Discipline

Mechanical Engineering

134

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
DoctorateOpen AccessTR

Yerel değişkenlere bağlı cebirsel türbülansa geçiş modeli

Bu tez çalışmasında, 2013 yılında Baş vd. tarafından geliştirilmiş olan deneysel bağıntılara ve yerel akış bilgilerine dayalı cebirsel türbülansa geçiş modelinin bir açık-kaynak HAD yazılımı olan SU2'ya eklenmesi ve geniş bir kullanıcı kitlesine erişmesi amaçlanmıştır. Bu süreçte model boyutsuzlaştırılmış, ve bir model parametresi modelin özgün yapısına bağlı kalınarak çözüm ağından bağımsızlaştırılmıştır. Kullanılan türbülansa geçiş modelinde literatürdeki 1- ya da 2-denklemli modellerden farklı olarak kesiklilik denklemi yerine kesiklilik fonksiyonu kullanılmaktadır. Modelin ana fikri, türbülansa geçiş için kesiklilik taşınım denklemleri kullanmak yerine, Spalart-Allmaras türbülans modelinin hali hazırda taşınım denklemi karakteristiği gösteren denkleminden faydalanmaktır. Bu bağlamda, Spalart-Allmaras türbülans modelinin türbülans üretim terimi, yeni geliştirilen kesiklilik fonksiyonu γBC yardımıyla türbülansa geçiş için belirli kriterler sağlanana kadar baskılanmaktadır. Kullanılan türbülansa geçiş modeli literatürdeki modeller gibi yerel akış değişkenlerine bağlı olup, türbülansa geçiş kriteri olarak deneysel bağıntıları temel almaktadır. Bu model, yüksek mertebeli diğer modellere göre daha az denklem çözmesinin yanı sıra daha az sayıda kalibrasyon sabitine sahiptir. Tez kapsamında, SU2 yazılımına eklenen türbülansa geçiş modeli kullanılarak, ilk olarak, sıfır ve ters basınç farklı düz levha üzeri akış deneylerinin doğrulaması yapılmış ve oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiştir. İkinci olarak, düşük Reynolds sayısı koşulunda test edilmiş bir kanat profili için çözümler yapılmıştır. Üçüncü olarak türbin kanatçıklarındaki akışın sayısal benzeşimi yapılmış ve böylece yeni modelin 2-boyutlu problemleri çözme kabiliyeti gösterilmiştir. Son olarak biri yüksek ses-altı Mach sayısında akış hızına sahip bir kanat, diğeri yavaş hızda dönmekte olan bir rüzgar türbini olmak üzere iki adet 3-boyutlu deney verileri, sunulan yeni model ile doğrulanmıştır. Elde edilen sonuçlara bakıldığında, yeni modelin daha az sayıda denklem çözmesi neticesinde daha az hesaplama gücü gerektirmesi, yeni modelin endüstriyel HAD uygulamalarında kullanılabilecek iyi bir seçenek olabileceğini göstermektedir.

Samet Çaka Çakmakçıoğlu
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Tüm gerilme oranları sabit tutularak yapılan birim hücre hesaplamaları

Metallerde ve metal alaşımlarında sünek kırılma, ikinci faz parçacıklarda çekirdeklenen mikroskopik ölçekli boşlukların büyümesi ve birleşmesi yoluyla meydana gelmektedir. Sünek kırılma aşamalarının, özellikle boşluk çekirdeklenmesi ve birleşmesi aşamalarının ayrıntılı olarak deneysel yöntemler ile araştırılması oldukça zordur ve nümerik yöntemlerin kılavuzluğunu gerektirmektedir. Literatürde yapılan çalışmalar ile periyodik olarak dağılmış boşluklar içeren ideal malzemeler üzerinde yapılan boşluklu birim hücre sonlu elemanlar hesaplamaları, sünek kırılmanın nümerik simülasyonları için uygun bir araç haline gelmiştir. Geçen yüzyılda, gerilme üçeksenliliğinin sünek kırılma üzerindeki etkisi iyi bilinmekte, ancak kesme yükleri göz ardı edilmekteydi. Bu nedenle, boşluklu birim hücre hesaplamaları, yalnızca normal gerilimlerin oranları, yani ρ_11=Σ_11/Σ_22 ve ρ_33=Σ_33/Σ_22 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte, son on yılda yapılan deneysel çalışmalar, Lode parametresi aracılığıyla sünek kırılma simülasyonlarına dahil edilen, düşük gerilme üçeksenliliğinde kesme yüklerinin sünek kırılma üzerindeki belirgin etkisini ortaya çıkarmıştır. Kayma yüklerinin boşluk büyümesi ve birleşme üzerindeki etkisini hesaba katmak için Tekoğlu (2014), merkezinde küresel bir boşluk içeren kübik birim hücre üzerindeki gerilme durumunun üç adet boyutsuz gerilme oranı, yani ρ_11=Σ_11/Σ_22, ρ_33=Σ_33/Σ_22 ve ρ_12=Σ_12/Σ_22 ile temsil edildiği bir sonlu elemanlar çerçevesi geliştirmiştir. Bu çalışmada, Tekoğlu (2014) çalışması genişletilerek, birim hücre üzerindeki gerilme durumunun tamamının beş adet boyutsuz gerilme oranı, yani ρ_11=Σ_11/Σ_22, ρ_33=Σ_33/Σ_22, ρ_12=Σ_12/Σ_22, ρ_13=Σ_13/Σ_22 ve ρ_23=Σ_23/Σ_22 ile temsil edilebildiği bir sonlu elemanlar çatısı geliştirilmiştir. Geliştirilen hesaplama çatısı, sayısal olarak verimli olmasının yanı sıra, gerilme oranlarını hesaplama boyunca düşük yüzdelerdeki (%1'in altında) hatalar ile sabit tutabilmektedir. Ayrıca, boşluklar veya parçacıklar içeren herhangi bir birim hücreye uygulanabilir olan genel bir hesaplama çatısı olma özelliğini taşımaktadır. Bu çatıya ek olarak, sadece asal gerilme durumu altında gerçekleştirilen birim hücre hesaplamaları için modelleme ve hesaplama maaliyeti daha düşük olan alternatif bir yöntem önerilmektedir.

Berkay Koçhan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

GX8CrNi25-21 kalite östenitik paslanmaz çeliğin mekanik özelliklerinin iyileştirilmesi

Bu çalışmada, döküm yöntemi ile GX8CrNi25-21 malzemesi üretilmiştir. Malzeme dört farklı sıcaklık ve altı farklı soğutma şiddetine maruz bırakılarak ısıl işleme tabi tutulmuştur. Isıl işlemin birincil ve ikincil karbür içeriği, karbür dağılımı, karbür biçimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Aşıma deneyleri neticesinde malzemenin termal şoklara karşı davranışı ve aşınma direnci belirlenmiş ve en uygun ısıl işlem şartları belirlenmeye çalışılmıştır. Malzemeye uygulanan homojenleştirme ısıl işlemi sonrası soğutma şiddetinin artırılmasının sertliği azalttığı saptanmıştır. Sertlik artışının sebebinin yapıda martenzitik dönüşümden kaynaklanmadığı, yapıdaki ikincil karbür içeriği ile ilgili olduğu belirlenmiştir. Homojenleştirme ısıl işleminden sonra yapıda karbür yapısı ve dağılımı farklılık göstermiştir. Primer karbürlerin boyutu azalmış ve dağılımları homojenlik kazanmıştır. Matriste daha küçük ve eş eksenli tane içine dağılmış sekonder karbürler meydana gelmiştir. Karbürün sertlik ve hacim oranının aşınma oranını belirlediği saptanmıştır.

Bahadır Atik
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Bağlantılı hibrit elektrikli araçlar için pekiştirmeli öğrenme tabanlı akıllı enerji yönetim stratejisi

Günümüzde artan motorlu taşıt sayısı, enerji tüketimi ve çevresel kirlilik üzerinde önemli bir baskı oluşturmaktadır. Bu kapsamda hibrit elektrikli araçlar, sürdürülebilir ulaşım sistemleri için etkili bir alternatif sunmakta ve enerji verimliliğini artırarak emisyonları azaltma hedeflerine katkı sağlamaktadır. Hibrit elektrikli araçlarda enerji yönetimi stratejileri, çoklu güç kaynaklarının etkin biçimde kontrolü açısından kritik öneme sahiptir. Ancak geleneksel enerji yönetimi strateji yaklaşımları, dinamik sürüş koşullarına uyum, çok amaçlı karar verme ve gerçek zamanlı kontrol açısından yetersiz kalmaktadır. Bu tezde, hibrit elektrikli araçlar için çok katmanlı ve öğrenme tabanlı enerji yönetimi stratejileri geliştirilmiştir. Önerilen yöntem üç farklı tasarım senaryosuna dayanmaktadır: (i) çok amaçlı kontrol, (ii) çok aracılı sistem tasarımı ve (iii) teşvik tabanlı öğrenme olmak üzere üç temel kontrol düzeyine dayanmaktadır. Çok amaçlı kontrol düzeyinde, DDPG algoritmasıyla enerji tüketimi, batarya yönetimi, emisyon ve hız takibi gibi çelişen hedefler dengelenmiştir. Çok aracılı yapıda, araç takımı senaryosunda her araca özgü öğrenen kontrolörler atanarak ÇATD-3 algoritmasıyla enerji yönetimi stratejileri entegre edilmiştir. Teşvik tabanlı öğrenme stratejisinde ise, SAC algoritması ile geliştirilen DPTÖ yöntemiyle uzun vadeli performans kriterleri göz önünde bulundurularak daha dengeli bir kontrol yapısı sağlayan ödül fonksiyonu tasarlanmıştır. Bu kapsamda bu üç farklı seneryoda, Matlab/Simulink ortamında hibrit elektrikli araçlar modeli oluşturulmuş ve Q-Learning, DQN, DDPG, TD3 ve SAC algoritmaları farklı senaryolarda karşılaştırmalı olarak test edilmiştir. Geliştirilen stratejiler, hem simülasyon hem de insanlı döngü içinde simülasyon ortamında değerlendirilerek enerji verimliliği, sistem kararlılığı ve emisyon gibi ölçütlerde iyileşmeler sağlanmıştır. Bu tez çalışması, hibrit elektrikli araçlar için hem bireysel hem de filo düzeyinde uygulanabilir, esnek ve ölçeklenebilir enerji yönetim çözümleri sunarak gelecekteki akıllı ulaşım sistemlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Hibrit araçlarTakviyeli öğrenme
Ozan Yazar
Tarsus University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Motor montaj fabrikasında ıatf 16949 ve apqp perspektifiyle hata analizi çalışması

Bu tez çalışmasında, 2022-2024 yılları arasında bir Türk otomotiv firmasındaki içten yanmalı motorların montaj süreçlerinde karşılaşılan problemler, Avrupa'nın önde gelen otomotiv üreticileri tarafından kabul edilen IATF:16949 kalite standardı kapsamında analiz edilmiş ve iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Montaj süreçlerinde yaşanan problemleri detaylı bir şekilde incelemek için PFMEA, 8D, kök neden analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmada, özellikle silindir kapağında ortaya çıkan yağ kaçağı ve subap sarma problemlerine odaklanılmıştır. Bu problemlere yönelik olarak fonksiyonel analiz, risk değerlendirmesi ve hata analizleri yapılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucu, problem kaynağı olarak; parça kaynaklı, ortam kaynaklı, taşıma kaynaklı, metod kaynaklı, ortam kaynaklı, aparat kaynaklı ve operatör kaynaklı hatalar tespit edilmiştir. Tespit edilen bu hataları ortadan kaldırmak ve gerçekleşme ihtimalini minimalize etmek adına aksiyon planları yapılmıştır. Alınan PFMEA aksiyonları sonucunda hata oranları minimalize edilmiş, OEE oranlarında ise %4,5 iyileşme elde edilmiştir.

Direkt püskürtmeli motorlarDizel motorlarFMEA+1
Taha Cüneyd Mendi
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Halkasal geometriye sahip FDM/grafit matrislerde termal enerji depolama karakteristiklerinin sayısal incelenmesi

Küresel ölçekteki sürdürülebilir temiz enerji, yeşil çevre ve düşük karbon salınımı hedefleri için enerji depolama yöntemleri içerisinde gizli ısı termal enerji depolama (GITED) öncelikli araştırma konularından biri olarak görülmektedir. Gizli ısı termal enerji depolama sistemlerinde depolama performansını (W/kg) belirleyen en önemli unsurlardan biri erime/katılaşma davranışlarıdır. Bu tez kapsamında halka aralıklı geometriye sahip parafin ilaveli grafit matris kompozit termal enerji depolama ünitesinin erime performansına yönelik sayısal parametrik bir çalışma ortaya konulmuştur. Sayısal çalışmalar beş farklı grafit matris yığın yoğunluğu (0, 23, 50, 100, 143 kg/m3) için iki farklı sabit yüzey sıcaklığı (75℃ ve 85℃) sınır koşulu altında gerçekleştirilmiştir. Faz değiştiren madde (FDM) olarak parafin kullanılmıştır. Farklı düzenlemelere ve çalışma koşullarına sahip FDM ilaveli grafit matris kompozit depolama ünitesinin performansı zaman bağımlı yerel sıcaklık değişimleri, sıcaklık alanı, sıvı oranı/erime davranışı, erime süresi ve depolanan enerji miktarı üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Kurulan sayısal modellerin doğruluğu hazırlanan deney düzeneği ile sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar FDM/grafit matris kompozit depolama ünitesinin gizli ısı depolamada önemli bir potansiyel olduğunu ortaya koymaktadır. Yığın yoğunluğunun artmasına bağlı olarak artan ısıl yayılım etkisiyle erime süresinin saf parafin durumuna kıyasla yaklaşık 44 kat azaldığı, depolama performansının ise 40 kat arttığı gözlemlenmiştir. 100 kg/m3 yığın yoğunluğu değerinin üzerindeki değerler için FDM/grafit matris performansının sınırlandığı ortaya konulmuştur.

