Dicle University
Discipline

Field Crops

Dicle University

16

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

16 Theses
Master'sOpen AccessTR

Yeni yerli ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin farklı ekim sıklığı ve azot dozlarına tepkilerinin karşılaştırılması

Bu çalışma, TNKÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü tarafından geliştirilen 4 yeni ekmeklik buğday çeşidinin (NKÜ Lider, NKÜ Ergene, NKÜ Asiya ve NKÜ Zirve) farklı azot dozu uygulaması ve ekim sıklıklarında Tekirdağ ekolojik koşullarında tane verimi ve kalite özellikleri üzerindeki değişimlerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Tarla denemesi, her çeşit için 4 farklı ekim sıklığı (300, 400, 500, 600 tohum/m2) alt parsellere ve 4 farklı azot dozu (12, 16, 20 ve 24 kg/da) alt-alt parselleri oluşturacak şekilde tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak 2020-2021 yetiştirme döneminde yürütülmüştür. Araştırmada tane verimi ve bazı verim komponentleri ile tane kalite özellikleri incelenmiştir. Varyans analizi sonucunda çeşitler, farklı bitki sıklığı ve azot dozu uygulamalarının denemede incelenen verim ve kalite öğelerinin birçoğu üzerinde etkisinin önemli olduğu saptanmıştır. Araştırmada kullanılan ekmeklik buğday çeşitleri için düzenli olmamak kaydıyla tohumluk miktarının yükseltilmesi, bitki boyu hariç diğer tane verimi ve verim komponentlerinde düşüşlere rağmen tane veriminin belli bir noktaya kadar artırılmasında başarılı olduğu görülmüştür. Ancak aynı durumda kalite özelliklerinde azalmalar meydana geldiği belirlenmiştir. Ayrıca yükselen azot dozunun da yine düzenli olmamak kaydıyla genelde artışlara neden olduğu anlaşılmıştır. Verim ve kalite özellikleri üzerine olan bu etkilerin her bir çeşit için farklılık gösterdiği de ifade edilebilir. Yüksek tane verimi için 400 tohum/m2 ekim sıklığı ile 20 kg/da azot dozu kombinasyonun ve tane kalitesi için ise en uygun ekim sıklığının 400 tohum/m2 ve 24 kg/da azot dozu kombinasyonun en uygun olabileceği sonucunda varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekmeklik Buğday, Azotlu Gübreleme, Ekim Sıklığı, Tane Verimi, Verim Öğeleri, Protein Oranı

Aslı Şahin
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Siirt ili Kurtalan ilçesi Gözpınar Köyü taban merasının vejetasyon ve toprak özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Türkiye'nin karasal iklim kuşağında yer alan bir taban merasının vejetasyon ve toprak özelliklerinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Buna göre çalışma alanını, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Siirt ili Kurtalan ilçesine bağlı Gözpınar köyü taban merası oluşturmaktadır. Araştırmada vejetasyon etütleri, 2017 yılı Mayıs ayı içerisinde, Gözpınar köyü merasının iki farklı eğim derecesine (% 0-1 ve % 2-5) sahip mera kesiminde yapılmış, vejetasyon ölçümlerinde Modifiye Edilmiş Tekerlekli Lup (Halka) yöntemi kullanılmıştır. Vejetasyon etüdü yapılan merada 9 familyadan 20 cins olmak üzere toplam 23 farklı tür tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerin 2 adedi azalıcı, 2 adedi çoğalıcı ve 19 adedinin ise istilacı tür olduğu belirlenmiştir Araştırmanın yürütüldüğü meranın bitkiyle kaplı alan oranı ortalaması % 76.87'dir. Mera vejetasyonlarında yer alan türlerin kalite dereceleri bakımından sınıflandırılması neticesinde botanik kompozisyondaki; azalıcılar, çoğalıcılar ve istilacı türlerin oranları ise sırasıyla % 4.37, % 6.43 ve % 89.20 olarak belirlenmiştir. İncelenen meranın geneli itibariyle, botanik kompozisyonda buğdaygiller % 35.32, baklagiller % 28.60 ve diğer familyalar ise % 36.08 oranında yer almışlardır. İncelenen mera topraklarının; orta bünyeli, hafif alkalin karakterli ve tuzluluk probleminin olmadığı saptanmıştır. Orta kireçli olan mera topraklarının, organik madde, alınabilir fosfor ve potasyum kapsamlarının; düz veya düze yakın eğim derecesine sahip (% 0-1) taban kısımlarında, hafif eğimli (% 2-5) kısımlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Ercan Demirhan
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

GAP koşullarında yetiştirilen bazı atdişi mısır (Zea mays indentata Sturt.) çeşitlerinin tane verimi ve verim özelliklerinin belirlenmesi

