
16
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Ephestia kuehniella Zell. ,Cadra(Ephestia)cautella Walk. Ve Plodia interpunctella(Hübner) (Lepidoptera:Pyralidae)İle Yumurta Parazitoidi Trichogramma pintoi Voegele( Hymenoptera: Trichogrammatidae) arasındaki bazı biyolojik ilişkiler üzerine araştırma
Bu çalışma kapsamında yumurta parazitoiti Trichogramma pintoi Voegele ile konukçuları Ephestia kuehniella Zell., Cadra(Ephestia)cautella Walk.ve Plodia interpunctella (Hübner) arasındaki biyolojik ilişkiler kıyaslama yapılarak incelenmiştir. Denemeler laboratuarda 20 ± 1 °C, 25 ± 1 °C ve 30 ± 1 °C sıcaklıklarda, % 60 – 70 orantılı nemde 16 saat aydınlık 8 saat karanlık koşullarda gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmanın sonucunda, dişi parazitoitlerin Un güvesi yumurtaları üzerinde daha uzun periyotlarda yaşadıkları, daha fazla oranda yumurta parazitledikleri ve parazitlenen yumurtaların açılma sayılarının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Sıcaklık yükseldikçe Trichogramma pintoi' nin parazitlediği üç farklı konukçu yumurtasının kararma ve açılma sürelerinin azaldığı, ergin dişi yaşam sürelerinin kısaldığı saptanmıştır. Ayrıca dişi parazitoitlerin her üç konukçu üzerinde de 1 yaş grubu yumurtaları daha çok seçtiği ve 25 ± 1 °C sıcaklıkta Cadra(Ephestia)cautella Walk. ve Plodia interpunctella (Hübner)'dan kitle üretimi çalışmalarında alternatif bir konukçu olarak yararlanılabileceği belirlenmiştir.
Marmara Bölgesi'nde soğan, sarımsak, pırasa üretim alanlarındaki virüslerin tanısı, moleküler karakterizasyonu, bazı soğan ve sarımsak genotiplerinin en yaygın virüse karşı reaksiyonlarının belirlenmesi
Bu çalışmada, Marmara Bölgesi (Bursa, Edirne, Kocaeli, Kırklareli, Sakarya ve Tekirdağ) soğan, sarımsak ve pırasa üretim alanlarında Onion yellow dwarf virus (OYDV), Leek yellow stripe virus (LYSV), Garlic common latent virus (GCLV), Shallot latent virus (SLV) ve Iris yellow spot virus (IYSV) 'un belirlenmesi, elde edilen izolatların genotipik yatkınlık düzeylerinin ve genotiplerin en yaygın virüse karşı reaksiyonlarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. 778 adet soğan, sarımsak ve pırasa bitkisinden örnekleme yapılmış ve toplanan örnekler OYDV, LYSV, GCLV, SLV ve IYSV'ye karşı ELISA ve RT-PCR yöntemleri ile testlenmiştir. Yapılan test çalışması sonucunda toplanan örneklerin 372 tanesinin (%47.8) enfekteli olduğu belirlenmiştir. Örneklerin 175 tanesinde (%22.49) OYDV, 26 tanesinde (%3.34) GCLV, 79 tanesinde (%10.15) LYSV, 53 tanesinde (%6.81) IYSV, 39 tanesinde (%5.01) SLV ve enfekteli örneklerin 62 tanesinde (%16.6) karışık enfeksiyon tespit edilmiştir. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü'ne ait 6 adet sarımsak ve 15 adet soğan genotipine Bursa'dan alınan OYDV TR-OK64 (OR923732) izolatı inokule edilmiş, JMP Pro 13 programı kullanılarak istatiksel hesaplamalar yapılmıştır. Bunun sonucunda sarımsak genotiplerinin yaprak uzunluğunda %13.49-23.9, yumru baş boyunda %18.38-28.73, yumru baş çapında %21.88-30.81, yumru baş ağırlığında %23.21-29.14; soğan genotiplerinin yaprak uzunluğunda %12.12-41.04, yumru baş ağırlığında %12.96-48.30, yumru çapında %11.57-30.17, yumru baş boyunda %11.81-31.72 oranında azalma meydana gelmiştir. Filogenetik analiz sonucunda GCLV izolatları %85.2-97, IYSV izolatları %90.4- 97.5, LYSV izolatları %84.6-98.1, OYDV izolatları %74.1-99.8 ve SLV izolatları %78.2-91.7 oranlarında NCBI GenBankasına kayıtlı bazı izolatlarla nükleotid dizilimi bakımından benzerlik göstermiştir.