Sare Mıtıncık
Samsun Üniversity · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Ateşli silahlarda farklı geometrilere sahip baskılayıcıların akışkarakteristiklerine ve ses basıncına etkisinin nümerik incelenmesi

Ateşli silahlarda ateşleme sonrası namlu ağzından çıkan ses basıncını, gürültüyü tamamen indirgemek mümkün değildir. Ancak namluya susturucu takılarak ateşleme sonrası oluşan ses basıncı, gürültü gibi etkenler minimuma indirgenebilir. Bu çalışma kapsamında, farklı geometrilere sahip baskılayıcıların akış karakteristiklerine ve ses basıncına etkisi nümerik olarak incelenmiştir. Bastırıcısız, içi boş bastırıcılı ve 20 mm aralıklarla yerleştirilmiş beş bölmeli farklı kesitli bastırıcılı olmak üzere durumlar deneysel ve nümerik olarak incelenmiştir. Yapılan hesaplamalar iki boyutlu eksenel simetrik, zaman bağlı şartlarda gerçekleştirilmiştir. Nümerik modellemede Ansys Fluent programı kullanılmıştır. Hesaplamalar sonucunda her durum için mermi etrafında oluşan ses basınç değeri, farklı noktalarda oluşan basınç, sıcaklık ve hız değişim değerleri gösterilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde bastırıcısız durumda mermi etrafında oluşan ses basınç değerinin maksimum seviyede olduğu, içi boş bastırıcılı iken ses basıncının düştüğü, farklı kesitli bastırıcılı durumunda ise ses basıncının maksimum seviyede düştüğü görülmüştür. Ayrıca farklı noktalardaki sıcaklık ve hız değişim değerleri incelendiğinde ise sıcaklık değişimimin içi boş bastırıcılı durumda, farklı kesitli bastırıcılı durumuna göre daha düşük olduğu; bastırıcısız durumda ise sıcaklığın en düşük seviye de olduğu görülmüştür. Hız değişiminde ise farklı kesitli bastırıcılı durumdaki hız değişiminin, içi boş bastırıcılı durumuna göre daha düşük olduğu görülmüştür. Bastırıcısız durumda ise maksimum değerde olduğu görülmüştür. Bu hesaplamalar, iki boyutlu eksenel simetriye sahip koşullar altında gerçekleştirilmiş ve uzak alan gürültü seviyelerini tahmin etmek için Ffowcs Williams ve Hawkings akustik analoji (FW-H) denklemleri kullanılmıştır. Bastırıcısız, bölme plakasız bastırıcılı, helisel, delikli, konik gibi farklı kesitte bölme konfigürasyonlarına sahip bastırıcılı modeller üzerinde simülasyonlar gerçekleştirilmiş ve analize tabi tutulmuştur. Sonuçlar, susturucusuz bir tabanca kullanıldığında, 0.50 ms de, 1 metre uzaklıkta ses basınç seviyesinin 165 dB olduğunu göstermiş, ancak farklı kesitlerde bir susturucu kullanıldığında bu değerin yaklaşık %7 oranında azalarak 154 dB'ye düştüğünü göstermiştir. Bu çalışmanın sonuçları, küçük kalibreli tabanca sistemlerinde namlu ağzından kaynaklanan sesi tahmin etme ve susturucudaki farklı kesitlerdeki bölme konfigürasyonunu optimize etme konularında değerli bir referans sağlayabilir.

Şamil Çağlayan
Samsun Üniversity · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bir model yapının elektrik sarfiyatının güneş ve rüzgar enerjisi ile karşılanmasının incelenmesi

Bir model yapının elektrik sarfiyatının güneş ve rüzgar enerjisi ile karşılanmasının incelenmesi.

Sara İmrahor
İstanbul Arel University · Institute of Graduate Studies
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Düzlemsel güneş kolektörlerinde vakum yalıtım paneli kullanımının nümerik ve deneysel olarak araştırılması

Düzlemsel güneş kolektörleri konutların çatı kısmına veya bahçede güneş alan konumlara yerleştirilen ve güneş enerjisinden faydalanarak sıcak su depolayan sistemlerdir. Depoladıkları sıcak su kullanılarak, su ısıtma masraflarından tasarruf sağlaması amaçlanmaktadır. Bu sistemlerde kolektör ana bileşen olup güneş ısısını toplayarak bu ısıyı suya aktarma görevini üstlenir. Kolektör veriminin artırılması için arka kısmı yalıtılmakta olup yalıtım için genellikle polistiren köpük, poliüretan köpük veya mineral yün (cam yünü veya taş yünü) malzemeleri kullanılmaktadır. Vakum yalıtım panelleri, sahip oldukları yalıtım kapasitesi sayesinde günümüzde ciddi bir araştırma konusudur. Panel içerisine doldurulan çekirdek malzemesinin etrafı koruyucu bir film ile kaplanır ve içerisindeki hava vakumlanarak üretilirler. Klasik yalıtım malzemelerinin ısı transfer katsayısı 30-60 mW/mK civarında iken vakum yalıtım panellerinin ise 3-6 mW/mK civarındadır. Maliyet açısından her ne kadar pahalı olsalar da sahip olduğu yüksek yalıtkanlık sayesinde kendilerine her geçen gün daha çok kullanım alanı bulabilmektedirler. Bu tez çalışmasında düzlemsel güneş kolektörlerinde yalıtım malzemesi olarak cam yünü ve vakum yalıtım paneli kullanılarak 5 farklı kolektör giriş suyu sıcaklığı ile çevre sıcaklığı farkının (ΔT) verime etkisi incelenmiştir. Bu amaçla yapay güneş simülatörü kullanılarak kontrollü bir deney düzeneğinde her iki yalıtım malzemesi için farklı sıcaklık farklarında deneyler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca deneysel çalışma nümerik analiz ortamında modellenerek elde edilen sonuçlar deneysel sonuçlar ile kıyaslanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda vakum yalıtım panelinin verimi sıcaklık farkına bağlı olarak %5.04 ile %111.12 kadar daha iyi olduğu sonucu elde edilmiştir.

Büşra Serçe
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

B2O3-PbO-TeO2-CeO2-WO3 camların optik, fiziksel ve radyasyon zırhlama özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada B2O3-PbO-TeO2-CeO2 camlara farklı oranlarda (x=1, 3, 5, 10, 20 mol %) WO3 ilave edilerek fiziksel özellikleri yüksek radyasyon zırhlayıcı cam malzeme üretilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç için 45B2O3-(20-x)PbO-30TeO2-5CeO2-xWO3 camlar; B2O3-PbO-TeO2-CeO2-WO3 tozları kullanılarak ergitme döküm yöntemi ile üretilmiştir. Hazırlanan camların kütle soğurma katsayıları (MAC), ortalama serbest yol (MFP), yarı değer kalınlığı (HVL) ve etkin atom sayıları (Zet) 59.54-661.62 keV enerji bölgesinde deneysel olarak ölçülmüş ve bu parametreler teorik olarak hesaplanmıştır. Sentezlenen camların temel yapısal özellikleri XRD, UV-Vis ve FT-IR spektroskopik teknikleri kullanılarak incelenmiştir. XRD sonuçları hazırlanan tüm cam kompozisyonlarında camsı amorf yapının oluştuğunu göstermiştir. Camsı amorf yapı oluşturan numunelerin sertlikleri Mikro-Vickers yöntemi ile ölçülmüştür. Numunelerin sertlik değerleri %0-5 WO3 katkı aralığında 3,53'ten 4,14 GPa'a kadar çıktığı ve %10-20 WO3 katkı aralığında ise 3,76 GPa'a kadar azaldığı görülmüştür. Camların kırılma tokluğu Half-Penny-Crack yöntemi ile belirlenmiş %0-5 WO3 katkı aralığında 1,07' den 1,14 MPa.m0.5 yükselmiş ve %10-20 katkı aralığında 1,09 MPa.m0.5'a düşmüştür. Numunelerin yoğunlukları arşimet prensibine göre belirlenmiştir ve WO3 katkı miktarı arttıkça yoğunluğun 4.93 gr/cm3 ten 4.63 gr/cm3'e düşmüş ve elastisite modülü 77'den 91 GPa'a artış göstermiştir. Araştırma bulguları sonucunda üretilmiş olan bu camların WO3 katkısı ile mekanik özelliklerinin iyileştiği ve kütle soğurma katsayısı değerlerine bakıldığında WO3 katkısının numunelerin radyasyon soğurma kabiliyetini artırdığını söyleyebiliriz.

Mekanik özelliklerRadyasyondan korunmaTelürit cam
Burak Berke Solak
Harran University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Topology optimization of slider-crank mechanism under dynamic loading

Parts in the mechanical system can be optimized individually regarding the static or modal analysis. However, during the motion of an assembly, parts move together and applied forces and configuration of assembly changes along with the motion. While the mechanism is in motion, situations different from those analysed and optimized in static conditions may be encountered. In addition, while the individual and statically optimized parts are in motion within the mechanism, the boundary conditions of each part in space change depending on time. Angle changes relative to the motion of the mechanism require modal analysis for each angle and static analysis again. In this case, mechanism type of structures and/or machine systems are simulated in dynamic environments and optimization processes include this type of dynamic analysis. The main purpose of this study is to test mechanism type of structures and machines in dynamic environments and to find the most suitable dimensional values according to stress and natural frequency constraints. Developing a parametric approach using Abaqus and SolidWorks in the Isight environment is the main goal of this study. The systems to be examined in this research are the simple and realistic crank-slider mechanism systems.

Experimental designDynamic analysisMechanisms+4
Muhammet Ali Eser
Hacettepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessEN

Numerical investigation of polymer additive effects on the flow around immersed bodies

Although it is a well-known fact that dilute solutions obtained by adding a small amountof polymer or surfactant to Newtonian fluids lead to a reduction in friction factor and dragcoefficient at high Reynolds number flows; its mechanism and the polymer induced flowstructure at high Reynolds numbers need to be investigated in more detail for different flowgeometries by means of new experimental methods, as well as numerical simulations with theapplication of different rheological constitutive models. For clarification of such an importantpart of fluid mechanics, numerical simulations have been performed with Newtonian,generalized Newtonian (Power-law) and viscoelastic (FENE-P) fluid models, Reynoldsnumber up to 4000 for circular cylinder domain and Reynolds number up to 2000 for squarecylinder domain. The results of the simulations have been compared with literature. The mostdistinctive consequences of these simulations is that Power-law fluid, not the viscoelasticfluid, causes decrease in drag coefficient and increase in vortex shedding frequency in thewake region compared to Newtonian fluid, for both circular and square cylinder simulations. Itis also concluded that polymer addition, with respect to Power-law fluid, results in an oppositeeffect, on vortex formation length and drag coefficient, at high Reynolds numbers.

Onur Çetin
Boğaziçi University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessEN

Implementation control algorithm for mobile robot based on omnidirectional wheel

This thesis aims to design and develop an implementation the control algorithm in mobile robot based on omni directional mecanum wheel and to be used in further researches. In an attempt to increase orientation capability of conventional wheelchair the system was equipped with four omni-directional wheels. In this study a control algorithm is developed to eliminate heading errors between demanded and real motor speeds taken from directly from system. In order to examine designed controller on real large-scale system, an experimental setup is installed. The experimental setup consists of microcontroller, dc motor drivers, four dc motors coupled with mecanum wheels and quadratic encoder. Mathematical model of this system is also created through forward and backward kinematic with weighted matrix equations,which provides with the decreasing heading error while any of DC Motors operate in unexpected behaviors such as stop or undesired velocity by improved mathematical model unlike relevant works in this area, Transfer function of Dc motor is estimated by the help of measured voltage and speed values. The dc motor model is added into system model to determine needed speed according to user inputs. Created mathematical model is designed and simulated in MATLAB/Simulink environment. In order to validate designed model, different orientation scenarios are given to system independently. Cross-validation is done by independent input-output data sets and it is determined that the model has the residual autocorrelation function inside the confidence interval.Based on the validated model, unlike motor speed responses are without overshoot and oscillation, a sub-control algorithm PD is designed and simulated to reduce settling time and minimize heading errors. Obtained simulation and real system results are compared. Owing to designed controller performance and adaptation of weight unit matrix values, heading error caused by structural, assembly and manufacturing failures is decreased dramatically.