GAP bölgesinde ikinci ürün koşullarında tane verimi bakımından uygun melez mısır çeşitlerinin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışma, Mardin/Kızıltepe ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak yaygın olarak tarımı yapılan bazı mısır çeşitlerinin, tane verimi ve teknolojik özelliklerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu çalışmada, materyal olarak DKC6050, DKC5709, DKC6664, P0900, PR32T83, P1441 ve P0937 hibrid mısır (Zea mays L.) çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma, Temmuz-2021 tarihinde Mardin ili Kızıltepe ilçesi Katarlı mahallesinde çiftçi tarlasında yürütülmüştür. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlanmalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada incelenen özelliklerden koçan uzunluğu hariç, diğer tüm özellikler bakımından çeşitler arasında istatistiki olarak önemli farklar bulunmuştur. Çalışmada genotiplere göre değişmekle birlikte çiçeklenme süresinin 49.00-57.00 gün, bitki boyunun 217.38-236.80 cm, koçanın yerden yüksekliğinin 60.00-66.00 cm, koçan uzunluğunun 18.00-21.00 cm, kocandaki tane sayısının 558.75-760 adet, hektolitre değerinin 72.40-75.40 kg/hl arasında, hasatta tanedeki nem değerin %19.00-21.00 arasında, nişasta içeriğinin %72. 320-77.683 arasında, ham protein içeriğinin %5.195-5.780 arasında ve tane veriminin 1252.0-1452.0 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Araştırma sonucunda P0937 en yüksek tane verime sahip oldğu bu çeşidi DKC6664, P1441, PR32T83 çeşitlerinin izlediği, söz konuş çeşitlerin tamamının FAO 630-650 olum gün süresine sahip oldukları ve çeşit ortalamasının üzerinde verimlere sahip oldukları saptanmıştır. Kızltepe Mardin koşulların FAO 630-650 olum süresine sahip çeşitlerinin verim açısından uygun olabileceği sonucuna varılmıştır.

Mehmet Emin Turan
Şırnak University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Haşhaşta (Papaver somniferum L.) anneksin ailesi genlerinin tanımlanması, karakterizasyonu ve abiyotik stres altında fonksiyon analizleri

Anneksinler, Ca2+-bağımlı bir şekilde fosfolipidlere bağlanan, gen ailesine ait genlerce kodlanan proteinlerdir ve bitki büyüme, gelişme ile stres toleransında rol oynarlar. Bu çalışmada, haşhaşta anneksin gen ailesi, genom-çapında tanımlanmıştır. Haşhaş genomunda (ASM357369v1), anneksin proteinlerinin tipik özelliklerini kodlayan yirmi beş gen belirlenmiş ve bunlar PsAnn1'den PsAnn25'e kadar tür adına uygun olarak da numaralandırılarak adlandırılmıştır. Filogenetik ağaçta, PsAnn proteinleri birbirleriyle yakın ilişkili gruplanmıştır. PsAnn genleri on bir haşhaş kromozomundan yedisine rastgele yerleşmiştir. PsAnn'ların çoğu sitoplazmada yer almaktadır. Golgi ve vakuol de sadece PsAnn24 ve PsAnn8 bulunmaktadır. Hizalanmış dizi uzunluğunun, daha uzun genin %80'inden fazlasını kaplayacağı ve benzerliklerinin %80 üzeri olduğu ve aynı kromozomda yakın bulunmaları dikkate alınarak, 3 gen çiftinde (PsAnn4/PsAnn5, PsAnn7/PsAnn8 ve PsAnn13/PsAnn14) duplikasyonlar belirlenmiştir. Işık, gelişim, çevresel stres ve hormon ilgili çeşitli cis- etkili elementler birçok PsAnn genlerinin promotorlarında belirlenmiştir. Tüm PsAnn proteinlerinde toplam 10 motif tespit edilmiş olup bunlardan yedisi tüm proteinlerde bulunmaktadır. PsAnn proteinlerinin 7'si hariç hepsi 10 motifin tamamını içermektedir. En az sayıda motif PsAnn25'te bulunmuştur. PsAnn genleri, 4 ila 6 eksona ve 3 ila 5 arasında değişen introna sahiptir. Tüm genlerde 1. ve/veya 2. intronlar diğerlerinden daha uzundur. Otuz gün, 20 ºC'de, %65 nispi nem, 370 μmol m−2 s−1 ışık şiddeti ve 16 s gündüz/8 s gece fotoperiyotta yetiştirilen Çelikoğlu çeşidine ait haşhaş fidelerine yüksek sıcaklık uygulaması, 30ºC'de 6 s bekletilerek gerçekleştirilmiş ve PsAnn genlerinin bu sıcaklıkta ifade düzeylerindeki değişimler tespit edilmiştir. Yüksek sıcaklıkla birlikte 9 adet PsAnn (PsAnn1,-3, -4, -5, -6, -7, -8, -9, -10) genin ifade düzeylerindeki değişimler belirlenmiştir. Kontrol bitkilerine kıyasla yüksek sıcaklık uygulanan bitkilerde, PsAnn genlerinden altısı (PsAnn3, -5, -6, -8, -9, -10) daha yüksek, üçü (PsAnn1, -4, -7) ise daha düşük ifade düzeyi göstermiştir. En yüksek ifade düzeyi değişimi (2,5 kat değeri ile) PsAnn3'te gözlemlenirken, bunu PsAnn5 (2 kat) geni izlemiştir. Bu durumda, haşhaşın ısı stresi tepkisinde, yüksek sıcaklık altında daha yüksek oranda ifade edilen bu PsAnn genlerinin kritik rolleri olabileceği düşünülmektedir.

