
7
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Perkütan koroner girişim sonrası hastalara uygulanan modifiye supine yatış pozisyonunun üriner boşaltım üzerine etkisi
Amaç: Araştırma, PKG sonrası hastalara uygulanan modifiye supine yatış pozisyonunun üriner boşaltım üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarım olarak planlandı. Yöntem: Araştırma evrenini, İstanbul ilinde Sağlık Bakanlığına bağlı bir şehir hastanesinin anjiyo servisinde yatan, PKG uygulanan hastalar oluşturdu. Örneklemi ise, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 64 hasta oluşturdu. Araştırmayı katılan hastalardan kontrol grubunda olanlar için; PKG sonrası sırtüstü yatmayı içeren standart klinik prosedür (0 derece sırt üstü düz yatış), deney grubundaki hastalar için ise, PKG sonrası 6 saat boyunca modifiye sırtüstü pozisyonu içeren hemşirelik girişimi uygulandı. Araştırma verileri; Hasta Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test (SMMT), PKG Sonrası Hasta İzlem Bilgileri Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ), Görsel Kıyaslama Ölçeği -Anksiyete (GKÖ-A), mesane günlüğü, taşınabilir bir ultrason cihazı ve idrar ölçüm kabı ile toplanmıştır. Bulgular: Deney ve kontrol gruplarına göre; hastaların bireysel özellikleri, tıbbi tanıları ile ilgili özellikleri ve SMMT puanları anlamlı fark göstermedi. Deney ve kontrol gruplarına göre hastaların PKG sonrası ilk işemeye kadar su içme sürelerinin, ilk işemeye kadar içilen su miktarlarının ve ilk sıkışma zamanlarının benzer olduğu ve gruplar arasında anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>0,05). Deney grubunda ilk işeme süresi ortalamasının ve ultrasonografi (USG) ile belirlenen ilk işeme sonrası mesanede kalan idrarın deney grubu lehine anlamlı olarak daha kısa olduğu (p<0,05) saptandı. Deney ve kontrol grupları arasında, 1. ve 5. saatlerdeki çıkan sıvı miktarlarındaki farkın, deney grubu lehine (yaklaşık 60-70 ml fark) olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç: Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; PKG sonrası modifiye supine yatış pozisyonunun, hastaların 6 saate kadar üriner fonksiyonlarında olumlu etkiye sahip olduğu; ancak uzun süreli etkilerinin incelenmesi için daha geniş örneklem gruplarında ve izlemli çalışmaların yapılması önerilir.
Kanıta dayalı uygulama inançları ve kanıta dayalı uygulama kullanımı ölçeklerinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Bu araştırma, "Fuld National Institute for EBP" tarafından inanç düzeylerini (Evidence-Based Practice Beliefs Scale) ve kullanım düzeylerini/sıklığını (Evidence-Based Practice Implementation Scale) belirlemek amacıyla geliştirilen, Türkçe adları Kanıta Dayalı Uygulama İnançları Ölçeği (KDUİÖ) ve Kanıta Dayalı Uygulama Kullanımı Ölçeği (KDUKÖ) olarak çevrilen ölçeklerin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin yapılması amacıyla, metodolojik tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi'ne bağlı iki hastanede Temmuz 2023–Mayıs 2024 tarihleri arasında çalışan 984 hemşire, örneklemini yoğun bakım üniteleri ve diğer yataklı birimlerde hemşire/sorumlu hemşire olarak çalışan ve araştırmaya gönüllü katılan 215 hemşire oluşturdu. Araştırma verilerinin toplanmasında Hemşire Bilgi Formu, Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği (KDHYTÖ), KDUİÖ ve KDUKÖ kullanıldı. Ölçeklerin güvenirliğini değerlendirmek için test-tekrar test ve madde-toplam puan analizleri, geçerliğini değerlendirmek için ise