Dynamic controlFeedback controlMotor control+3
Ali Ömer Baykar
İstanbul Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Ağır ticari araçların havalı fren sisteminde kullanılan körük bağlantı braketi tasarımı

Bu çalışma şantiye / arazi kullanımı olan Ağır Ticari Araçlar'da çevresel etkilerden kaynaklanan fren körüğü hasarlanma riskini önlemek adına yapılmıştır. Çalışma ile fren komplesi üzerinde bulunan ve fren körüğünün bağlandığı braketin tasarımı değiştirilerek yeni braket tasarımı , parça dayanım analizi, imalatı ,yorulma testi yapılmıştır. Fren sistemi paket alanı ve çevresel parçalar ile etkileşimi göz önünde bulundurularak braketin tasarım kriterleri belirlenmiştir. Tasarım yapılırken optimizasyon ve sonlu elemanlar analizlerinden faydalanılarak tasarım süreci hızlandırılmıştır. Sonlu elemanlar sınır koşulları araç üzerindeki fiziksel şartların basitleştirilmesi ile elde edilmiş ve modele uygulanmıştır. Paket kısıtlarına göre belirlenen kütük braket üzerinde topoloji optimizasyon analizi yapılarak ham tasarım elde edilmiştir. Ham tasarım üzerinde geometrik düzenlemeler yapılmıştır. Sonrasında civata bağlantısı modele dahil edilmemiş ve dahil edilmiş olmak üzereiki farklı yapısal analiz koşturulmuştur. Civata bağlantısı modele dahil edildiğinde mevcut civataların oluşturdupu ön gerilmelerin yetersiz olduğu görülmüş ve civata bağlantı hesapları yapılarak yeni metrik ve ön gerilme değeri belirlenmiştir. Bu hesaplar ışığında civata adedi ikiden dörde çıkmıştır.Braket üzerinde civata paterni düzenlenmiş ve sonrasında sonlu elemanlar analizi tekrarlanmıştır.Son seviye braket üzerinde sonlu elemanlar analizi mesh hassasiyetini değerlendirmek adına braket için kullanılan mesh boyutları sırası ile 4mm,3mm,2mm olacak şekilde tekrarlanmıştır. Değerlendirme yapılırken kullanılmak üzere 2 mm mesh boyutuna sahip model sonucu uygun görülmüştür. Sonlu elemanlar modelinin korelasyonu ve parçanın yorulma testi için test düzeneği geliştirilmiştir.Braketin araç üzerinde mağruz kaldığı çalışma koşullarının yansıtıldığı bu düzenekte braketin kritik görünen bölgelerine straingage yapıştırılarak ölçümler alınmış ve analiz sonuçları ile karşılaştırıldığında tutarlı olduğu ön görülmüştür. Sonrasında 0,4Hz'lik frekans ile maksimum fren kuvvetine tekabül eden yük uygulanmış ve 1,3 milyon çevrim sonucunda braket üzerinde herhangi bir hasar ve çatlak başlangıcı tespit edilmemiştir. Hedeflenen çevrim başarı ile elde edilmiştir. Sonuç olarak araç testlerinin uzun sürmesi ve maliyetinin yüksek olması sebebi ile tasarlanan bu braketin valide edilmesi için laboratuar test düzeneği geliştirilmiş, strain-gage yardımı ile parça üzerinde oluşan strain değerleri elde edilerek sonlu elemanlar analiz sonuçlarıyla karşılaştırılmış ve korelasyon sağlanmıştır. Sonrasında kurulan bu test düzeneğinde yorulma testi yapılmış ve parça ömrü için hedeflenen çevrim oranı sağlanmıştır.

Önder İnce
İstanbul Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessEN

A numerical analysis of friction-induced noise in stick-slip friction

This Thesis presents the numerical investigation on Friction-induced noise with FEM-simulation. In recent decades, exploring the noise problems in mechanical properties increases widely. Especially, numerical studies are now very popular because of simulation and high prediction rate. This study is a validation of experimental test with a pin on disk method. Stick- slip friction is the main causes of unstable vibrations and noise. In this study, we try to simulate the stick-slip friction in a pin-on-disc system. FEM-simulation was performed with using COMSOL commercial program. A detailed three-dimensional model of the acoustic room was simulated. Input variables such as sound absorption, friction coefficient, materials characteristics, velocity and normal loads needed. The first step is to simulate a friction-induced vibration in stick-slip form and it developed by the Multibody dynamic method. The second step is to simulate acoustical condition of friction-induced vibration to get SPL inside the room. We cannot simulate the SPL of room and motor, which are outside of acoustic room; therefore, results are just for friction-induced noise by stick-slip vibration without any other sound sources. Complex Eigenvalue Analysis (CEA) results indicated that the friction system had a tendency to cause unstable vibration and squeal, and the vibration of the system. The vibration acceleration and contact pressure are responsible to induced noise. It concluded that the vibration amplitude induced by friction is always high near the moving pin. Increasing the normal load and disc linear velocity generally increases the induced vibration amplitude and it causes to increase noise (dB). The effect of normal load is different, in lower speed of rotating by increasing the normal load vibration acceleration increases, however, in higher velocities it increases and then decreases.

Shahrad Samankan
İstanbul Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Bigadiç jeotermal bölgesel ısıtma sistemi için planlanan ek ısıtma sistemlerinin ekonomik analizi

Jeotermal enerji üreterek hizmet veren ısıtma sistemlerinde kuyu sondaj çalışmaları, yalnız sistemler kurulurken değil, kuyuların zamanla işlevselliğini kaybedebilmesi nedeniyle belirli periyotlarla tekrarlanması gereken bir işletme maliyeti olabilmektedir. Sondaj maliyetleri sistemlerin yaşam ömürleri boyunca ortaya çıkan giderlerin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Diğer taraftan, jeotermal su çıkarmak ve bu sudan elde edilen ısıyı ısıtma yapılan mahallere dağıtmak gibi temel faaliyetler için jeotermal kuyu ve sirkülasyon pompaları sürekli olarak çalışır. Bu nedenle, jeotermal bölgesel ısıtma sistemleri ayrıca önemli bir elektrik tüketicisi konumundadır. Jeotermal akışkana katılan kabuklaşma önleyici kimyasallar, işletme maliyetleri açısından dikkat edilmesi gereken diğer bir önemli gider olabilmektedir. Bigadiç Jeotermal Bölgesel Isıtma Sistemi (JBIS), günümüzde büyük çoğunluğu konut olmak üzere 1.050 aboneye ısıtma hizmeti sunun Balıkesir'deki beş bölgesel ısıtma sisteminden biridir. Faaliyete girdiği ilk yıllardan günümüze kadar geçer süreçte, farklı fosil yakıtlarla çalışan sıcak su kazanlarıyla ısıtma desteği sunulan sistemde, günümüzde kömür kazanı ile ilave ısıl güç sağlanmaktadır. Bu çalışmada, Bigadiç JBIS'nin mevcut çalışma koşulları ile sistemin farklı tür ve kapasitelerde ek ısıtma sistemleriyle desteklenmesi durumları için birim ısıtma enerji maliyetleri hesaplanmıştır. Gerçekleştirilen 20 yıllık seviyelendirilmiş ısı maliyeti (LCOH) analizi yardımıyla, mevcut kömür kazanına alternatif olarak ya da mevcut kömür kazanı ile birlikte sisteme dahil edilmesi düşünülen yeni doğal gaz kazanı veya yeni ısı pompası sistemlerinin optimum kapasiteleri belirlenmiştir. Buna göre, mevcut jeotermal enerjinin, sistemde hali hazırda kullanılan kömür kazanı ile 2.572 konut eşdeğerlik ısıtma yapılabilecek şekilde desteklenmesinin, birim ısıtma maliyetini en düşük yapan en ekonomik alternatif olduğu görülmüştür. Mevcut jeotermal enerjinin, 2.572 konut eşdeğerlik ısıtma yapılabilecek şekilde büyük kapasiteli bir ısı pompası sistemiyle desteklenmesi durumunun ise birim ısıtma maliyeti bakımından en ekonomik ikinci alternatif olduğu görülmüştür. Yeni ısıtma destek sistemleriyle, mevcut abone sayısı yerine daha fazla aboneye ısıtma hizmeti verilmesinin birim ısıtma enerjisi maliyetlerini %14-%50 arasında değişen oranlarda düşürdüğü görülmüştür.

Ali Keskin
Balıkesir University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Turboşarjlı traktörlerde ara soğutucudan önce termoelektrik jeneratör kullanımının numerik olarak incelenmesi

Bu tezde, turboşarjlı bir traktör motorunun kompresörü ile ara soğutucusu arasında konumlandırılmış termoelektrik jeneratör (TEJ) sisteminde, modüllerin soğuk yüzeyine yerleştirilen farklı ısı kuyusu tasarımların sistem performansına olan etkileri nümerik olarak analiz edilmiştir. Literatür incelemeleri, TEJ modüllerinde kullanılan ısı kuyularının genellikle plaka şeklindeki kanatçıklardan oluştuğunu göstermektedir. Bu tez çalışmasında ise, TEJ modülün soğuk tarafında, plaka tipinin dışına çıkılarak delikli ve yarıklı kanatçık geometrileri kullanılmış; böylece sınır tabaka davranışı değiştirilerek soğuk yüzeyden ısı transferinin artırılması amaçlanmıştır. Uygulanan bu tasarım yaklaşımı sonucunda, TEJ sisteminin genel performansında belirgin bir iyileşme elde edilmiştir. Mevcut araştırmalar incelendiğinde, birçok çalışmanın TEJ modüllerinin performansını artırmak amacıyla p- ve n-tipi yarı iletken elemanların boyutlarında yapılan değişikliklere odaklandığı görülmektedir. Ancak, bu modüllerde kullanılan ısı kuyularda plaka kanatçıklarda değişiklik yaparak ısı transferini ve dolayısıyla TEJ performansını artırmayı hedefleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu açıdan, bu çalışma literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Tez kapsamında, levha tipi plakalı kanatlar (PF), levha kanatlara delik açılması ile oluşturulan tasarımlar (PF-CP, PF-FBCP), yarıklı kanatlar (S0.5H3, S0.5H15 vb.) ve farklı gözenek yoğunluğuna (10, 20 ve 40 PPI) sahip açık hücreli alüminyum köpük ısı kuyuları incelenmektedir. Bu farklı tasarımların, TEJ modüllerinden elde edilen gerilim, akım, elektriksel güç ve ısıl verim üzerindeki etkileri; ayrıca basınç düşümü, fan gücü ihtiyacı ve ara soğutucuya giren hava sıcaklığı gibi parametreler üzerindeki sonuçları nümerik olarak araştırılmaktadır. S0.5H15 konfigürasyonu için yapılan nümerik analizlerde, plaka PF konfigürasyonuna kıyasla ısıl verimlilik yaklaşık %5, çıkış voltajı yaklaşık %3 ve toplam TEJ çıkış gücü ise %6,2 oranında daha yüksek olarak elde edilmiştir. Açık hücreli alüminyum köpük dışındaki ısı kuyularında elde edilen basınç düşüşü değerleri neredeyse aynı seviyededir. TEJ sistemlerinde farklı ısı kuyularının kullanılması, TEJ içermeyen duruma göre ara soğutucuya giren hava sıcaklığında yaklaşık %3,4–3,5 oranında bir düşüşe yol açmıştır. Bu azalma, motor verimliliğinde TEJ uygulamasının iyileştirici bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Ara soğutucularTermoelektrik jeneratör
Ali Gürcan
Pamukkale University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

R134a ve R744 ile çalışan otobüs klimalarında iki fazlı ejektörün genleşme valfi olarak kullanılması durumunda sistemin çeşitli parametrelere göre analizi

Günümüzde otobüslerin hemen hemen hepsinde klima sistemleri mevcuttur. Otobüs klima sistemlerinde kullanılan kompresör, otobüs motoruna bağlı bir kasnak ile tahrik edilmektedir. Ancak bu durum motora fazladan bir yük getirmektedir ve yakıt tüketimini arttırmaktadır. Otobüslerdeki klimaların soğutma etkinliklerinin arttırılması ile sistemde yakıt tüketiminin azaltılması sağlanabilecektir. Klima etkinliğinin arttırılmasına yönelik çalışmalardan birisi genleşme valfi yerine iki fazlı ejektörün kullanılmasıdır. Böylece genleşme valfinde kaybolan işin geri dönüşümü sağlanacak ve bu iş ile kompresörün harcayacağı iş azalacak ve böylelikle sistemin soğutma etkinliği (COP) artacaktır. Bu çalışmada, günümüzde taşıt iklimlendirme sistemlerinde yaygın olarak kullanılan soğutucu akışkan R134a ile çalışan ve klasik çevrimden farklı olarak genleşme valfi yerine iki fazlı ejektör kullanılan sistemin çeşitli parametrelere göre analizi yapılacaktır. Ayrıca, son zamanlarda küresel ısınma ile ilgili kaygıların artması ile birlikte, yapay soğutucu akışkanların küresel ısınmaya neden oldukları bilindiğinden, taşıt iklimlendirme sistemlerinin yapay soğutucu akışkanlar yerine R744 (CO2) gibi doğal soğutucu akışkanların kullanılmasına dönüşün başlamasından dolayı, R744 ile çalışan ve klasik çevrimden farklı olarak genleşme valfi yerine iki fazlı ejektör kullanılan sisteminde çeşitli parametrelere göre analizi yapılacaktır.

Çağrı Kutlu
Osmaniye Korkut Ata University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Islak-kuru soğutucu tasarımı ve performans analizinin yapılması

Bu çalışmada, ıslak kuru soğutucu tasarımı ve performans analizi yapılmıştır. Giriş havası tasarım sıcaklığı, proses suyu giriş ve çıkış sıcaklığı ve debisine göre ısı değiştiricisi tasarımı yapılarak ısı değiştirici yüzey alanı hesaplanmıştır. Hava giriş sıcaklığının istenilenden yüksek olduğu durumlarda ön soğutma yapacak sisleme ile nemlendirme sisteminin seçimi yapılmıştır. Batman ilinde çalışacak soğutucunun, Batman iklim verilerine göre performans analizi incelenmiştir. Sonuç olarak, tüm zamanlarda, istenilen proses suyu çıkış sıcaklığı elde edilmiştir. Soğutucunun çalışma durumu; yıllık saat bazında %78 kuru soğutucu olarak, %22 ıslak kuru soğutucu olarak çalışmaktadır. Sisleme sisteminin en çok çalıştığı temmuz ayında, buharlaşması gereken su miktarı yaklaşık 7 l/dak. ve elektrik tüketimi 5237 kWh olarak hesaplanmıştır.