Derya Sultan Ergenç
Eskişehir Osmangazi University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çukurova koşullarında farklı yetiştirme süresine sahip bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin değişik dikim zamanlarına göre erkencilik özellikleri ile yumru verimlerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma

1993-1994 kıs yetiştirme sezonunda, Çukurova üniversitesi Ziraat Fakültesi taban deneme alanında yürütülen bu çalışmada, dört farklı dikim tarihinin (15 Kasım. 5 ve 25 Aralık. 15 Ocak), değişik yetişme süresine sahip dört patates çeşidinin (orta-geçci Granola. orta-erkenci Marfona. erkenci Apollo ve Lola) erkencilik özellikleri ile yumru verimleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, dikim tarihinin geciktirilmesi ile bitki basına yumru sayısı, ortalama tek yumru ağırlığı, bitki basına yumru verimi, küçük (10-30 mm), orta (30-50 mm) ve büyük yumru ( >50 mm) oranları ile dekara yumru veriminin arttığı tespit edilmiştir. incelenen özellikler açısından, çeşitler arasında da önemli farklar bulunmuştur. Apollo ve Lola'nın turfanda üretime en uygun çeşitler olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında her dikim tarihi için elde edilen dekara brüt gelirlerin hesaplanması ile, erken dönemde giren patateslerin fiyatlarının daha yüksek olması nedeniyle en yüksek brüt gelirin II. (5 Aralık) ve III. (25 Aralık) dikim tarihlerinden elde edildiği bulunmuştur.

Ekim zamanıPatatesTarla bitkileri+1
Mehmet Emin Çalışkan
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1994
00
Master'sOpen AccessTR

Tek yıllık çimin Anadolu üçgülü ve İskenderiye üçgülü ile ikili karışımlarında farklı biçim zamanları ve karışım oranlarının verim ve kaliteye etkileri

Araştırma tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.), Anadolu üçgülü (Trifolium resupinatum L.) ve İskenderiye üçgülü (Trifolium alexandrinum L.) ikili karışımlarında farklı karışım oranları ve biçim zamanlarının verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2023 yılında Kırşehir ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Tek yıllık Çimin İlkadım, İskenderiye üçgülünün Efsane ve Anadolu üçgülünün Demet-82 çeşitlerinin materyal olarak kullanıldığı araştırma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyları tek yıllık çimde 73.2-82.3 cm, Anadolu üçgülünde 69.4-75.9 cm ve İskenderiye üçgülünde 75.1-88.9 cm arasında, yaş ot verimleri 2959.6-4602.3 kg da-1, kuru ot verimleri 758.0-1121.0 kg da-1, kuru otta Anadolu üçgülü oranları %41.5-80.6, İskenderiye üçgülü oranları %44.6-81.3, ham protein oranları %14.25-19.21, ham protein verimleri 112.1-205.0 kg da-1, ADF oranları %28.5-33.37, NDF oranları 44.77-54.74, SKM oranları %62.90-66.70 ve SKM verimleri 488.5-739.9 kg da-1 arasında belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular biçim zamanları ilerledikçe bitki boylarındaki artışla beraber yaş ve kuru ot verimlerinin de arttığını, karışımların veriminin de yalın ekimlerden üstün olduğunu göstermiştir. Karışımlarda baklagil oranı arttıkça ADF ve NDF oranları azalırken, ham protein ve sindirilebilir kuru madde oranları artmıştır. Verim ve kalite faktörleri birlikte değerlendirildiğinde, araştırma sonuçlarına göre %25 TYÇ +%75 AÜ ve %25 TYÇ +%75 İÜ karışımları yaş ot, kuru ot, ham protein verimi ve sindirilebilir kuru madde verimi bakımından diğer yalın ekilen tür ve karışımlara göre daha yüksek performans göstermişlerdir. Bir yıllık araştırma sonuçlarına göre, tek yıllık çimle Anadolu ve İskenderiye üçgülü ikili karışımlarından yüksek verim ve kalitede kaba yem elde etmek için Kırşehir ve benzer ekolojilerde %25 TYÇ +%75 AÜ ve %25 TYÇ +%75 İÜ karışımları yetiştirilmesi ve beklenen performansı elde etmek içinde tam çiçeklenme döneminde biçilmeleri gerekir.

