72
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Türkiye'de hemzemin geçitlerde yaşanan tren kazaları ve bu kazaları azaltmak için öneri ve düzenlemeler
Türkiye'de 23 Eylül 1856?da temeli atılan ve 157 yıllık bir geçmişi olan ulusal demiryolu şebekesinde yapılan modernizasyon çalışmalarında özellikle üzerinde durulan hususlar; demiryolu ağının genişletilmesi, demiryolu işletiminin yolcu ve yük trenleri için daha verimli hale getirilmesi, demiryolu seyir hızının arttırılması ve bu gelişmelerin sonucu olarak demiryolu taşımacılığının güvenliğinin arttırılması konuları olmaktadır. Güvenlik bakımından demiryolları, dünyada oldukça emniyetli olması bakımından tercih edilen bir ulaşım türüdür. Buna rağmen demiryolu taşımacılığı yapılan hatlarda kaza riski yüksek kesimler mevcuttur. Demiryollarında en fazla kaza meydana gelen kesimler hemzemin geçit kesimleridir. Bu çalışmada geçmişten günümüze kadar hemzemin geçitlerde meydana gelen kazalar ve kaza önleme teknik/teknolojileri konusunda bilgi verilmiş, kullanılagelen yöntemlerin başarılı olduğu ve yetersiz kaldığı durumlar analiz edilmiş, konuyla ilgili dünyadaki yeni teknolojilerin tanıtılmış ve bu önlem ve teknolojilerin ülkemiz demiryolu şebekesine uygulanabilirliği tartışılmıştır.
Türkiye karayollarında Yap-İşlet-Devret (YİD) modelinin incelenmesi
Tüm ulaştırma hizmetleri büyük altyapı yatırımları gerektirmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin kalkınması yatırımlara, yatırımlar ise bu amaca tahsis edilebilecek kaynaklara bağlıdır. Türkiye?deki ulaştırma projeleri çoğunlukla kamu tarafından finanse edilmektedir. Ancak büyük yatırımları hayata geçirme zorunluluğu, kısıtlı ülke kaynakları yatırımların kamu kaynaklarıyla finansmanını güç hale getirmekte, farklı finansman yöntemlerini kullanmak kaçınılmaz olmaktadır. Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli de bu güçlüklere yönelik olarak geliştirilmiş bir modeldir. YİD modelinde, yatırımlarda özel kesimin payı artırılarak kamu finansman yükünün hafifletilmesi ve hizmet sunumunda etkinliğin artırılması hedeflenmektedir. Çalışmada, karayolu ulaşım altyapı projelerinde YİD modelinin uygulanabilirliği araştırılmış, YİD modelinin olumlu ve olumsuz yönleri ele alınarak ?Karayolu projelerinde Türkiye şartlarına en uygun finansman modeli nedir?? sorusuna cevap aranmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından YİD modeli ile çalışmalarına başlanmış olan ?Gebze ?Orhangazi- İzmir Otoyolu? örneği incelenmiştir.
Trafik kazalarının soruşturulmasında kusur tespitine yardımcı disiplinler arası ekip çalışmasının gerekliliği
Trafik kazalarının neden olduğu suçların yargılama sürecinde ilk soruşturma büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada trafik kazalarının soruşturulmasında kusurun tespitine yardımcı delillerin ortaya konmasını sağlayacak disiplinler arası çalışmanın gerekliliği ele alınmıştır. Bu amaçla trafik kazası kavramı, trafik kazalarına müdahale ve soruşturma yöntemleri ile trafik kazalarının neden olduğu suçlarda hukuki ve cezai sorumluluklar incelenmiştir. Bu suçların soruşturulmasında disiplinler arası ekip çalışmasının gerekliliğini destekleyen Yargıtay içtihat kararları ortaya konmuştur. Trafik kazaları incelemelerinde yurt dışı örnekleri incelenmiş, amaca uygun olarak oluşturulması önerilen ekip elemanlarının görev tanımları ve yapılacak incelemelere katkıları ortaya konarak yeni bir disiplinler arası ekip önerisinde bulunulmuştur.
