azalması veya tamamıyla kesilmesine ikincil olarak nöral dokunun yeterli oksijenizasyonun sağlanamaması, metabolik ihtiyaçlarının temin edilememesi ve toksik metabolitlerin uzaklaştırılmasının durmasıdır. İskemik inme morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. İskemik inmelerin çoğunluğunu orta serebral arterden (MCA) beslenen alanlarda meydana gelir. Mekanik trombektomi ve doku plazminojen aktivatörü kullanımlarının sınırlı olması sebebiyle yeni tedavi protokollerinin genişletilmesi üzerinde çalışılmaktadır. Bu amaçla, İntraluminal Orta Arter Serebral Oklüzyon (iMCAO) yöntemi ile iskemi reperfüzyon (IR) hasarı oluşturulmuş sıçanlarda antianjinal bir ilaç olan Ranolazin'in farklı dozlarda nöroprotektif etkisinin olup olmadığını araştırdık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda 250 ± 20gr ağırlıkları olan 47 adet Sprague Dawley cinsi erkek sıçanlar kullanıldı (n=10). Sıçanlar rastgele 5 gruba ayrıldı: Sham Opere, MCAO, MCAO+RAN10, MCAO+RAN30 ve MCAO+RAN50. MCAO modeli yapılan gruplarda 90 dakika iskemi oluşturulduktan sonra reperfüzyon sağlandı. Ranolazin uygulamalarının ilk dozları reperfüzyon sağlandıktan sonra, diğer dozlar ise 24 saat arayla toplam 21 gün intraperitoneal olacak şekilde uygulandı. Deney sonunda sıçanlar intrakardiyak kan alımı ile sakrifiye edilerek serum ve beyin dokuları elde edildi. Beyin dokularından elde edilen kesitler Hemtatoksilen&Eosin ile boyanarak MCA sulama alanında IR hasarına sekonder meydana gelen değişiklikler değerlendirildi. Kesitlerdeki hasar; apoptotik hücre sayısı, nöronal dejenerasyon şiddeti olarak skorlandı. Aynı zamanda ELISA yöntemi ile serum APELA, APL 13 ve SIRT 1 düzeyleri incelendi. Bulgular: Çalışmamızda sakrifiye edilen sıçan serebrumda yapılan histopatolojik incelemede Sham Opere grubunda normal nöroglial doku ve düşük sayıda apoptotik hücre izlendi. İskemi yapılan grupta hemoraji, nörodejenerasyon, apoptotik hücre artışı ve kronik döneme ait distrofik kalsifikasyon izlendi; ilaç uygulama gruplarında ise -özellikle MCAO+RAN50 grubunda- nörodejeneratif hasar daha da şiddetli idi. SIRT1, APELA, APL13 serum seviyeleri histopatolojik incelemeler ile korele edilip istatiksel olarak değerlendirmeye alınmıştır. Histopatolojik veriler ile serum ELISA sonuçları karşılaştırılmış anlamlı korelasyon görülmüştür. Sonuç: Serebral iskemik inme reperfüzyon hasarında Ranolazin'in etkisi araştırıldığı bu çalışmada bütün sonuçlar değerlendirildiğinde, Ranolazin'in nöroprotektif etkisi görülmemiş olup; yüksek dozlarda daha fazla dejenerasyon olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: MCAO, Ranolazin, SIRT1, APELA, APL13
Deneysel olarak beyin omurilik sıvısı (BOS) kaçağı oluşturulan sıçanlarda fenitoin sodyum kullanımının duramater iyileşmesi üzerine etkileri
Travma veya cerrahi sonrası olusan duramater kapanma defektleri, hastaların morbidite ve mortaliteleri üzerinde fatal sonuçlanabilecek kadar ciddi öneme sahiptir. Su ana kadar yapılan birçok arastırma ve uygulamalara rağmen tam bir tedavi yöntemi bulunamamıstır. Çalısmamızda, birçok doku üzerinde yara iyilesmesi üzerine olumlu etkileri daha önce yapılan arastırmalarda ispatlanmıs olan fenitoin'in defektif duramater üzerine olan etkilerini arastırdık. Çalısmada ağırlıkları 200±20 gr. arasında değisen toplam 36 adet Wistar cinsi erkek rat kullanıldı. Ratlar, her grupta 12 rat bulunacak sekilde kontrol, lokal fenitoin ve sistemik fenitoin grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Bütün gruplarda, interskapuler bölgeye 2 seviye laminektomi uygulandı. Ardından dural insizyon yapıldı ve BOS gelisi izlendi. Kontrol grubunda duramater üzerine kan pıhtısı ile yama yapıldı. Lokal fenitoin grubunda duramater üzerine 30 mg/kg lokal fenitoin uygulandı. Sistemik fenitoin grubunda operasyon bitiminde 30 mg/kg fenitoin intraperitoneal yolla verildi. Her gruptan 6 rat 1. haftanın sonunda, 6 rat da 6. haftanın sonunda sakrifiye edildi. Laminektomi bölgeleri en blok çıkarıldı. Hematoksilen-Eosin ve Masson Trikrom boyalarıyla histopatolojik inceleme yapıldı. Sonuçlar Özısık ve arkadaslarının kriterlerine göre değerlendirildi. Kollajen, neovaskülarizasyon ve granülasyon doku düzeyleri mikroskobik olarak incelendi. ?statiksel olarak Kruskal Wallis testi ile değerlendirildiğinde 1. haftada ve 6. haftada arttığı gibi 1.hafta ile 6. hafta arasında da tüm gruplarda anlamlı derecede artıs olduğu tespit edildi. Gruplar birbirleriyle karsılastırıldığında ise en iyi sonuçların sistemik fenitoin grubunda elde edildiği ve anlamlı olduğu görüldü. Gruplar Wilcoxon Testi ile kendi içlerinde 1. hafta ve 6. hafta karsılastırıldığında, kontrol grubunun 1. haftası ile 6. haftasında ki granülasyon doku miktarları arasında fark yoktu. Aynı sekilde lokal grupta kollajen miktarları ve granülasyon doku miktarları arasında da 1. hafta ile 6. hafta arasında anlamlı fark bulunmadı. Sistemik grup içindeki kriterlere bakıldığında ise 1. hafta ile 6. hafta arasında anlamlı derecede artıs saptandı. Wilcoxon testi sonucunda da en fazla artıs sistemik grupta görüldü. Çalısmamızda lokal ve sistemik fenitoin kullanımının duramater iyilesmesi üzerine istatistiksel olarak olumlu etki gösterdiği, bu etkinin sistemik fenitoin grubunda çok daha fazla ve istatiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Sonuçta çesitli yara iyilesme mekanizmaları üzerinden etkili olduğunu bildiğimiz fenitoinin bu çalısma ile duramater rejenerasyonunda pozitif yönde etkin olduğunu göstermis olduk. Fakat fenitoinin yara iyilesmesinde klinik kullanıma girebilmesi için birçok çalısmaya daha ihtiyaç olduğunu düsünmekteyiz.
Deneysel akut spinal kord hasarında quetıapıne' in tedavideki etkisi
Spinal kord travmasında sekonder hasarlanma döneminin ve yine bu dönemde kordda olusacak hasarla mücadelenin tedavideki yerinin önemi iyi bilinmektedir. Bu nedenle bu dönem birçok deneysel arastırmanın konusu olmustur ve olmaya devam edecektir. Çalısmamızda sekonder hasarlanma döneminin en önemli mekanizmalarından olduğu bilinen apoptozisi önlemek adına 5-HT2 reseptör blokeri bir atipik antipsikotik olan quetiapine(serequel©)' in bir etkinliğinin olup olmadığı arastırıldı. Wistar cinsi 32 adet disi rat 4 esit gruba ayrılarak tüm deney hayvanların T6 vertebra seviyelerinde total laminektomi yapılıp Yasargil FT280T geçici anevrizma klibiyle ekstradural klipleme yöntemiyle spinal kord travması olusturuldu. Travma sonrası 1(D-I) ve 7(D-II) gün yasatılan deney gruplarına 10mg/kg/gün quetiapine intraperitoneal olarak verildi. Yine 1(K-I) ve 7(K-II) gün yasatılan kontrol gruplarına herhangi bir medikasyon uygulanmadı. 1. ve 7. gün sonunda denekler sakrifiye edilerek çıkarılan spinal kord örnekleri histolojik ve immünohistokimyasal tekniklerle incelenerek olusan histopatolojik değisiklikler ve apoptotik hücre sayıları karsılastırıldı. Quetiapine' in spinal kord üzerinde hem 1. hem de 7. gün gruplarında gri ve beyaz cevherde apoptozise karsı koruyucu etkisi olduğu gösterildi. Sonuç analizlerinin istatistiksel incelemesi de anlamlıydı. Ayrıca 7. gün gruplarında istatistiksel olarak da anlamlı olacak sekilde gri cevher hücrelerinin beyaz cevher hücrelerine göre daha iyi korunduğu seklinde de sonuçlar elde edildi. Bu sonuçlar ısığında quetiapine' in spinal kord travmasının sekonder evresinin etkilerine karsı spinal kordu koruyucu etkisinin yanında posttravmatik stres, ajitasyon ve depresyon için de kullanılabileceği düsünüldüğünde spinal travmalı hastalarda kendisine çok yönlü bir tedavi seçeneği olarak yer bulabileceği düsünülmüstür.