Sümeyye Yüce
Kırşehir Ahi Evran University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bazı tıbbi bitkilerin mısır sap çürüklüğü (dickeya zea)'ne karşı antibakteriyel etkilerinin araştırılması

Dickeya zeae adlı patojen bakterinin neden olduğu mısırda bakteriyel gövde çürüklüğü hastalığının mücadelesinde doğa dostu ve sürdürülebilir yöntemlerin kullanılması oldukça önemlidir. Bu yöntemlerden biri, tıbbi ve aromatik bitki ekstrakları ve onların uçucu yağlarının kullanımıdır. Bu çalışma kapsamında Antakya ili Kırıkhan ilçesine bağlı Ceylanlı Köyü Alan yaylasından toplanan Lavandula stoechas, Micromeria myrtifolia, Origanum syriacum ve Thymbra spicata ekstraktları ve uçucu yağlarının Dickeya zeae'ya antibakteriyel etkisi araştırılmıştır. Bitki ekstrakları hazırlanırken %80 etanol, %80 metanol ve steril saf su çözgen olarak kullanılmış ve en başarılı çözgenin %80 etanol olduğu saptanmıştır. In vitro petri denemelerinde Dickeya zeae'ya en yüksek antibakteriyel etki Thymbra spicata ve Origanum syriacum uçucu yağından elde edilmiştir. Bunları, çözgen olarak %80 etanolün kullanıldığı Thymbra spicata, Origanum syriacum ve Lavandula stoechas bitki ekstraktları ile Lavandula stoechas uçucu yağı takip etmiştir. Sonuç olarak, etkili bulunan bitki ekstrakları ve uçucu yağları bu hastalığın mücadelesinde kimyasallara alternatif olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Thymbra, Origanum, Lavandula, organik tarım, sürdürülebilir tarım

Nuray Sönmezateş
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Balıkesir Manyas ekolojik koşullarında bazı mısır çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Balıkesir ili Manyas ilçesinin ekolojik koşullarında farklı tohumculuk firmalarından sağlanan 21 adet 600-700 FAO olum grubunda olan mısır çeşitlerinin ana ürün koşullarında verim ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2024 yılı üretim sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, tepe püskülü çıkış süresi, koçan püskülü çıkış süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, sap çapı, koçan boyu, koçan çapı, koçanda sıra sayısı, koçanda sıradaki tane sayısı, somak çapı, nem oranı, tane/koçan oranı, bin tane ağırlığı, hektolitre, tane verimi, protein oranı, yağ oranı, kül oranı, nişasta oranı ve selüloz oranı özellikleri incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre; kül oranı hariç araştırılan tüm özellikler açısından istatistiki düzeyde önemli farklılıklar saptanmıştır. Tane verimi bakımından P15382 ve KWS ELECTRO çeşitlerinden, diğer çeşitlere kıyasla daha yüksek sonuç elde edilmiştir.

Yağmur Turan
Düzce University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Macar fiğinde (Vicia pannonica Crantz.) farklı ekim normlarının verim ve kalite üzerine etkisi ve arı merası olarak değerlendirilmesi

Bu araştırma, Bingöl ili ekolojik koşullarında Macar fiğinde farklı ekim normlarının verim ve kalite üzerine etkisi incelemek ve Macar fiğinde farklı ekim normlarının arıcılıkta önemli bir etkisinin olup olmayacağının tespiti amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2021-2022 yetiştirme sezonunda Bingöl Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezine ait uygulama arazisinde tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve 7 farklı ekim normu (50, 100, 150, 200, 250, 300, 350 adet/m2) çalışma konusu olmuştur. Araştırmada, Macar fiğinde farklı ekim normlarının en yüksek yeşil ot verimi 2455 kg/da ile 350 adet/m2 tohumluk kullanılan parsellerden, en yüksek kuru ot verimi 382,6 kg/da ile 350 adet/m2 tohumluk kullanılan parsellerden elde edilmiştir. 300 adet/m2 tohumluk kullanılan parselin de istatistiksel olarak en yüksek değeri veren grup içerisinde olduğu görülmüştür. Macar fiğinin farklı ekim normlarında incelenen kalite unsurlarının istatistiki anlamda bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. En fazla bal arılarının çiçekte kalma süreleri 350 adet/m2 tohumluk ekilen parseller olup, metrekare başına en çok çiçek sayısı ise 200 adet/m2 tohumluk ekilen parsellerden elde edilmiştir. Sonuç olarak; Bingöl ili şartlarında Macar fiğinde metrekare başına 350 adet tohumluk miktarının kullanılmasının ot üretimi açısından avantajlı olduğu, metrekare başına 150-200 adet tohumluk kullanılmasının ise hem kalite hem de arı merası olarak değerlendirilmesi açısından daha avantajlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Çiçek Tutuş
Bingöl University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Farklı pamuk gen kaynaklarının iPBS markörleri ile karakterizasyonu ve bu markörlerin solgunluk hastalıklarıyla ilişkilendirilmesi