Mehmet Apaydın
Osmaniye Korkut Ata University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Katmanlı fren balatasının statik ve dinamik yükleme koşullarında sonlu elemanlar yöntemiyle incelenmesi

Dinamik sistemlerin çalışma koşullarının sağlanmasının yanında gerekli durumlarda güvenli bir şekilde yavaşlamalarını ve durdurulmalarını sağlayacak fren sistemleri gerekmektedir. Fren sistemleri çalışma koşulları sırasında yüksek termal ve mekanik gerilmelere kısa süre diliminde maruz kalmaktadır. Bu tezde fren ile balata etkileşiminin mekanik ve termal özellikleri sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Statik koşulun yanı sıra dinamik koşullar göz önünde bulundurulmuştur. Öncelikle sonlu elemanlar modelinin teorik olarak hassasiyeti incelenmiştir. Tez kapsamında her katmanında farklı malzeme olan 4 katmanlı dikdörtgen ve 2 katmanlı hilal geometrili balatalar modellenmiş ve 0 ile 599.98 dev/dk arasında değişken devirde dönmek olan demir diske 0.05 MPa, 0.1 MPa ve 0.2 MPa fren basınçlı balatalar temas ettirilmiştir. Ayrıca disk ile balata temas yüzeyinde bulunan sürtünme katsayısı 0.2, 0.25 ve 0.3 olacak şekilde değiştirilmiştir. Balata ve disk üzerinde belirlenen noktalardan sıcaklık ve Von-Mises gerilme değerleri alınmış ve yorumlanmıştır. Disk malzemesi olarak demir, balata malzemeleri olarak alüminyum 2014-T6, pirinç, bakır ve titanyum alaşım 4V tanımlanmıştır. Sonuçlara bakıldığında sürtünmeden dolayı yüksek ve düzensiz bir sıcaklığın oluştuğu görülmüştür. Balata yüzeyinin disk yüzeyinden daha sıcak olduğu belirlenmiştir. Artan frenlenme basıncı ile sürtünme katsayısı gerilme ve sıcaklıkları baskın şekilde artırmaktadır. 0.3 sürtünme katsayısı sonuçlarında termal dengesizlik belirlenmiştir. Temas katmanı haricinde balatanın diğer katmanlarında sıcaklık etkin olmamıştır. Bakır-alüminyum katmanlı malzeme hem balata hem disk gerilmeleri göz önünde bulundurulduğunda en uygun olarak belirlenmiştir.

Hakan Çelik
Osmaniye Korkut Ata University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Yapay zeka metotlarını kullanarak otomotiv sektöründeki örnek problemlerinin çözümlerinin araştırılması

Otomotiv imalat sektöründe mevcut süreçlerde pek çok farklı hata modu ile karşılaşılmaktadır. Bu hataların giderilmesi için geçici ve kalıcı önlemler alınmaya çalışılır. Yapılan faaliyetlerde çoğu zaman, süreçlerin doğası gereği, sıfır hata koşulları oluşturulamamaktadır. Buradaki zafiyeti gidermek için insan inisiyatifinde olan %100 görsel kontrol ile hatanın bir sonraki sürece veya iç ve dış müşteriye gönderilmesini önlemek adına tedbir alınmaktadır. Buna karşın halen sahada hatalı parça taramalarında tespit edilemeyen hatalar nedeniyle, şiddetine bağlı olarak, son derece yüksek kalitesizlik maliyetleri ile karşılaşılmaktadır. Modern yaklaşımda, hata tespitinde görsel kontroller yerine, makine öğreniminin farklı metotları kullanılarak, yüksek doğruluk oranları ile hata tespiti sağlanabilir. Örneğin üstün resim işleme, özellik çıkarma yeteneği nedeniyle, evrişimli sinir ağı (ESA), akıllı hata teşhisi alanında geniş çapta araştırılmış ve uygulanmış, diğer geleneksel makine öğrenme yöntemlerine kıyasla üstün performansı kanıtlanmıştır. İlave olarak, proses parametrelerinin belirlenmesinde, mevcut saha verilerinden yararlanarak, yapay sinir ağları (YSA) metodunu kullanarak, en ideal parametre sonuçları elde edilebilir. Bu çalışmada, imalat süreçlerindeki hata tespitine izin veren yenilikçi bir yaklaşım geliştirilmiştir. Örnek çalışmalarda punta kaynak parametrelerinin belirlenmesinde, yapay sinir ağları (YSA) kullanarak, mevcut parametreler ile çekirdek çapı tahmini yapılmıştır. Burada farklı regresyon analizi neticelerine göre karşılaştırmalı sonuçlar çıkarılmıştır. Ayrıca punta ve gazaltı kaynak hataları, sac çatlak hataları ve araç görsel hatalarının tespit edilmesi için, makina öğrenmesindeki evrişimli sinir ağları (ESA) kullanarak, yüksek doğruluk oranları elde edilmiştir.

Evrişimli sinir ağlarıGazaltı kaynağıMakine öğrenmesi+2
İlhan Çekiç
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

İnsansız hava araçlarında iniş takımı optimizasyonu

İniş takımları hava araçlarındaki en önemli yapısal bileşenlerinden birisidir. İniş takımları yerle temasta olduğu anlarda hava araçlarının ağırlığını taşırken aynı zamanda iniş-kalkış sırasında oluşan ilave yükleri azaltarak sönümler. İnsansız hava araçlarında ihtiyaçlar doğrultusunda çok farklı tiplerde iniş takımları kullanılabilmektedir. İniş takımı tasarımında en önemli parametre ana ve burun iniş takımlarına gelecek yüklerdir. Bu tez çalışmasında sabit kanatlı bir insansız hava aracı için katı yaprak yaylı bir iniş takımlarının tasarımı ve yapısal analizi gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda öncelikle burun ve ana iniş takımının ön tasarımı gerçekleştirilmiştir. Katı modeli oluşturulan iniş takımları üzerlerine gelen yükler karşısında meydana gelen Von-Mises gerilmeleri ile deformasyon değerleri bir sonlu elemanlar programı vasıtası ile bulunmuştur. Ardından iniş takımlarında kullanılan katı yaprak yaylar için topoloji optimizasyonu yapılarak kütle azaltımı gerçekleştirilmiş ve sonuçlara göre tasarım güncellenmiştir. Yeni tasarım için de yine sonlu elemanlar analizi ile Von-Mises gerilmeleri ile deformasyon değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen değerler ile dinamik bir analiz olan modal analize bağlanarak oluşacak frekans modları elde edilmiştir. Değerlendirilen tasarıma ait emniyet değerlerinin havacılık için kabul edilen sınırlar içerisinde olduğu doğrulanmıştır.

Bilgisayar destekli tasarımSonlu elemanlar analiziTopoloji optimizasyonu+2
Burak Dikilitaş
Eskişehir Osmangazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Yoğurt üretim tesisinin enerji / ekserji ve termoekonomik analizi

Süt ve süt türevleri üretim tesisinde enerji, ekserji ve termoekonomik analiz büyük önem taşımaktadır. Türkiye'nin Orta Karadeniz Bölümü'ndeki Çorum ilinde yer alan endüstriyel ölçekli süt ve süt türevleri tesisinde yoğurt üretimini araştırmak için kapsamlı ve detaylı bir enerji, ekserji ve termoekonomik analiz yapılmıştır. Tesisin üretim hattı bir bütün olarak detaylandırılmıştır. Üretim hattındaki her bir cihazın enerji, ekserji ve termoekonomik analizler yapılmıştır ve grafikler üzerinde karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler ışığında, enerji ve ekserji verimliliklerinin en yüksek olduğu aşamalar sırasıyla yenileme aşaması (% 98,15) ve ilk soğutucu aşaması (% 81,07) olmuştur. Ancak, enerji kaybının en yüksek olduğu durum ise yoğurt üretim hattında var olan su tankı aşamasında (41,799 kW) gerçekleşmiştir. Termoekonomik analizde ise, üretim tesisinde her aşamanın ilk kurulum maliyetleri göz önünde bulundurularak hesaplamalar yapılmış ve sonuçlar elde edilmiştr. En yüksek maliyet süt depolama tankı aşamasında ortaya çıkmıştır. Hesaplamalar doğrultusunda malzeme işlemenin süt depolama tankında en pahalı olduğu (% 67,16) ardından sırasıyla, pompalar, süt denge tankı, ısıtma tankı, krem ayırıcı ve eşanjör aşamalarının takip ettiği belirlenmiştir. Toplam işletme ve bakım onarım maliyet analizinde en yüksek değer ilk soğutucu aşamasında bulunmuştur. İlk soğutucu aşamasını eşanjör ve yenileme aşaması takip etmiştir. İlk soğutucu tankı toplam işletme maliyeti, toplam termoekonomik analiz miktarının % 72,99'unu oluşturmuştur. Tesisin ana birimleri içesisinde, yenileme aşaması % 10,78'ini, ısıtma aşaması ise % 4,94'ünü oluşturmaktadır.

Kubilay Mantı
Hitit University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Frezelemede köşe yuvarlama ve PVD kaplamaların kesici takım performansına etkisi

Bu çalışmada, parmak frezelerdeki mikro geometriler ile kaplama türlerinin çalışma performansına etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İki aşamalı planlanan testlerde birinci aşamada en verimli köşe yuvarlama, ikinci aşamada ise en verimli kaplamanın tespit edilmesi amaçlanmıştır. Birinci aşama testlerde titreşimin önlenmesi açısından farklı bölüntü (dişler arası açı farkı) uygulanmış makro geometride, standart radius, şelale radius ve trompet radius olmak üzere 3 farklı mikro geometri ve AlCrN PVD kaplama kullanılmıştır. Yapılan ilk aşama testler sonrasında ölçüm kriterleri olarak aşınmalar ve tezgah yüklenmeleri kontrol edilmiştir. İlk aşama testlerin sonuçlarına bağlı olarak ikinci aşama testlerde en az aşınma görülen mikro geometri uygulanan frezeler üzerine AlCrN ve TiSiN olmak üzere iki farklı kaplama yapılarak CK45 ve 4140 malzeme üzerinde kaplamalar test edilmiştir. Bu testlerde parametreler de optimize edilerek kaplamanın performansına odaklanılmıştır. Ardından daha yüksek karbonlu bir malzemede aynı kaplamaların performansını değerlendirmek üzere GG25 malzemede testler tekrar edilmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, mikro geometrilerin ve kaplamanın takım aşınması ve performansına doğrudan etki ettiği görülmüştür. Mikro geometrilerde en iyi performans şelale tipi köşe yuvarlamada elde edilmiştir. Kaplama türleri değerlendirildiğinde ise en iyi performans tüm malzemelerde AlCrN kaplamada elde edilmiştir.

Burak Pak
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Pelet yakıt preslerinde rulo tasarımlarının iyileştirilmesi

İnsan yaşamının kaliteli devam edebilmesi için zorunlu ihtiyaç haline gelen enerjiye olan bağımlılık 21.YY a gelindiğinde azami seviyelere gelmiş olup geleneksel enerji kaynaklarının tükenme eğilimi ile birlikte Dünya üzerinde bitmeyen politik gerilimler gün geçtikçe enerjinin daha da önem kazanacağını, yapılan çalışmalar ise enerjiye duyulan ihtiyacın günden güne artacağını destekler niteliktedir. Bilim dünyası huzurlu evren amacına engel olabilecek önemli faktörlerden olan enerji kıtlığının önlenmesine çözüm getirecek çalışmaları artırmış olup ,çeşitli yenilenebilir enerji yöntemleri üzerinde yapılan araştırma geliştirme faaliyetlerine önem göstermektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının önem kazanmasıyla birlikte biyokütleye olan ilgide artmış durumdadır. Bu çalışmada pelet biyokütlesi elde edilmesinde yaygın olarak kullanılan rulolu pelet presleri üzerindeki ruloların farklı çaplarda kullanımlarının verime olan etkileri incelenmiştir. Pelet Preslerinde ekstrüzyon esnasında oluşan hammadde ezilmeleri, iki farklı cismin birbirine temassal basınç uygulamasını esas alan Herzt bansınçlarıyla ilişkilendirilmiş olup farklı pres rulo çapları ilgili basınç türü ile modellenmiş ve sonuçları karşılaştırılmıştır. Yapılan hesaplamalar ve gerçek ortam testleri sonucunda pelet preslerinde tambur çapı artışının proses veriminde artış yarattığı görülmüştür.Pelet presleme süreçlerinde sonucu etkileyen çok sayıdaki belirsizlik olması bu konu üzerinde çalışmalar yapılma potansiyelinin olduğunu göstermiştir.

BiyokütleFrekansPeletleme+2
Muhammet Ahmet Söyler
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies
2022
00
DoctorateOpen AccessEN

Numerical study on heat transfer and pressure drop characteristics of supercritical CO2 flow near critical point through microtubes

The buoyancy and thermal acceleration effects of sCO2 flow near the pseudo-critical region have been widely mentioned as the mechanism of heat transfer enhancement in the literature. However, most publications deal with turbulent flows and do not discuss the details of how these effects alter flow structure and enhance heat transfer. The present study numerically examined the mechanisms that enhance heat transfer in upward sCO2 flow through microtubes, specifically 0.5 mm in diameter at low Reynolds numbers and 0.847 mm in diameter at high Reynolds numbers. The heat transfer enhancement was closely associated with the appearance and disappearance of the M-shaped velocity profile for the low Reynolds numbers. When the M-shaped profile started forming by the buoyancy effect, the first local maximum of the heat transfer coefficient appeared as the thermal acceleration of the boundary layer entrained fluid from the wall region. The fluid entrainment carried thermal energy from the wall toward the core, thus enhancing the heat transfer. At high Reynolds numbers, the results showed that gravity has no significant impact on heat transfer characteristics, suggesting that buoyant forces do not play a crucial role in the heat transfer behavior of sCO2 flow. When the M-shaped profile started disappearing due to the thermal acceleration in the core region at low Reynolds number, the second maximum appeared in some cases due to abrupt turbulence developed by two forces in the opposite direction: one force dragging the local maximum velocity in the M-shaped profile and the other force accelerating the core region. As the second maximum is not observed due to high inertia force at the high Reynolds number, negative radial velocity at any location is significant for increasing the heat transfer coefficient. It also concluded with important remarks on pressure drop, surface roughness, the possibility of using LES simulations, and the possible modification of the RANS model.

Ergin Bayrak
Yeditepe University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessEN

Design and analysis of thin wall water tanks against negative pressure

When designing tanks for later manufacturing, consideration must be given to whether the tank will tolerate the operating conditions it is going through during the work period, in addition to the importance of reducing the cost as much as possible, choosing the appropriate materials and their quantities is the most important in reducing cost. The research aims to obtain a tank design that works efficiently under the influence of external pressure with the lowest possible thickness without affecting the tank's ability to withstand operating conditions. Often there is a decrease in the internal pressure of the tank, either due to errors in the design, errors in the operation, or due to a malfunction in the protection devices. This decrease in pressure results in tank deformation and it's out of service, causing large losses. Therefore, periodic maintenance of the tank and its accessories is always necessary. The appropriate design will reduce these expenses to a minimum while increasing reliability and obtaining a more efficient design capable of reducing maintenance and cost. In this study, the strength of the pressure vessel will be analyzed by the ANSYS Finite Element Assessment Program to arrive at a design for operation in a negative pressure condition with the smallest thickness possible. In addition to strengthening the tank with grooves and reinforcing rings, four different models were developed for the tank side surfaces, namely triangular stents, square stents, hexagonal stents, and spiral stents, and strengthened. Each model was evaluated separately under negative pressure as a numerical analysis.