Serebral iskemi sonrası elajik asit ve aliskirenin nöroprotektif etkilerinin karşılaştırılması
Serebral iskemi sonrası elajik asit ve aliskirenin nöroprotektif etkilerinin karşılaştırlması Kamuran AYDIN, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı, Diyarbakır Giriş ve Amaç: Serabral iskemi, beyin kan akımının azalmasına bağlı olarak serebral dokular için gerekli oksijenasyonun sürdürülememesidir. İnme günümüzde önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. İnme genel olarak iskemik ve hemorajik olarak sınıflandırılabilir. Trombozda beynin bazı bölgerine kan akımı sağlayan yapılarda tıkayıcı bir süreç mevcuttur. Trombozun riskleri ateroskleroz, vaskülitler ve arteryal diseksiyonlar yer alır. Emboli ise vücudun başka bir bölgesinden köken alan alan bir pıhtıdan kaynaklanır. En yaygın olarak kalpten kaynaklanır. Nöroprotekisyon çalışmaları iskemik beyin hasarının patolojik ve patofizyolojik çalışmalarından kaynak almıştır. Nöral dokulardaki ani oksijen ve şeker düşüklüğü nöronlarda ölüme yol açan bir dizi patolojik kaskadı başlatır. Bu basamakların biri önlenebilirse bir kısım beyin dokusunun korunabileceği düşünülmektedir. Son yıllarda bu kaskadı bloke etmek amacıyla tasarlanan nöroprotektif ajanlar hayvan modellerinde araştırılmıştır. Elajik asit doğal bir antioksidandır. Farklı çalışmalarda elajik asidin antioksidan, antiviral, antimikrobial etkileri, kardiovasküler sistemde koruyucu etkileri, nörodejeneratif hastalıklarda koruyucu etkileri olabileceği gösterilmiştir. Aliskiren ilk oral aktif,nonpeptitik renin inhibitörüdür. Aliskiren hipertansiyon tedavisinde kabul edilen ve tekli ya da diğer antihipertansif ilaçlarla kombine kullanılabilinen bir ilaçtır. İskemi oluşturulan ratlarda bu maddelerin nöroprotektif etkilerini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda rastgele seçilen 18 adet Sprague-Dawley tipi dişi ya da erkek rat kullanıldı. 4 saat açlıktan sonra ratlara 80 mg/kg ketamin ve 10 mg/kg ksilazin ile anestezi uygulandı. Sağ tarafta internal karotisten ilerletilen kateter orta serebral arter proksimalini tıkayacak şekilde ilerletilip 2 saat bekletildi. Sonrasında geri çekilip rekanalizasyon sağlandı. Ratlar üç gruba ayrıldı. İskemi sonrası birinci grup kontrol grubu olup tedavi verilmedi, ikinci grup ratlara bir hafta elajik asit 30 mg/kg dozunda günde tek doz verildi, üçüncü grup ratlara bir hafta aliskiren 2,5 mg/kg dozunda günde tek doz verildi. Bir hafta sonra ratlar sakrifiye edilip steril şartlarda beyin dokuları çıkarıldı. Çıkarılan beyin dokuları Hematoksilen-Eozin ve Toluidin Mavisi ile boyanıldı. Aynı histopatolog tarafından ratların beyin dokusunda nöron hücrelerinde piknosis, glial hücrelerde piknosis, nöron hücre dejenerasyonu, glial hücre dejenerasyonu ve damar dejenerasyonu değerlendirildi. Bulgular: Hem elajik asidin hem de aliskirenin kontrol grubuna göre nöron hücrelerinde piknosisde, glial hücrelerde piknosisde, nöron hücre dejenerasyonunda, glial hücre dejenerasyonunda ve damar dejenerasyonunda pozitif etki ettiği görüldü. Elajik asiidin, aliskirene göre nöron hücrelerinde piknosisde, glial hücrelerde piknosisde ve nöron hücre dejenerasyonunda istatiksel olarak elajik asit lehine çok anlamlı fark var olarak elde edilirken, glial hücre dejenerasyonu ve damar dejenerasyonu açısından iki ilaç arasında elajik asit histolojik olarak daha pozitif etki ederken istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç: Hem elajik asidin hem de aliskirenin iskemide nöroprotektif etkileri görüldü ve ileri deneysel araştırmalar sonrasında tedavi protokollerinde yer alabileceği kanaati oluşmuştur. Anahtar Kelimeler: Rat, İskemi, Elajik asit, Aliskiren, Nöroprotektif
Kısa segment stabilizasyonun sagital denge parametreleri ve klinik sonuçlar üzerine etkileri
Amaç: Çalışmamızda spinal stenoz ve spondilolistezis nedenli kısa segment stabilizasyon (iki seviye veya tek seviye posterior pedikül vida fiksasyon) yapılan hastalarda, sagital denge parametrelerinin preoperatif ve postoperatif dönemlerde ölçülerek, bu parametrelerin değişimlerinin hastaların aynı dönemlerdeki klinik bulgu değişimleri ile korelasyonunun olup olmadığının incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: 01.02.2022 ve 31.05.2024 tarihleri arasında hastanemiz Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünde operasyona alınan 1424 hasta ameliyathane modülünden taranmıştır. Bu hastalardan spinal stenoz ve spondilolistezis radyolojik ve klinik tanıları mevcut olan, bu nedenle kısa segment stabilizasyon cerrahisi yapılan, 6 aylık takip süresini doldurmuş, preoperatif ve postoperatif görüntülemelerine hastane PACS sisteminden muntazam şekilde ulaşılabilen 54 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen hastaların klinik olarak; yaş, cinsiyet, komorbidite varlığı, hastanede yatış süreleri, operasyon süreleri, operasyon komplikasyonu varlığı, preoperatif dönemdeki lumbalji, nörojenik kladikasyo mesafeleri, siyatalji şikayetleri, preoperatif motor güç muayenesi, VAS ağrı skoru verileri ile postoperatif 1.ay ve 6.ay poliklinik kontrollerindeki nörojenik kladikasyo mesafeleri, siyatalji şikayetleri, motor güç muayeneleri ve VAS ağrı skorları ile ilgili veriler hastane epikriz sistemi üzerinden verilendirilmiştir. Dahil edilen hastaların radyolojik olarak; preoperatif lateral lomber vertebra grafilerinde lomber lordoz, sakral slop, pelvik insidans, l3 vertebra insidans, l4 vertebra insidans ve l5 vertebra insidans değerleri, preoperatif bilgisayarlı tomografi görüntülerinde pelvik insidans, , l3 vertebra insidans, l4 vertebra insidans ve l5 vertebra insidans değerleri, postoperatif bilgisayarlı tomografi görüntülerinde pelvik insidans, , l3 vertebra insidans, l4 vertebra insidans ve l5 vertebra insidans değerleri, postoperatif erken dönem mobilizasyon sonrası lateral lomber vertebra grafilerinde pelvik insidans, , l3 vertebra insidans, l4 vertebra insidans ve l5 vertebra insidans değerleri, postoperatif 1.ayda çekilen kontrol lateral lomber vertebra grafilerinde pelvik insidans, , l3 vertebra insidans, l4 vertebra insidans ve l5 vertebra insidans değerleri, postoperatif 6.ayda çekilen kontrol lateral lomber vertebra grafilerinde lomber lordoz, sakral slop, pelvik insidans, , l3 vertebra insidans, l4 vertebra insidans ve l5 vertebra insidans değerleri ölçümleri yapıldı. Bu ölçümler radyolog doktor öğretim üyesi tarafından klinik verilerden habersiz ve bağımsız olarak ölçüldü. Daha sonra bu hastaların radyolojik ve klinik verileri istatistiksel olarak birbirleri ile karşılaştırıldı. Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen hastaların 52'sinde (%96,3) preoperatif dönemde lumbalji ve siyatalji şikayetleri mevcuttu. Siyatalji şikayetinde postoperatif 1. ayda bu sayı 6 (%11,1), 6. ayda ise 7 (%12,9) olarak kaydedildi ve bu değişimler istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,0001). Preoperatif dönemde 49 hastada (%90,7) mevcut olan nörojenik kladikasyo şikayeti, rahat yürüyüş mesafesiyle değerlendirildiğinde, ortalama 122,86 ± 110,91 m'den, postoperatif 1. ayda 210,83 ± 198,0 m'ye ve 6. ayda 158,13 ± 172,25 m'ye yükseldi (p<0,0001). Hastaların preoperatif dönemde ortalama 8,43 ± 2,03 olan VAS değerleri, postoperatif 1. ve 6. aylarda anlamlı bir düşüş göstererek sırasıyla 0,93 ± 1,99 ve 1,15 ± 2,08 olarak kaydedildi (p<0,0001). Radyolojik parametrelerde; Lomber lordoz açısı preoperatif ortalama 40,26 ± 11,98° iken postoperatif 6. ayda 38,54 ± 11,77° olarak ölçüldü ve bu fark anlamlı değildi (p=0,453). Pelvik insidans açısı preoperatif ortalama 60,59 ± 15,22°, postoperatif 6. ayda 60,19 ± 14,42° olarak kaydedildi ve bu değişiklik de anlamlı bulunmadı (p=0,823). Sakral slop açısı ise anlamlı artış göstererek preoperatif 30,63 ± 9,85°'den postoperatif 6. ayda 34,72 ± 10,92°'ye yükseldi (p=0,043). Vertebra insidans açılarında; L3 insidansı: Preoperatif 1,20 ± 10,13°, postoperatif 1. ayda 5,26 ± 8,59° ve 6. ayda 5,07 ± 9,68° olarak anlamlı değişim gösterdi (p<0,05), L4 insidansı: Preoperatif 10,07 ± 8,85°, postoperatif 1. ve 6. aylarda sırasıyla 16,52 ± 11,23° ve 16,68 ± 11,80°'ye yükselmiş olup anlamlı değişim gösterdi (p<0,01), L5 insidansı: Preoperatif 26,28 ± 13,26°, postoperatif 1. ve 6. aylarda 31,11 ± 14,33° ve 30,02 ± 14,67°; bu parametrede anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,178). Postoperatif bilgisayarlı tomografi (BT) ve mobilizasyon grafileri karşılaştırıldığında: Pelvik insidans farkı anlamlı değildi (BT: 56,81 ± 13,14°; grafi: 59,06 ± 13,99°; p=0,393), Ancak L3 insidansı mobilizasyon grafisinde anlamlı olarak daha yüksek bulundu (BT: 0,93 ± 5,95°; grafi: 4,61 ± 8,10°; p=0,008), Benzer şekilde L4 (p=0,029) ve L5 insidanslarında da grafi ölçümlerinde anlamlı artış vardı (p=0,032). Preoperatif ve postoperatif 6. ay radyolojik parametre değişimleri ile VAS skor değişimleri arasındaki korelasyon analizinde; lomber lordoz, sakral slop, pelvik insidans, L3, L4 ve L5 insidans değişimleri ile VAS skor değişimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (tüm p>0,05). Sonuç: Bu çalışmada sakral slop ve alt lomber vertebra insidanslarında izlenen anlamlı artışlar, cerrahinin bölgesel biyomekanik dengeyi yeniden tesis ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte, pelvik insidans gibi sabit morfolojik parametrelerde anlamlı değişiklik saptanmamış olup, bu da cerrahinin anatomik bütünlüğü koruyarak fonksiyonel restorasyon sağladığını düşündürmektedir. VAS skorlarındaki belirgin düşüşler cerrahi müdahalenin klinik etkinliğini teyit etse de, spinopelvik parametrelerdeki değişimlerle bu skorlar arasında anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Bu bulgu, ağrı ve fonksiyonel iyileşmenin yalnızca radyolojik parametrelerle açıklanamayacağını; nörolojik dekompresyon, yumuşak doku iyileşmesi ve bireysel ağrı algısı gibi çoklu faktörlerin birlikte etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Stabilizasyon, Sagital Denge, Vertebra İnsidans, Spondilolistezis, Spinal Stenoz, Dejeneratif Omurga
Deneysel hafif kafa travması sonrasında juvenil ratlarda nöromotor fonksiyon, kognitif fonksiyon ve iyileşme süreci üzerine vortıoxetıne'in etkilerinin araştırılması
Kafa travması önemli sağlık sorunlarından birisidir. Literatürde kafa travmasına bağlı başvurular incelendiğinde vakaların %75-90'ını hafif kafa travmalarının oluşturduğu bildirilmektedir. Özellikle genç nüfus içinde kafa travmaları önemli bir engellilik ve ölüm nedenidir; tüm ölümlerin neredeyse %30'undan sorumludur. Hafif kafa travması sonrası ortaya çıkabilecek sekeller içinde baş ağrısı, uyku bozuklukları, kognitif fonksiyon bozuklukları, anksiete ve duygu-durum değişiklikleri sayılabilir. Kafa travması hafif ve bulgular geçici olsa bile travmanın yarattığı hasar jüvenil bireylerde kognitif fonksiyonları uzun dönemde de etkileyebilecek sorunlara neden olabilir. Çalışmamızda vortioxetine etken maddesinin; jüvenil ratların hipokampus ve frontal kortekslerindeki serotonin ve beyin kaynaklı nörotropik faktör seviyelerine etkisi, apoptoz miktarları, hücresel rejenerasyon ve nörogenez üzerine etkileri araştırılmıştır; eş zamanlı olarak klinik yansımaları incelemek için motor ve kognitif beceriler değerlendirilmiştir. Çalışmamız jüvenil 36 ratla, 3 grupla (kontrol, sham, deney), oluşturulan hafif kafa travması modeli sonrasında Barnes Maze, Tapered Beam Walking verileri ve sakrifikasyon sonrasında elde edilen beyin dokusu örneklerinde ELISA, immünhistokimyasal boyamalar ve histolojik değerlendirmelerin neticeleri üzerinden yapılmıştır. Deney grubu ratlara uygun dozda vortioxetine, sham grubuna salin uygulanmıştır, kontrol grubuna herhangi bir girişim yapılmamıştır. Vortioxetine'in deney grubunda hipokampal beyin kaynaklı nörotropik faktörü artırdığı (p=0.014); hipokampus ve kortekste apoptozu azalttığı (p=0.002; p=0.014); ödem, kanama ve enflamasyonu azalttığı (p<0.001; p<0.001; p=0.025); erken dönemde ve çalışma boyunca deney grubundaki arka ayaklarda kayma sayısını azalttığı (p=0.047; p=0.016); süre (p=0.010), erken dönem ortalama hız (p=0.021), geçilen kadran sayısı (p=0.045), yol verimliliği (p=0.024) gibi parametrelerde olumlu sonuçları olduğu görülmüştür. Vortioxetine hafif kafa travması sonrasında jüvenil ratlarda motor koordinasyon ve fonksiyonun daha hızlı geri kazanımında, kognitif becerilerin korunmasında etkili bulunmuştur.