Pamuk (Gossypium spp.) tarımı,Verticillium wilt ve Fusarium oxysporum f. sp. vasinfectum 'un neden olduğu solgunluk hastalıklarından önemli derecede etkilemektedir. Bu çalışma, Gossypium ssp L. türüne ait dünyanın farklı bölgelerinde yetiştirilen ve farklı genetik özelliklere sahip 128 pamuk genotipleri kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada pamuk genotiplerinin solgunluk hastalığına toleransları (iPBS)moleküler markörler kullanılarak karakterize edilmiş ve solgunluk hastalıklarına tolerant olan genotiplerin morfolojik özellikleri ile çalışmada kullanılan iPBS markörlerinin ilişkilendirme haritaları oluşturulmuştur. Ayrıca genotiplerin solgunluk hastalığının değerlendirmesi pamuğun koza açma periyodunun %50-60 olduğu dönemde 0-4 skalasına göre; ikinci hastalık değerlendirmesi ise, gövde yatay kesitlerindeki renk değişimlerine göre hasat sonrası 0-3 skalasına göre yapılmıştır. Çalışma sonucunda toplamda 286 adet polimorfik bant görülmüş ve ortalama polimorfizm oranı %99,64 olarak saptanmıştır. Markörlerin ortalama polimorfizm değeri (PIC) 0,30, ortalama gen çeşitliliği (H) 0,29, ortalama Shannon değeri (I) 0,44, etkili allel sayısı (NE) 1,48 ve toplam genetik çeşitliliği (HT) 0,27 olarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada pamuk genotiplerinin Nei genetik mesafelerinin 0,0574 ile 0,996 arasında değiştiği ve ortalama olarak 0,325 değerinde genetik mesafe olduğu görünmüştür. 128. (Dp-499) ve 42. (Giza7) genotipler, genetik olarak birbirlerine en uzak (0,996) genotipler olarak belirlenmiştir. 126. (Es-1) ve 125. (St-468) genotipler ise, birbirine en yakın (0.0574) genotipler olarak belirlenmiştir. UPGMA methoduna göre yapılan filogenetik analiz sonucuna göre, 128 pamuk genotipi A ve B olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. A grubunda toplamda 3 adet pamuk genotipi bulunmaktayken; geri kalan 125 genotip ise B grubu içerisinde yer almıştır. A grubunda yer alan genotipler; 42 nolu Giza7, 72 nolu Nazili87 ve 2 nolu Agala sindou olarak tespit edilmiştir. B grubu kendi içerisinde iki (B1 ve B2) alt gruptan meydan gelmiştir. B1 alt grubunda 7 nolu Aşkabat100 genotipi yer alırken, B2 alt grubunda ise geriye kalan tüm pamuk genotiplerinin yer aldığı belirlenmiştir. Popülasyon yapısı analizine göre, pamuk genotpileri dört alt popülasyondan (K=4) oluşmaktadır.128 pamuk genotipinin 35'i (%27,34) A alt popülasyonunda, 26'sı (%20,31) B alt popülasyonunda, 29'u (%22,66) C alt popülasyonunda ve 22'si (%17.19) ise D alt popülasyonunda gruplanmıştır. %80 aitlik katsayısına göre, 16 genotip (%12.5) admix olarak gruplandırılmıştır.Çalışmada kullanılan markörler Genel Doğrusal Model (GLM) ve Karışık Doğrusal Model (MLM) yöntemleri kullanılarak oluşturulan ilişkilendirme haritasına göre, ilgili fenotipik özelliklerle ilişkilendirilmiştir. MLM'ye göre, yapraklarda solgunluk hastalığı ile bağlantılı dokuz markör, %50-60 koza açma döneminde 20 lokusla ilişkilendirilirken (P<0.05); dört markör, dört lokusla ilişkili bulunmuştur (P<0.01). Bu markörlerin fenotipik varysans değerlerinin (r2) 0.0125-0.1879 arasında değiştiği gözlenmiştir. Yapraklarda %50-60 koza açma periyodunda (p<0.05) yapılan GLM analizi sonuçlarına göre, dokuz markör diğer tüm markörlerle birlikte 51 lokusla; altı markör ise ,12 lokusla ilişikilendirilmiştir. GLM analizinde tespit edilen bu markörler- fenotipik varysans değerlerinin (r2) 0.0973-0.078 arasında değiştiği gözlenmiştir. Pamuk gövdelerinin enine kesitlerinde solgunluk hastalıkları ile ilişikili markörler de bu çalışma kapsamında belirlenmeye çalışılmıştır. MLM sonuçları, 10 markörün diğer bütün markörlerle birlikte 18 lokusla bağlantılı olduğunu (P<0.05) gösterirken, sadece dört markörün dört lokusla (P<0.01) ilişkili olduğunu göstermiştir. r2 değerleri ise 0.1043-0.1771 arasında bulunmuştur. GLM analizinde solgunluk hastalıkları ile ilişikili herhangi bir markör tespit edilememiştir. Sonuç olarak bu çalışmada solgunluk hastalıkları ile ilişkili bulunan mevcut markörler tanımlanmıştır ve bu markörlerin, markör destekli seleksiyonda (MAS) kullanılabileceği düşünülmektedir.