Salah Jalloud
Fırat University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Yönlendirilmiş enerji girdili katmanlı imalat uygulamasındaki parametrelerin proses ve ürün üzerindeki etkilerinin belirlenmesi

Üretilebilirlik kısıtlarını azaltmak için eklemeli üretim prosesi her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Eklemeli üretim otomotiv, savunma&havacılık, tıp, enerji, ekipmanlar gibi çok farklı alanlarda kullanılmaktadır. Doğrudan Enerji Biriktirme (DED) prosesi ise eklemeli üretim alt dallarından birisidir. DED katmanlı üretim yönteminde nozuldan parça üzerine püskürtülen toz veya beslenen tel aynı zamanda lazer ile ergitilerek malzeme üzerinde katman katman yığılmaktadır. DED prosesi ile farklı topolojik özellikte ürünlerin üretimi, büyük yapıdaki kalıp gibi parçaların onarımları, mevcut parçalara aynı veya farklı malzemelerle yeni fonksiyonlar eklenmesi mümkündür. Bu çalışmada 316L-Si toz malzemesi kullanılarak lazer gücü (1300-1400-1500 W), lazer tarama hızı (8-9-10 mm/s) ve toz besleme miktarı (5.59-6.52-7.45 g/dk) parametreleri için Taguchi tablosu oluşturulmuştur. Bu deney tablosundaki parametrelerle tek katmanlı tarama için FLOW-3D® yazılımı ile analiz edilmiş, deneysel çalışmalarla üretimleri yapılmış ve deneysel çalışmalardan elde edilen sonuçlarla matematiksel modeli oluşturulmuştur. Sanal analiz çalışmaları ve deneysel çalışmalar sonucunda tek katmanlı tarama için genişlik, yükseklik, derinlik, dilution oranları ölçülerek birbirleri ile kıyaslanmıştır. Sanal analiz çalışmalarından elde edilen sonuçlarda parametre değişimlerine bağlı olarak taramalardaki sıcaklık dağılımları kıyaslanmıştır. İki nokta arasındaki soğuma hızları değerlendirilmiştir. Özgül enerji yoğunluğu (SED) ve toz besleme yoğunluğunun (PFD) tarama yüksekliği, genişliği ve derinliği ölçülerindeki etkileri incelenmiştir. Tarama yüksekliği üzerinde en önemli etkiye sahip parametre toz besleme hızı, tarama genişliğinde ise lazer gücüdür. Tarama derinliği için hem lazer gücü hem de toz besleme hızı kritiktir. En yüksek sıcaklık değerleri yüksek lazer gücü, düşük tarama hızı ve yüksek toz besleme miktarında görülmektedir.

Enerji depolamaGeometrik ölçülendirmeKatmanlı üretim+1
Merve Bıyıklı
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
DoctorateOpen AccessEN

Hydrothermal aging effects on mechanical properties of hybrid composites

In the current study, hydrothermal aging effect on mechanical properties of glass/aramid/epoxy hybrid composites investigated experimentally. Composite specimens immersed in distilled water and sea water at 25°C and 70°C temperatures for 1000 hours. This study can be divided into two parts. In the first part of study, the distilled/sea water gain of hybrid/non-hybrid composites were weighted periodically and calculated analytically according to Fick's law. In the second part of the study, mechanical tests (tensile, flexural and impact tests) were conducted to the samples exposed to aging. The test specimens were catagorized into three groups as dry, wet and re-dried. At the end of study, the fracture types of specimens were imagened. The results showed that fluid type, temperature and sequences of composite fabrics were direct affect in meaning of water gain of composites. Aramid/epoxy laminates absorbed more water than glass/epoxy laminates. Moreover, the hybrid composites absorbed more water if aramid fabrics were located at outer surface. The mechanical test results revealed that distilled/sea water were caused the change of mechanical properties of hybrid/non-hybrid composites. It was observed that water type, temperature, order of fabrics, conditions of testing of samples (dry, wet, re-dried) had an effect on mechanical properties of hybrid/non-hybrid composites.

Zeynal Abidin Oğuz
Gaziantep University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
DoctorateOpen AccessTR

Metal-kauçuk bileşenli parçaların torsiyonel yük altında mekanik davranışının incelenmesi

Günümüz endüstrisinin önemli malzemelerinden olan kauçuklar farklı özelliklerinden dolayı çok geniş kullanım alanlarına sahiptirler. Bu çalışmada, triger kayışı vasıtasıyla motorda hareket aktarımını sağlayan kasnak parçasının mekanik davranışı sonlu elemanlar yöntemiyle incelenmiş, deneylerle doğrulanmış ve en iyileme çalışması gerçekleştirilmiştir. Kauçuk malzemelerin sonlu elemanlar yöntemiyle analizinde kullanılan hiperelastik malzeme modellerinin oluşturulabilmesi için tek eksenli çekme ve kayma deneyleri gerçekleştirilmiştir. Bu deneylerden elde edilen kuvvet-uzama eğrileri kullanılarak 3 parametreli Mooney-Rivlin malzeme katsayıları hesaplanmıştır ve sonrasında kasnak geometrisi modellenerek farklı burulma açıları altındaki yer değiştirmeler, gerilmeler ve burulmadan kaynaklanan momentler incelenmiştir. Yapılan kasnak analizlerinin doğruluğunun teyit edilebilmesi için kasnak burulma test cihazı tasarlanmış ve imal edilmiştir. Aynı burulma açıları altında kasnak numuneleri test edilerek burulma momenti ve açı değerleri ölçülmüştür. Yapılan çalışma sonunda, kasnak malzemesinin numerik olarak mekanik davranışının ifade edilebildiği görülmüştür. Kullanılan malzeme modeli ve analiz yöntemiyle elde edilen sonuçların deneylerle doğrulanmasından sonra kasnak geometrisi kesiti üzerinde en iyileme çalışması yapılarak aynı yükleme koşulları altında kauçuk malzeme üzerindeki gerilme mertebeleri %28 oranında düşürülmüştür. Böylelikle bu hesaplama yönteminin kullanımıyla kauçuk içerikli ürünlerin geliştirilebileceği ortaya konmuştur.

Ufuk Penekli
Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
DoctorateOpen AccessTR

Kesici takımların fonksiyonel derecelendirilmiş TİCN ve TİBCN ile kaplanmasının karakterizasyonu

Talaşlı imalatta işlem sürelerinin kısaltılması ve verimliliğin artırılması her zaman bir ihtiyaç olmuştur. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla kesici takımların niteliklerini iyileştirme arayışları günümüzde de devam etmektedir. Yapılan çalışmalarla her geçen gün kesici takım malzemelerinde sağlanan gelişmelerin yanı sıra var olan takımların yüzeylerinin kaplanması da daha ekonomik ve daha verimli bir çözüm olarak görülmüştür. Kesici takımların kaplanmasının amacı altlık malzemenin yüzey özelliklerini iyileştirmektir. Kaplama malzemesinin; altlık malzeme ile uyumlu, yüksek sıcaklık, aşınma ve sürtünme dayanımlarının altlık malzemeden daha iyi olması gerekir. Böylece hem takımın ömrü uzatılmış hem de verimi yükseltilmiş olur. Kesici takımların kaplanması ile ilgili çalışmalara 1970?lerde başlanmış ve kaplanmış takımlar, talaşlı imalatta önemli bir gelişme olarak kabul edilmiştir. Titanyum karbür (TiC), titanyum nitrür (TiN), titanyum karbonitrür (TiCN), kübik bor nitrür (CBN), krom nitrür (CrN) ve alüminyum oksit (Al2O3) yaygın olarak kullanılan kaplama malzemelerindendir. Özellikle yüksek hız çeliği ve sinterlenmiş karbür kesici takımlar geniş kullanım alanına sahip olduklarından, kaplama çalışmaları bu takımlar üzerine yoğunlaşmıştır. Geleneksel kaplama çalışmalarında, genellikle metal esaslı altlık malzeme üzerine seramik esaslı malzemeler, katmanlar halinde uygulanmaktadır. Bu tür kaplamalarda, katmanların farklı ısıl genleşme katsayılarına sahip olmaları önemli bir sorundur. Talaş kaldırma esnasında oluşan yüksek sıcaklık sonucunda, katmanlar arasında farklı genleşmeler meydana gelmektedir. Oluşan farklı genleşmeler mikro çatlaklara neden olmakta ve kaplama ömrünü kısaltmaktadır. Mikro çatlakların oluşumunu engellemeye yönelik çalışmalar neticesinde fonksiyonel derecelendirilmiş kaplamalar (FDK) geliştirilmiştir. Bu tür kaplamalar katmansızdır ve kaplama malzemesinin özelliği kaplama kalınlığı boyunca fonksiyonel olarak değişmektedir. Katmanlı kaplamalarda görülen farklı ısıl genleşmelerin olmaması nedeniyle kaplamada ısıl genleşme farklılıklarından kaynaklanan mikro çatlaklara rastlanmamaktadır. Yapılan literatür taramaları sonucunda kesici takımların, TiCN ve TiBCN ile fonksiyonel derecelendirilmiş (FD) olarak kaplanması ile ilgili yeterince araştırma olmadığı görülmüştür. Çalışmada, biri yüksek hız çeliği diğeri sinterlenmiş karbür olmak üzere iki farklı altlık malzemesinin, titanyum karbonitrür (TiCN) ve titanyum bor karbonitrür (TiBCN) kaplama malzemeleri ile fonksiyonel derecelendirilmiş olarak kaplanması amaçlanmıştır. Literatür taramalarında ve ticari kullanımdaki takımlar incelendiğinde kesici takım kaplama kalınlıklarının, 3-9 µm aralığında olduğu görülmüştür. Ana altlık malzemelerin kaplanmasından önce ön deneysel çalışmalarla kaplamanın hedeflenen kalınlık ve yapıda olması için gereken kaplama koşulları tespit edilmiştir. Kaplamalar, manyetik sıçratma yöntemi ile yapılmıştır. Kaplamaların karakterizasyonu için öncelikle taramalı elektron mikroskobu (SEM) görüntüleri alınmış, çizgisel EDS analizleri yapılmıştır. Alınan görüntüler ve yapılan çizgisel analizler sonucunda hem titanyum karbonitrür (TiCN) hem de titanyum bor karbonitrür (TiBCN) kaplamaların hedeflenen yapıda (FD) ve 3-9 µm kalınlığında elde edildiği görülmüştür. Ardından, kaplamaların karakterizasyonu için XRD analizleri, çizik testleri, aşınma testleri, sertlik ölçümleri yapılmıştır. Kaplamaların karakterizasyonundan sonra, herhangi bir kesme sıvısı kullanılmadan yüksek hız çeliği ve sinter karbür takımların talaşlı işleme ömürleri test edilmiştir. Sinter karbür ve yüksek hız çeliği takımların yapısal farklılıkları nedeniyle kullanım alanları ve işlem parametreleri de birbirinden faklıdır. Dolayısıyla iki farklı takımın ömür testlerinin de iki farklı malzeme kullanılarak yapılması tercih edilmiştir. Talaşlı işlenecek parçaların her iki takım için de imalatta sık kullanılan malzemeler olmasına da dikkat edilmiştir. Yüksek hız çeliği takımlarla AISI 1040, sinter karbür takımlarla ise AISI 4140 malzemeleri talaşlı işlenmiştir. Her iki takım için kesme derinliği (ap) 2,5 mm, ilerleme hızı (?) 0,25 mm/dev, kesme hızları ise yüksek hız çeliği takımlar için 40 m/dak, sinter karbür takım için 100 m/dak olarak belirlenmiştir. Talaşlı işleme çalışmalarında, ?kaplamasız?, ?katmanlı TiBCN kaplamalı? ve ?fonksiyonel derecelendirilmiş TiBCN kaplamalı? yüksek hız çeliği ve sinter karbür takımlar kullanılmıştır. Böylece hem ?kaplamasız? ve ?kaplamalı? takımların hem de ?katmanlı kaplamalı? ve ?FDK? takımların ömürleri karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, fonksiyonel derecelendirilmiş kaplamalı takımların, katmanlı kaplamalı takımlara göre daha uzun ömürlü oldukları görülmüş, yüksek hız çeliği ve sinter karbür takımlar için ?Aşınma ? Zaman? grafikleri de çizilmiştir. Takım ömrü belirleme çalışmaları ile birlikte, aşınan takımların iş parçası yüzey pürüzlülüğüne etkileri de incelenmiştir. Fonksiyonel derecelendirilmiş kaplamalı takımlarla işlenen yüzeyin, katmanlı kaplamalı takımlarla işleneneden daha düşük pürüzlülüğe sahip olduğu görülmüştür. AISI 1040 ve AISI 4140 iş parçalarına ait ?Pürüzlülük ? Zaman? grafikleri de çizilmiştir.