Karaman'da elma depolarında görülen önemli fungal hastalıklar ve biyolojik mücadelesi
Karaman ili ülkemizde elma üretiminin yanı sıra depolanması açısından da önemli bir yere sahiptir. Elma depolama sürecinde karşılaşılan fungal hastalıklara yönelik kimyasal uygulamalara alternatif mücadele arayışları giderek hız kazanmaktadır. Bu çalışmada, Karaman ili soğuk hava depolarındaki elmalarda görülen fungal hastalıkların tespiti yapılarak, en sık rastlanılan patojene karşı yine elmadan izole edilen epifitik antagonist etmenlerle biyolojik mücadelesi araştırılmıştır. Bu amaçla 2018-2019'da soğuk hava depolarına surveyler gerçekleştirilmiştir. Depolardan alınan çürümüş meyvelerden izole edilen etmenler arasında en sık karşılaşılan Penicillium spp. olmuş, bunu Botrytis cinerea ve Alternaria alternata takip etmiştir. Penicillium türlerinin morfolojik olarak tanılamaları yapılarak, P. digitatum, P. expansum ve P. italicum türleri olduğu saptanmıştır. Moleküler tanılama ile ITS ve β-tubulin genomik bölgelerine göre dizi analizleri gerçekleştirilerek türler doğrulanmıştır. Çalışmada kullanılan epifitik antagonistler soğuk hava depolarından alınan elmalardan izole edilmiş ve bu üç hastalık etmenine karşı in vitro etkinlikleri belirlenmiştir. Üç patojene de etkili bulunan iki epifitik antagonist seçilmiş, Aureobasidium pullulans ve Pantoea agglomerans olarak belirlenmiş ve antagonistlerin in vivo çalışmalarla etkinlikleri değerlendirilmiştir. A. pullulans üç Penicillium türüne karşı etkili olmakla birlikte lezyon gelişimini engellemede istatistiksel olarak fark görülmemiştir. P. agglomerans, P. italicum'un lezyon çapını azaltmada daha başarılı olmuştur. Sonuç olarak, in vivo denemeler sonucunda A. pullulans'ın Penicillium türlerinin meyvede meydana getirmiş olduğu lezyon çapını azatmada daha başarılı olduğu sonucuna varılmıştır.
Marul beyaz çürüklük hastalığı etmeni Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary'ne karşı alternatif savaşım yollarının araştırılmas
Bir kültür bitkisi olan marulun ekonomik açıdan önemli kayıplara neden olabilecek hastalıkları vardır. Bu hastalıklardan en önemlilerinden biri ise etmeni Sclerotinia sclerotiorum olan beyaz çürüklük hastalığıdır. Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary bitki patojenleri arasında en polifag bitki funguslarından ve en yıkıcı patojenlerden biridir. Marul (Lactuca sativa L.)'un ekimini ve verimini sınırlayan toprak kökenli fungal bir hastalıktır. Hastalık, bitkinin özellikle kök boğazında, kök boğazına yakın yerlere ve yukarı kısımların uç alma yerlerinde pamuğa benzer beyaz bir küf tabakası oluşturur. Hastalanan yerde yumuşak çürüklük olur. Hastalık bitkilerin fide devresinde kök çürüklüğüne neden olur. Daha ileri devredeki bitkilerde kök, gövde, yaprak ve meyvelerde çürümelere neden olur. Bitkiler solar ve ölür. Bu tez çalışmamızda; beyaz çürüklük hastalığına karşı toprak organik maddesinin arttırılması, Pseudomanas flourescens ve Trichoderma viridae içerikli biyolojik preparatlar ve hastalığa karşı ruhsatlı Hidroxyquinoline sülfat fungisit etkili maddesininetkileri değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede Pseudomanas flourescens içerikli biyolojik preparat uygulamasının hastalığın kontrolünde etkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Marul, Sclerotinia sclerotiorum, Pseudomanas flourescens, Beyaz çürüklük, Fungisit.
Malatya ili şeker pancarı (Beta vulgaris L.) ekim alanlarında bulunan yabancı ot türlerinin ve bazı mücadele yöntemlerinin etkinliğinin belirlenmesi