Pamuk
Nurettin Baran
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde farklı sıra arası ve sıra üzeri mesafelerin verim ve verim unsurları üzerine etkisi

Aspir bitkisi yetiştiriciliği üzerinde yapmış olduğumuz araştırma, Dicle Üniversitesine ait Ziraat Fakültesine bağlı Tarla Bitkileri Bölümündetahsis edilmiş deneme eğitimalanında2013-2014 yılları arasında Remzibey-05 çeşidinin farklı sıra arası ve sıra üzeri mesafelerde verim ve verim öğelerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Tam Şansa Bağlı Bloklar Deseninde Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuş olup, 3 değişik sıra arası (15, 30 ve 45 santimetre ) ile 5 değişik sıra üzeri mesafe ( 5, 10, 15, 20 ile 25 santimetre ) denenmiştir. Bu çalışmada bitki boyu, dal sayısı, tabla sayısı, tabla çapı, tohum sayısı, bin tohum ağırlığı, verim, yağ oranı, yağ verimi ve protein oranı gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre en yüksek verim 581.97 kg/da ile 5 santimetre sıra üzeri ve 45 santimetre sıra arası mesafe uygulamasından, en yüksek yağ oranı ise % 29.34 ile 20 santimetre sıra üzeri ve 30 santimetre sıra arası mesafe uygulamasından elde edilmiştir.

Muhammet Tuncay Ögetürk
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Güneydoğu Anadolu Bölgesi çayır-mera ve doğal vejetasyonlarında yetişen bazı medicago taksonlarında kalite özelliklerinin belirlenmesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi doğal meralarından toplanan bazı Medicago türlerinin kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışmada; Ham Protein (HP) değerleri sırasıyla %18.15-27.79; Asit Deterjanda Çözünmeyen Lif (ADF) oranları %14.25-30.96, Nötral Deterjanda Çözünmeyen Lif (NDF) oranları %18.49-33.59, Ham Lif (HL) oranları %21.78-34.15, Ham Kül (HK) oranları %0.64-1.40, Toplam Kuru Madde (TKM) oranları 90.74-94.99, Sindirilebilir Kuru Madde (SKM) oranları %64.78-77.80, Kuru Madde Tüketimi (KMT) 90.74-94.99 ve Nispi Yem Değerleri (NYD) %188.4-391.4 aralıklarında değişim göstermiştir. Tüm taksonlar kalite değerleri bakımından kıyaslandığında, Ham protein M. polymorpha var. polymorpha; ADF ve Ham lif M. rugosa; NDF M. lupulina; Ham kül, SKM, KMT ve NYD bakımından M. orbicularis en yüksek değerleri vermişlerdir. Medicago taksonları kalite standartları bakımından incelendiğinde; M. coronata, M. minima var. minima, M. noeana, M. orbicularis, M. polymorpha var. polymorpha, M. polymorpha var. vulgaris, M. radiata, M. shepardii, M. lupulina incelenen tüm özellikler bakımından en yüksek değer olan Prime grupta yer almışlardır.