Ratlarda deneysel serebral iskemi sonrası riociguat ve resveratrol kombine tedavinin nöroprotektif etkilerinin araştırılması
Giriş ve Amaç: Vasküler patolojiler dışında başka bir neden olmadan meydana gelen beynin işlevsel fonksiyon bozukluğu olarak tanımlanan inme en önemli mortalite ve morbidite nedenleri arasındadır. Hemorajik ve iskemik olmak üzere iki grupta incelenir. İnmelerin yaklaşık %88'ini oluşturan iskemik inmelerin büyük çoğunluğu MCA'nın beslediği bölgelerde görülür. Günümüzde iskemik inme tedavisinde 2 tedavi yaklaşımı ön plana çıkmaktadır. Bunlar nöroproteksiyon ve rekanalizasyondur. Rekanalizasyonda onaylanan tek medikal tedavi rtPA'dır. İskemik inmeden sonraki ilk 4,5 saatte kullanılabilmesi nedeniyle kullanımı oldukça sınırlıdır. Bu nedenle daha geniş kullanımı olabilen tedaviler için çalışmalar devam etmektedir. İskemik inmede birçok karmaşık mekanizma rol almaktadır. Nöroproteksiyon bu moleküler ve biyokimyasal olayların engellenip veya yavaşlatılmasıyla iskemiye karşı beyni koruma çabasıdır. Bu amaçla anti eksitotoksisite, antioksidan, anti inflamatuvar, anti apoptotik ajanlar kullanılmıştır. Başlıca üzümde, kırmızı şarapta, yer fıstığında bulunan resveratrol nöroprotektif, antiinflamatuvar, antikanserojenik, kardioprotektif olmak üzere birçok etkisi olan bir fitoaleksindir. Vasküler düz kasların gevşemesine neden olan bir guanilatsiklaz stimulatörü olan riociguat kardiak çalışmalarda iskemik alanı küçülttüğü gösterilmesine rağmen serebral iskemide henüz çalışılmamış bir vazodilatatördür. Bu iki ilaç kombinasyonunun serebral iskemi sonrası etkilerini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda rastgele seçilmiş ağırlıkları 328,53 ± 47,20 olan 35 adet Wistar albino cinsi dişi ratlar kullanıldı. 80 mg/kg ketamin ve 10 mg/kg ksilazin ile anestezi verildikten sonra sağ external karotid arterden girilerek internal karotid artere yönlendirilen sütur ilerletilerek MCA oklüzyonu sağlandı. 2 saat bekletilip iskemi oluşturuduktan sonra sütur geri çekilerek reperfüzyon sağlandı. Ratlar 7'li 5 gruba ayrıldı. 1. grup hiçbir işlem yapılmayan grup, 2. Grup iskemi oluşturulan grup, 3. Grup iskemi sonrası riociguat verilen grup, 4. Grup iskemi sonrası resveratrol verilen grup ve son olarak 5. Grup iskemi sonrası resveratrol + riociguat verilen grup olarak ayrıldı. Resveratrol (p.o.) 30 mg/kğ/gün dozunda riociguat(i.p.) ise 10 mg/kğ/gün dozunda 2 gün verildi. Tedavilerden sonra tekrar anestezi verilen ratlar sakrifikasyondan önce torakotomi yöntemiyle intrakardiyak kanları alındı. Sağ hemisferler %10'luk formaldehit içerisinde oda sıcaklığında fikse edildi. Alınan kesitler hemtatoksilen & eosin ile boyandı. Kesitlerde hücre çekirdeklerinde piknozis, perivasküler ve perinöral ödem, vasküler dilatasyon, konjesyon, reperfüzyon sonrası kanama odakları değerlendirildi. Ayrıca alınan kesitler parafin bloklarına gömülüp üzerlerine bax ve bcl-2 antikorları damlatılarak sinyal oluşumları gözlendi. Bulgular: Çalışmamızda beyin dokusunda hemoraji alanları, nöron ve glial hücre çekirdeklerinde piknozis, perinöral ve perivasküler ödem, damar lümenlerindeki konjesyon, bax ve bcl-2 ekspresyonlarına bakıldı. İskemi grubunda fokal ve diffuz hemoraji alanları, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerde artış, perinöral ödem, damar lümeninde konjesyon, aşırı bax ekspresyonu ve bcl-2 immunpozivitesinde kontrol grubuna göre azalma gözlendi. İskemi sonrası riociguat verilen grupta ise hemorajik alanların kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin oldukça azaldığı, damarların dilate olduğu, konjesyonun görülmediği, perivasküler ödemin oldukça azaldığı, bax immunopozivitesi azalıp kontrol grubuyla benzer olduğu, bcl-2 immunopozivitesi ise özellikle aksonlarda arttığı gözlendi. İskemi sonrası resveratrol verilen grupta ise hemorajik alanların önemli oranda azaldığı, konjesyon, perinöral ödem, nöron ve glial hücrelerde piknozis görülse de iskemi grubuna göre oldukça azaldığı görüldü. Bax immunopozivitesi kontrol grubuyla benzerlik gösterirken bcl-2 immunopozitifliği kontrol ve iskemi gruplarına benzer lokalize olmuştu ancak pozitifliğin özellikle sinir liflerinde kontrol grubuna daha yakın olduğu görüldü. İskemi sonrası riociguat ve resveratrol verilen grupta ise damarların dilate olduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin azaldığı perinöral ve perivasküler ödemin kaybolduğu gözlemlendi. Kombine tedavi verilen grupta bax immunopozivitesi yok denecek kadar az iken bcl-2 immunopozivitesi iskemi gruplarına göre oldukça yoğun olduğu görüldü. Sonuç: İskemik inmede riociguat ve resveratrol kombine tedavisinin nöroprotektif olduğu, apoptozu önlediği ve reperfüzyon sonrası kanamayı azalttığı görülmüş olup iskemik inme tedavi protokollerinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: İskemi, Riociguat, Resveratrol, Nöroprotektif, Apoptoz
Lomber disk hernisi olan hastalarda ağrı şiddeti ile nöroinflamatuar marker ilişkisinin tespit edilmesi
Amaç: Çalışmamızda vazoaktif duysal nöropeptidlerden olan Kalsitonin Geni İle İlişkili Peptid (CGRP), P Maddesi (SP), Vazoaktif İntestinal Polipeptid (VİP) ve Hipofiz Adenilat Siklaz Aktive Edici Polipeptid 38 (PACAP38)'in tek seviye lomber disk hernisi (LDH) olan hastalarda mikrodiskektomi operasyonu öncesi ve sonrası alınan kanlarındaki serum düzeyleri ile eş zamanlı visuel analog skalası (VAS) ile sorgulanan radiküler ağrı düzeylerini karşılaştırarak bu nöropeptitlerin LDH'ye bağlı radiküler ağrı ile olan ilişkisini incelemeyi planladık. Gereç ve Yöntem: B.A.İ.B.Ü Tıp Fakültesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahi Anabilim dalına kabul edilen 18-70 yaş arası siyataljisi olan lomber manyetik rezonans görüntülemesi (MRG) ile tek seviye lomber disk hernisi tanısı alan ve mikrocerrahi planlanan, daha önce lomber bölgeden operasyon geçirmemiş 30 hasta çalışma grubuna alındı. Kontrol grubuna ise vücudunun herhangi bir bölgesinde ağrısı bulunmayan, analjezik, antiinflamatuar ilaç kullanmayan, bilinen lomber disk hernisi, kronik herhangi bir nöroinflamatuar ve alerjik hastalığı bulunmayan 30 birey seçildi. Seçilen çalışma ve kontrol gruplarının ağrı skorlaması ile yaş, mevcut kronik hastalıkları, sigara, alkol tüketimi ve meslek grupları sorgulanmıştır. Her gruptaki bireylerden yaklaşık 12 cc kan alınmıştır. Kan alınmadan hemen önce hastalar radiküler ağrılarının şiddetini Visuel Analog Skalası kullanarak 0 ile 10 arasında bir sayısal değer ile belirlediler. Alınan tüm kanlar EDTA ve Protease içeren mor kapaklı hemogram tüplerine konuldu. Santrifüj edildikten sonra SP, CGRP, VİP ve PACAP38 isimli vasoaktif nöroinflamatuar markerların ELISA ile ölçümüne kadar – 20oC derecede saklandı. Alınan plazma örneklerindeki nöropeptid (SP, CGRP, VIP ve PACAP38) konsantrasyonlarının ölçümü için örneklerde bulunan immünoreaktif nöropeptid içerikleri kullanılmıştır. Assay protokolü üretici firmanın yönergelerine göre uygulanmıştır. Bulgular: Preoperatif hastaların plazma CGRP, SP, VİP ve PACAP38 düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede artmış olduğu bulundu (p< 0.001, Mann-Whitney U testi). Bununla birlikte aynı hastaların post-operatif dönemde plazma CGRP, SP, VİP düzeyleri pre-operatif dönemlerine göre anlamlı düzeyde azalmış olarak bulundu (p< 0.001, Wilcoxon işaretli-sıralar testi). Diğer taraftan postoperatif dönemde plazma PACAP38 düzeyi preoperatif dönemdeki plazma düzeyine göre anlamlı düzeyde artmış olarak bulundu (p< 0.001, Wilcoxon işaretli-sıralar testi). Preoperatif ve Postoperatif hastaların ortalama VAS ağrı sokuru değerleri ile plazma CGRP, PACAP-38, SP ve VİP değerleri arasında bir korelasyon olmadığı tespit edildi. (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızda preoperatif dönemde plazma düzeyleri artan ve postoperatif dönemde azalan CGRP, SP ve VİP'in LDH'de sinir kökü basısına bağlı oluşan nöroinflamasyonda ve buna bağlı oluşan radiküler ağrının patofizyolojisinde önemli rol oynadıklarını ve aynı zamanda kolay ölçülebilir olmaları ile tanıda ve takipte kullanılabilecek birer biyomarker adayı olabileceklerini gösterdik.
Ratlarda deneysel serebral iskemi sonrası urapidil ve resveratrol kombine tedavinin nöroprotektif etkilerinin araştırılması
Giriş ve Amaç: Serabral iskemi, beynin kan akışının azalmasına sekonder olarak nöral dokular için gerekli olan oksijenasyonun sürdürülememesidir. Morbitide ve mortalitenin en önemli nedenleri ararısında iskemik inme yer alır. İnme; hemorajik inme ve iskemik inme olarak ikiye ayrılır. Yaklaşık olarak inmelerin %88'ini iskemik inme oluşturur. İskemik inmelerin çoğunluğunu MCA'dan beslenen alanlarda görülür. İskemik inmede günümüzde 2 tedavi yaklaşımı öne çıkmaktadır. Bunlar rekanalizasyon ve nöroproteksiyondur. Rekanalizasyonda kabul edilen tek medikal tedavi seçeneği rtPA'dır. rtPA'nın iskemik inmede ilk 4,5 saatte kullanılabilmesi sebebiyle kullanımı sınırlıdır. Bu nedenle kullanımı daha geniş olabilen tedaviler üzerinde çalışılmaktadır. İskemik inmede bir dizi karmaşık mekanizma rol oynamaktadır. Nöroproteksiyon, bu biyokimyasal ve moleküler olayların engellenip veya yavaşlatılmasıyla ilgili beyni iskemiye karşı koruma gayretidir. Bu amaca uygun birçok antioksidan, antiapoptotik, antieksitotoksisite ve antiinflamatuvar ajanlar kullanılmıştır. Başlıca üzümde ve yer fıstığında bulunan resveratrol antikanserojenik, antiinflamatuvar, nöroprotektif ve kardioprotektif gibi birçok etkisi olan bir fitoaleksindir. Sempatolitik bir antihipertansif ilaç olan Urapidil yapılan çalışmalarda vazodilatör etkisiyle iskemik olgularda reperfüzyon öncesinde uygulandığında protektif bir ajan olarak kullanılabileceğine yönelik bulgular, ayrıca iskemi durumunda urapidil tedavisinin hücresel boyutta antioksidan, antiinflammatuvar ve antiapoptotik aktivite göstererek koruyucu olduğuna dair bulgular bulunmasına karşın henüz serebral iskemide çalışılmamış bir vazodilatatördür. Biz de bu iki ilacın kombinasyonunun serebral iskemi sonrası etkilerini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 35 adet rastgele seçilmiş 328,53 ± 47,20gr ağırlıkları olan 35 adet Sprague Dawley cinsi dişi sıçanlar kullanıldı. 10 mg/kg ksilazin ve 80 mg/kg ketamin ile anestezi uygulandıktan sonra sağ external karotid arterden girerek internal karotid artere doğru yönlendirilen sütur internal karotit arterden ilerletilerek MCA oklüzyonu sağlandı. 2 saat bekletip iskemi oluşturulduktan sonra sütur geri çekilip reperfüzyon sağlandı. Sıçanlar 7'li 5 gruba ayrıldı. 