Bolu Dağı ve Yeni Anadolu Otoyolundaki ulaşım sektörünün Bolu iline ekonomik etkisinin incelenmesi
Bolu Dağı Tüneli 1977 yılında planlanıp, 1993 yılında temeli atılan ve 2007 yılında tamamlanan Türkiye?nin yapımı en üzün süren tünelidir. Bu bölge Anadolu Otoyolu üzerinde hem coğrafi yapının olumsuz etkisi ile, hem de batı ile doğu arasındaki ilk önemli geçiş noktası olması nedeni ile, en yoğun trafik akışının yaşandığı kesimdir. Bu trafik akışının meydana getirdiği ulaşım sektörü ve yarattığı ekonomik katma değerin, Bolu iline olan etkilerinin neler olabileceği incelenmiş, bu tür yatırımların diğer coğrafyaların özelinden ayrı olarak gelen uygulama esaslarına göre bir model oluşturulmuştur. Bu modeli oluşturacak ana unsurlar belirlenerek, sağladığı trafik akış güvenliği ve ekonomik faydalar tespit edilmiştir. Yukarıdaki tespitlerin belirlenebilmesi dâhilinde aşağıdaki unsurlar açıklanmıştır. Daha önce hizmette olan ve ihtiyacı karşılamaya çalışan D-100 Karayolu?nun ve Bolu Dağı Geçidi?nin araç yük ve yolcu geçiş bilgileri, bu geçişin hizmetinde olan araç ve insan ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kamu ve özel sektör yatırımlarının yapısı, istihdamı ve ekonomik büyüklüğü, trafik kazalarıyla bağlantılı can ve mal kaybına etkisi, Bolu İl?i özelinde yatırımlara ve sektörel yapıya olan etkilerini birebir araştırarak karşılaştırmasında, ilgili tespit ve mülakatlar, coğrafyada bulunan işletmelerin iktisadi yapılarında yaşanan değişimin tanığı olan işletmecilerin görüş ve değerlendirmeleri, projenin v hizmete giren işletmelerin beklentileri ve geleceğe dönük yatırımlarının irdelenmesi gibi unsurlar ortaya konulmuştur. Bilim Kodu : 801.2.035 Anahtar kelimeler : Otoyol Projesi, Bolu Dağı Tüneli, Ekonomik Etki
Trafik kazalarının azaltılmasında trafik birimlerinin eğitimi
Günümüzde tüm toplumlar için yaşamın olmazsa olmazı güvenli bir ortamda hayatını devam ettirebilmektir. Güvenli yaşam alanları oluşturmak, güvenli trafik ortamı sağlamak gibi. Trafik güvenliğini sağlamak sadece genel kolluk olan polis ve jandarmanın görevleri arasında yer alırken, günümüzde sivil toplum kuruluşları ve kamu kuruluşları da bu konuda üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmeye çalışmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yol yapım çalışmaları ve kaza sonrası alt yapıda meydana gelen hasarların bakım ve onarımları, Sağlık Bakanlığı'nın acil servis ekipleri, itfaiye ekiplerindeki kurtarma ekipmanları gibi.Genel anlamda trafik düzeninin sağlanması ve trafik kontrollerinin yapılarak kural ihlallerinin önlenmesi, trafik kazalarına karşı önlemleri almak ve meydana gelen trafik kazalarına müdahale etmek trafik kolluğu olarak görev yapmakta olan trafik polislerinin ve jandarma trafik timlerinin görevidir.Çalışmada trafik kazalarına sebep olan yol kullanıcıların hatalı davranışlarını düzeltmeye yönelik olarak; trafikte iken yol kullanıcılarının eğitimini sağlamak ve davranışlarında değişiklik sağlamak amacıyla 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve diğer kanunların verdiği yetkileri kullanarak trafik düzenini ve kontrolünü sağlamak, denetlemek ve trafik kazalarına karşı gerekli önlemleri almakla görevli olan trafik polisleri ve jandarma trafik timinde görevli personelin trafik görevlerine yönelik olarak almış olduğu trafik eğitimleri incelenerek, eğitimin trafik personeline yapacağı katkı ve bu katkının trafik kazalarını önlemeye yönelik etkileri ortaya konulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Trafik kazaları, Trafik birimleri, Eğitim