Bu çalışma 2020-2021 yıllarında Malatya ili ve ilçelerinde sürvey ve Doğanşehir ilçesinde tarla denemesi olarak yürütülmüştür. Bölgede toplam 82 şeker pancarı ekimi yapılan 3024 dekar alanda sürvey yapılmıştır. İki yılda toplam 25 familyaya ait 92 farklı türe rastlanmıştır. 2020 yılında çok rastlanan ilk beş tür; Amaranthus retroflexus L.(%76.19), Salsola ruthenica Iljin (%76.19), Convolvulus arvensis L. (%71.43), Chenopodium album L. (%69.05), Amaranthus albus L. (%61.90) olduğu tespit edilmiştir. Genel yoğunluk bakımından Amaranthus retroflexus L. (2.95 adet/m2), Heliotropium europaeum L. (2.75 adet/m2), Salsola ruthenica Iljin (2.27 adet/m2), türleri ''B'' seviyesinde, Convolvulus arvensis L. (1.88 adet/m2), Agropyron repens L. P. Beauv.(1.46 adet/m2) türleri ''C'' seviyesinde tespit edilmiştir. 2021 yılı yılında çok rastlanan ilk beş tür (ÇR); Chenopodium album L.(%95.00), Amaranthus retroflexus L. (%85.00), Convolvulus arvensis L. (% 82.50), Salsola ruthenica Iljin (% 80.00), ve Heliotropium europaeum L. (%60,00) olarak bulunmuştur. Genel yoğunluk bakımından Amaranthus retroflexus L. (5.06 adet/m2), ''A'' seviyesinde, Convolvulus arvensis L. (2.44 adet/m2), ''B'' seviyesinde ve Chenopodium album L. (1.63 adet /m2), Amaranthus albus L. (1.39 adet /m2), Cynodon dactylon L. Pers. (1.08 adet/m2) türleri ''C'' seviyesinde saptanmıştır. Şeker pancarı verimi ise 2020 yılında T1 (Yabancı otlu kontrol) uygulamasında 483.75 g/adet ile en düşük bulunurken en yüksek verim T2 (yabancı otsuz kontrol) uygulamasında 2393.75 g/adet ile bulunmuş ve bunu 1864.38 g/adet ile T7 (700 g/l metamitron + 1 kez el çapası) ve 1708.75 g/adet ile T8 (700 g/l metamitron + 2 kez el çapası) uygulamaları izlemiştir. 2021 yılında ise T1 (Yabancı otlu kontrol) uygulamasında 366.25 g/adet ile en düşük bulunurken en yüksek verim T2 (yabancı otsuz kontrol) uygulamasında 2122.50 g/adet ile bulunmuş ve bunu 1702.50 g/adet ile T8 (700 g/l metamitron + 2 kez el çapası) ve 1587.50 g/adet ile T7 (700 g/l metamitron + 1 kez el çapası) uygulamaları izlemiştir. 2020 yılında uygulamaların T1 uygulamasına göre verimi %67.57 ile %394.83, 2021 yılında ise %95.56 ile %479.52 arasında verimi arttırdığı saptanmıştır. Deneme alanlarındaki yabancı otlarının kaplama alanlarını 2020 yılında %100.00 oranı ile T2, %50.63 oranı ile T8 ve %34.18 oranı ile T7 uygulamaları azaltırken, 2021 yılında %100.00 oranı ile T2, %82.03 oranı ile T7 ve %72.50 oranı ile T8 uygulamalarının azalttığı bulunmuştur. Yabancı ot kuru ağırlıklarını 2020 yılında %100.00 oranı ile T2, %96.37 oranı ile T8 ve %91.05 oranı ile T7 uygulamaları azaltırken, 2021 yılında ise %100.00 oranı ile T2, %70.63 oranı ile T10 (el çapası + 100 g/l Clopyralid + 100 g/l Propaquizafop) ve %69.35 oranı ile T11 (700 g/l metamitron + 1 kez planet traktör çapa) uygulamalarının azalttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak; yaygın tür olarak A. retroflexus, S. ruthenica, C. arvensis, C. album, A. albus ve H. europaeum türleri belirlenmiştir. Yoğun tür olarak ise A. retroflexus, H. europaeum, S. ruthenica, C. arvensis, A. repens, A. albus, C. dactylon türleri belirlenmiştir. Şeker pancarında yabancı ot mücadelesinde sadece çıkış öncesi veya çıkış sonrası herbisit uygulamalarının yeterli etkiyi sağlamadığı ancak çıkış öncesi herbisit ve bir veya iki kez el çapası uygulamalarının birlikte kullanıldığında daha etkili olduğu bulunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Şeker pancarı, yabancı ot, herbisit, el çapası
Çanakkale yöresinde yetiştirilen domateslerde domates lekeli solgunluk virüsünün serolojik ve biyolojik yöntemlerle saptanması
Bu çalışma, Çanakkale yöresinde 2003 ve 2004 üretim sezonu içinde, domatestarlalarında TSWV'nin varlığının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.Bu amaçla 2003 ve 2004 yıllarında Çanakkale yöresinde domates ekilialanlarda bir sörvey çalışması yapılarak TSWV'ye benzer simptom gösteren bitkilerdenörnekler alınmış ve ELISA ve/veya DTBIA yöntemleriyle test edilmiştir. Yapılantestlerin sonucunda TSWV ile infekteli olan veya olduğu düşünülen örnekler mekanikinokulasyon yöntemiyle indikatör bitkilere taşınmıştır.2003 yılında toplam 61 tarlada gözlem yapılmış, 24 tarlada TSWV tarafındanoluşturulan simptomlara benzer simptom oluşturan bitkilerden toplam 127 örnekalınmıştır. Serolojik testler sonucunda TSWV ile infekteli bitki örneğinerastlanmamıştır. 2004 yılında ise toplam 29 tarlada örnekleme yapılmış, 9 tarladaTSWV simptomlarına benzer simptom gösteren bitkilerden 73 örnek alınmıştır.Serolojik testler sonucunda 9 örnek TSWV ile infekteli olarak bulunmuştur. TSWV ileinfekteli olarak bulunan örnekler aynı zamanda mekanik inokulasyonla indikatörbitkilere taşınmış ve bu bitkilerde sistemik simptomlar oluşturmuştur.Anahtar Kelimeler: Domates, sörvey, seroloji, mekanik inokulasyon, TSWV