1. grup herhangi bir işlem yapılmayan grup, 2. grup iskemi oluşturulan grup, 3. grup iskemi sonrası urapidil verilen grup, 4. grup iskemi sonrası resveratrol verilen grup ve 5. grup iskemi sonrası urapidil + resveratrol kombine verilen grup olarak ayrıldı. Resveratrol(i.p.) 30 mg/kğ/gün, urapidil(i.p.) ise 5 mg/kğ/gün dozunda 3 gün verildi. Tedaviden sonra tekrardan anestezi uygulanan sıçanlar önce torakotomi ile intrakardiyak kanları alındı. Sıçanlar sakrifiye edilip beyin dokuları steril şartlarda çıkarıldı. Çıkarılan dokular oda sıcaklığında %10'luk formaldehit içerisinde fikse edildi. Elde edilen kesitler hemtatoksilen & eosin ile boyandı. Kesitlerde konjesyon, perinöral ve perivasküler ödem, hücre çekirdeklerinde piknozis ve reperfüzyon sonrası kanama odakları değerlendirildi. Alınan kesitler ayrıca parafin bloklarına gömülerek üzerlerine Bcl-2, TNF-α ve kaspaz-3 antikorları damlatılıp oluşan sinyaller gözlendi. Bulgular: Deneyimizde beyin dokusunda hemorajik alanlar, perinöral ödem, vasküler yataklarda konjesyon, nöron ve glial hücre çekirdeklerinde piknozis, kaspaz-3, Bcl-2 ve TNF-α ekspresyonları incelendi. İskemi grubunda diffüz ve fokal ve hemorajik alanlar, nöron ve glialarda piknotik çekirdek miktarında artış, vasküler lümende konjesyon, perinöral ödem, kaspaz-3 düyeyinde artış, Bcl-2 immunpozivitesinde azalma ve TNF-α düzeyinde artış saptandı. İskemiden sonra urapidil verilen grupta hemoraji alanlarının kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin oldukça azaldığı, rerinöral ödemin oldukça azaldığı, kaspaz-3 ve Bcl-2 immunopozivitesi azalıp, TNF-α ekspresyonunun arttığı gözlendi. İskemiden sonra resveratrol verilen grupta hemoraji alanlarının önemli oranda azaldığı, perinöral ödem ve nöron ve glial hücrelerde piknozis görülse de iskemi grubuna kıyasla bu oranın oldukça azaldığı görüldü. Kaspaz-3 immunopozivitesi kontrol grubuna benzerlik gösterirken, Bcl-2 ve TNF-α ekspresyonunda azalma izlendi. İskemi sonrası urapidil ve resveratrol kombine tedavi verilen grupta ise subaraknoid kanama izlerinin neredeyse tamamen ortadan kalktığı, beyin dokusuna geçen kan doku hücrelerinin büyük oranda ortadan kalktığı görüldü, perinöral ödemin kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin azaldığı izlendi. Kombine tedavi verilen grupta kaspaz-3 düzeyinin kontrol grubuna çok yakın olduğu, özellikle ödemli ve hemorajik beyin doku alanlarında Bcl-2 ekspresyonunda kısmen artış olduğu; TNF-α düzeyinin ise çok düşük eksprese edildiği görüldü. Sonuç: İskemik inmede resveratrol ve urapidil kombine tedavisinin nöroprotektif olduğu, reperfüzyon sonrası kanamayı azalttığı ve apoptozu önlediği görülmüş, bu yüzden iskemik inme tedavi protokollerinde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İskemi, Urapidil, Resveratrol, Nöroprotektif, Apoptoz
Deneysel rat karotis anastomozlarında pentoksifilin ve adenozin'in restenoz üzerine etkinliği
Amaç: Serebral iskemi ve enfarkt, günümüzde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Bu nedenle enfarkt gelişmeden önce yapılacak revaskülarizasyon, morbiditenin derecesini etkileyebilmektedir. Ancak vücudun diğer bölgelerinde olduğu gibi beyinde de yapılan damar anastomozları ve bypass greftlerinin uzun dönem açıklığı, damar hasarının olduğu bölgede intimal hiperplazinin gelişmesiyle azalmaktadır. Vasküler girişimler sonrası gelişebilen restenoz üzerinde intimal hiperplazi ve düz kas hücre proliferasyonun büyük etkisi vardır. Pentoksifilin, bazı sitokinleri inhibe ederek damar hasarı ile ilşkili kollajen birikimini azaltırken adenozin de düz kas hücre proliferasyonunu inhibe etmektedir. Bu yüzden biz de rat karotid arterinde yapılan anastomozda adenozin ve pentoksifilin maddelerinin restenoz, neointima oluşumu ve düz kas hücre proliferasyonu üzerindeki inhibitör etkilerini araştırarak karşılaştırdık. Materyal ve Metod: Çalışmadaki tüm anastomozlar aynı cerrah tarafından yapıldı. Çalışmamızda randomize olarak seçilen, ortalama 250-300 gram ağırlığında 24 adet Sprague Dawley tipi erkek veya dişi rat kullanıldı. Çalışma süresi boyunca tüm denekler aynı yerde (20±2 oC sıcaklıkta, havalandırma tertibatı olan ve güneş ışığı alabilen bir odada) bakıldı. Deney günü ratlara anestezi olarak 80 mg/kg ketamin + 10 mg/kg ksilazin verildi. Anesteziden 45 dakika sonra ikinci doz olarak 40 mg/kg ketamin + 5 mg/kg ksilazin uygulandı. Enfeksiyondan korunmak için intramüsküler yol ile profilaktik amaçlı preoperatif olarak ratlara 50mg/kg dozunda sefazolin uygulandı. Cerrahi alan antiseptik solüsyon ile silindi. Deneklerde anastomoz için sağ taraf karotid arteri, kontrol için ise sol taraf karotid arteri kullanıldı. Sterilizasyon sağlanarak uygun pozisyon verildi ve horizontal sağ taraf boyun insizyonu yapılarak common karotid arter eksplore edildi. Daha sonra karotid arter disseke edilerek proksimal ve distalinden mikroklemple klemplendi. Aynı arter mikro makas ile transekte edilip daha sonra 10/0 polipropilen sütur ile anastomoz yapıldı ve dokular anatomik planda kapatıldı. Ratlar 4 gruba ayrıldı. Grup 1 ratlar kontrol grubu, Grup 2 ratlar pentoksifilin 100 mg/kg/gün dozunda subkutan 7 gün verilen grup, Grup 3 ratlar adenozin 1 mg/kg/gün dozunda subkutan 7 gün verilen grup ve son olarak Grup 4 ratlar her iki ilacın anılan dozlarda birlikte 7 gün uygulandığı grup olarak belirlendi. Yedinci gün sonunda anastomoz yapılan taraf ve anastomoz yapılmayan karşı taraf karotid arter, anastomoz hattını ortaya alacak şekilde 1 cm' lik segment halinde çıkarılarak incelenmek üzere histopatoloji laboratuvarına gönderildi. Alınan biopsi materyelleri formol solüsyonunda korunarak hemotoksilen-eozin ile boyanıp ışık mikroskobu altında aynı histolog tarafından incelendi ve anastomoz iyileşmesi değerlendirildi. Değerlendirme parametreleri lümen çapı, lümen alanı, tunika media alanı, ödem, inflamasyon, damar duvar hasarı, intimal hiperplazi, medial atrofi, trombüs ve endotelizasyon olarak belirlendi. Daha sonra deney hayvanları eksanguinasyon ile sakrifiye edilerek deney sonlandırıldı. Bulgular: Vasküler girişimlerden sonra kullanılan pentoksifilin ve adenozin maddeleri, restenoz, neointima oluşumu ve düz kas hücre proliferasyonu üzerine ayrı ayrı inhibitör etkide bulunmalarına rağmen, bu iki ilacın birlikte kullanılması aditif değil sinerjistik bir etki yaratmaktadır. Sonuç: Pentoksifilin ve adenozinin, vasküler girişimlerden sonra meydana gelen restenoz, intimal hiperplazi ve düz kas hücre proliferasyonunun engellenmesinde yararlı birer ajan olarak birlikte kullanılması daha etkili olabilmektedir. Anahtar kelimeler: Pentoksifilin, Adenozin, Restenoz, İntimal hiperplazi, Düz kas hücre proliferasyonu, Anastomoz, Rat.
Tavşanlarda deneysel subaraknoid kanama modelinde IV %20 mannitolün serebral vazospazm üzerine etkileri
AMAÇ: Taradığımız tüm ingilizce literatürde Subaraknoid Kanama (SAK) tedavisinde sıklıkla kullanılan %20 monnitolün SVS üzerine etkilerinin incelenmediğini gördük. Bu nedenle bu çalışmada tavşanlarda deneysel SAK modelinde bir osmotik diüretik ajan olan ve kafa içi basınç artışı (KİBA) durumunda sıklıkla kullanılan intravenöz %20 mannitol uygulamasının serebral vazospazm üzerine etkilerini incelemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda toplam 28 adet Yeni Zelanda beyaz tavşanı kullanıldı. Tavşanlar Grup 1[kontrol,n=7],Grup 2[SAK (+),n=7],Grup 3[SAK(-)%20 Mannitol (+) ,n=7], Grup 4[SAK(+),%20 Mannitol(+) ,n=7] olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Deneysel SAK modeli Grup 2 ve 4 teki tavşanların sisterna mangalarına otolog arteryel kan verilerek SAK oluşturuldu. Grup 3 ve 4'teki tavşanlara 1gr/kg/gün % 20 mannitol 4 eşit doza bölünerek 3 gün süre ile intravenöz olarak verildi. Tüm tavşanlar SAK oluşumunu takip eden 72.saatte sakrifiye edilerek beyin beyin sapı global olarak çıkarılıp fiske edildi. Deneklerin baziller arterlerinden elde edilen kesitler Hematoksilen ve Eosin ile boyanarak mikroskop altında incelendi. BULGULAR: Elde edilen baziller arter kesitlerinde damar kalınlığı, damar çapı, lümen çapı, lümen kesit alanı ve damar toplam alanları ölçüldü. Grup 1,3,4 arasında damar duvar kalınlığı yönünden anlamlı fark saptanmadı(p=0,01). Tüm gruplar arasında en fazla damar duvar kalınlığı grup 2'de ölçüldü. Grup 1 ve 3 karşılaştırıldığında baziller arter lümen çapları arasında anlamlı fark saptanmadı(p=0,46).Grup 1,2,4 lümen çapları arasında fark saptanmadı. Baziller arter lümen kesit alanları arasında da anlamlı fark saptanmadı(p=0,08). SONUÇ: %20 Mannitol tedavisinin Subaraknoid kanama deneysel modeli sonrası gelişen serebral vazospazm üzerine olumlu veya olumsuz herhangi bir etkisinin olmadığı saptandı. ANAHTAR KELİMELER: Subaraknoid kanama , Serebral vazospazm, Mannitol, Baziller arter , Deneysel SAK
Rat karotid arterlerinde yapılan anastomozlarda dabigatran eteksilat ve bemiparin sodyum maddelerinin trombolitik etkileri ve neointima üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması
Rat karotid arterlerinde yapılan anastomozlarda dabigatran eteksilat ve bemiparin sodyum maddelerinin trombolitik etkileri ve neointima üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması Pınar AYDIN, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı, Diyarbakır. Giriş ve Amaç: Serebral iskemi, arteryel kan akımının azalmasına bağlı olarak serebral dokular için gerekli oksijenizasyonun sürdürülememesi durumudur. İskemi sonrasında oluşan reperfüzyon sonucunda, iskemik dokuya ulaşan oksijen, serbest oksijen radikallerini artırarak paradoks sekonder hasarlara neden olur. Bu nedenle enfarkt gelişmeden önce yapılacak revaskülarizasyon, morbiditenin derecesini etkileyebilmektedir. Revaskülarizasyon amacıyla yapılan girişimlerin başarısı spontan tromboz gelişimi veya stenoz oluşumu nedeni ile beklenenden daha azdır. Vasküler rekonstruktif girişimlerden sonra akut trombüs oluşumu ani tıkanma ile sonuçlanmaktadır. Aynı zamanda geç dönemdeki daralma veya restenozda düz kas hücre migrasyonu, proliferasyonu ve ekstrasellüler matriks birikimi sonucu oluşan neointimal hiperplazi önemli rol oynamaktadır. Dabigatran eteksilat direkt etkili bir trombin inhibitörüdür. Bemiparin sodyum ikinci jenerasyon düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH)dir. Rat karotis arterinde yapılan anastomozda dabigatran eteksilat ve bemiparin sodyum maddelerinin trombolitik etkileri ve neointima oluşumu üzerindeki etkilerini araştırarak karşılaştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda randomize olarak seçilen, 24 adet Sprague-Dawley tipi erkek veya dişi rat kullanıldı. Deney günü 4 saatlik açlık süresinden sonra ratlara 80mg/kg ketamin + 10 mg/kg ksilazin ile anestezi uygulandı. Anastomoz için sağ karotid arteri, kontrol için sol karotid arteri kullanıldı. Sterilizasyon sonrasında horizontal boyun insizyonu ile common karotid arter eksplore edildi. Karotid arter mikroklemple klemlenerek mikromakasla transekte edildi. 10/0 polipropilenle anastomoze edilerek dokular anatomik planda kapatıldı. Ratlar, 1 haftalık adaptasyon döneminden sonra rastgele seçilmiş üç gruba ayrıldı. Grup 1 ratlar kontrol grubu, Grup 2 ratlar dabigatran eteksilat %0,5'lik hidroksietilselüloz içinde çözelti haline getirildikten sonra 10 mg/kg olacak şekilde oral, günde iki doz, 7 gün verilen grup, Grup 3 ratlar bemiparin sodyum 250 IU/kg dozunda, subkutan 7 gün olarak ayrıldı. Yedi günlük tedavi sonrasında anastomoz yapılan sağ karotid arteri ve yapılmayan sol karotid arteri 1 cm'lik segmentler halinde çıkarılarak patoloji laboratuarına gönderildi. Alınan materyaller formol solusyonunda korunarak hematoksilen-eozin ile boyanıp aynı patolog tarafından incelendi. Lümen çapı, lümen alanı, tunika media kalınlığı, ödem, damar duvar hasarı, intimal hiperplazi, trombüs ve inflamasyon değerlendirildi. Bulgular: Anastomoz sonrasında kullanılan bemiparin sodyumun intimal hiperplaziyi azalttığı, lümen çap ve alanında belirgin küçülmeye sebep olmadığı, tunika mediada daha az kalınlaşmaya sebep olduğu görülmüştür. Dabigatran eteksilatın ödem ve inflamasyonu arttırdığı, intimal hiperplaziyi engelleme üzerine etkin olmadığı gözlenmiştir. Sonuç: Bemiparinin intimal hiperplaziyi azalttığı, antitrombotik ve anjiogenez inhibisyonunda etkinliğinin daha fazla olduğunu, dabigatranın intimal hiperplazi üzerine etkin olmadığı, antikoagulan etkisinin daha fazla olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Rat, Anastomoz, İntimal hiperplazi, Restenoz, Bemiparin sodyum, Dabigatran eteksilat