Raylı sistem alternatifleri ile manyetik yastık üzerinde hareket eden trenlerin (MAGLEV) çok ölçütlü değerlendirme yöntemi ile karşılaştırılması
Hızlı trenlerin en yeni teknolojisi olan MAGLEV treninin kullanımı dünya genelinde yaygınlaşmaya başlamıştır. MAGLEV treninin kullanılması alternatifi Türkiye'de de tartışılmaya başlansa da, bu türün Türkiye'de bir ulaşım türü olarak kullanılması için gerekli teknik araştırmalar henüz çok yenidir. Bu çalışmada, MAGLEV trenin Türkiye'de kullanılması halinde diğer alternatif karşısındaki avantajları ve dezavantajları araştırılmıştır. Ulaştırma yatırımlarında seçenekler arasında değerlendirme yapmak için de kullanılan çok ölçütlü değerlendirme yöntemi ile daha önce maliyet analizi yapılmış olan bir hattın (Kuzey-Güney Kaliforniya hattı-ABD) değerleri kullanılarak Türkiye'deki alternatifler için olası senaryolar incelenmiştir. Çok ölçütlü değerlendirme yönteminde etkili olan ölçütlerin ağırlıklarının belirlenmesinde uzman görüşlerine başvurulmuştur. Elde edilen sonuçlar, raylı sistem tercihleri oluşturulurken Türkiye'de henüz kullanılmayan MAGLEV tren alternatifinin tartışılmaya değer olduğunu ortaya koymaktadır.
Farklı modifiye katkılarla hazırlanan poroz asfalt karışımların performansının incelenmesi
Günümüzde yağışın yoğun olduğu karayollarında, yol yüzeyine gelen yağış suyunun güvenli ve hızlı şekilde yol yüzeyinden uzaklaştırılması, önemli bir trafik güvenliği problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Yağışlı havalarda, yol yüzeyinde oluşan su birikintileri, araç tekerleklerinin yol ile bağlantısını kesebilmekte, sürücülerin direksiyon hakimiyetini kaybetmesine sebep olarak kazalara neden olabilmektedir. Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) kaplamanın en üst yüzeyini oluşturan aşınma tabakasında yaygın şekilde kullanılan Asfalt Betonu ve Taş Mastik Asfalt Aşınma karışımlarında, yol yüzeyine gelen yağmur suyu, yol yüzeyine verilen enine/boyuna eğim ile uzaklaştırılır. Fakat yağışın yoğun olduğu durumlarda bu eğimler, suyun uzaklaştırılması için yeterli olamamaktadır. Poroz Asfalt kaplamalar, sahip oldukları yüksek boşluk oranı ile yol yüzeyine gelen suyu asfalt kaplama içerisine alır, yol yüzeyine verilen enine/boyuna eğimler ile suyun kaplama yüzeyinden uzaklaştırılmasını sağlar. Bununla birlikte, sahip olduğu yüksek boşluk oranı ile tekerlek ve yol yüzeyi arasında oluşan sürtünme kaynaklı gürültünün büyük kısmının yol yüzeyi tarafından emilmesini sağlayarak, gürültü probleminin azaltılmasına da yardımcı olur. Poroz asfalt kaplamalar, sahip olduğu kesikli gradasyon sayesinde kaymaya karşı direnci arttırır. Bu tez çalışmasında, modifiye bitümler ile hazırlanan Poroz Asfalt Karışımların performansı incelenerek, Poroz