dil geçerliği, içerik/kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği analizleri yapıldı. İstatistiksel analizler SPSS 26.sürüm ve Amos 24 programlarıyla yapıldı. Ölçeklerin dil geçerliğinin sağlanmasında "Fuld National Institute for EBP" kurumunun ilettiği rehber kullanıldı. Türkçe KDUİÖ ve KDUKÖ Cronbach alfa katsayılarının sırasıyla 0,91 ve 0,96 olduğu saptandı. Her iki ölçeğin de test ve tekrar test puan ortalamaları arasında fark görülmedi (p>0,05). Doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) sonucunda ölçeklerin tek faktörlü yapıya sahip olduğu doğrulandı. Ölçüt geçerliğinin sınanmasında kullanılan KDHYTÖ ve KDUİÖ arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,001). Ölçek toplam puan ortalamaları KDUİÖ için 59,04±8,21, KDUKÖ için ise 19,06±14,97 idi. Araştırmada KDUİÖ ile KDUKÖ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,001). Sonuç olarak KDUİÖ'nün KDUnun değerine ve uygulanabilirliğine inanç düzeylerini, KDUKÖ'nün ise KDU kullanım düzeylerini belirlemek için Türkiye'deki hemşire örnekleminde geçerli ve güvenilir ölçüm araçları olduğu belirlendi. KDUya yönelik inançların, KDU kullanım düzeylerini tahmin etmede etkili olup olmadığını değerlendirmek için KDUİÖ'nün yordama/kestirim geçerliğinin analiz edilmesi ve ölçeklerin farklı örneklem gruplarında analiz edilmesi önerilebilir. Anahtar kelimeler: kanıta dayalı uygulama, hemşirelik, güvenirlik, geçerlik
Çevrimiçi öğrenme ortamı(moodle) ile harmanlanmış öğretimin hemşirelik süreci öğrenimine etkisi
Hemşirelik süreci yaklaşımı kullanılarak bakımın sunulmasına yönelik çalışmalar 1955'li yıllara dayansa da günümüzde pek çok ülkede halen hemşirelik süreci konusunun öğretiminde ve bu yaklaşım ile bakımın planlanması ve uygulanmasında aşılması gereken güçlükler bulunmaktadır. Bu doğrultuda araştırma hemşirelik birinci sınıf öğrencilerine çevrimiçi öğrenme ortamı(moodle) ile harmanlanmış öğretimin hemşirelik süreci öğrenimine etkisini belirlemek amacıyla yarı deneysel, son test kontrol gruplu olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bir üniversitenin hemşirelik bölümünde 20.09.2017 – 28.09.2018 tarihleri arasında, kontrol(n:103) ve müdahale(n:92) olmak üzere 195 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubu öğrencileri hemşirelik süreci konusunun öğrenimini yalnızca sınıf içi yüz yüze öğretim yöntemiyle tamamlamıştır. Müdahale grubunda hemşirelik süreci konusunun öğretimi sınıf içi yüz yüze öğretime paralel çevrimiçi öğrenme platformu (moodle) ile harmanlanmış öğretim yöntemi ile tamamlamıştır. Araştırma kapsamında, Hemşirelik Esasları Dersinin haftalık aktarılan konuları ile eşleştirilmiş farklı vaka örnekleri hazırlanmıştır. Vaka örnekleri senaryolaştırılarak, standart hasta videoları çekilmiştir. Ayrıca hemşirelik süreci kullanılarak, hazırlanan vakaların verileri gözden geçirilip analiz edilmiş, NANDA, NIC, NOC terminolojilerine göre verilerle uyumlu hemşirelik tanıları oluşturulmuş, sonuç kriterleri yapılandırılmış, tanıya özgü hemşirelik girişimleri planlanmış ve ders videoya çekilmiştir. Araştırma kapsamında, hemşirelik süreci konusunun öğretimine ilişkin hazırlanan bu ders videoları moodle platformuna aktarılmış ve sınıf içi yüz yüze öğretim ile eşzamanlı olarak müdahale grubu öğrencilerinin erişimine açılmıştır ve dönem sonunda öğretimin etkililiği değerlendirilmiştir. Veriler, Tanıtıcı Özellikler Formu, Son Test Vaka Bakım Planı, Memnuniyet Formu ve Mobil Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda müdahale ve kontrol grubunun sosyodemografik özellikler bakımından benzer oldukları belirlenmiştir(p>0,05). Müdahale grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin hemşirelik süreci veri toplama, tanı belirleme, girişimleri planlama aşamaları ve toplam puan ortalamaları (¯Xmüdahale=60,14; t (184,1) = -14,48, p<0,05) arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Müdahale grubu öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre vakaya özgü daha fazla sayıda veriyi belirlediği, hemşirelik tanısı oluşturduğu ve girişim planladığı saptanmıştır(p<0,05). Sonuç olarak, harmanlanmış öğrenme yaklaşımının hemşirelik süreci konusunun öğretiminde etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda hemşirelik süreci konusunun öğretiminde harmanlanmış öğrenme yaklaşımının kullanımın yaygınlaştırılması ve öğrencilerin öğrenme güçlüğü yaşadığı diğer ders konularının öğretiminde de bu öğrenme yaklaşımının kullanılması önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, öğrenci hemşire, hemşirelik süreci, hemşirelik bakım planı, harmanlanmış öğrenme yaklaşımı, öğrenim yönetim sistemi- moodle
Merhametli bakım değerlendirme ölçeği'nin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Amaç: Bu araştırmada, "Merhametli Bakım Değerlendirme Ölçeği"nin Türkçe formunun hazırlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Ankara ilinde bulunan bir kamu hastanesinin dahili ve cerrahi kliniklerinde yatmakta olan 300 yetişkin hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri, Bilgi Formu ve 'Merhametli Bakım Değerlendirme Ölçeği' ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, korelasyon analizi, Cronbach Alpha Analizi, Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada, ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Ölçeğin KMO değerinin 0,902 olduğu, Barlett Küresellik Testi sonucu elde edilen ki- kare değerinin manidar olduğu saptanmıştır (χ2(153) = 1779,100 p<0,01). Varimax rotasyonu ile yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucu ölçek maddelerinin öz değeri birden büyük üç faktör altında toplandığı saptanmıştır. Ölçekte binişiklik gösteren maddeler analiz dışı bırakılmış ve 18 maddeli, üç faktörlü ideal bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler "Mesleki Yeterlilik", "Manevi Boyut ve "İletişim" olarak adlandırılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına dayalı olarak ortaya çıkan faktör yapısının geçerliğini değerlendirmek amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin üç faktörlü yapıyı doğruladığı ve maddeler ile alt faktörlerin ölçekle ilişkili olduğu saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha katsayıları incelendiğinde hastanın merhametli bakım faktörü algısı yönü için 0,742, alt faktörler için 0,632- 0,707 arasında olduğu, hemşirenin sunduğu merhametli bakımın değerlendirilmesi yönü için 0,872, alt faktörler için 0,749- 0,798 arasında olduğu, ölçeğin genel Cronbach Alpha katsayısının ise 0,914 olduğu saptanmıştır. Ölçeğin test tekrar test ölçüm korelasyon katsayıları en düşük 0,758; en yüksek 0,933 olarak bulunmuştur. Sonuç: Tümü likert tipi olan, ölçeğin Türkçe formunun 18 madde ve üç faktör yapısı ile geçerli ve güvenilir olduğu belirlenmiştir. Ölçek merhametli bakımın değerlendirmesinde kullanılabilir bir ölçme aracı olarak Türk toplumuna kazandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Geçerlik, Güvenirlik, Hemşirelik, Merhamet, Merhametli Bakım.