Rat karotid arterlerinde yapılan anastomozlarda nimodipin ve pentoksifilin maddelerinin damar duvarı üzerine histopatolojik etkilerinin araştırılması
Rat karotid arterlerinde yapılan anastomozlarda nimodipin ve pentoksifilin maddelerinin damar duvarı üzerine histopatolojik etkilerinin araştırılması Abdurrahman ARPA, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı, Diyarbakır. Giriş ve Amaç: Serebral iskemi, arteryel kan akımının azalmasına bağlı olarak serebral dokular için gerekli oksijenizasyonun sürdürülememesi durumudur. İskemi sonrasında oluşan reperfüzyon sonucunda, iskemik dokuya ulaşan oksijen, serbest oksijen radikallerini artırarak paradoks sekonder hasarlara neden olur. Bu nedenle enfarkt gelişmeden önce yapılacak revaskülarizasyon, morbiditenin derecesini etkileyebilmektedir. Revaskülarizasyon amacıyla yapılan girişimlerin başarısı stenoz oluşumu, düz kas hücre proliferasyonu ve intimal hiperplazi oluşumu nedeni ile beklenenden daha azdır. Vasküler rekonstruktif girişimlerden sonra gelişen bu hadiseler mortalite ve morbiditenin beklenenden daha yüksek olmasına sebep olmaktadır. Aynı zamanda geç dönemdeki daralma veya restenozda düz kas hücre migrasyonu, proliferasyonu ve ekstrasellüler matriks birikimi sonucu oluşan neointimal hiperplazi önemli rol oynamaktadır. Nimodipin, dihidropiridin türevi olan bir kalsiyum kanal blokörüdür. Pentoksifilin, ksantin türevi (teofilin benzeri) fosfodiesteraz inhibitörü bir ilaçtır. Rat karotis arterinde yapılan anastomozlarda nimodipin ve pentoksifilin maddelerinin damar duvarı üzerine histopatolojik etkilerini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda randomize olarak seçilen, 18 adet Sprague-Dawley tipi erkek veya dişi rat kullanıldı. Deney günü 4 saatlik açlık süresinden sonra ratlara 80mg/kg ketamin + 10 mg/kg ksilazin ile anestezi uygulandı. Anastomoz için sağ karotid arteri, kontrol için sol karotid arteri kullanıldı. Sterilizasyon sonrasında horizontal boyun insizyonu ile common karotid arter eksplore edildi. Karotid arter mikroklemple klemlenerek mikromakasla transekte edildi. 10/0 polipropilenle anastomoze edilerek dokular anatomik planda kapatıldı. Ratlar, 1 haftalık adaptasyon döneminden sonra rastgele seçilmiş üç gruba ayrıldı. Grup 1 ratlar kontrol grubu, grup 2 ratlar nimodipin 10mg/kg intraperitoneal günde tek doz 7 gün verilen grup, grup 3 ratlar pentoksifilin 100mg/kg oral günde tek doz 7 gün verilen grup olarak ayrıldı. Yedi günlük tedavi sonrasında anastomoz yapılan sağ karotid arteri ve yapılmayan sol karotid arteri 1 cm'lik segmentler halinde çıkarılarak patoloji laboratuvarına gönderildi. Alınan materyaller formol solusyonunda korunarak hematoksilen-eozin, PAS, masson ile boyanıp aynı patolog tarafından incelendi. İnflamasyon, damar duvar hasarı, intimal hiperplazi, lümen çapı, tunika media kalınlığı, trombüs, lümen alanı değerlendirildi. Bulgular: Anastomoz sonrasında kullanılan pentoksifilinin intimal hiperplaziyi azalttığı, lümen çap ve alanında belirgin küçülmeye sebep olmadığı görülmüştür. Nimodipin grubunun da aynı etkileri olduğu ancak pentoksifilin kadar etkin olmadığı görülmüştür. Sonuç: Pentoksifilin grubunun intimal hiperplaziyi önleme üzerine etkinliğinin belirgin olduğu ve ileri deneysel araştırmalar sonrasında tedavi protokollerinde yerinin olabileceği kanaati oluşmuştur. Anahtar Kelimeler: Rat, Anastomoz, İntimal hiperplazi, Restenoz, Nimodipin, Pentoksifilin, Vazoprotektif
Opere anevrizmal subaraknoid kanamalı hastaların geriye dönük incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Diyarbakır ilinde anevrizmal subaraknoid kanama nedeni ile opere edilmiş hastalar için risk faktörlerini ve ölüm oranlarını araştırmak ve bu hastaların yönetimi açısından Fisher,WFNS ve Glasgow koma skorlarının önemini vurgulamaktır. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Bölümü'nde 1 Ocak 2011 – 31 Temmuz 2016 tarihleri arasında anevrizmal subaraknoid kanama nedeniyle opere edilmiş 105 hasta geriye dönük olarak değerlendirildi. Olguların dosyalarından, nörolojik muayene ve ayrıntılı geçmişleri, laboratuar testleri, görüntüleme modaliteleri,cinsiyet,yaş, tansiyon hastalığı öyküsü, Diabetes Mellitus öyküsü, giriş Glasgow koma ölçeği değeri, anevrizma lokalizasyonu, anevrizma sayısı, ventrikül içi ve perimezensefalik sisternlerde kan varlığı,intraserebral kanama, hidrosefali, enfeksiyon, epileptik nöbet, elektrolit bozukluğu parametrelerinin varlığı ve ölüm oranı değerleri elde edildi ve istatistiksel olarak değerlendirildi
Opere anterior kominikan arter anevrizmalı hastaların geriye dönük incelenmesi
İntrakranial anevrizmalar spontan subaraknoid kanamanın en sıksebebidir.En sık görülen intrakranial anevrizma anterior kominikan arteranevrizmasıdır. Anterior kominikan arter anevrizmaları gerek sahip oldukları farklı epidemyolojik ve anatomik özellikleri sebebi ile gerekse rüptüre olmaları sonrası neden oldukları mortalitesi ve morbiditesi yüksek intrakranial kanamalar sebebi ile hayati önem arz eden bir patolojidir. Bu çalışmada Eylül 2012 - Mayıs 2017 tarihleri arasında hastanemize başvurarak ameliyat olan 34 anterior kominikan arter anevrizmalı hasta retrospektif olarak incelendi. Çalışmada hastalar cinsiyetleri, yaşları, geliş mevsimi,anevrizma domu, morfolojik özellikleri, intrakranial anterior sirkülasyon anatomik varyasyonları,başka anevrizmalar ile birlikteliği,nörolojik muayeneleri, biyokimyasal tetkikleri, sebebiyet verdikleri intrakranial kanamalar açısından araştırıldı. Anterior kominikan arter anevrizması en sık 40-60 yaş arası kadınlarda görülmektedir. Lokalizasyonu itibarıyla karışık bir anatomiye sahip olup çeşitli anatomik varyasyonlar sık eşlik etmektedir. Diğer intrakranial anevrizmlardan farklı olarak çok küçük boyutlarda dahi rüptüre olma olasılığı yüksektir. Tanı için kullanılan görüntülemelerde hastanın vaskuler anatomisi ve anevrizmanın morfolojik özellikleri cerrah için yol gösterici olup kanama ihtimali açısından fikir vericidir. Sebebiyet verdiği subaraknoid kanama sonrasında gelişebilen vasospazmda hiponatremi agreve edicidir.
Kafa travmalarında kraniyal bilgisayarlı beyin tomografisinde mezensefalon çevresi sisternaların büyüklüğüne göre mannitol tedavisinde farklı doz uygulamaları
Kafa Travmalarında Kraniyal Bilgisayarlı Beyin Tomografisinde Mezensefalon Çevresi Sisternaların Büyüklüğüne Göre Mannitol Tedavisinde Farklı Doz UygulamalarıKafa travmalı hastalarda, prognoz ve ölüm oranları klinik unsur ve radyolojik bulgulara göre belirlenebilir. Bunlar; yaş, travma etyolojisi, eşlik eden fazla organ sistemine ait travma, pupil durumu, acil hava yolu gereksinimi, giriş Glaskow Koma Skalası (GKS), bilgisayarlı beyin tomografisinde bazal sisternaların obliterasyonu gibi durumlardır.Bu çalışmada 17 yaş üstü erişkin 50 hastada kraniyal bilgisayarlı tomografide mezensefalon çevresi sisternalar, büyüklüğüne göre basık; (grup 1), kaybolmuş (grup 2) ve görülmez (grup 3) olarak üç gruba ayrıldı ve standart % 20 mannitol tedavi doz aralığında (0,25-2gr/kg/gün) ve farklı dozlarda intravenöz verilerek prognoz arasındaki ilişki araştırıldı.Çalışmamızda erkek cinsiyet, 18-30 yaş grubu ve trafik kazaları daha çok görülmüştür. Grup 3'te, ağır kafa travmalı hastalar anlamlı olarak yüksek bulundu (x2=6.118 p <0.05).Bu çalışmanın sonucunda; mezensefalon çevresi sisternaların bası bulgularına göre, basık, kaybolmuş ve görülmez gruplarına, klasik % 20 mannitol tedavi doz aralığında, farklı dozlar verilerek, 72. saatteki GKS'de yükselme istatiksel olarak anlamlı bulundu (Grub 1 t= -4.440 p < 0.05) (Grub 2 t= - 2.867 p < 0.05) (Grub 3 t= -3.372 p < 0.05).Mezensefalon çevresi sisternaların bası bulgularına göre basık olan grub 1'de klasik % 20 mannitol tedavi doz aralığında, düşük doz (0,5 gr/kg bolus ve 0,25 gr/kg/gün idame) intravenöz verilerek 72. saatteki GKS'de yükselme istatiksel olarak daha anlamlı bulundu (t = -4.440 p < 0.005).Anahtar sözcükler: Kafa travması, % 20 mannitol, bazal sisterna, prognoz.
Deneysel spinal kord travmasında sildenafilin metil- prednizolon ile karşılaştırmalı nöroprotektif etkilerinin incelenmesi
Omurilik yaralanmalarına bağlı gelişen spinal kord hasarı halen ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam etmekte ve önemli oranda işgücü, ekonomik ve sosyal problemlere yol açmaktadır. Amacımız erektil fonksiyon bozukluğunun tedavisinde etkinliği kanıtlanmış olan ve periferik vazodilatatör olarak kullanılan bir cGMP inhibitörü olan sildenafilin, spinal travmalı hastalarda standart tedavi olarak kullanılan metil prednizolone'a alternatif veya destek etkisinin olup olmadığını incelemektir.Otuzbeş adet Spraque-Dawley rat kullanıldı. Grup1 (Laminektomi yapılan Kontrol grubu ), Grup 2 (Laminektomi + SCI), Grup 3 (Laminektomi + SCI + Sildenafil), Grup 4 (Laminektomi + SCl + Metil-prednisolone), Grup 5 (Laminektomi + SCl + Sildenafil + Metil-prednisolone) olarak, her biri 7 rat içeren beş gruba ayrıldı. Tüm ratlara T3-T4 laminektomi uygulandı. SCI + tedavi gruplarına anevrizma klipsi (Yaşargil, 180 gr closing force) kullanılarak 30 saniye spinal cord üzerine tutularak, omurilik hasarı oluşturuldu. Uygulamaların bitiminden 24 saat sonra tüm gruptaki fareler yüksek doz barbitürat ile sacrifiye edilerek süratle cerrahi biyopsi işlemi ile travma oluşturulan bölgeden spinal kord kesiti histopatolojik değerlendirme için alındı. Bu çalısmada travmatik spinal kord hasarı sonucunda meydana gelen iskeminin, sildenafil ve metilprednizolon tedavisi sonrası meydana gelen histopatolojik değişiklikler üzerine olan etkisi incelendi. Elde ettiğimiz veriler sildenafilin nöroprotektif etkisi histopatolojik incelemede anlamlı bir farklılık göstermezken, Drummond-Moore skorlamasında motor fonksiyonlarda anlamlı bir iyileşme olduğunu göstermiştir. Sildenafilin spinal kord hasarında motor fonkisyonlardaki bu anlamlı iyileşmenin insan üzerinde çalışmalar yapılmadan önce, ratlarda daha ileri tetkiklerle yan etkileri ve güvenli doz aralıkları çalışılmalıdır.