Asfalt Karışımların hangi trafik ve iklim koşullarında kullanılmasının uygun olacağının belirlenmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla; Marshall yöntemi ile Ankara Yapracık bazalt taşocağı agregası kullanılarak Poroz Asfalt Karışım Dizaynı hazırlanmıştır. Kırıkkale 50/70 bitümden, MD243 SBS(Stiren-Bütadiyen-Stiren) ve TPS(TafPack-Super) katkıları kullanılarak hazırlanan modifiye bitümlere, modifiye bitüm teknik şartnamesinde yer alan bağlayıcı deneyleri yapılmıştır. %7,5 oranında MD243 SBS katkı ve %14 oranında TPS katkı kullanılarak hazırlanan Poroz Asfalt karışımlarına; tekerlek izinde oturma, indirekt çekme mukavemeti, permeabilite, bitüm süzülme, parça kaybı(cantabro), soyulma ve tekrarlı yükler altında yorulmaya karşı dayanım deneyleri yapılmış, bu deney sonuçlarından elde edilen veriler kullanılarak Poroz Asfalt karışımların performansı incelenmiştir.
İntermodal taşımacılık ve lojistik köylerin AB ve Türkiye uygulamaları
İGünümüz dünyasında her alanda yaşanan gelişmeler, ulaştırma sektörünün yeniden şekillenmesine neden olmuştur. Küreselleşmenin yaygınlaşması ile birlikte ön plana çıkan ulaştırma sektörü gün geçtikçe ülkelerin ekonomisinde ve dünya ticaretinde daha önemli bir rol oynamaya başlamıştır. Temel ulaştırma sorunlarını çözemeyen ülkeler hiçbir sektörde başarılı olamamakta ve belirleyici rol oynayamamaktadırlar. Bu gerçekten yola çıkarak ulaştırma sektörünün yapısal dinamiklerini sadece ülkemiz içindeki durumu ile değil dünya genelinde ve Avrupa Birliği ile olan ekonomik ve yasal ilişkilerimiz çerçevesinde de ele alınması gerekmektedir.Avrupa Birliği ile entegrasyona giderken, Türkiye'nin bölgede ulaştırma konusunda bir lojistik üs olma misyonunu üstlenebilmesi için küresel lojistik ve intermodal taşıma ağlarının geliştirilmesi önem taşımaktadır.Türkiye'nin dış ticaretinde yaşanan coğrafi ve yapısal değişim, ulaştırma sisteminde önemli sonuçlar ortaya çıkarmakta, hızlı teslim ve tedarik zincirlerinin etkin yönetimine olan gereksinimi arttırmaktadır. Ulaştırma hizmeti kullanıcıları, ürünlerini uygun zaman, uygun yer, uygun kalitede ve uygun fiyatla ulaştıracakları rekabetçi, etkin bir ulaştırma hizmeti talep etmektedirler.Bu nedenle, tedarik zinciri yönetimi, lojistik, entegre ulaştırma-intermodal taşıma önem kazanmakta, intermodal taşımaya olan talep artmaktadır. Bu gelişmelere bağlı olarak, ulaştırma sektöründe aktörlerin rolü geleneksel taşıma fonksiyonundan lojistik hizmetlerin sağlanmasına doğru radikal bir değişime uğramıştır.Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de etkin bir intermodal taşımacılık ve lojistik köy sistemin kurulması için gereksinimlerin belirlenmesi, küresel dinamiklerin intermodal taşıma ve lojistik sisteme etkilerinin analizi, intermodal taşımacılık ve lojistik köylerin Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'deki uygulamalarının irdelenmesi ayrıca intermodal taşıma ve lojistik sistemin geliştirilmesi için ulusal ve uluslararası rekabet açısından tüketiciler, taşıyıcılar, lojistik hizmeti verenler ve hükümet politikalarının dikkate alınarak strateji ve politika önerilerinde bulunmaktır.