Kaplama malzemeleriKesici takımlarMakine mühendisliği+7
Cem Ertek
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Pülverize kömür santrallerinde kazan verimi ve verime etki eden parametrelerin incelenmesi

Türkiye'de elektrik üretiminde PC kazanlı termik santraller önemli bir paya sahiptir. Bu santrallerin yaşlarının ilerlemiş olması başta yakma sistemleri olmak üzere birçok işletme problemine ve performans kayıplarına neden olmaktadır. Özellikle kazan ve yakma sistemi kaynaklı performans kayıplarının azaltılabilmesi için kazanların yakma sistemlerinin incelenerek yanma optimizasyonunun yapılması gerekmektedir. Yanma optimizasyonu ayrıca dizayn kömüründen çok farklılaşan mevcut kömür özelliklerine kazanın ayarlanarak, kazandan daha iyi performans alınması içinde gereklidir. Bu çalışmada Türkiye'de yaygın olarak kullanılan PC kazanlarının yakma sistemleri incelenerek, yanmaya etki eden parametreler belirlenmiş ve yanma optimizasyonu için gereken hususlar belirtilmiştir. Ayrıca sistemde verime etki eden parametreler incelenerek kazan verimi hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Pülverize kömür, yakma sistemi, yanma optimizasyonu, kazan verimi

Ahmed Düzcan
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessEN

Uçak kanopisi hareketlendirme mekanizmasinin boyutsal optimizasyonu

This thesis presents a method for generating suitable mechanism for a defined problem step by step. The problem dealt with is finding an optimum solution for opening an aircraft canopy providing also locking in the same solution. For the objective, two types of mechanisms are used. Firstly, a Stephenson III type six-bar linkage is synthesized, then it is modified to geared seven-bar to get more movement capability. This work includes both synthesis with motion generation and optimization with genetic algorithm. 10 poses are defined to be approximated by the motion, and an original code of genetic algorithm is created to be used for dimensional optimization of the mechanism. Many trials are applied for both six-bar and geared seven-bar linkages, and a satisfying solution is obtained by the geared seven-bar mechanism finally. The mechanism described in this thesis is designed for an aircraft canopy actuation, but the methods can be used and applied for different purposes and fields.

Berk Kemal Pank
Çankaya University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Vites kutusu dişli titreşimlerinin debriyaj damperi kullanılarak azaltılması

Taşıtların vites kutularında meydana gelen ve taşıtlarda akustik konforu en çok etkileyen rölanti gürültüsü konusu irdelenmiştir. Gürültüye neden olan vites kutusu dişli titreşimlerinin oluşma nedenleri ortaya konularak taşıt güç aktarma sistem bileşenlerinden debriyaj diski içerisindeki pre-damper mekanizmasının bu titreşimlere olan etkisinin analizi için analitik bir model oluşturulması hedeflenmiştir.

Alişan Yüceşan
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
DoctorateOpen AccessTR

Plazma gazlaştırma

Ülkemizde şehirleşmenin hızla artmasıyla birlikte enerji bağımlılığı gün geçtikçe daha da artmaktadır. Enerji ihtiyacı, büyük bölümü ithal edilen petrol, doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıtlardan sağlanmaktadır. Evsel atıkların çevre kirliliği, küresel ısınma, düzenli depolama maliyetleri ile enerji ihtiyaçlarının ve maliyetlerinin artması nedeniyle enerjiye dönüştürme çalışmaları hız kazanmaktadır. Aşırı enerji ihtiyacı ve çevresel sorunlar; düşük kalorili kömürler, biyolojik atıklar ve evsel atıkların enerji kaynağı olarak kullanılmalarını sağlamak amacıyla araştırmacılar tekrar termik proseslerden gazlaştırma üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu tez çalışmasında, detaylı bir ayrıştırmaya ihtiyaç duymadan gazlaştırarak ve ergiterek atıkların değerlendirilmesine olanak sağlayan plazma gazlaştırma teknolojisi seçilmiştir. Evsel katı atıkların kimyasal bileşenleri ve gazlaştırma tepkimeleri incelenerek plazma gazlaştırma reaktörü dizaynı için gerekli parametrelerin büyüklüklerini tespit etmek için bir bilgisayar yazılımı gerçekleştirilmiştir. Yazılım sonuçlarına uygun olarak 10 Kg/h gazlaştırma kapasiteli, sürekli akışlı, atmosferik basınçlı ve 1600°C kadar çıkabilen bir plazma reaktörü boyutlandırılarak inşa edilmiştir. 600 _1600°C arasında yapılan gazlaştırmalarda atıktaki bileşenler elementel düzeyde çok hızlı tepkimeler oluşturmuştur. Düşük sıcaklıklarda yüksek enerjili gazların oluşması yanında tepkimeye girmeyen karbonların siyah karbon olarak değerlendirilebilecektir. 1400°C'ye doğru oluşan gazın enerji değerinin düşmesi yanında siyah karbon oluşumunun da durduğu ve 1600°C'de farklı bir dönüşüm mekanizmasının gerçekleşmektedir. İlk aşamada oluşan gazların ikinci aşamada daha yüksek kalorili hidrokarbonlara dönüştüğü, dolayısıyla gaz veriminin artmasıyla diğer metotlara göre farklı ve avantajlı bir perspektif oluşturduğu görülmüştür. Plazma, oksijenle plazma ve buharla plazma gazlaştırmaların en verimli olduğu parametreler, avantaj ve dezavantajları ile düşük ve orta sıcaklıklarda oluşan gaz ürünlerin kalori değeri yanında, hızlı tepkime sonucu oluşan ve bacada tutulan karbonun da endüstriyel değerinin olabileceği yöntemler çalışılmıştır. Sonuç olarak, düşük sıcaklıklarda plazma ve oksijenle plazma gazlaştırma verimli iken buharla plazma gazlaştırma verimsiz olduğu görülmüştür. Yüksek sıcaklıklarda ise her üç yöntem de yaklaşık olarak aynı verimliliğe gelmektedir. 1600°C ve üstü sıcaklıkta reaktör girişine oksijen ve gazlaştırma çıkış bölgesine buhar besleyerek daha kalori değeri yüksek gaz ürünlerin oluşumu gerçekleşebilir. Anahtar kelimeler: Evsel katı atıklar, Plazma gazlaştırma, Ekserji, Enerji

İbrahim Yayalık
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
Master'sOpen AccessTR

NACA 0012 kanadın rüzgar tünelinde sınır tabaka ve aerodinamik analizi

Sunulan tez çalışmasındaki sonuçlar ışığında kanat profilleri etrafındaki düşük Re sayılı hava akışının basınç ve hız değişimi incelenmiştir. Rüzgar tüneli ve Naca0012 kanadının tasarım parametreleri belirlenmiştir. Fluent paket programı yardımıyla aerodinamik esasların elde edilmesi amaçlanmıştır. Rüzgar tünelinin deneysel analizlere uygunluğunun test edilmesi için tünel içerisinde herhangi bir model olmadan, havanın basınç değerleri basınç fark cihazı ile ölçülmüştür. Bernolli denklemi yardımıyla basınç değerleri hız değerlerine dönüştürülmüştür. Hava akımının analizi grafikler halinde sunulmuştur. Grafikler neticesinde rüzgar tünelinde model test edilebilirliği ve tünel kalibrasyonun uygunluğu ortaya konmuştur. Deneysel olarak kalibrasyonu yapılan rüzgar tünelinin içerisine, model olarak Naca012 kanadı yerleştirilmiş, yazılım GAMBIT programı ile kanat profilinin sınır şartları belirlenmiş, en iyi çözümü alabilmek amacıyla da 5000 hücre sayısı kullanılmıştır. Fluent programında ağ yapısının belirlenmesi ile çalışacak olan parametrelerden bağımsız bir ağ yapısı oluşturulmuştur. Türbülans benzeşim modeli olan Realizable k-ε modeli kullanılmıştır. Ağ örgüsü oluşturulan kanat profilinin FLUENT programında sayısal çözümü yapılmıştır. Sayısal çözümlere uygun olmayan hız aralığını belirlemek için 2^0derece, 4^0 derece ve 6^0 derece hücum açısındaki Naca0012 kanadı ile rüzgar tüneli test bölümünün sınır tabakalarının, test bölümü üzerindeki hangi çizgi üzerindeki kesiştiği belirlenmiştir. Rüzgar tüneli test bölümündeki hava hızının 0,1 m/s de iken sınır tabakaların kesişmesi grafiksel olarak ortaya konulmuştur. Hız değerleri içerisinden seçilen 3,4m/s, 5,9m/s ve 15m/s (Re=0,35*〖10〗^5) (Re=0,609*〖10〗^5 ) ve (Re=1,548*〖10〗^5) 2^0 derece, 4^0 derece ve 6^0 derece hücum açılarında statik basınç konturları görsel olarak incelenmiştir. Basınç farklılıkları, basınç katsayıları da grafiksel olarak sunulmuştur. Çözümlerden elde edilen basınç katsayı dağılımı grafiklerine göre hücum açısını arttırdığımız zaman kanadın alt ve üst basınç farkları artış göstermiştir. Basınç farkı sebebiyle oluşan kaldırma kuvveti literatür incelemesiyle uyuşma göstermiştir

Cem Aydurmaz
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Hassas yüzeyli metal levhaların paketlenmesinde kullanılacak hava yüzdürme ve yastıklama sisteminin tasarımı

Proje kapsamında yurt içinde imalatı bulunmayan hassas yüzeyli malzeme işleme kabiliyetine sahip otomatik metal levha istifleme ve paketleme makinesi üretilecektir. Bu makine ile yurt dışından ithal edilen ve hassas yüzeyli malzeme işlemede kullanılan boy kesme hatlarındaki istifleme ve paketleme makinesi talebinin karşılanması hedeflenmektedir. Otomatik istifleme ve paketleme makinesi kullanılması sayesinde üretimde hız, kalite ve verimliliği artırmanın yanı sıra hassas yüzey kalitesi istenen malzemelerin de işlenebilmesiyle kaliteli bir paketleme makinesi için proje doğrultusunda tez çalışmasında otomatik istifleme ve paketleme makinesinde kullanılacak hava yüzdürme ve yastıklama sistemi üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Prosesde, metal levhaların istifleme aşamasında çizilmesi ve herhangi bir hasara uğraması yüzey kalitesine zarar vermektedir. İstifleme aşamasında metal levhalar yürüyen bandlar üzerinden paketlenmesi gereken bölgeye gelmektedir. Burada bandlardan paketlendiği bölüme gelen metal levhalar birbiri üzerine düşmektedir. Düşme esnasında metal levhalar birbirlerine sürtünerek temas etmektedirler. Bu temas sırasında da istenmeyen çizilmeler ve hasarlar meydana gelmektedir. Bununla birlikte paketleme esnasında metal levhalara insan elinin değmesi de levhaların zarar görmesine yol açmaktadır. Hava yastıklama sistemi sayesinde metal levhalar hava ile yüzdürülerek diğer levhanın üzerine yumuşak bir düşüş sağlanacaktır. Aynı zamanda metal levhanın diğer levhanın yüzeyine sürtünerek ilerlemesi de hava sistemi ile önlenecektir. Bu çalışmanın amacı hassas yüzeyli metal levhaların istifleme aşamasında hesaplamalı akışkanlar dinamiği ve sonlu elemanlar yöntemi ile istifleme sırasındaki davranışının incelenmesi ve iyileştirilmesidir. Hesaplamalı akışkanları dinamiği için ANSYS programında analizler yapılmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır.

İzzet Dönertaş
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2015
00
Master'sOpen AccessTR

2 eksenli (yatay ve düşey) bir deprem simülatörünün gerçekleştirilmesi

Ülkemizde, özellikle kırsal alanlarda yığma yapıların kullanımı yaygın olduğundan depreme dayanıklı olması gerekmektedir. Yapıların deprem davranışını tespit edebilmek için değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden biri de deprem simülatörleri ile mevcut yapı tekniklerinin güvenilirliklerinin test edilmesidir. Deprem simülatörü, depremlerde olduğu gibi yapılara veya küçük ölçekli yapı modellerine dinamik yatay ve düşey yükler uygulamaktadır.Yıldız Teknik Üniversitesi için dizayn edilen yön kontrollü elektromekanik deprem simülatörü yakın zamanda laboratuardaki yeni yerini alacaktır. Sarsma tablası olarak da adlandırılan simülatör gerçeğine uygun olarak bina modellerinin deprem sırasında davranışlarını incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Simülatör; yatay hareket tablası , düşey hareket için makas mekanizması, motor ve motoru kontrol etmek için kullanılan elektronik devreler, sürücüler ve kontrol bilgisayarından oluşmaktadır. Ölçekli ve gerçeğine uygun olarak yapılan bina modelleri simülatörün tablasına yerleştirilir ve simülatöre bilgisayar ile yüklenen geçmişte yaşanmış veya tasarlanan deprem titreşimleri modele uygulanır ve sensörler aracılığı ile bina üzerindeki etkileri kayıt edilir. Bu şekilde deprem esnasındaki titreşimlerin bina üzerindeki etkisini gözlemlemiş oluruz ve çeşitli parametreler elde ederiz. Elde ettiğimiz parametreler ile binanın deprem esnasındaki davranışını analiz etmiş oluruz. Buda bizim binaları depreme dayanıklı hale getirmemiz için sistemler dizayn etmemizi ve çözümler bulmamızı sağlar.Bu çalışmada ise modern yöntemlerle tasarlanmış iki eksende hareket edebilen bir deprem simülatörünün uygulaması bulunmaktadır. Bu uygulama bir deprem simülatörünün mekanik , tasarımı ve kontrolünü içermektedir.Anahtar kelimeler:Deprem simülatörleri, deprem, sallama tablaları, sismik

Deprem davranışıDeprem mühendisliğiDeprem parametreleri+4
Ayhan Tevfik Özdemir
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
10
DoctorateOpen AccessEN

Determination of weather data for Turkey for heating and cooling systems

ABSTRACT PhD THESIS DETERMINATION OF WEATHER »ATA FOR TURKEY FOR HEATING AND COOLING SYSTEMS HÜSAMETTİN BULUT DEPARTMENT OF MECHANICAL ENGINEERING INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Prof. Dr. Tuncay YILMAZ Year: 2001, Pages: 176 Jury : Prof. Dr. Salih KIRKGÖZ : Prof. Dr. Beşir ŞAHİN : Prof. Dr. Ertugrul BALTACIO?LU : Assoc. Prof. Dr. Orhan BÜ YUKALAC A Load calculations in HVAC applications and energy analysis in buildings primarily depend on weather data. This thesis presents detailed weather data for heating and cooling systems for Turkey. The heating degree-days at 14, 16, 18, 20, and 22 °C base temperatures and cooling degree-days at 18, 20 22, 24, 26 and 28 °C base temperature were determined for 78 weather stations of Turkey by using long- term, recently measured data. The bin data for dry-bulb temperature from -36 °C to 45 °C with 3 °C increments were calculated in six daily 4-h shifts for 78 provinces of Turkey. New outdoor design conditions were developed both for cooling and heating systems for all provinces of Turkey according to the format recommended by American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE). The current outdoor heating and cooling design conditions were analyzed according to their frequency level based on the database available. Daily maximum and minimum dry-bulb temperature, daily mean humidity ratio, and hourly dry-bulb temperature were modeled with trigonometric equations using the long-term meteorological data for 78 locations of Turkey. Monthly average dry-bulb temperature, wet-bulb temperature and humidity ratio for provinces of Turkey were presented and analyzed. Monthly average outdoor temperatures presented in TS825 for calculation of thermal insulation in buildings were examined. Keywords: Degree-day, bin method, energy analysis, outdoor design conditions, weather data for Turkey.