Deneysel spinal kord travmasında alfa-lipoik asidin nöroprotektif etkilerinin metilprednizolone ile karşılaştırmalı incelenmesi
Spinal kordun travmatik ve iskemik yaralanmaları primer ve sekonder mekanizmalarla oluşan doku hasarının nörolojik fonksiyon bozukluğunun gelişiminde etkindir. Monoaminler, serbest radikaller, nöropeptitler, araşidonik asit metabolitleri ve ekstraselüler Ca değişiklikleri erken dönem iskemi gelişiminde etkilidir ve ilerleyici doku iskemisi sekonder hasarın ana nedenidir. İskeminin geciktirilmesi tedavinin esasıdır. Alfa-Lipoik asitin diyabetik nöropatide noroprotektif ajan oldugu bilinmektedir. Spinal cord yaralanmalarinda Alfa-Lipoik asitin etkileri çalışılmamıştır. Bu calismada alfa-lipoik asidin noroprotektif etkilerinin varligi, ozellikle Metil-Prednizolone ile karsilastirmali olarak ortaya koymayi amacladık.METOD: 50 adet Sprague Dawley cinsi rat 5 gruba (n=10) ayrılarak Tator metodu ile spinal kord travması oluşturuldu.GrupI: Sadece laminektomi grubu, GrupII: Laminektomi +spinal cord injury (SCI) grubu, GrupIII: Laminektomi + SCI +alfa-lipoik asit (ALA)(100mg/kg), GrupIV: Laminektomi + SCl + Metil-prednisolone (30 mg/kg), GrupIV: Laminektomi + SCl + ALA + Metil-prednisolone grubu. Uygulamalardan 24 saat sonra tüm ratlardan Ketamin anestezi altında kan alındı hemen sonra spinal cord hasarlı bölgesinden biyokimya ve histopatolojik materyaller alındı.SONUÇ: Spinal cord hasarı yapılmış ratların plejik olduğu görüldü. Motor fonksiyonda Gruplar arasında bir değişiklik görülmedi. Anti oksidan değerlerin gruplar içinde karşılaştırılmasında GrupI ile ALA verilmiş grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p<0.05). ALA verilen grup ile Metilprednizolon verilen grup arasında oksijen radikallerinin anlamlı olarak azaldığı görülmüştür. En dikkat çekici farklılık monoterapi verilen grup ile kombine tedavi verilen grup arasında oluşmuştur (p<0.05). Histopatolojik incelemede kombine tedavi verilen grupta vazodilatasyonun daha fazla olduğu görülmüştür. Sonuçlarımız ratlarda spinal cord travması sonrası verilen Alfa Lipoik asidin anti oksidan oluşumunu azalttığını göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Spinal cord injury, Alfa-lipoik, Metil-prednisolone, oksijen radikalleri
Ratlarda geçici anevrizma klibine bağlı karotis damar hasarı üzerine pirasetamın histopatolojik etkileri
Biz bu çalışmamızda geçici anevrizma klibine bağlı olarak gelişen vasküler hasarların azaltılmasında veya önlenmesinde pirasetamın etkinliğini ölçmeyi amaçladık. Bu amaçla 35 adet dişi rat üzerinde çalışma yapıldı. Ratlar 5 gruba ayrıldı. 4 grupta sağ A.carotis communis'lere Yaşargil düz geçici anevrizma klibi uygulandı ve 4. ve 5. gruplarda kliplemeye ilaveten 3 gün boyunca pirasetam ilacı uygulandı. Endotel ve damar düz kas tabakası histopatolojik olarak incelenerek sınıflandırıldı. Sonuçta geçici anevrizma kliplemesine bağlı olarak meydana gelen endotel ve damar düz kas tabakasında hasarı önlemeye ya da hafifletmeye yönelik pirasetam uygulaması istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.Anahtar Kelimeler : Geçici anevrizma klibi, A. Carotis communis, vasküler hasar, pirasetam, endotelial hasar, damar düz kas hasarı
İntrakranial cerrahi sırasında kullanılan hemostatik matriksin serebral arterler üzerinde vazospazmik etkisi
Amaç: Bu çalışmada, trombin içeren hemostatik matriksin rat baziler arteri üzerine vazospazmik etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada 28 adet Wistar Albino türü dişi rat kullanılmıştır. Ratlar randomize olarak dört gruba ayrılmıştır. Grup I (kontrol grubu) hiçbir cerrahi işlem uygulanmadan sakrifiye edilmiştir. Grup II'deki ratlarda sisterna mangaya, 0,1 ml otolog nonheparize arteriyel kan enjeksiyonu yapılmıştır. Grup III?deki ratlarda sisterna mangaya, 0,1 ml hemostatik matriks enjeksiyonu yapılmıştır. Grup IV? teki ratlarda sisterna mangaya, eşit miktarda karıştırılmış 0,1 ml otolog nonheparize arteriyel kan ve hemostatik matriks enjeksiyonu yapılmıştır. Grup II, Grup III ve Grup IV? teki ratlar, cerrahi işlemi takiben 48. saatte sakrifiye edilmiştir. Ratların baziler arterlerinden üst, orta ve alt olmak üzere üç kesit alınmıştır. Bu kesitler ışık mikroskopu altında fotoğraflandıktan sonrası bilgisayar programı yardımı ile kesit alanları ölçülmüş ve üç kesitin ortalaması alınmıştır. Baziler arter ortalama kesit alanı ölçümleri One-Way ANOVA varyans analizi ve Post Hoc Tukey ikili karşılaştırma testi ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Dört grubun ortalama baziler arter kesit alanları, One-way ANOVA varyans analiz testi ile değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Gruplar, Post Hoc Tukey ikili karşılaştırma testi ile değerlendirildiğinde; yalnızca kontrol grubu (Grup I) ile deneysel subaraknoid kanama (SAK) oluşturulan grubun (Grup II) ortalama baziler arter kesit alanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Grup II, Grup III ve Grup IV`ün ortalama baziler arter kesit alanlarının, Grup I (kontrol grubu) ortalama baziler arter kesit alanına göre sırasıyla %36, %19 ve %22 azaldığı izlenmiştir. Sonuç: Trombin içeren hemostatik matriksin, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da, rat baziler arteri üzerinde vazospazmik etki yaptığı ortaya koyulmuştur. Kranial cerrahilerde kullanılırken hemostatik matriksin trombin içeriği nedeniyle, serebral arterler üzerinde vazospazmik etkisinin olabileceğinin akılda tutulması gerekmektedir.
Ratlarda implant ilişkili spinal enfeksiyonun önlenmesinde kolloid gümüş solüsyonunun etkisinin incelenmesi
AMAÇ: Ratlarda implant ilişkili spinal enfeksiyonun önlenmesinde kolloidal gümüş solüsyonunun etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Wistar suşu 35 albino dişi rat randomize olarak beş gruba ayrılmıştır ve hepsine lumbar 5 laminektomi uygulanmıştır. Grup I' deki ratlar laminektomi dışında herhangi bir işlem görmemiştir. Diğer grupların operasyon sahalarına 108 CFU / 1 cc Metisilin Dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) suşu inoküle edilmiştir. Grup II'ye (kontrol grubu) MRSA inokülasyonu dışında başka bir işlem yapılmamıştır. Grup III'teki ratların operasyon sahasına titanyum implant yerleştirilip serum fizyolojik ile yıkama yapılmış, Grup IV'teki ratların operasyon sahasına kolloidal gümüş solüsyonu ile yıkama yapılmış, Grup V' teki ratların operasyon sahasına ise titanyum implant yerleştirilip kolloidal gümüş solüsyonu ile yıkama yapılmıştır. Yedi gün sonra sakrifiye edilen ratların operasyon bölgesinden alınan dokuların mikrobiyolojik incelemesi yapılmış ve tüm doku örnekleri bakteri sayısı CFU (Colony Forming Unit) / gr olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar Mann-Whitney-U ve Kruskal-Wallis testleri ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Dört grubun bakteri sayıları Kruskal-Wallis analiz testi ile değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p:0.018). Kontrol grubu (Grup II) ile karşılaştırıldığında sadece titanyum implant yerleştirilip kolloidal gümüş solüsyonu ile yıkama yapılan grup (Grup V) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. (p:0.013). Titanyum implant yerleştirilen ve serum fizyolojik ile yıkama yapılan grup (Grup III) ile titanyum implant yerleştirilip kolloidal gümüş solüsyonu ile yıkama yapılan grup (Grup V) arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p:0.025) SONUÇ: İmplant yerleştirilen iki grup arasında serum fizyolojik ve kolloidal gümüş solüsyonu ile yıkama karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur ancak, spinal cerrahi pratiğinde kolloidal gümüş solüsyonlarının kullanımından önce toksisite ve yan etkileri içeren araştırmalar yapmanın mutlaka gerektiğini düşünmekteyim. ANAHTAR KELİMELER: Rat, Enfeksiyon, Titanyum İmplant, Kolloidal Gümüş
Dokuz Eylül Wniversitesi Zöroşirurji Kliniği'ndeki meningiom olgularının retrospektif analizi
Amaç: Meningiomlar santral sinir tümörlerinin yaklaşık üçte birini oluşturan, en sık görülen benign intrakranial tümörlerdir. Erişkindeki primer beyin tümörlerinin 30%'nu oluşturmaktadır. Bu tümörlerin klinik, histopatolojik ve radyolojik olarak kendine has özellikleri vardır. Meningiomlar ile ilgili literatürdeki çalışmalar ayrıntılı olarak incelendiğinde, olgu sayısı fazla olan ve kaynak kitaplara referans teşkil eden yayınların pek çoğunun olgulara ait sınırlı bilgiler içerecek şekilde yapılan çalışmalar olduğunu görebiliriz. Biz olgulara ait kapsamlı bilgiler ile intrakranial meningiom olgularını retrospektif olarak inceledik. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2008- 31 Aralık 2016 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniği'nde intrakranial kitle nedeniyle opere edilen patoloji sonucu "meningiom" olarak gelen toplam 206 olgudan araştırmaya dahil edilecek bilgilere ulaşılabilen 144 olgu çalışmaya dahil edildi. Bu olguların demografik, klinik, radyolojik, patolojik, tedavi ve takip bilgileri incelenmiş ve istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahiledilen 144 olgudan 102 (70,8%) olgu kadın, 42 (29,2%) olgu erkek olarak tespit edilirken bu olguların tanı konulan yaş ortalaması ise 54,45± 12,64 (yaş aralığı 27-78) olarak hesaplanmıştır. Çalışmamızda 61 (42,4%) olguda kronik bir hastalık olduğu, 44 (30,6%) olguda sigara kullanımı, 40 (27,8%) olguda meningiom dışında ameliyat öyküsü, 18 (12,5%) olguda ek kanser hastalığı, 4 (2,8%) olguda preoperatif dönemde meningiom dışı bir sebeple radyoterapi öyküsü, 4 (2,8%) olguda kafa travması öyküsü olduğu görüldü. Çalışmamızdaki olguların histopatolojik incelemesi 2007 Dünya Sağlık Örgütünün sınıflamasına göre yapılmıştır. Bu sınıflamaya göre 107 (74,3%) olgu derece I tipik meningiom, 35 (24,3%) olgu derece II atipik meningiom, 2 (1,4%)olgu derece III anaplastik-malign meningiom olarak bulunmuştur. Çalışmamızdaki olgular lokalizasyonları açısından değerlendirildiğinde 63 (43,8%) olgunun kafatabanı yerleşimli olduğu görüldü. Olguların lokalizasyon dağılımları 49 (34%) olgu konveksite, 22 (15,3%) olgu falks, 20 (13,7%) olgu parasagittal, 14 (9,7%) olgu sfenoid kanat, 7 (4,9%) olgu olfaktor oluk, 7 (4,9%) olgu sfenoorbital, 6 (4,2%) olgu cerebellum, , 6 (4,2%) olgu sellar/parasellar, 5 (3,5%) olgu serebellopontin köşe, 5 (3,5%) olgu tentorial, 3 (2,1%) olgu intraorbital olarak bulunmuştur. Olgular radyolojik bulgular açısından değerlendirildiğinde 45 (31,3%) olguda kalsifikasyon, 85 (59%) olguda ödem, 36 (25%) olguda dural tail, 5 (3,5%) olguda multiplmeningiom, 4 (2,8%) olguda en plak saptanmıştır. Kemik değişiklik olan 50 (34,7%) olgudan, 47 (32,6%) olguda kemikte hipertrofik değişiklikler, 3 (2,1%) olguda litik kemik değişiklikler görülmüştür. Manyetik rezonans görüntüleme sekanslarının gri cevhere göre dağılımında ise T1 sekansında 49 (34%) olguda hipointensite, 79 (54,9%) olguda izointensite, 16 (11,1%) olguda hiperintensite, T2 sekansında 32 (22,2%) olguda hipointensite, 43 (29,9%) olguda izointensite, 69 (47,9%) olguda hiperintensite saptanmıştır. Olgular postoperatif iyileşme durumuna göre incelendiğinde 49 (34%) olguda şikayetlerinin aynı kaldığı, 79 (54,9%) olguda şikayetlerin iyileştiği, 16 (11,1%) olguda şikayetlerin kötüleştiği görülmüştür. Hastaların postoperatif ve preoperatif değerleri karşılaştırıldığında postoperatif ortalamanın yükseldiği görülmektedir. Meningiomların eksizyon oranları Simpson derecelendirme sistemine göre incelendiğinde 47 (32,6%) olgunun Simpson derece 1, 65 (45,1%) olgunun Simpson derece 2, 20 (13,9%) olgunun Simpson derece 3 olduğu, 12 (8,4%) olgunun Simpson derece 4 olduğu görülmüştür. Olgular postoperatif komplikasyonlar açısından değerlendirildiğinde, 7 (4,9%) olguda yara yeri, 1 (0,7%) olguda menenjit, 4 (2,8%) olguda bos kaçağı, 2 (1,4%) olguda epidural hematom, 3 (2,1%) olguda intraserebellar hematom, 3 (2,1%) olguda abse, 1 (0,7%) olguda hidrosefali ve 2 (1,4%) olgununda postoperatif hastanedeki takiplerinde ex olduğu tespit edilmiştir. Olguların hastanede yatış süreleri değerlendirildiğinde, ortalama yatış süresi 12,31± 34,17 gün olarak tespit edilmiştir. Takip süreleri açısından değerlendirildiğinde takip süresi ortalama 26,17± 27,52 ay olarak tespit edilmiştir. Postoperatif takiplerde 5 (3,5%) olguda rekürrens tespit edilmiştir. Postoperatif takiplerde toplam 16 (11,2%) olguya radyoterapi uygulanmıştır. Sonuç: Bu çalışma olgulara ait kapsamlı bilgiler içermesiyle ve istatistiksel verileri ile literatüre katkı sağlayacaktır ancak ileride meningiomlarla ilgili genetik ve moleküler parametrelerle prospektif çalışmaların yapılması gerekmektedir.