Ankara'daki mevcut otobüs güzergahlarının tespiti ve Çayyolu-Çankaya hattı için düzenleme önerileri
İnsan ve metaların bir yerden başka bir yere aktarılmasına ulaşım denmektedir. İnsanlar, araçlar, yollar, trafik ışık ve işaretleri ulaşım sistemini oluşturmaktadır. Tüm ulaşım sistemlerinde baş aktör insandır. İnsanların ulaşım gereksinimlerini karşılamak asıl amaç olup, bu amaçla toplu taşımaya öncelik ve ağırlık verilmelidir. Şehirlerin kısıtlı yol olanaklarını verimli biçimde kullanabilmenin yolu bundan geçmektedir.Ankara'da mevcut trafik yapısında ana arterlerin az olması, bölgeler arasındaki toplu ulaşımın Kızılay ve Ulus üzerinden aktarmalı olması var olan kısıtlı kaynakları daha da verimsiz hale getirmektedir.Çayyolu - Çankaya ulaşımında kullanılan Eskişehir Yolu, İsmet İnönü Bulvarı ve Atatürk Bulvarı incelendiğinde, şehir merkezi Kızılay ve Ulus'a yakın olması, kamu kuruluşlarının, alışveriş merkezlerinin, büyükelçiliklerin, özel şirketlerin ve üniversitelerin bu hat üzerinde bulunması kısıtlı yol olanaklarını verimsiz hale getirmektedir. Bu verimsizlik, Eskişehir Yolu, İsmet İnönü Bulvarı ve Atatürk Bulvarı üzerinde trafik sıkışıklığına, zaman ve enerji kaybına neden olmaktadır.Bu çalışmada, mevcutta Çayyolu'ndan Çankaya'ya otobüsle gitmek isteyen yolcuların Eskişehir Yolu üzerinden Kızılay veya Ulus'a gidip oradan aktarmayla ya da Eskişehir Yolu'nu kullanarak aktarmasız Çankaya'ya gitmesi yerine, İncek Bulvarı üzerinden aktarmasız hizmet verecek bir otobüs hattıyla Çankaya'ya ulaşmasının hem zaman, hem kısıtlı kaynaklar, hem de işgücü açısından daha verimli olacağı saha ve anket çalışmalarıyla ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Karayolu kavşaklarının tipine karar verme sürecinde kapasite, güvenlik ve maliyet (kGm) parametrelerini optimize eden bir modelin geliştirilmesi
Karayolları ülkemizde yük ve yolcu taşıma miktarlarında en ön sırada yer almaktadır. Buna karşılık ülkemizde karayollarına yapılan yatırımlar çok büyük olarak belirtilmekte ancak bu yatırımların verimli ve teknik detaylara uygun olarak yapılıp yapılmadığı tartışılmamaktadır. İyi bir karayolu, ağ sayısının çok olduğu karayolu demek değildir. İyi bir karayolu, ağ sayısının verimili yani en az kazaya sebebiyet verdiği en çok işlerlik sağlayandır.Karayolu kesimi içerisinde en önemli karayolu elemanlarından biri olan kavşaklar ülkemizde kazaların çokça meydana geldiği ve insanların zaman kayıplarına sebebiyet veren bir yapıdır.Karayolu kavşakları , kentiçi ve kentdışı olmak üzere iki kesimde ele alınabilir. Çalışmamızda kentdışı kavşaklar incelenmiş olup bu kavşak türlerinin eksiklikleri,yetersizlikleri ve aksaklıkları önemle dikkate alınmış bu kavşakların nasıl çözüme ulaştırılacağı ve nasıl yollar izlenerek sıkıntıların giderileceği bu çalışmada incelenmiştir. Bu çalışma yapılırken somut örneklerin incelenmesine dikkat edilmiştir.Yapılan çalışmada kavşaklar Kapasite,Güvenlik,Maliyet (kGm) parametreleri yönünden incelenmiştir. Bu üç parametre kavşaklar söz konusu olduğunda kavşak yapımı için birbirinden ayrılamayan parametreler olarak ele alınabilir. Ülkemizde kavşaklar tasarlanırken aynı seviyeli yada farklı seviyeli