Degree-day methodEnergyHeating systems+2
Hüsamettin Bulut
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2001
00
Master'sOpen AccessTR

Emniyet ventilleri, uygulama alanlarına göre seçim ve hesaplama yöntemleri

Emniyet ventilinin isminden de anlaşılacağı gibi görevi sistemlere emniyet sağlamaktır. Emniyet, sistem dediğimiz düzenli oluşumlarda meydana gelecek bozukluklar sonucu, oluşacak düzensizlikleri minimize etmektir. Emniyet ventilleri, sistemlerin düzenli çalışmasını ve çevresel faktörlerin korunmasını sağlar, bunu yaparken sistemden deşarj sağlar ve emniyet özelliğinin yanı sıra boşaltma özelliği de gösterir. Proses endüstrisini baz alırsak, emniyet ventili proses içinde bir elemandır ve temel bilgileri günden güne değişmekte ve gelişmektedir. Endüstrideki ilerleme ve çevre korumasının gün geçtikçe önem kazanması, sanayide ve yerel proseslerdeki basınçlı sistemlerin tümünde emniyet ventili kullanımını zorunlu hale getirmiştir. Bu zorunluluk dahilinde sistemlerde kullanılacak emniyet ventilleri sistemlere uygun olarak seçilmeli ve hesaplanmalıdır, ayrıca proseslerde kullanılacak emniyet ventilleri prosesle bir bütün olarak ele alınmalı ve oluşabilecek problemlerin önceden tespiti yapılmalıdır. Emniyet ventili çok uzun zamandan beri kullanılan bir araçtır ve zaman içinde gelişerek çeşitlenmiştir. Bu gelişim yanında proseslerdeki karmaşıklığı ve problemleri beraberinde getirmiş, insansız sistem gereksinimlerini yaratmıştır. Bu nedenle emniyet ventili teknolojisi prosesler ile bir bütün olarak algılanmalı ve çözüm yöntemleri oluşturulmalıdır. Umuyoruz ki bu ve benzeri çalışmaların artması ile emniyet ventilleri sistem ihtiyacı olduğundan daha çok, bir prosesin tamamlayıcı elemanı olarak değerlendirilecek ve proses bütünlüğü ile sistemlere çözümler bulunacaktır. Anahtar kelimeler: Emniyet, emniyet ventili, boşaltma, basınçlı kaplar, kazanlar, tam kalkışlı, oransal kalkışlı, yay yüklemeli, ağırlık yüklemeli, pnömatik ek yükleme, proses, pilot işletim

Aykut Çağlar Özgül
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Elektriğin değişken fiyatlı olması durumunda soğu depolamanın ekonomikliğinin araştırılması

Su soğutma sistemlerinin kapasiteleri, kullanım alanının işleyiş olarak tam dolu ve dış hava sıcaklığının maksimum olduğu saatlerin optimize edilmesiyle ortaya çıkan pik yükü karşılayacak şekilde tasarlanmaktadır. Soğutma grupları bu pik yük periyotları dışında ise düşük kapasitelerde çalışacak ve gereksiz yere ilk yatırım maliyetini yüksek tutacak dolayısıyla verimin düşmesine neden olacaktır. Gereksiz yere büyük kapasiteli cihaz kullanmak yerine soğu depolama sistemi kullanılabiliriz. Bu bağlamda işletmenin yükü, diğer saatlerde soğutma grubunun çalıştırılarak soğutulan bir depodan kısmi olarak faydalanmak suretiyle soğutma grubunun daha küçük kapasiteli olmasını sağlayabiliriz.Diğer taraftan son yasal düzenlemelerle birlikte günün belli zaman dilimlerinde yaşanan elektrik kullanma yoğunluğunun artması nedeniyle değişik elektrik fiyatlandırılmasına gidilmiştir. Bu şekilde şebeke üzerindeki aşırı yükleme asgariye indirilmiş ve günün diğer periyotlarına yayılmıştır. Değişken elektrik tarifeleri için ekonomik olan zaman diliminde soğutma sistemi bir depoda ısıyı depolayacak şekilde çalıştırılabilir ve ilk yatırım, işletme, bakım maliyetleri düşük tutulabilir. Bu çalışma da böyle bir sistemin uygulamalı olarak sayısal ve ekonomik analizleri verilmiştir.Anahtar kelimeler; Soğutma sistemleri, Soğu depolama, Yatırım/İşletim maliyeti.

Soğutucu gazlarSoğutucular
Serkan Akyüz
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2008
00
Master'sOpen AccessEN

Analytical investigation of parameters affecting stiffness of helical springs of arbitrary shapes under compression

ABSTRACTMSc THESISANALYTICAL INVESTIGATION OF PARAMETERSAFFECTING STIFFNESS OF HELICAL SPRINGSOF ARBITRARY SHAPES UNDER COMPRESSIONEylem ZEYDANDEPARTMENT OF MECHANICAL ENGINEERINGINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Vebil YILDIRIMYear: 2006, Pages: 112Jury : Prof. Dr. Vebil YILDIRIM: Prof. Dr. Naki TÜTÜNCÜ: Assist. Prof. Dr. H. Murat ARSLANThe present study deals with the determination of the vertical tipdeflection of the most commonly used cylindrical and noncylindrical (barrel,conical, hyperboloidal types) helical compression springs subjected to an axialconcentrated force acting along the helix axis and springs having doublysymmetric cross-sections such as solid circle, square, rectangle, ellipse, andhollow circle etc. By using Castigliano?s first theorem, closed-form solutions forthe vertical tip deflection of helical springs with arbitrary shaped and large pitchangles are obtained by considering the whole effect of the stress resultants such asaxial and shearing forces, bending and torsional moments. The analyticalformulas presented in the present study may be used for springs made of bothisotropic and composite (transversely isotropic) materials. Thus, the designerswill be free to design more appropriate and more accurate springs by using thosegeneralized formulas presented in this study.Key Words: Helical springs, Castigliano?s theorem, Spring constant

Eylem Zeydan
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2006
00
Master'sOpen AccessTR

Yenilenebilir enerji kaynakları ve ekonomik etüdü

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE EKONOMİK ETÜDÜAlternatif enerji kaynaklarına yönelimin bir enerji stratejisi olarak geliştirildiği günümüz koşullarında, yüksek lisans tez konusu olarak belirlenmiş olan ve alternatif enerji kaynaklarının tanımı ile genel ekonomik etüdünün yapıldığı alan araştırma kapsamı dört bölümden oluşmaktadır. İlk olarak yenilenebilir enerji kaynakları potansiyeli dünya ve Türkiye perspektifinde incelenmiştir.Daha sonra yenilenebilir enerji kaynaklarındaki maliyet analizini yapmak için kullanılacak olan metod özet biçimde açıklanmıştır.Bu metod kullanılarak yenilenebilir enerji kaynaklarında güce bağımlı olarak bir maliyet analizi yapılmıştır.Son olarak da elde edilen maliyetlere bağlı olarak yenilenebilir enerji kaynaklarının karşılaştırılması yapılıp elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.Türkiye enerji yatırımlarının ekonomik kayıplara dönüşmesinin önüne geçilmesi çabalarına destek teşkil etmesi perspektifinde hazırlanan çalışma ekonomik etütlerin birim maliyetleri tanımlaması sonucunda tutarlı maliyet analizlerine duyulan yol haritaları anlamını taşımaktadır.

Yenilenebilir enerji kaynakları
İbrahim Cingil
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2008
00
Master'sOpen AccessTR

Sıcaklık ölçüm tekniklerinin kalibrasyon metodları açısından incelenmesi

ÖZETSon yıllarda gelişen teknoloji ile birlikte araştırma-geliştirme ve üretimde kullanılan ölçü vekontrol cihazları kaliteyi yükselten ana unsurlardan biri haline gelmiştir.Bilim ve teknolojinin gelişmesi ve endüstriyel uygulamaların başarıya ulaşması, hassas,doğruluğu yüksek ve güvenilir ölçümlerin gerçekleştirilmesine bağlıdır. Bu gün teknolojikilerleme olarak nitelendirilen birçok çalışma, üretilen ürünlerin kaliteli, hassas, dayanıklı vegüvenilir olmasında en büyük etkendir.Geleneksel kalite kontrolün, üretim sonucunda ve her ürün için ayrı ayrı yapılmasının zamanve kaynak açısından büyük kayıplara sebep olması, ara ve son kontrol yerine prosesinkontrolünü ön plana çıkarmış, ürün yerine proses için kabul edilen alt ve üst sınırlarbelirlenerek son ürünün belirlenen kalite özelliğinde olması amaçlanmıştır.Kalite Sistemleri, amaçlanan kalite seviyesine ulaşılması açısından üretime katkıda bulunantüm unsurların planlamadan satın almaya, üretim satış sonrası hizmetlere kadar bir bütünolarak ele alınmasını ve kontrol altında tutulmasını gerekli kılar. Bu gereklilik için ihtiyaçduyulan işgücü ve mali kaynağın bizi kalite ve maliyetlere müdahale imkanının en genişolduğu aşamaya yöneltmiştir.Bu çalışmada sıcaklık ölçüm teknikleri kalibrasyon metodları açısından incelenmiştir.Sıcaklıkölçümünde referansların belirlenmesi ve hassas sıcaklık ölçümlerinin nasıl yapılması gerektiğihakkında bilgi verilmiştir.Sıcaklık ölçüm ekipmaları, sıcaklık sensörleri hakkında genel bilgi,sıcaklık sıkalasının tanımı ve Platin Resistance Termometrelerin kalibrasyonunun nasılyapılması gerektiği anlatılmış, bu kalibrasyon için bir similasyon programı yazılmış ve verialımı ve analizi kolay hale getirilmiştir.Anahtar kelimeler:sıcaklık, kalibrasyon, platin resistans termometre, sıcaklık kalibratörü,sıcaklık sensörleri, sıcaklık ölçüm teknikleriix

Emre Bayraklılar
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2005
00
Master'sOpen AccessTR

Alüminyum ekstrüzyonunda proses kontrol

Hazırlamış olduğum bu çalışmada alüminyum metalinin özelliklerine ve ekstrüzyonmetotlarına değinilmiştir.Ayrıca ekstrüzyona ait değişkenler gruplandırılmış ve alüminyumekstrüzyon prosesininde verimliliği arttırmak için çeşitli yöntemler önerilmiştir.Bu yöntemlerakış şemaları ve kontrol listeleridir.Bunlar yardımıyla hataların hangi parametrelerdenkaynaklandığı kolaylıkla bulunabilmektedir.Ayrıca alüminyum ekstrüzyon hataları, sebeplerive çözüm yollarına da değinilmiştir.Uygulama olarak ise kabarcık ve krater hataları örnekhata tipi olarak ele alınmış, hatalar mikro ve makro fotoğraflarla gösterilmiş ve bu hatalarınoluşum nedeni ortaya çıkarılmıştır.Son olarak ise elde edilen sonuçlar ve varılan hükümlerlistelenmiştir.Anahtar kelimeler: Ekstrüzyon, alüminyum, proses kontrol, ekstrüzyon hataları.

Rüştü Saral
Yıldız Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2005
00
Master'sOpen AccessTR

Biyel kolu analizi, optimizasyonu ve yorulma davranışının incelenmesi

Biyel kolu, doğrusal hareketi dönme hareketine çevirebildiği gibi tam tersi şekilde de çalışabilir. Bu nedenle günümüz teknolojisi içten yanmalı motorlarda en çok kullanılan parçalardan biridir. Motor içinde çalışma sırasında biyel koluna; gaz kuvvetleri, atalet kuvvetleri ve sürtünme kuvvetleri olmak üzere 3 ayrı kuvvet etki etmektedir. Bu kuvvetler biyel üzerinde ciddi bir deformasyon ve yorulma davranışına sebep olmaktadır. Bahsedilen üç farklı kuvvet ve otomotiv endüstrisinin ihtiyacı olan; daha sağlam, daha uzun kullanım ömrü ve daha hafiflik talepleri göz önüne alınarak bu çalışma başlatılmıştır. Bu çalışmada, biyel kolunun özellikleri, biyelin yapısal olarak çalışma koşullarına verdiği tepki ve motor devrine bağlı olarak maruz kaldığı maksimum kuvvetlerin incelenmiş, ayrıca bu kuvvetlere bağlı olarak stres ve yorulma analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca nominal data parametrik tasarıma çevrilerek veri seti oluşturulmuş, bu veri seti "Kriging Yöntemi" ve "Interior Search" algorithması ile çözülerek optimum biyel kolu parametreleri elde edilmiştir. Otomotivde sıkça kullanılan bir biyel kolu seçilerek, farklı mesh yapılarının ve farklı yükleme tiplerinin etkileri yorulma davranışı üzerine etkileri FEM (sonlu elemanlar yöntemi) ile ANSYS programında incelenmiştir. Bu tez çalışmasında uygulanan yük dağılımının homojen olduğu ve çevre koşullarının (sıcaklı ve hava şartları) etkisiz olduğu kabul edilmiştir. Özetle bu çalışma sonucunda belirlenen çalışma koşullarında biyelin stres ve yorulma davranışı tespit edilip olası tasarım optimizasyonu çalışmalarına hangi bölgeler üzerine yoğunlaşacağı önerilmiştir.