Servikal dejeneratif disk hastalığında matriks metalloproteinazların ekspresyonunun immünhistokimyasal olarak araştırılması
Dejeneratif disk hastalığı, altta yatan fizyopatolojik mekanizmaları tam olarak aydınlatılamamıs olsa da, disk yapısındaki vasküler, biyokimyasal ve anatomik değisikliklerle iliskilidir. Intervertebral diskin fonksiyonel özelliklerini, ekstraselüler matriksin (ESM) yapısı ve bütünlüğü sağlar. Đntervertebral disk dejenerasyonu süresince, normal matriks sentezi azalırken disk matriksinin yıkımı artar. Matriks metalloproteinazlar gibi matriks yıkıcı enzimlerin disk dokusunun yıkımında önemli bir rol oynadığına inanılmaktadır. Bu çalısmada, 20 servikal disk hernisi tanısı olan hastadan alınan 20 adet servikal disk materyali ve kontrol grubu olarak 17 taze kadavradan alınan 34 disk materyali kullanılarak dejenere disklerde, MMP-1, 3, 9 ve TIMP-1 varlığı immünhistokimyasal olarak ortaya koyuldu. Đmmünpozitif hücreler morfometrik analiz yöntemi ile değerlendirildi. Thompson grade 3-4-5 olan hastalar çalısmaya dahil edildi. Spesimenlere histolojik olarak dejenerasyon skorlaması yapıldı. Mann-Whitney U testi ve lineer regresyon testleri kullanılarak yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda hasta grubunun anlamlı olarak daha dejenere olduğu ayrıca Thompson dejenerasyon skorları ile histolojik dejenerasyon skorları arasında anlamlı iliski olduğu saptandı. MMP-1, 9 ve TIMP-1 düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna oranla anlamlı derecede yüksek bulundu. MMP-3 düzeylerinde anlamlı bir farklılık saptanmadı. Literatürde ilk kez servikal bölgede kullanılan Thompson gradelemesi ile dejenerasyon arasında iliskinin varlığı gösterilen bu çalısma ile Thompson skorlamasının servikal bölgede de kullanılabileceğini düsünüyoruz. Ayrıca matriks metalloproteinazların dejenere disklerde kontrol grubuna oranla yüksek saptanması MMP'lerin servikal disk dejenerasyonunda da rol oynadığını göstermektedir. MMP'lerin, dejenere disklerde belirgin olarak yüksek olması, lomber bölgede olduğu gibi servikal disklerde de MMP'lerin disk matriksini yıkıcı etkisinin sözkonusu olduğunu gösteriyor. Bu çalısmaların en önemli özelliği ise matriks yıkımında rol alan enzimleri hedef alan dejenerasyonu önleyici tedavi edici ajanlar için ön çalısmalar olusturmalarıdır.
Deneysel travmati̇k omurilik yaralanması modelinde minosiklinin nöroprotektif etkinliğinin araştırılması
Travmatik omurilik yaralanması (TOY), yüksek morbidite ve mortaliteye sebep olan önemli bir sağlık sorunudur. Travma sonrası ortaya çıkan fonksiyon kaybı, hem birincil yaralanmaya hem de birincil yaralanmanın tetiklediği ikincil yaralanma mekanizmalarına bağlıdır. Biz de çalışmamızda, minosiklin tedavisinin deneysel ikincil omurilik yaralanmasındaki nöroprotektif etkinliğini inceledik. Çalışma, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Etik Kurulu'nun izniyle Başkent Üniversitesi Deney Hayvanları Araştırma Merkezi'nde gerçekleştirildi. Toplam 80adet Spraque-Dawley sıçan 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubu dışındaki deneklere, modifiye Allen ağırlık düşürme yöntemiyle torakal 9-10 standart omurilik yaralanması uygulandı. Travma grubunda omurilik yaralanması oluşturuldu fakat herhangi bir tedavi verilmedi. Tedavi gruplarına intravenöz ve intraperitoneal olmak üzere iki çeşit minosiklin tedavisi verildi. Minosiklin tedavisinin lipid peroksidasyonu (MDA, GSH), apopitoz (TUNEL), ultrastrüktürel yapı (EM, IM) ve fonksiyonel değerlendirme (BBB, Eğik düzlem) üzerine olan etkisinin erken ve geç dönem sonuçları araştırıldı. Çalışmamızda minosiklin tedavisinin, lipid peroksidasyonunu azaltarak hasarlanmış omuriliği oksidatif stresten koruduğu, geç dönemde daha belirgin olmak üzere hem erken hem geç dönemde apopitozu azalttığı, omurilik ultrastrüktürel yapısını erken dönemde belirgin derecede koruduğu tespit edildi. Yapılan davranış analizinde, tedavi alan grupta arka ayak fonksiyonlarında belirgin bir düzelme saptandı. İntravenöz ve intraperitoneal tedavi grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Bu çalışma sonucunda minosiklin tedavisinin, ikincil yaralanma mekanizmalarının birçoğu üzerinde nöroprotektif etkinlik göstererek fonksiyonel iyileşmeye katkıda bulunduğu tespit edildi. Deneysel modellerde minosiklinin nöroprotektif etkinliği ile elde edilen tatminkar sonuçlar, travmatik omurilik yaralanmasının klinik tedavisi için gelecek vaat etmektedir.
Ratlarda travmatik alt torasik omurilik yaralanmasında insan kaynaklı mezenkimalkök hücre tedavisi ve sonuçlarının değerlendirilmesi
Travmatik omurilik yaralanması (TOY), yüksek morbidite ve mortaliteye sebep olan önemli bir sağlık sorunudur. Travma sonrası ortaya çıkan fonksiyon kaybı, hem birincil yaralanmaya hem de birincil yaralanmanın tetiklediği ikincil yaralanma mekanizmalarına bağlıdır. Son yıllarda TOY' nda kök hücre kullanımının umut verici sonuçlar vermiştir. TOY' nda farklı kaynağı olan nöronal progenitör hücreler (NPC), nöronal kök hücreler (NCS'ler), embriyonik kök hücreler (EKH) veya mezenkimal kök hücre (MKH)' ler kullanılmaktadır. Biz çalışmamızda, ratlarda travmatik alt torasik omurilik yaralanmasında insan kaynaklı MKH tedavisi ve sonuçlarını inceledik Çalışma, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Etik Kurulu'nun izniyle Başkent Üniversitesi Deney Hayvanları Araştırma Merkezi'nde gerçekleştirildi. Toplam 60 adet Spraque-Dawley sıçan 6 gruba ayrıldı. Kontrol grubu dışındaki deneklere, modifiye Allen ağırlık düşürme yöntemiyle torakal 9-10 standart omurilik yaralanması oluşturuldu. Travma grubuna omurilik yaralanması oluşturuldu fakat herhangi bir tedavi verilmedi. Tedavi gruplarında travma oluşan bölgelerine insan kaynaklı MKH'ler verildi. Kök hücre tedavisinin inflamasyon derecesi ve fibrozis derecesi ile spinal dural tabakası gösterilerek direkt differensiasyonuna ve fonksiyonel değerlendirme (BBB, Eğik düzlem) üzerine olan etkisinin hiperakut ve akut dönem sonuçları araştırıldı
Ligamentum flavum hipertrofisi olan ve olmayan hastalarda COX-2, IL-15, IL-8, TNF-ALFA, IL-1 beta, IL-6, IL-1 alfa genlerinin ekspresyonları
Lomber spinal dar kanal (LSDK), yaşlı populasyondaki en sık omurga bozuklarından birisidir. LF hipertrofisi LSDK etyopatogenezinde önemli bir rol oynamaktadır. İnflamatuar ajanların ligamentum flavum hipertrofisine ve artmış skar dokusu oluşumuna sebep olmaktadır. Bu projenin amacı histopatolojik olarak hipertrofiye uğramış ligamentum flavum dokusunda, inflamatuar süreci etkileyen genler olan COX-2, IL-15, IL-8, TNF-alfa, IL-1 beta, IL-6, IL-1 alfa 'nın histopatolojik olarak normal olan ligamentum flavum dokusuna göre ekspresyonunun değişimini araştırmaktır. Operasyon esnasında kontrol grubu 25 lomber dar kanal ve 25 lomber disk herniasyon tanısı olan kontrol grubundan alınan ligamentum flavum örnekleri histolojik çalışma için elde edilmiştir. Masson trichrome boyasıyla LDH ve LSDK gruplarında fibrozis derecelendirmesi yapılmıştır. LSDK ve LDH gruplarından alınan ligamentum flavum örneklerinin bir kısmında inflamatuar sitokinlerin, COX-2, IL-15, IL-8, TNF-alfa, IL-1 beta, IL-6, IL-1 alfa genlerinin RNA izolasyonu yapıldı. İzole edilen RNA moleküllerinin kalitatif ve kantittif analizleri sonrasında cDNA sentezi gerçekleştirildi. Semikantitatif RT-PCR yöntemi ile COX-2, IL-15, IL-8, TNF-alfa, IL-1 beta, IL-6, IL-1 alfa ve housekeeping gen olarak kullanılan alfa aktin'nin ifadelenmesi analiz edildi. LSDK ve LDH gruplarında bu sitokinlerin ifadelendiğini gördük. LSDK ve LDH grubunda COX-2, IL-15, IL-8, TNF-alfa, IL-6 ve IL-1 alfa'nın benzer şekilde ifadelenmesine rağmen, LSDK grubunda LDH grubuna göre IL-1 beta'nın baskılandığını tespit ettik. İnflamatuar sitokinlerin ligamentum flavum hipertrofisindeki etkileri açıklığa kavuşturulmalıdır.
Perkütan vertebral güçlendirme tekniklerinin radyolojik ve klinik olarak etkinliğinin retrospektif analizi
Günümüzde ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte vertebra kompresyon kırıkları insidansı muhakkak artış gösterecektir. Semptomatik kırıkların çoğu medikal tedaviye cevap vermemektedir. Medikal tedaviye rakip olabilecek en iyi cerrahi yöntem perkütan vertebral güçlendirme teknikleridir. Vertebroplasti (PVP) ve kifoplasti (PKP) olmak üzere iki tip perkütan güçlendirme tekniği vardır. Osteoporoz, travma veya tümör nedeniyle oluşan vertebra kompresyon fraktürlerinde vertebrayı güçlendirmek için kullanılan minimal invaziv işlemlerdir. Bu çalışmada amaç; Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirürji Anabilim Dalı Ankara hastanesinde 2002-2016 yılları arasında vertebra kompresyon fraktürü olan 352 hastaya uygulanan perkütan güçlendirme tekniklerinin radyolojik ve klinik olarak etkinliğinin retrospektif olarak incelenerek sonuçlarının değerlendirilmesidir Hastaların ağrıları vizüel analog skala (VAS) ile değerlendirilecektir. Hastaların yaş, cinsiyet, ağrı süresi, kırık vertebra sayısı ve düzeyleri, kifoz açısı gibi parametreler inceleme için kaydedilip ayrıca işlem sırasında kullanılan sement miktarı, vertebra yükseklik oranları vertebra dışına sement kaçışının olup olmadığı, preoperatif veya postoperatif dönemde gelişen komplikasyonlar göz önünde bulundurulacaktır. Medikal tedaviye cevap alınamayan vertebra kompresyon kırıklarında özellikle ağrının giderilmesinde ve vertebranın çökme miktarının artırılmasında yapılan perkütan güçlendirme tekniklerinin, konservatif ve diğer major cerrahi tedavilere göre semptomları daha kısa sürede geçirmesi ve komplikasyonlarının daha az görülmesi avantajlarıyla ön plana çıkması planlanmaktadır.