ve bunların farklı tipleri şeklinde tasarlanmaktadırlar. Bu tasarımlar yapılırken kavşaklar belli bir dayanağa dayandırılmadan bazı kişlerin insiyatifinde olmak üzere tasarım süreçleri gelişmektedir. Bu tezdeki amacımız kavşaklarda kapasite ve güvenlik parametrelerini puanlama sistemine sokarak daha sonrada maliyet kısmında da değerlendirme süreci işlemesi şeklinde bir teknik alt yapıyı oluşturmaktır.Devlet ve il yollarında mevcut bulunan yada yeni yapımına geçilecek karayolu kavşakları çalışmamızda geliştirilen Kapasite (50 Puan), Güvenlik(50 Puan) şeklinde incelenmiştir. Kapasite KYS (Kapasite Yeterlilik Süresi) şeklinde 5 ana puan türünde incelenmiş,Güvenlik ise 19 maddeden oluşan kavşak altyapı parametreleri şeklinde incelemesi yapılmıştır. Bu incelemede ,Kapasite ve Güvenlikten 60 Puan üzeri alan kavşak yeterli görülmüş ancak yeterli görülen kavşağın yeterli görüldüğü süre içerisinde (KYS) işletme (Bakım+Kaza) maliyetlerinin bulunması istenilmiştir. Yeterli görülmeyen kavşak için ise ;yeni yapılacak kavşağın yapım maliyeti ve ayrıca yapılacak kavşağın işletme (Bakım+Kaza) maliyeti bulunması istenmiştir.
Ankara'daki özel sürücü kurslarının performans değerlendirmesi
Hızlı şehirleşme ve toplumun refah düzeyindeki artışa paralel olarak artan sürücü sayısının temel eğitimini veren Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) gözetiminde çalışan özel sürücü kurslarının başarısı mezun ettiği sürücü adaylarının MEB'in yaptığı üç kategorideki ortak sınavdaki başarıyla belirlenir. Bu çalışmada Ankara'da sürücü eğitimi veren özel sürücü kurslarından verilerine ulaşılabilen 16 adet sürücü kursunun performans değerlendirmesi yapılmıştır. Performans değerlendirmede kullanılan yöntemlerden olan ve bu çalışmada kullanılan Veri Zarflama Analizi (VZA), temelinde doğrusal programlama ilkelerine dayanan, parametresiz (belirli bir bağıntısı olmayan) bir yöntem'dir. VZA, statik bir analiz şekli olup, tek bir dönemde karar birimlerinin verilerini kullanarak bir yatay kesit analizi yapar. Analizde, sürücü eğitimi verdiği kursiyerlerinin girdikleri sınavlardaki maksimum başarısını dikkate alan ve minimum başarısızlığı kabul eden ve işletme karlılığını maksimum yapan farklı üç model oluşturulmuştur.Anahtar Kelimeler :Veri zarflama analizi, sürücü kursları, performans
Motorlu araçlardan kaynaklanan gürültü kirliliği: Bir bölge çalışması
Bu tez çalışmasında, pilot bölge olarak seçilen Ankara Celal Bayar Bulvarı üzerinde bulunan Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ve Mimarlık Fakültesi binasında belirli bir süre içinde yapılan ölçümlerle motorlu araçların sebep olduğu olumsuz etkilerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için, bir zaman serisi oluşturacak şekilde sürekli ve detaylı ölçümler yapılmıştır. Bu ölçümler, genel olarak gürültü kirliliğini tanımlamak için değil, özellikle motorlu araçlardan kaynaklanan gürültü kirliliğini açıklayabilmek için gerçekleştirilmiştir. Ayrıca seçilen ortamda söz konusu trafik gürültüsüne uzun süreli ya da belirli bir süre maruz kalan insanların yaşadığı durumu ortaya koymak için bir de anket çalışması yapılmıştır. Sonuçlar değerlendirilerek motorlu araçlardan kaynaklanan gürültü kirliliğini azaltmak için çözüm önerileri verilmiştir.Anahtar Kelimeler : Gürültü Kirliliği, Motorlu Taşıt, Gürültü