Bazı yazlık buğday çeşitlerinin Pratylenchus thornei Sher et Allen (Tylenchida: Pratylenchidae)'ye karşı dayanıklılığının araştırılması
Bu çalışmada Kök yara nematodu (Pratylenchus thornei Sher et Allen)'nun tarla koşullarında oluşturduğu verim kaybı, 181 yazlık buğday çeşit ve hattının dayanıklılığı ile dayanıklılık denemelerinde kullanılacak en uygun çalışma metodları araştırılmıştır. Ayrıca iki farklı dayanıklılık kaynağı AUS 4930 7.2 ve sentetik hexaploid buğday çeşidi olan CROC_1/AE.SQUARROSA (224)//OPATA' nın P. thornei'ye karşı gösterdiği dayanıklılığın moleküler tanımlanması yapılmıştır.P. thornei ile bulaşık tarlada yürütülen denemede, en yüksek verim kaybının % 19,85 ile duyarlı Gatcher çeşidinde meydana geldiği saptanmıştır. P. thornei'ye karşı dayanıklılık denemelerinde en uygun parametrelerin; kumlu toprak tipi (70:29:1 kum:tarla toprağı:organik madde), küçük boy saksı (boru tipi, çap: 15 mm, yükseklik:100 mm), 9 hafta hasat süresi, inokulum yoğunluğu 400 birey (P.thornei)/bitki, alttan perlitle yapılan sulama sistemi, olduğu belirlenmiştir P. thornei'ye karşı kısmi dayanıklı olduğu bilinen iki farklı buğday çeşidinin (AUS 4930 7.2 ve CROC_1/AE.SQUARROSA (224)//OPATA) duyarlı pastor çeşidi ile oluşturduğu populasyonların P. thornei'nin Çukurova populasyonuna karşı reaksiyonunun denendiği çalışmada; AUS 4930 7.2 x Pastor populasyonunda dayanıklı bölgelerin, 1B, 2B ve 4D kromozomunda, CROC x Pastor populasyonunda ise 1B ve 3B kromozomunda bulunduğu saptanmıştır. Daha önce farklı çeşitlerde dayanıklılığın bulunduğu bildirilen 6 D kromozom bölgesi AUS 4930 7.2 ve CROC_1/AE.SQUARROSA (224)//OPATA çeşitlerinde bulunamamıştır.
Çukurova bölgesi Cruciferae üretim alanlarında zararlı olan lepidopter türlerin populasyon gelişmeleri, predatör ve parazitoitlerinin belirlenmesi ve Pieris brassicae (L.)'nin bazı biyolojik özellikleri ile mücadelesi üzerine araştırmalar
Bu çalışmada, 2005-2008 yılları arasındaki üretim sezonlarında toplam 158 tarla kontrol edilmiş, Spodoptera littoralis Boisd. % 60 ve Helicoverpa armigera Hübn. (Lepidoptera: Noctuidae) % 51.4 ile en fazla brokolide, Pieris rapae L. % 59.4, Pieris brassicae (Lepidoptera: Pieridae) % 59.4 ve Hellula undalis (Fabricius) (Lepidoptera: Pyralidae) % 64.8 ile karnabaharda, Plutella xylostella (Lepidoptera: Plutellidae) ise % 41.7 ile Kırmızı lahanada en yaygın türler olarak bulunmuştur. S. littoralis ve P. brassicae lahana, karnabahar ve brokolide yüksek düzeyde populasyon oluşturdukları, Kırmızı lahanada ise önemli populasyonlar oluşturmadıkları tespit edilmiştir.Parazitoitlerden Hymenoptera takımından Ichneumonidae familyasına ait iki larva parazitoidi, Braconidae familyasına ait bir larva parazitoiti, Pteromalidae famiyasına ait bir pupa parazitoiti ve Diptera takımından Tachinidae familyasına ait iki pupa parazitoiti elde edilmiştir. Predatörlerden ise Neuroptera takımından Chrysopidae familyasına ait bir larva predatörü tespit edilmiştir.P. brassicae'nin lahana üzerinde ergin öncesi toplam gelişme süreleri sırasıyla; en kısa 30 ºC'de (23.08 gün), 25 ºC'de (27.58 gün), 20 ºC'de (40.90 gün) ve en uzun 15ºC'de (72.05 gün) tamamladığı tespit edilmiştir. P. brassicae'nin toplam gelişme süresi hem sıcaklıklar hem de konukçu bitkiler açısından değerlendirildiğinde ise en kısa 23.08 gün ile lahana üzerinde ve 30 ºC'de tamamlamış, en uzun ise 72.08 günde karnabahar üzerinde ve 15 ºC'de tamamlamıştır.Anahtar Kelimeler: Cruciferae sebzeleri, Lepidoptera türleri, populasyon gelişmesi, Pieris brassicae (L.), parazitoit ve predatörler