Yatarak ve ayakta çekilen nötral lumbosakral ve dinamik lumbosakral grafilerin radyolojik instabilite açısından değerlendirilmesi
Giriş: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı kliniğine 2014 yılında başvuran bel ağrısı olan 48 spondilolistezis ve dejeneratif disk hastalığı saptanan hastaların preoperatif çekilen lomber radyografileri değerlendirilmiştir. Amaç: Bu çalışmamızın amacı lomber segmental instabilitenin ayakta ve yatarak nötral pozisyonda çekilen lumbosakral grafilerin sagittal planda kayma miktarının ve kayma yüzdesinin, fleksiyon ve ekstensiyon postürlerinde çekilen radyografik incelemelerle karşılaştırılması ve ayakta nötr pozisyonda lateral radyografilerin (fizyolojik aksiyel yüklenmeyle lomber bölgeye etkiyen kuvvetin) instabilite için tanı koydurucu özelliği araştırılacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 51 lomber dejeneratif segmentin ayakta, yatarak, fleksiyon, ekstansiyon grafilerinin sagittal planda kayma yüzdesi, kayma miktarı ve ortalama disk mesafeleri hesaplandı. Ölçümler tek hekim tarafından 2 kez yapılarak saptanan değerlerin ortalamaları alındı. İstatistiksel analiz PASW statistics programı kullanılarak yapıldı. Sonuç: Ayakta ve yatarak çekilen lateral nötral grafilerde izlenen kayma yüzdeleri arasındaki fark ile fleksiyon ve ekstansiyon grafilerinde izlenen kayma yüzdeleri arasındaki fark arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon izlenmiştir. Bu da hastaların sadece ayağa kalkmasıyla lomber vertebraya uygulanan aksiyel yükün instabil segmentte belirgin bir harekete neden olduğunu göstermektedir
Kronik subdural hematomlu olgularda hematoma komşu beyin parankiminde operasyon öncesi ve sonrası difüzyon ve perfüzyon manyetik rezonans görüntüleme bulgularının değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada, kronik subdural hematomlu olgularında, hematoma bağlı kronik bası sonucunda komşu parankim dokuda gelişebilecek mikrosirkülatuar bulguların bası kalktıktan sonra erken ve geç dönemdeki radyolojik ve klinik düzelme eğrisinin değişikliklerini tanımlamak amaçlandı. Metod: 2013 –2014 tarihleri arasında kronik subdural hematom nedeniyle opere edilen 25 hasta incelendi. Olgularda MRG difüzyon, perfüzyon akım ve volüm çekimleri General Electric marka 8 tesla MRG cihazı ile yapıldı. Bulgular: Hematomlar, burr hole ve kraniotomi olarak iki farklı cerrahi teknikle boşaltıldı. Hastaların, difüzyon, perfuzyon, şift, kanama kalınlığı, yaş, cinsiyet, sağ ve sol ayrımı, cerrahi teknik parametreleri incelenmiştir. Her iki teknikte de, kanama, şift, difüzyon ve perfüzyon MRG değerleri postoperatif geç dönemde, preoperatif ve postoperatif erken döneme göre düzelme göstermiştir. Postoperatif erken dönem değerleri preoperatif değerlere göre düzelme göstermiştir. Burr hole ile drenaj yöntemi uygulanan olgularda, düzelmenin daha hızlı ve etkin olduğu gözlenmiştir. Sadece perfüzyon MRG ölçümlerinde postoperatif erken dönem değerleri preoperatif değerlere göre düşme göstermiştir. Sonuç: Hematomun cerrahi boşaltılması sonucu, tüm hastalar klinik ve radyolojik değerlendirme olarak fayda görmüştür. MRG görüntülemenin subdural hematomlarda kullanımı özellikle ayırıcı tanıda sürprizler yaşamamak için ve hastaların klinik takipleri için BBT'den değerlidir
Malign hemisferik inmelerde dekompresif kraniektominin prognoz, yaşamsal disabilite ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
Amaç: MHİ'ler önemli bir sağlık problemi olup mortalite oranları %80 kadar yüksektir. Konservatif tedaviler bu klinik tabloda yetersizdir. Biz bu çalışmada MHİ'lerde DC'nin hastaların prognozları, disabiliteleri, günlük yaşamsal aktiviteleri ve yaşam kaliteleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini ve cerrahinin sonuçlarını etkileyen parametrelerin belirlenmesini amaçladık. Metod: Retrospektif olarak AÜTF hastanesi Nöroşirurji Kliniği'nde 2000 ile 2015 yılları arasında MHİ tanısı ile DC uygulanan toplam 40 hastanın demografik, nörolojik ve radyolojik kayıtları incelenmiş ve bu parametrelerin hastaların cerrahi sonrası prognozu, disabiliteleri, günlük yaşamsal aktiviteleri ve yaşam kaliteleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bulgular: Hastaların hemisfer dominansisi, preop GKS skoru, anizokori varlığı, shift miktarı ve ek hastalık varlığı prognoz üzerinde etkilidir. Operasyona alınma zamanı hastaların disabiliteleri üzerinde etkilidir. Hastaların yaşı ve operasyona alınma zamanları günlük yaşamsal aktivitelerindeki yetilerinde önemlidir. Hastaların ek hastalık durumu ve operasyona alınma zamanları yaşam kaliteleri üzerinde etkilidir. Sonuç: Preoperatif GKS skoru, anziokori ve ek hastalık varlığı, alınan preoperatif görüntülerde orta hat yapılarındaki kayma miktarı ve hemisfer dominansisinin prognoz üzerinde olumlu etkisi vardır. Hastaların diasbilitelerinde operasyona alınma zamanı etkilidir. Tanıdan sonraki ilk 48 saatte DC'ye alınan hastaların disabiliteleri daha düşüktür. Altmış yaşın altında olan ve tanı aldıktan sonraki ilk 48 saatte cerrahiye alınan hastaların günlük yaşamsal aktivitelerindeki yetileri daha yüksektir. Yaşam kalitesi ölçümlerinde operasyona alınma zamanı fiziksel işlev, vitalite ve genel sağlık skorları üzerinde etkilidir. Tanı aldıktan sonraki ilk 48 saatte cerrahiye alınan hastaların fiziksel işlevleri, yaşamsallıkları ve kendi sağlık değerlendirmeleri daha iyidir. Hastaların bedensel ağrı ölçümlerinde ek hastalık varlığı etkilidir. Ek hastalığı olan hastaların bedensel ağrı toleransları daha yüksektir. Hastaların SF-36 kullanarak yapılan fiziksel sağlık özet skalası analizinde, operasyona alınma zamanının etkili olduğu görülmüştür. Tanı aldıktan sonraki ilk 48 saatte cerrahiye alınan hastaların fiziksel sağlık özet skalası skorları daha yüksek olup, cerrahi sonrası dönemde bu hastaların fiziksel aktivite yetileri daha iyi korunmuştur
Ratlarda deneysel serebral iskemi modelinde iskemi sonrası anjiogenetik faktör salınımı ve serebral anjiogenezise etkisinin değerlendirilmesi
Amaç: Ratlarda serebral arterlerden karotid arterlerin kapatılarak beslediği alanda en önemli anjigenik faktör olan VEGF ekspresyonunu ve kandaki reseptörleri sVEGFR-1 ve sVEGFR-2 değerleri kullanılarak anjiogenik aktivite araştırılmış, arteriovenöz malformasyonun(AVM) tekrarlamasında sadece besleyici arterin kapatılması sonrası gelişen durumun rekanalizasyon değil revaskülarizasyon olduğunun gösterilmesi amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Wistar Albino türü 18 adet dişi rat rastgele 3 gruba ayrıldı ve her grupta 6 rat kullanıldı. Deneklerde, cerrahi işlem öncesi 35 mg ketamin ve 5 mg ksilazin verilerek anestezi sağlandı ve kuyruk venlerinden kan örnekleri alındı. Grup 1 (sham): Sadece boyun orta hat insizyonu yapıldı. Grup 2: Sağ karotid arter 3/0 ipek ile bağlanarak oklüde edildi. Grup 3: Sağ karotid arterin kapatılmasını takiben sol karotid arter Yaşargil anevrizma klibi (Aesculap FE 721 K) ile 10 dakika süreyle geçici olarak oklüde edildikten sonra klip kaldırılıp işlem sonlandırıldı. Cerrahi işlem sonrası 10. gününde tekrar kuyruk venlerinden kan alındıktan sonra sakrifiye edilip ratların beyinleri çıkarıldı. Çıkarılan beyin dokusunda immunohistokimyasal boyama yöntemiyle VEGF ekspresyonu, cerrahi işlem öncesi ve sonrası alınan kan örneklerinde sVEGFR-1 ve sVEGFR-2 değerleri Elisa yöntemi ile değerlendirildi.Bulgular: Serebral arterleri kapatılan gruplarda VEGF ekspresyonunda yükselme, cerrahi işlem sonrası VEGF'ün kompetetif reseptörü sVEGFR-1 değerlerinde anlamlı düşme ve anjiogenezde etki mekanizması net bilinmeyen sVEGFR-2 değerlerinde yükselme saptandı.Sonuçlar: Serebral besleyici arterlerin kapatılması sonrası, distalinde anjiogenik faktörlerin anjiogenezi uyarması ve yeni damar oluşumunun kanıtlarının bulunması AVM'larda endovasküler veya cerrahi yöntemlerle besleyicilerin kapatılmasının tedavide yeterli olmadığını ve AVM'ların tekrarlamasında rekanalizasyonun değil revaskülarizayonun sorumlu tutulması gerektiği ve embolizasyon ile AVM'un tedavi edilemiyeceği kanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Anjiogenez, Vasküler endotelyal growth faktör, arteriovenöz malformasyon, revaskülarizasyon
Lomber stenozlu hastalarda faset eklem enjeksiyonun lomber aks ve klinik bulgular üzerine etkisi
AMAÇ Lomber stenozu olan hastalarda faset enjeksiyonu sonrası lomber lordoz değişikliklerinin tespiti ve ağrıdaki azalmayla arasında korelasyon varlığının ortaya konulması planlanmıştır. METOD Eylül 2011 - Ocak 2013 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniğince Lomber Spinal Stenoz (LSS) nedeniyle faset eklem enjeksiyon tedavisi yapılan 33 hastanın kayıtları incelendi. Hastaların ağrı şiddetleri Visual Anolog Skalası (VAS) kullanılarak ölçüldü. Lomber lordoz açısı (LLA) ve lumbosakral açı (LSA) COBB açı ölçüm tekniği kullanılarak yapıldı. İşlem öncesi, 1. hafta, 1. ay, 2. ay ve 6. ay kontrol grafileri alınarak ağrı ve lordoz değişikliğinin zamansal değişimi tespit edildi. BULGULAR Çalışmaya 60 hasta ile başlandı. 11 hasta düzenli kontrollere gelmediği için 16 hasta ise ilerleyen süreçte ek tedaviler aldığı için (Ek medikasyon ve/veya cerrahi operasyon) çalışma dışında bırakıldı. Çalışmanın sonuna kadar 33 hasta takip edildi. 1. İşlem öncesi yapılan Visual Anolog Skalası (VAS) ağrı derecesi ortalama 8.97 iken, 6. ayda VAS ağrı derecesi ortalama 5,64 düşmüştür. En düşük seviye ise ilk 1 ayda olmaktadır. 2. Çalışmamızdaki hasta gurubunda işlem öncesi Lomber Lordoz Açısının (LLA) ortalama değeri 31,94º olarak bulundu. Zaman içerisinde bu değer artarak 2. ayda en yüksek seviyeye çıkarak 41.36º oldu. Sonrasında tekrar 6. ayda lomber lordozda dikleşme başladı. Verdiğimiz tedavinin ilk 2 ayda maksimum etkiye sahip olduğu ortaya konulmuş oldu. 3. Lateral stenozu olan hastalar enjeksiyon tedavisi sonrasında Lomber Lordoz Açısı (LLA) hızla düzelirken santral stenozu olan hastalarda bu durum izlenmedi. 4. Santral stenozlu olgularda lomber lordoz değişikliği bu enjeksiyon tedavisinden sonra anlamlı olmadı. Santral stenozlu hastaların 6. aydaki Visual Anolog Skalası (VAS) ağrı derecesi de yüksek olarak bulundu. 5. Lateral stenozlu olan hastalarda lomber lordoz değişikliği bu enjeksiyon tedavisinden sonra istatistiksel olarak anlamlı düzelme oldu. Lateral stenozlu hastaların 6. aydaki VAS değerleri işlem öncesi ile sonrası karşılaştırıldığında ise tüm zamanlardaki değerlerle P:0,001?in altında olarak ölçülerek anlamlı olduğu ortaya konuldu. SONUÇ Yaptığımız çalışmada işlem öncesi düzleşmiş olan lomber lordoz, faset eklem enjeksiyon tedavisi sonrası artmaktadır. Hastaların azalan ağrılarıyla korele bir şekilde lomber lordozları da artmaktadır. Bunun sebebi olarak kortikosteroid tedavisi ile sinir kökü üzerinde harabiyet yapan sitokinlerin bölgeden uzaklaşması ve de ağrı mediatörlerinin ortamdan kalmasıdır. Ödemli olan sinir kökünün rahatlaması ve ödemin azalması ile spinal sinirin foramen içerisinde rahatlamaktadır. Bu yüzdendir ki çalışmamızda ortaya konduğu şekilde lateral stenozlu hastalarda bu rahatlama bariz bir şekilde fazladır. Santral stenozlu hastalarda bu rahatlama olamamaktadır. Lateral stenozlu hastalarda 6. aya kadar etkisini gösteren ağrı azalması geçici bir yanıt olmuştur. Süreç içerisinde anti inflamatuar etki ortadan kalkmış ve lomber lordoz tekrar eski halini alarak düzleşmiştir