Kamu servis araçlarının trafiğe etkisi
1970'li yıllarda köyden-kente göçle plansız bir şekilde büyüyen şehirlerimizde, 80'li yıllardan sonra meydana gelen sosyo-ekonomik yapıdaki değişmeler sonucunda ortaya çıkan ihtiyaç ve talepler, servis taşımacılığı sektöründe önemli gelişmelere yol açmıştır. Öğrenci velileri, çocuklarını evlerinden uzakta ama daha nitelikli okullarda veya özel okullarda okutmayı tercih etmişlerdir. Bunun bir yan sonucu ise, öğrencilerin yürüyüş mesafesinden uzaktaki okulları ile evleri arasında sürekli hizmet veren servis araçları olmuştur. Yine aynı dönemde büyüyen şehirlerin ihtiyaçlarını karşılayamayan toplu taşım sistemine, kurumlar tarafından alternatiflerin geliştirilmesi de servis taşımacılığına olan talebi arttırmıştır. Ancak, pek çok okul ile kurumun şehir merkezinde bulunması ve gidiş gelişlerin mesai başlangıç ve bitiş saatlerine denk gelmesi nedeni ile tüm bu servis araçlarının trafik sıkışıklıklarına olumsuz etkileri olmaktadır. Bunun yanı sıra yeterli eğitim verilmeyen servis aracı şoförlerinin pek çok kazaya karışmaları, bu sıkışıklığın hat safhaya ulaşmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada mevcut servis araçlarının trafikten çekilmesi durumunda, trafik akışında olabilecek değişimler incelenmiştir.
Trafikte seyahat eden ve ilaç firmalarında çalışan tıbbi mümessillerin ilkyardım bilgi düzeyinin ölçülmesi: Ankara ili örneği
Çalışma tıbbi mümessillerin ilkyardım konusundaki bilgi düzeylerini tespit etmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın evreni Ankara ilinde faaliyet gösteren ilaç firmalarında çalışan tıbbi mümessiller olup, örneklemi çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllü bireylerdir.Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulanmış, elde edilen veriler SPSS 15 programında değerlendirilerek tablolaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı, yüzde alınmış, Anova, Kruskalwallis testleri kullanılarak istatiksel değerlendirmeleri yapılmıştır.Tıbbı mümessillerin %32'si kadın, %68'i erkek olup %60,6'sı 21-30 yaş arasındadır. Bireylerin %63,3'ü 1-5 yıl arası ilaç firmasında çalışmakta, %51,3'ünün çalıştıkları kurum ilk kurumudur. Ayrıca mümessillerin % 84,3'ü yaptıkları işten memnun olduklarını, % 34,7'si günde 101-200 km arasında yol katettiklerini; %90,4'ü araba ile seyahat ettiklerini; %81,3'ü seyahat sırasında trafik kazasına şahit olduklarını bildirmişlerdir. Bireylerin %64,1'i kaza sırasında ilkyardım yapamamış %62,7'si ilkyardım kursu almamış,%88'inin sertifikası yoktur.Bireylerin ilkyardım bilgi düzeyleri yetersiz bulunmuştur. Ancak yaş, eğitim durumu, cinsiyet, medeni durum, çalışma ve ehliyet süresi ile ilkyardım bilgi puanları arasında istatiksel olarak fark bulunmazken(p>0.05), ilkyardım sertifikası bulunması ile fark anlamlı bulunmuştur(p<0.05).Sonuç olarak, ilkyardım bilgisi toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren önemli bir durumdur. Bu nedenle 7'den 77'ye hayat kurtarmak için herkesin ilkyardım eğitimi alması gerekmektedir.