Bedrettin Kaya
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı anason (Pimpinella anisum L.) ekotiplerinin Diyarbakır koşullarında uygun ekim zamanlarının belirlenmesi üzerine bir çalışma

Bu çalışmada, ülke ekonomisi için ekonomik değeri fazla olan, hem iç tüketimde, hem de ihracatta önemli bir yer tutan anason ekotiplerinin Diyarbakır koşullarında kültüre alma olanakları incelenmiştir. Çalışma bitki boyu, bitkideki şemsiye sayısı, meyveli dal sayısı,tane verimi ve uçucu yağ oranı yönünden anason ekotiplerinin en uygun ekim zamanım belirlemek amacıyla 1998-1999 yetişme döneminde D.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme arazisinde yürütülmüştür. Üç anason ekotipi (İzmir, Gölhisar, Burdur) ile dört farklı ekim zamanının (20 Ekim, 20 Kasım, 20 Aralık, 20 Ocak) seçildiği bu çalışmada anason bitkisinde ekim zamanı geciktikçe tohum ve dolayısıyla yağ veriminde azalma olduğu; 20 Ekim ekiminin (53.39 kg/da) diğer ekimlere göre önemli derecede farklı ve olumlu sonuçlar verdiği saptanmışta-. Anahtar Kelimeler: Anason ekotipleri, Ekim Zamanı, Tohum verimi, Uçucu yağ oranı

AnasonDiyarbakırEkim zamanı+3
Nimet Aksin
Dicle University · Institute of Graduate Studies in Science
2000
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı lokasyonlarda yetiştirilen mısır genotiplerinin tane verimi ve kalitesinin belirlenmesi

Bu çalışma, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Koçarlı/Aydın ve Küçük Menderes ovasında bulunan Bayındır/İzmir lokasyonlarında 2014 yılı mısır üretim sezonunda, tesadüf blokları deneme desenine göre yapılmıştır. Deneme materyali olarak SY Competo, Kalipso, PR31D24, P3167, DKC 6876 ve Colonia hibrit mısır çeşitleri kullanılmıştır. Her iki deneme lokasyonunda mısır çeşitlerine aynı kültürel uygulamalarda bulunulmuştur. Gerçekleştirilen çalışma ile Ege bölgesinde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan farklı mısır çeşitlerinin bazı verim öğeleri ve kalite özellikleri ile beslenme fizyolojisi yönünden önemli olan aminoasitleri ve miktarlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Mısır çeşitlerin verim ve kalite potansiyellerini belirlemek amacıyla tane verimi, bin dane ağırlığı, koçan boyu, koçanda tane sayısı, tanede protein oranı, tanede nişasta oranı ve tanede aminoasit miktarları ölçülmüştür. Her iki lokasyonda yapılan çalışmalar sonucunda çeşitlere ait tane verimi 975,7-1477.2 kg/da, bin dane ağırlığı 345.3-433.5 g, koçan boyu 18.9-24.7 cm, koçanda tane sayısı 463-724 adet, tanede protein oranı % 6,9-% 7,8, tanede nişasta oranı % 62.6 ile % 63.9 arasında bulunmuştur. Tane verimi bakımından DKC 6876 çeşidi ön plana çıkarken protein ve nişasta oranları bakımından çeşitler ve lokasyonlar arasında fark bulunamamıştır. Çalışmamızda esansiyel, yarı esansiyel ve esansiyel olmayan toplam 17 farklı aminoasit ve miktarları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar ile mısır kültür bitkisinin genel olarak esansiyel aminoasitler bakımından fakir olduğu, özellikle lisin ve metiyonin aminoasit seviyelerin çok düşük kaldığı ve önemli bir aminoasit olan triptofan aminoasidinin analiz ile tespit edilemediği saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Mısır, Verim, Lokasyon, Protein, Aminoasit Miktarı

Hüseyin Çağlar
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Ankara ekolojik şartlarında, öne çıkan pelemir (Cephalaria syriaca) genotiplerinde seleksiyon çalışması

farklı lokasyonundan toplanmış 70 adet pelemir (Cephalaria syriaca L.) genotipi arasından Ankara, Muş ve Bolu şartlarında öne çıkmış 16 adet genotip ve standart çeşit olarak kullanılan Karahan çeşidi kullanılmıştır. Çalışma, 2023-2024 vejetasyon döneminde, genotiplerin Ankara ekolojik şartlarında, Tarla Bitkileri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, İkizce Araştırma ve Uygulama Çiftçiliği arazisinde, tesadüf blokları deneme deseninde üç tekerrürlü olarak kurulan denemede karşılaştırılarak, bitki boyu, ilk dal yüksekliği, yan dal sayısı, tabla sayısı, bin tane ağırlığı, dekara verim, yağ oranı, yağ verimi, protein oranı, protein verimi ve yağ asitleri kompozisyonu özelliklerini karşılaştırarak, verim ve verim özellikleri bakımından öne çıkan genotipleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, bitki boyu 75,30 ile 108,87 cm, ilk dal yüksekliği 33,60 ile 46,87 cm, yan dal sayısı 7,27 ile 10,27 adet, tabla sayısı 36,87 ile 82,93 adet, 1000 tane ağırlığı 11,16 ile 15,60 g, dekara verim 74,21 ile 255,56 kg/da, yağ oranı %16,04 ile %23,72, yağ verimi 16,67 ile 56,01 kg/da, protein oranı %22,18 ile %26,41 ve protein verimi 16,92 ile 58,03 kg/da aralıklarında elde edilmiştir. Sonuç olarak, 126 ve A50 genotiplerinin kayıt altına alınarak ıslah programlarına dahil edilmesi, ilerleyen dönemlerde farklı lokasyonlarda yapılacak adaptasyon denemelerinde değerlendirilmesi önerilmektedir.