Çukurova bölgesinde kültür bitkileri, Bemisia tabaci (Hemiptera:Aleyrodidae)] ile parazitoitleri Eretmocerus mundus ve Encarsia lutea (Hymenoptera:Aphelinidae) arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae)'nin populasyon gelişimi ile parazitlenme durumu, Çukurova Bölgesi'nde, deneme ve çiftçi tarlalarında 2008 ve 2009 yıllarında farklı kültür bitkilerinde ortaya çıkarılmıştır. Yaprak örnekleri hıyar, pamuk, patlıcan ve soya bitkilerinden alınarak laboratuvarda sayılmıştır. Her iki yılda da temmuz başında düşük olan B. tabaci yoğunluğu, ağustos ve eylül aylarında artmıştır. Benzer şekilde temmuz ayında düşük olan, Eretmocerus mundus Mercet ve Encarsia lutea (Masi) (Hymenoptera: Aphelinidae)'ya ait parazitleme oranları, ağustos ve eylül aylarında yükselmiştir. Er. mundus pamuk, patlıcan ve soya bitkilerinde hıyar bitkisinden daha etkili bulunmuştur. Üretici tarlalarında Er. mundus'a ait parazitleme oranı tüm kültür bitkilerinde En. lutea'ya ait parazitleme oranından daha yüksek bulunmuştur. Balcalı'da ise En. lutea'ya ait parazitleme oranları soya ve pamuk bitkilerinde Er. mundus'a ait değerlerden daha yüksek bulunmuştur. İkibin sekiz yılında Er. mundus'a ait en yüksek parazitleme oranı Alihocalı beldesindeki soya tarlasında (% 73.94) elde edilirken, En. lutea için bu değer % 24.3 ile Bahçe beldesindeki patlıcan tarlasından elde edilmiştir. İkibin dokuz yılında Er. mundus'a ait en yüksek parazitleme oranı Alihocalı beldesindeki pamuk tarlasında (% 50) elde edilirken, En. lutea için bu değer % 20 ile aynı beldedeki patlıcan tarlasından elde edilmiştir. Ayrıca 2009 ve 2010 yıllarında Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü Araştırma ve Uygulama arazisinde bulunan yarı kontrollü cam seralarda 5 adet kafes denemesi yürütülmüştür. Denemeler tercihli ve tercihsiz olacak şekilde kurulmuştur. Er. mundus için, tercihli testte en yüksek parazitlenme oranı % 53.4 ile hıyar bitkisinde, tercihsiz testte ise en yüksek % 26.6 ile pamuk bitkisinde elde edilmiştir. En. lutea için bu değerler, tercihli testte % 65.1 ve % 63.6 ile sırasıyla soya ve pamuk bitkilerinde elde edilirken, tercihsiz testte ise en yüksek parazitlenme oranı % 36 ile soya bitkisinde elde edilmiştir. Elde edilen bulgular Çukurova Bölgesi'nde Er. mundus ve En. lutea'nın B. tabaci'nin önemli parazitoitleri olduğunu göstermiştir.
Adana'da domateste görülen bakteriyel benek hastalığının bakırlı preparatlara duyarlılıklarının araştırılması
Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst)'nun neden olduğu Bakteriyel Benek Hastalığı domatesin en önemli tohum kaynaklı bakteriyel hastalıklarından biridir. Adana ilinin Karataş ilçesinde son beş yıldır aynı tarlalarda görülen hastalık üreticinin ana sorunlarından biri durumundadır. Üreticiler bu hastalığın mücadelesinde bakırlı preparatların yetersiz olduğunu beyan etmektedir. Bu çalışmada, Adana ilinin Karataş ilçesinden izole edilen patojen bakteri izolatıyla yapılan denemelerde, dört farklı bakırlı preparatın ve bir bitki gelişim düzenleyicinin bu hastalığa etkisi araştırılmıştır. In vitro'da Bakır sülfat, Bakır oksiklorür, Bakır hidroksit ve Bakır+Mancozeb Pst'ye antibakteriyel etki göstermiştir. Harpin proteinin antibakteriyel etkisi bakırlı preparatlara kıyasla daha az olarak değerlendirilmiştir. In vivo'da Bakır sülfat, Bakır oksiklorür, Bakır hidroksit, Bakır+Mancozeb ve Harpin proteini bitkinin yeşil aksamına püskürtüldüğünde Pst'nin neden olduğu hastalık %53.3-86.9 oranında engellenmiştir. Bakır sülfat ve Bakır oksiklorür en başarılı uygulama olarak saptanmıştır. Bakır uygulamaları domatesin gelişimi üzerine herhangi bir olumsuz etki yapmamıştır. Sonuç olarak, bu hastalığın mücadelesinde halen bakırlı preparatların kullanılabileceği belirlenirken üreticilerin doğru zamanda ilaçlama yapamadıkları kanaatine varılmıştır.