Yoğun bakım hemşirelerinin tıbbi cihaz ile ilişkili basınç yaralanmalarına yönelik bilgi düzeyi ve öz yeterlikleri arasındaki ilişkide basınç yaralanmalarını önlemeye yönelik tutumun aracılık rolü
Tedavi ve teşhis amacıyla yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatan hastalarda sık kullanılan tıbbi cihazlar, vücut bölümlerinin altında veya çevresinde, basınç hasarı gelişme riskini arttırmaktadır. Riskli gruptaki yoğun bakım hastalarında ortaya çıkabilecek Tıbbi Cihazla İlişkili Basınç Yaralanmalarını (TCİBY) önlemede hemşirelerin kritik bir role sahip oldukları bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı YBÜ hemşirelerinin TCİBY'lere ilişkin bilgi düzeylerinin ve tutumlarının, basınç yaralanmalarını yönetmedeki genel öz yeterlik düzeylerine etkisini incelemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma 15.10.2023-30.04.2024 tarihleri arasında Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi ile T.C. Sağlık Bakanlığı Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesiꞌnin dahili ve cerrahi YBÜꞌlerinde görev yapan 302 hemşire ile yürütüldü. Araştırma verileri Hemşire Bilgi Formu, Tıbbi Cihazla İlişkili Basınç Yarası Bilgi Düzeyi Değerlendirme Testi (TCİBY-BDDT), Basınç Ülserini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği (BÜÖYTÖ) ve hemşireler için Basınç Yaralanması Yönetimi Öz Yeterlik Ölçeği (BYY-ÖYÖ) ile elde edildi. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı ve Hayesꞌin PROCESS makrosu (Model 4, Versiyon 4.1) kullanıldı. Araştırma kapsamına dahil edilen hemşirelerin yaş ortalaması 29,34±5,40, %64,2ꞌsi kadın, %73,2ꞌsi lisans mezunu, %52,6ꞌsının yoğun bakımda 1-5 yıl çalışma deneyimine sahip olduğu saptandı. Hemşirelerin TCİBY-BDDT puanı 16 puan üzerinden 9,20±2,32, doğru yanıt oranı ise %57,5 olarak bulundu. Hemşirelerin BÜÖYTÖ puanı 52 puan üzerinden 41,42±5,46 belirlendi ve %76,5ꞌinin tatmin edici tutum düzeyine sahip olduğu saptandı (≥%75). Hemşirelerin BYY-ÖYÖ puanı ise 100 puan üzerinden 60,59±21,03 olarak saptandı. Hemşirelerin konu hakkındaki bilgi düzeylerinin, tutumları üzerindeki etkisi pozitif yönde ve anlamlıydı (B= 0,963 %95 GA [0,720-1,206]). Ayrıca tutumun da, öz yeterlik üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu görüldü (B= 0,837 %95 GA [0,370-1,304]). Ancak modelde tutum olmadan, bilginin öz yeterlik üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamadı (B=0,339 p=0,542 %95GA [-0,756-1,435]). Modelde tutumun aracılık etkisinin, toplam etkinin %70.4ꞌünü açıkladığı saptandı. Araştırmanın sonuçları, yoğun bakım hemşirelerinin TCİBYꞌlere ilişkin bilgi düzeylerinin istendik düzeyde olmadığını, öz yeterlik düzeylerinin ortalamanın biraz üzerinde olduğunu ve tatmin edici bir tutuma sahip olduklarını ortaya koyarken bilgi düzeyi ve öz yeterlik arasındaki ilişkide tutumun tam bir aracı etkiye sahip olduğu saptandı.