Hikmet Acar
Bursa Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Derin çekmede geri yaylanmanın etkisinin sonlu elemanlar metodu ile incelenmesi

Bu tez çalışmasında sac şekillendirme yöntemlerinden biri olan derin çekme işleminde en çok karşılaşılan sorunlardan biri olan geri yaylanma davranışı incelenmiştir. Geri yaylanmanın tahmini ve telafisi nihai parça geometrisini etkileyen aynı zamanda zaman ve maliyet açısından kazanç sağlayan önemli bir unsurdur. Sonlu eleman benzetimi ile alüminyum derin çekme işlemlerini değerlendirmeye ve bu işlemler için uygun parametreler geliştirmeye odaklanılmıştır. Derin çekme yöntemi, birbirini tamamlayan, genelde zımba ve matris olarak adlandırılan uygun formlu dökme demir veya çelik malzemeden imal edilmiş parçalar arasına sacın konulup, orta kısımda bir çekme kuvveti ve kenarlarda yüksek bir basma kuvveti uygulanması ile yapılan şekillendirmedir. Uygulanan şekil verme yöntemi ile parçaya istenilen form verilirken, parçada deformasyonlar ortaya çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında derin çekmeye uygun iki ayrı parça belirlenmiştir. Malzemenin cinsi, ağ örgüsünün boyutu, ağ örgüsünün yapısı, sac parçanın kalınlığı, tutucu kuvveti, zımbanın hızı gibi derin çekme analizinde kullanılacak parametreler kararlaştırılmıştır. Alüminyum parçalar için analiz yapılmıştır. Tutucu kuvveti ve zımbanın hızı için programa girilen değerler geniş bir aralıkta değiştirilerek derin çekme analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda oluşan animasyon dosyaları Hyperview'de oynatılmış ve şekillendirme sınır diyagramı çizdirilmiştir. Şekillendirme sınır diyagramları incelenmiştir. Sac malzemelerin şekillendirilebilirliğini değerlendirmek için birçok teknik kullanılmaktadır. Bu tekniklerden birisi de şekillendirme sınır diyagramıdır. Bu diyagrama bakılarak derin çekme işlemi sonucunda işlem görmüş parçada buruşma veya yırtılma olup olmadığı değerlendirilir. Yırtılma olan parçalara geri yaylanma analizi uygulanmaz. Değerlendirme sonucu uygun görülen parçalara geri yaylanma analizi uygulanmıştır. Sac malzemeleri şekillendirirken uygulanan yük kaldırıldığında, malzeme elastik olarak toparlanmaya ve böylelikle şekillendirme işlemi öncesi formuna dönmeye çalışmaktadır. Bu olaya geri yaylanma denir. Geri yaylanma analizi için ilgili dosya programa aktarılmıştır. Geri yaylanma analizleri tamamlanmıştır. Elde edilen animasyon dosyaları Hyperview'de oynatılmıştır. Sonuç ekranından yer değiştirme değeri okunmuştur. Yer değiştirme değeri derin çekilmiş parçada meydana gelen geri yaylanma miktarını verir. Yer değiştirme değeri en düşük olan parçada geri yaylanma miktarı en azdır. Bu parçanın derin çekilmesi sırasında kullanılan kuvvet ve hız değerleri en iyi parametreler olarak belirlenmiştir. Geri yaylanmanın en az çıktığı analiz ile geri yaylanmanın en fazla çıktığı analizin sonuçları kıyaslanmış ve bu çalışmanın sonucunda ne kadarlık bir iyileşme sağlandığı belirlenmiştir. En yüksek geri yaylanma miktarından en düşük geri yaylanma miktarı çıkarılmış, en yüksek geri yaylanma miktarına bölünmüş yüz ile çarpılmış ve yüzde cinsinden iyileştirme oranı hesaplanmıştır. Birinci parça için iyileştirme oranı %57,26, ikici parça için iyileştirme oranı %95,28 'dir. Parametrelerin değerleri değiştiğinde geri yaylanma miktarının ne kadar değiştiği izlenmiş ve kıyaslanmıştır. Geri yaylanmanın değerinin en az olması için bu parametrelerin değerlerinin ne olması gerektiği üzerine yorum yapılmıştır. Geri yaylanmayı azaltmak için daha küçük kuvvet değerlerinde derin çekme işleminin yapılması önerilebilir. Derin çekme işleminde parçada buruşmalar ortaya çıkmayacak kadar bir kuvvet ve hız tercih edilmesi gerekir. Çok yüksek hızlara ve kuvvet değerlerine çıkılması uygun değildir.

Mehtap Gülen
Bursa Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Bağlayıcı püskürtme tekniği ile üretilmiş gözenekli alçı yapıların ses yutma davranışlarının incelenmesi

Alışveriş merkezleri, konutlar, hastaneler ve fabrikalar gibi insan yoğunluğunun fazla olduğu iç mekân çözümlemelerinde karşılaşılan en önemli sorunların başında gürültü kontrolü gelmektedir. Bu gibi kalabalık alanların tasarımları esnasında, ortamda titreşerek akustik kaliteyi düşüren arka plan gürültüsünün ses yutucu malzemeler kullanılarak sönümlenmesi sıklıkla başvurulan gürültü kontrol yöntemlerinden bir tanesidir. Bu çalışmada, gözenekli alçı yapıların ses yutma potansiyelini araştırarak, özellikle kalabalık iç mekân uygulamaları için alternatif bir ses yutucu yapı önerilmiştir. Eklemeli Üretim yöntemlerinden Bağlayıcı Püskürtme Tekniği (Binder Jet) ile üretilmiş kapalı ve açık (BCC, Gyroid ve Octet) birim hücre yapısına sahip gözenekli alçı metamateryellerin ses yutma davranışları deneysel olarak araştırılarak hücre yapısının, porozitenin ve kalınlığın ses yutma katsayısı üzerindeki etkileri ortaya konmuştur. Ayrıca, üretilen gözenekli alçı yapıların ses yutma davranışlarını öngörmek ve deneysel çalışmalara yol göstermek amacıyla sayısal analizler yapılmıştır. Bununla birlikte, gözenekli yapıların ses yutma davranışlarını etkileyen akış direnci ve kıvrımlılık gibi temel parametreler ile ilgili fikir sahibi olabilmek amacıyla, açık hücre yapıları için sayısal akış analizleri yapılmıştır. Yapılan deneysel ve sayısal çalışmalar neticesinde, gözenekli yapıda üretilen alçı numunelerinin, gözeneksiz referans numune ile kıyaslandığında, belirgin bir ses yutumu sağladığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, açık hücre formundaki alçı numunelerin, kapalı hücre formuna göre çok daha etkin ses yutma davranışı sergilediği gözlenmiştir. Açık hücre yapıları içerisinde, Octet birim hücre yapısına sahip alçı numunelerin daha yüksek ses yutma performansı gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, BCC, Gyroid ve Octet birim hücre yapılarına sahip numunelerin her biri için porozite artışı ile ses yutma davranışının kötüleştiği belirlenmiştir. Sayısal akış analizleri sonucunda, bu durumun temel sebebin, artan porozite ile hücre yapılarının akış direnci ve kıvrımlılık düzeylerinin azalması olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, BCC, Gyroid ve Octet birim hücre yapıları için, kalınlık artışının ses yutma katsayısı-frekans eğrisinde düşük frekanslara doğru bir etkinlik sağladığı ve maksimum ses yutma katsayısı değerinin daha düşük frekanslarda ortaya çıktığı görülmüştür.

Ramazan Aslan
Bursa Technical University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Doğrudan enerji biriktirme yönteminde değişken takım yolunun malzeme özelliklerine etkisi

Eklemeli imalat (AM), sağladığı tasarım esnekliği, geleneksel yöntemlerle elde edilen parçalara yakın mekanik özelliklerin sağlanması ve tedarik sürelerini kısaltması nedeniyle birçok endüstride tercih sebebi olmaktadır. Doğrudan enerji biriktirme (DED), eklemeli imalatın bir çeşididir ve lazer metal biriktirme (LMD) DED prosesinin bir alt kolu olarak kabul edilmektedir. Bir nozülden beslenen toz malzemeyi ergitmek ve biriktirmek için lazer enerjisini kullanmaktadır. Bu tez çalışması, PH -13-8 Mo paslanmaz çelik tozu kullanılarak S şeklindeki numunelerin üretilerek parametre optimizasyonu ve sonrasında 17-4 PH tozu kullanılarak blok numunelerin üretilerek takım yolu optimizasyonu çalışmalarını sunmaktadır. Enerji yoğunluğu kavramının elde edilen numune geometrisine etkisi, enerji yoğunluğunu doğrudan etkileyen proses parametrelerinin belirlenek S şeklinde tek sıralı numuneler üretilerek yapılmıştır. Sonuç olarak düşük enerji yoğunluğuna sahip parametreler kullanılarak S şeklindeki duvarların istenen yapıda olmadığı ve uygunsuz olduğu söylenebilir. Yüksek enerji yoğunluğuna sahip parametrelerle ise daha uygun yapıda ve hacimsel olarak daha büyük yapıda numuneler elde edilebilmektedir. Ancak numunelerin geometrisi biriktirme boyunca ısıl birikme nedeniyle sabit kalmamaktadır ve değişken yapıya sahiptir. Herhangi bir enerji yoğunluğunda elde edilen numunelerde bu tür geometrik kusurlar görülebilmektedir. Bu türdeki kusurlar, hareket halindeki bir nozülden tozu ergitmek için yeterli ısı enerjisi elde edilemediğinde ortaya çıkmaktadır. Bu kusurun seviyesi enerji yoğunluğuna göre değişiklik göstermektedir. İlk deney tamamlandıktan sonra takım yolu stratejisinin malzeme kesitindeki sertlik ve gözenekliliğine etkisi PH-13-8 Mo paslanmaz çelik malzemesine benzer bir kompozisyona sahip 17-4 PH paslanmaz çelik malzemesi ile blok numuneler 2 farklı takım yolu strateji uygulanarak üretilmiştir. Değişken takım yolu stratejisi ile üretilen numuneler kesit boyunca daha daha fazla gözenekliliğe sahiptir ve sertlik açısından daha iyi sonuçlar sağlamıştır. Sabit takım yolu stratejisi ile üretilen numuneler ile değişken takım yolu stratejisiyle üretilen numunelere göre daha düşük gözenekliliğe sahip ve sertlik olarak daha düşük sonuçlar vermiştir. Gözeneklilik parça içerisindeki bulunma oranı ve büyüklüğü ile birlikte parçaların mekanik dayanımını düşürmekte ve parça isterlerinin sağlanmasını zorlaştırmaktadır. Bu sebeple eklemeli imalatla üretilen numuneler için minimum düzeyde gözenek oluşumu beklenmektedir. Aksi halde "HIP" gibi basınç altında ısıl işlem gerektiren ek proseslerle gözeneklerin azaltılması gerekmekte ve bu durum yüksek maliyetler yaratmaktadır.

Enerji depolamaÜretim süreciÜretim yöntemleri
Recep Özkök
Bursa Technical University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Güneş enerjili kurutma sisteminde çileğin kurutma karakteristiğinin belirlenmesi

Tarımsal ürünlerin kurutulması ülkemizde genellikle doğrudan güneş alan açık alanlara serilerek yapılmaktadır. Bu durumda afla toksin gibi mikroorganizma kaynaklı ve çevresel faktörlerin ürün kalitesini etkilemesi söz konusu olmaktadır. Böyle olumsuz faktörler göz önüne alındığında ürün kurutucular ürünün daha sağlıklı şartlar altında kurutulmasını sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında güneş enerjisi destekli kurutma sistemi kullanılarak, performansa etki eden faktörler deneysel olarak belirlenmiştir. Ayrıca kurutma işleminin sürekliliğini sağlamak için faz değişim malzemeli bir enerji depolama sistemi geliştirilmiştir. Faz değişim malzemesi olarak ergime sıcaklığı 55-60ºC arasında değişen parafin kullanılmıştır. Deneysel çalışmalarda 3±2 mm kalınlığındaki çilek dilimlerinin kuruma davranışları incelenmiştir. Deney süresince sistemin özellikle giriş ve çıkış noktalarına yerleştirilen sensörler ile sistem içerisindeki sıcaklık, bağıl nem, basınç ve hava hızı değerleri ölçülerek elde edilen veriler data logger ile veri tabanına aktarılmıştır. Bununla birlikte 0,01 gr. hassasiyete sahip terazi ile de kurutulan ürünlerden alınan numunelerin ağırlık değişimleri 30 dakika ara ile ölçülmüştür. Deneysel çalışmalar süresince kabin içerisindeki ortalama sıcaklık değeri ve ortalama kurutma süresi sırasıyla 51ºC ve 6 saat olarak belirlenmiştir. Kurutma kabini giriş ve çıkışı arasındaki bağıl nem farkı ise en yüksek %6 olarak tespit edilmiştir. Deney numunelerinin bazıları renk, nem tayini ve su aktivitesi açısından teste tabi tutulmuş olup bu çalışmalar sonucunda kurutulan çilek dilimlerinin özelikle nem tayinlerinin %27'nin ve su aktivitesi değerlerinin de 0,7'nin altında çıkmasından dolayı kuru madde olarak kabul edilebileceği ve uzun süre bozulmadan kalabileceği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, enerji depolama sistemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmalarda ortalama 48 MJ ısıl enerji depolandığı ve bu enerjinin çilek kurutma işlemi için yeterli olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan bu deneysel çalışmalar sonucunda geliştirilen bu kurutma sisteminin düşük nem ve sıcaklık değerleri arasında çalışmasından dolayı kurutulan ürünün kalitesinde de olumlu etkisinin bulunduğu belirlenmiştir.

Eda Cankurtaran
Yozgat Bozok University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00