Şanlıurfa ili mısır üretim alanlarında hastalıklara neden olan fitoplazma etmenlerinin moleküler yöntemlerle saptanması ve filogenetik analizleri
Mısır üretiminde fitoplazmaların yol açtığı ciddi verim kayıpları hem küresel düzeyde hem de ülkemizde önemli bir sorundur. Şanlıurfa ili mısır ekim alanı açısından birinci sırada yer almasına rağmen üretim miktarında ikinci sırada gelmektedir; bu da verim kayıplarının fazla olduğunu göstermektedir. Şanlıurfa'da; yazları sıcak ve kurak, yıllık yağış miktarının 400 mm'nin altında olduğu karasal iklim koşulları hakimdir. Verim kayıplarının fazla olması, özellikle sıcak ve kurak geçen yıllarda artış göstermesi, survey çalışmaları sırasındaki belirtiler göz önüne alınarak fitoplazmaların varlığı araştırılmıştır. İki yıl boyunca gerçekleştirilen survey çalışmaları ile fitoplazma simptomu gösteren bitkilerden örnekler toplanmıştır. Bu simptomlar arasında; yapraklarda ve koçanlarda kırmızılaşma (Virescense), boğum arası kısalması, koçanların tane bağlayamaması, koçan deformasyonları, püsküllerin bulunduğu çiçek kısmında yaprak benzeri yapıların ortaya çıkması (Phylody oluşumu) yer almaktadır. Örnek toplama 2022-2023 yıllarında iki kere gerçekleştirilmiştir. Toplam 113 örnek toplanarak laboratuarda test edilmiştir. Toplanan Bitkilerden DNA elde etmek için Total Nükleikasit İzalasyonu gerçekleştirilmiştir. Elde edilen DNA'lar İki aşamalı (Doğrudan ve Nested) olarak gerçekleştirilen PCR çalışmalarında kullanılmıştır. PCR ürünleri agaroz jel elektroforez çalışmaları ile trasillüminatörde görüntülenmiştir. Toplamda 113 bitkiden 13 tanesinde pozitif sonuç elde edilmiştir. Pozitif sonuçlar dizilemeye gönderilerek filogenetik anazlileri gerçekleştirilmiştir. Filogenetik analizler sonucunda, araştırma alanlarında bulunan ve belirti gösteren mısır bitkilerinde 16SrII ribozomal alt gruba ait fitoplazmanın Candidatus phytoplasma aurantifolia olduğu ortaya konmuştur. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde mısır üretim alanlarında fitoplazmaların varlığını ortaya koyan ilk rapordur. Şanlıurfa ilindeki mısırda verim kayıplarının nedenlerinin ortaya konmasında önem arz etmektedir.
Ateş yanıklığı hastalık etmeni Erwinia amylovora' nın LNA probe kullanılarak kantitatif real-time PCR ile tanısı ve tespiti
Yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında önemli kayıplara neden olan Ateş Yanıklığı Hastalık etmeni Erwinia amylovora' nın LNA prob kullanılarak Kantitatif Real-Time PCR ile hassas ve kısa sürede tanısı ve tespiti yapılmıştır. Bakteriyel patojen, Erwinia amylovora' nın Real-Time PCR yöntemiyle tanısı için, patojenik bakterinin polisakkarit üretiminden sorumlu ve kromozomal ams gen' inin 1,6 kb' lik internal diziliminden prob ve primerler dizayn edilmiştir. Geliştirilen prob ve primerler ile Erwinia amylovora genomundan, planlandığı gibi 63 bp' lik PCR ürünü çoğaltılmıştır. Prob ve primerlerin spesifikliğinin belirlenmesi amacıyla farklı Erwinia amylovora strainleri ve farklı türlere ait bakteriyel izolatlar kullanılmıştır. Farklı bitki patojeni bakterilerin genomlarından hiçbir amplifikasyon tespit edilememesine rağmen, test edilen tüm yerli ve yabancı farklı Erwinia amylovora strainlerinden 63 bp' lik amplifikasyon elde edilmiştir. Geliştirilen primer ve probun hassasiyet limiti direkt bakteriyel süspansiyondan 6 cfu/2 ? , genomik DNA' dan 10 pg olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada geliştirilen prob ve primer kullanılarak gerçekleştirilen Kantitatif Real-Time PCR metoduyla, hastalıklı ve sağlıklı yaprak, sürgün ve çiçeği içeren bitki materyallerinden E. amylovora' nın tespiti yapılarak, hastalık etmeninin çiçeklenme döneminden üretim sezonunun sonuna kadar epifitik populasyonlarının değişimlerinin tespit edilmesine olanak sağlanmıştır.