Yoğun bakımda yatan hastaların aktivite durumu, kısıtlılıkları ve hemşirelik girişimlerınin belirlenmesi: Bir gözlem araştırması
Amaç: Araştırmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların aktivite durumunu, kısıtlılıklarını ve hemşirelik girişimlerini belirlemektir. Yöntem: Araştırma gözlemsel, tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Anestezi Yoğun Bakım Ünitelerinde, Ekim 2023- Mart 2024 tarihleri arasında toplam 528 gözlem saati ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan "Bireylerin Aktivite Durumu ve Kısıtlılıkları ile Hemşirelik Bakım Girişimleri Gözlem Formu" ile toplanmıştır. Çalışmada kategorik değişkenler frekans (n) ve yüzde (%) ile sürekli değişkenler ortalama±standart sapma (SS), medyan (IQR 25-75) değerleri ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada hastaların %46,2'sinin eklem açıklığına yönelik aktiviteleri, %42,9'unun kas gücüne yönelik aktiviteleri yapabildiği ve %27,7'sinin beslenme, bireysel hijyen, boşaltım gibi günlük yaşam aktivitelerine yönelik hareketleri yapabildiği belirlenmiştir. Hastalarda hareket kısıtlılığı yaratan nedenler; %54,9 ile bilinç durumuna ve %53,8 ile fiziksel ortama yönelik nedenler olmuştur. Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilen hastaların beslenebilmesi için el-kol hareketlerine yardım (%66,7), bireysel hijyeni için yardım (%70,6) hemşirelik girişimlerinin gerçekleşme yüzdeleri anlamlı şekilde yüksek orandadır. Bununla birlikte günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilen hastalarda hastanın ayağa kalkması ve belirli mesafeyi yürümesine yardımcı olma (% 7,8) girişimi oldukça düşük orandadır. Yatak başı yüksekliğinin ayarlanması gibi bazı hemşirelik girişimlerinde rutin olarak yüksek oranda gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda yoğun bakımda yatan hastaların eklem açıklığı ve kas gücü gerektiren aktiviteleri ve beslenme, hijyen, mobilizasyon gibi günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme kapasitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Hemşirelik girişimlerinin de bu hastalar için hareket gereksinimine yönelik destekleyici yönde olduğu, ancak bazı girişimlerin rutin eylemler olarak gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Yoğun bakım; aktivite; hemşirelik; hareket kısıtlılığı; hareket gereksinimi
Yönetici hemşirelerin alturistik liderlik ile hemşirelerin işte var olamama düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirmesi
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki çalışma, hemşirelere göre yönetici hemşirelerin alturistik liderlik ile hemşirelerin işte var olamama düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Trabzon'daki üç kamu hastanesinde çalışan 202 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler, "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Alturistik Liderlik Ölçeği (ALÖ)" ve "Stanford Presenteeism Ölçeği (SP-6)" kullanılarak toplanmış; t testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon testleri ile analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan hemşireler, ortalama 32.54 yaşında, çoğunluğu kadın, lisans mezunu ve yarısından fazlası evlidir. Bu hemşirelerin yedide biri, öncelikle kalp hastalığı olmak üzere bir sağlık sorunu yaşamaktadır. Hemşirelere göre yönetici hemşirelerin alturistik liderlik puanı 3.37±0.93 ve hemşirelerin işte var olamama puanı 22.33±1.96'dır. Yönetici hemşirelerin alturistik liderlik ile hemşirelerin işte var olamama düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (r=-0.014; p=0.845). Bununla birlikte çoklu regresyon analizinde, özellikle çalışma koşullarını iyi (β=0.265; p=0.009) ve orta (β=0.260; p=0.003) değerlendiren, hemşirelik tepe yöneticilerinden (β=0.404; p=0.029) ve çalıştığı hemşirelerden memnun olan hemşirelerin (β=0.599; p=0.034) yönetici hemşirelerine ilişkin alturistik liderlik puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (F=6.808; p<0.001; R²=0.188). Ancak SP-6 puan ortalamalarında, kişisel ve mesleki özellikler istatistiksel açıdan anlamlı fark yaratmamıştır (p>0.05). Sonuçta, yönetici hemşirelerin alturistik liderlik ve hemşirelerin işte var olmama düzeyleri orta seviyededir. Alturistik liderlik ile hemşirelerin işte var olamama düzeyleri arasındaki ilişki anlamlı değildir. Ancak kurumdaki çalışma koşulları, yöneticilerden ve meslektaşlardan memnuniyet, hemşirelerin alturistik liderlik algısını olumlu yönde etkilemiştir. Bu nedenlerle hemşirelerin çalışma koşullarını iyileştirmek, işte var olamama düzeylerini azaltmak ve yönetici hemşirelerin alturistik liderlik düzeyini yükseltmek için kurumsal politikalar ve stratejiler iyileştirilmelidir.