Nejla Altınel Dursun
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Pamukta (Gossypium L.) epiallellerin tespitinde kullanılabilecek GS-KUP markırlarının geliştirilmesi

Pamukta (Gossypium L.) Epiallellerin Tespitinde Kullanılabilecek GS-KUP Markırlarının Geliştirilmesi Ayşe SAĞIR Yüksek Lisans Tezi, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Mehmet KARACA Şubat 2020; 63 sayfa Endüstri bitkileri içerisinde yer alan pamuk (Gossypium L.), sanayinin birçok dalının ana ham maddesi olması nedeniyle gerek dünya gerekse de ülkemiz açısından önemli bir bitkidir. Hızla artan dünya nüfusu ve insanların değişen ve gelişen hayat standartları pamuğa duyulan ihtiyacı arttırmaktadır. Geçmişte çok hücreli organizmaların gelişim sırasında tek tip hücrelerden doku ve organları oluşturmak amacıyla farklılaşmasını ifade etmek amacıyla kullanılan epigenetik sözcüğü bu günlerde DNA dizisinde değişiklik olmaksızın genlerin ifade edilmesinde meydana gelen kalıtsal değişikleri açıklamak için kullanılmaktadır. Epigenetik düzenlemeler arasında en fazla çalışılmış ve en fazla anlaşılmış olan mekanizma DNA metilasyonudur. DNA metilasyonunun belirlenmesinde birbirlerinden farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada epiallellerin tespitinde kullanılabilecek ekonomik ve altyapı gerektirmeyen "Methylation Sensitive Amplification Polymorphism" (MSAP) yöntemine benzerlik gösteren ve birimimizde geliştirilen Gen Spesifik Kısmi Uzunluk Polimorfizmi (GS-KUP) yönteminde kullanılacak lokus ve primer çiftlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada bitki materyali olarak dünya pamuk üretiminin %98'den daha fazlasının karşılandığı iki pamuk türü olan G. hirsutum L. ve G. barbadense L. DNA dizleri GenBank veri tabanından transfer edilerek kullanılmıştır. Belirli ölçüt kriterler kullanılarak GenBank veri tabanından indirilen DNA dizilerine spesifik primer çiftleri geliştirilmiştir. Geliştirilen primer dizileri üzerinde MspI ve HpaII izoşizomerlere ait palindromik tanıma bölgeleri bulunmakta olup, DNA palindromik bölgesinde yer alan sitozin bazında bulunabilecek metil grubuna göre farklılık tespit edilebilmektedir. Çalışmada 54 lokus üzerinde çalışma fırsatı sunan 88 adet primer çifti geliştirilmiştir. Geliştirilen primer çiftlerinin yarısı G. hirsutum ve diğer yarısıda G. barbadense genom dizilerinden tasarlanmıştır. Primer çiftlerinin her iki genomda çoğaltım yapabilecekleri ön denemelerde ortaya konulmuştur. Bunun için altı lokus seçilerek GS-KUP yönteminde denemeler kurulmuştur. Ön denemelerde geliştirilen primer çiftlerinin ümitvar olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda lif gelişimiyle ilgili epiallelerin tespitinde kullanılabilecek oldukları görülmüştür. Tez çalışması kapsamında tasarlanan primer çiftleri ile epiallel markırları geliştirilerek bu markırların pamuk ıslahında lif kalite ve miktarının artırılmasına yönelik çalışmalarda kullanılabilme olanağı sunabileceği öngörülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma son yıllardaki artış ile birlikte dünya pamuk üretiminin %98'lik kısmını kapsayan iki pamuk türünün epigenetik çalışmalarına farklı açılardan katkı sağlayabilecektir. Geliştirilen primer çiftleri ile hedeflenen gen ve gen bölgelerinde metilasyon düzeylerinin tespitinde kullanılacak markırların geliştirilmesinin yanı sıra ilgili genlerin ve gen elementlerinin epigenetiksel düzenlemelerinin anlaşılmasında da katkılar sağlanabilecektir. ANAHTAR KELİMELER: DNA Metilasyonu, Epigenetik, Epigenetik düzenlemeler, GS-KUP markır, Gossypium barbadense, Gossypium hirsutum, Lif Özellikleri, Primer Çifti JÜRİ: Prof. Dr. Mehmet KARACA Prof. Dr. Bayram ÇEVİK Doç. Dr. Ayşe Gül İNCE

Ayşe Sağır
Akdeniz University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00