Aydın ilinde pamuk alanlarından elde edilen Verticillium dahliae kleb. izolatlarının vejetatif uyum gruplarının (VCGs) saptanması
Bu çalışma, 2004-2005 yıllarında Aydın İli'ne bağlı pamuk ekim alanı açısından önemli olan 12 ilçeden (Merkez, Yenipazar, Koçarlı, Germencik, Söke, Nazilli, Kuyucak, Buharkent, İncirliova, Çine, Köşk, Karpuzlu) elde edilen V. dahliae izolatlarının Vegetatif Uyum Gruplarını (VCG) saptamak amacıyla yapılmıştır. Verticillium solgunluğu belirtisi gösteren pamuk tarlalarındaki bitkilerden toplam 47 Verticillium spp. izolatı elde edilmiş ve tanılama çalışmalarında tüm izolatların Verticillium dahliae olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu izolatların tek spor çalışmaları yapılmış ve 47 V.dahliae tek spor izolatı elde edilmiştir. V.dahliae izolatlarının patojenisite çalışmaları pamuk bitkilerinde (cv.Acala SJ 2) yapılmış ve 2004 yılı izolatlarının virulensi %3.83-93.37, yaprak döküm oranları % 0.0-86.66, 2005 yılı izolatlarının virulensi %29.5-100 arasında bulunurken yaprak döküm oranlarının %0.0-100 arasında değiştiği saptanmıştır. Bununla beraber, virulensleri yüksek olan V. dahliae izolatlarının pamuk bitkilerinde neden olduğu yaprak döküm oranlarının da yüksek olduğu görülmüştür. 2004 yılında pamuktan alınan, 23 V. dahliae tekspor izolatının 12'sinden 33 nit mutant elde edilmiş ve bu mutantların % 96.96'sı nit1 iken, % 3.03'ü Nit M olarak belirlenmiştir. Ancak 6 V. dahliae tekspor izolatından nit mutant elde edilememiştir. 2005 yılında pamuktan elde edilen 24 V.dahliae tek spor izolatının 8'inden klorate'a dayanıklı koloni elde edilememiştir. Geri kalan 16 V.dahliae tek spor izolatının 12'sinden 31 nit mutant elde edilirken bunlardan 4'ünden mutant elde edilememiştir. Nit mutantların fenotipik ayrımı yapılmış ve tamamının nit1 grubunda yer aldığı görülmüştür. 2004 ve 2005 yıllarında pamuktan elde edilen V.dahliae mutantları arasında nit 3 fenotipine rastlanmamıştır. 24 V.dahliae tek spor izolatından elde edilen 64 mutant tester izolatların nit1 ve Nit M'leri (VCG1, VCG2A, VCG2B ve VCG4B) ile heterokaryosis testlerine alınmıştır. Ancak bunlardan 10'u daha sonra prototrophic gelişme göstererek mutant özelliğini yitirmiştir. Pamuk alanlarından elde edilen 54 mutantın 38 (%70.4)' i VCG2B iken, 6 (%11.1)'sı VCG2B ile kuvvetli ve VCG1 ile zayıf, 5 (%9.3)' i VCG 2B ve VCG1 ile kuvvetli, 2 (%3.7)'si VCG2A ile kuvvetli, 1 (%1.8) VCG1 ile kuvvetli ve VCG2B ile zayıf, 1 (%1.8)'i VCG2B ve VCG4B ile zayıf , 1 (%1.8)'i ise VCG2B ile zayıf heterokaryosis oluşturmuştur.
Farklı bünyeli topraklara uygulanan pendimethalin etkili maddeli herbisitin yabancı otlar ile mikrobiyal populasyon üzerine etkisinin belirlenmesi
Bu çalışma pendimethalin etkili maddeli herbisitin farklı bünyeli topraklarda bazı yabancı otlara ve topraktaki mikroorganizmalara etkilerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Farklı özellikte toprak bulunan saksılara yabancı ot tohumlarının ekiminden sonra çıkış öncesi pendimethalinin (etkili madde oranı: 450 g/l) 75, 150 ve 300 ml/da (tavsiye dozu) dozları uygulanmıştır. Etkinlikte toprak tipine bağlı olarak bazı farklılıklar belirlenmesine rağmen, genellikle organik madde oranıyla ilgili tam bir ilişki belirlenememiştir. Dozlar ele alındığında; doz arttıkça etki de artmış ve bazı yabancı otlara etkide düşük dozlar dahi etkili olabilmiştir. Tın bünyeli toprağın mikrobiyolojik ve biyokimyasal bazı özellikleri üzerine pendimethalinin etkisinin belirlenmesi amacıyla 300 ml/da dozu toprağa uygulanmıştır. Toprakta her ne kadar N mineralizasyonu üzerinde ilk 40 günde olumsuz etkisi görülmüşse de bu etkinin 60 günden sonra ortadan kalktığı, bununla birlikte toprakta incelenen mikrobiyolojik ve biyokimyasal parametreler (CO2 oluşumu, Dehidrogenaz ve Alkalin Fosfataz enzim aktiviteleri, genel bakteri, fungus ve Azotobakter sayıları) açısından herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu bulgular incelenen parametreler açısından herbisitin 300 ml/da dozunda güvenli bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak bu konuda daha kesin tavsiyelerin yapılabilmesi için tarla koşullarında yürütülecek detaylı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Toprak Yapısı, Pendimethalin, Yabancı Ot, Mikrobiyal Aktivite
Domates bitkilerine potasyum mono-fosfat, potasyum silikat ve kitosan uygulamalarının, domates bakteriyel solgunluk ve kanser hastalığına karşı dayanıklılıklarının arttırılmasındaki etkilerinin araştırılması
Bu çalışma ile Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis'in sebep olduğu Domates Bakteriyel Solgunluk ve Kanser Hastalığına karşı dayanıklılığın arttırılmasında tarım ilaçlarına alternatif uyarıcılardan potasyum mono-fosfat (PMF) (10 mM, 15 mM, 20 mM, 25 mM ve 30 mM), potasyum silikat (Psi) (2, 4, 6, 8 ,10 mL-1 ) ve kitosan (Ki) (0.05 mM, 0.10 mM, 0.15 mM, 0.20 mM ve 0.25 mM' ın farklı dozlarının etkileri araştırılmıştır. "Ömür" domates çeşidi üzerine uygulanan farklı PMP, PSi ve Ki'nin farklı konsantrasyonlarının dayanıklılığı arttırmadaki etkileri Peroksidaz (POK) Katalaz (KAT) Aktivitesi Tayini, Toplam Protein Tayini, Azot oranı (%N), Toplam Çözünür Şekerlerin Tayini, Yaprak Klorofili ve Karotenoidlerin Tahmini, Askorbik Asit Tayini (C Vitamini), Yaprak Prolinin Belirlenmesi, Yaprak Membran Stabilite İndeksi (MSI) (%) Tayini ve Göreceli Su İçeriğinin (GSİ%) Belirlenmesi testleriyle belirlenmiştir. PMF10 (10 mM) uygulamasında dayanıklılık en yüksek düzeyde sağlanmış ve hastalık oranı %41.4 olarak tespit edilen kontrol bitkileriyle karşılaştırıldığında hastalık oranı %0.7 olarak belirlenmiştir. PMF10 (10 mM) uygulamasında, peroksidaz, katalaz aktivitesi ve membran stabilite indeksi değerlerinin kontrolle karşılaştırıldığında sırasıyla %76.44'ten %85.92'ye, 4.2 mg-1 protein-1 'den 6.2 mg-1'ye ve 4.0 mg-1 protein-1 'den 6.2 mg-1 protein-1'ne kadar artış göstererek bitkinin direncinin artaması, hastalık oranının azalmasını açıklayabilir. PMF30 ve Psi2 uygulamalarında toplam klorofil oranı yüksek değer sahip olup kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında 8.48 mg/gFW'den 9.70 mg/gFW'ye kadar bir arış göstermiştir, Psi2 uygulamasında ise karotnoid oranının kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında 2.40mg/gFW'den 2.8mg/gFW'ye kadar artış gösterdiği kaydedilmiştir. Ki0.05 uygulamasında toplam erimiş şeker oranı en yüksek değer olup kontrol bitkileriyle karşılaştırıldığında 31.4 mg/g'dan 114.8 mg/g'a kadar artış göstermiştir. PMF10 uygulamasında domates bitkilerin yapraklarında C vitaminin oranı en yüksek değer olarak tespit edilmiş ve kontrol bitkileriyle karşolaştrıldığında 13,9'dan 23,0'a kadar artış gösterdiği tespit edilmiştir. En yüksek azot oranı PSi10 uygulamasında tespit edildi ve kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında bitkilerdeki azot oranı %3,64'den %5,39'e kadar artış göstermiştir. En yüksek protein oranı ise PSi10 uygulamasında elde edildi ve kontrol bitkileriyle karşılaştrıldığında protein oranının %22,77'den %33,6'ye kadar yükseldiği tespit edilmiştir.
Zeytin (Olea europaea L.) dal kanseri hastalık etmeni Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi'nin kantitatif real-time membran bio-PCR ile tanısı ve epifitik popülasyonun tespiti
Bu çalışmada zeytin yetiştiriciliğinde ekonomik açıdan önemli kalite ve ürün kayıplarına neden olan Zeytin Dal Kanseri hastalık etmeni Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi'ye özel dizayn edilen primer seti ve LNA (Locked Nucleic Acid) prob kullanılarak geliştirilen hassas ve seçici Real-Time PCR yöntemi ile tanıları ve tespitleri yapılmıştır. Real-Time PCR yöntemi için Indoleacetate-lysine ligase (iaaL) gen dizisi kullanılarak Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi'ye özel primer seti ve prob geliştirilmiştir. Geliştirilen primer ve prob setlerinin spesifikliğinin belirlenmesi amacıyla Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi izolatları ve farklı bitki patojeni bakteriyel izolatlar ve zeytin DNA'sı test edilmiştir. Test edilen tüm yerli ve yabancı Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi izolatlarında 69 bp'lik amplifikasyon gerçekleşirken, farklı bitki patojeni bakterilerin genomlarında ve zeytin genomik DNA'sında hiçbir amplifikasyon tespit edilmemiştir. Bu çalışmada geliştirilen yöntemin bakteriyel hücre hassasiyet sınırı 2 hücre ve DNA düzeyindeki hasasiyet sınırı ise 11.8 pg olarak tespit edilmiştir. Epifitik populasyon içerisindeki sadece canlı Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi'leri tespit etmek ve değişimleri kantitatif olarak belirlemek amacıyla Kantitatif Real-Time Membran Bio-PCR yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem ile Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi'nin zeytin ağaçları üzerindeki epifitik popülasyon oranı tespit edilebilmiştir. Yöntemin, farklı bölgelerde veya aynı bölgede farklı zamanlarda uygulanmasıyla epifitik popülasyonlarının değişim oranlarının tespit edilebilmesine olanak sağlamıştır. Sonuç olarak, Kantitatif Real-Time Membran Bio-PCR yöntemini kullanarak Pseudomonas savastanoi pv. savastanoi'nin hem bakteriyel hücreden hem de hastalıklı bitki dokularından hızlı (24 dk) ve hassas bir düzeyde tanı ve tespitlerinin yapılabileceği, epifitik popülasyonun ve bu popülasyonun içierisindeki sadece canlı bakterilerin kantitatif olarak tespit edilebileceği ortaya konulmuştur.