Kayseri kentinde ulaşım altyapısının yolculuk davranışı üzerine etkilerinin araştırılması
1970'li yıllarda, ulaşım talebini karşılamaya yönelik ulaşım arzında yapılan yerel ve fiziki müdahalelerin sorunlar karşısındaki çözümsüzlüğü anlaşılmıştır. Planlamanın odağına makine yerine insanı oturtan çağdaş ulaşım planlama yaklaşımları ortaya çıkmıştır. Bu anlayışa göre; arz edilen ulaşım altyapısının da başlı başına talep yarattığı, talebi ortadan kaldırdığı veya değiştirebildiği savunulmaktadır. Bu çalışmada, kentiçi ulaşımda yolcuların taleplerinin ve davranışlarının, ulaşım yapısının etkin ve verimli kullanılması ile nasıl düzenlenip yönetilebileceği araştırılmaktadır.Yolcuk davranışı, yabancı literatürde birçok araştırmaya konu olmasına rağmen yerli yazında bu konuyla ilgili yapılmış çalışmalar henüz çok yenidir. Bu tez çalışmasında ulaşım altyapının yolculuk davranışı üzerindeki etkileri Kayseri örneği üzerinde incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Yolculuk davranışını etkileyen faktörler yolculuğu gerçekleştiren bireyin özellikleri ve yolculuğun özellikleri olarak detaylı şekilde irdelendikten sonra, Kayseri kenti ulaşım verileri, belirlenen kıstaslar çerçevesinde sınıflandırmalara tabi tutulmuş, elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Çağdaş ulaşım planlama yaklaşımını, yolcu davranışı açısından ele alan bu çalışmanın literatürdeki eksikliği de giderdiği düşünülmektedir. Tezin, bu yönü ile kentiçi ulaşım planlama çalışmaları açısından kaynak niteliğinde bir çalışma olup, ulaşım planlaması ve eğitiminde faydalı bir kaynak olarak katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Trafikteki sürücü görüş alanlarının incelenmesi ve iyileştirilmesi
Bu çalışmada, araçlardaki görüş alanlarının ve görme elemanlarının sürmeye etkisi incelenmiş ve iyileştirilmesi teknikleri ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, güvenli bir sürüş için araçlardaki görüş alanı sorunlarının ortaya konulması ve bunlara ait çözümlerin geliştirilmesidir. Bu konuda pek çok bilimsel çalışma ve teknolojik gelişme olmasına rağmen günümüzde klasik ayna sistemlerinden vazgeçilmediği saptanmıştır. Bu çalışmalarda sadece kör noktaların yansıtılması ve kötü hava koşullarında daha iyi bir ön görüntü sağlanılması konuları ele alınmıştır. Görüntülerin aktarıldığı ekran konusu ve bunların konumları üzerine pek fazla çalışma yoktur. Bu çalışma, aynaların kaldırılması, sürücülere görebildiğinden daha fazla görüş alanı sağlanması ve görüntülerin aktarılması konularındaki çalışmalara önemli katkılarda bulunacaktır.Bu çalışma, kaynak ve arşiv araştırması ile desteklenen analitik modelleme, anket çalışması ve deneysel çalışma yöntemlerinden oluşmaktadır. Ayrıca klasik ayna sistemleri yerine kamera sistemlerinin kullanılmasının avantajları tespit edilmiştir. Çalışmanın önemini ortaya koymak için Ankara'da rastgele seçilmiş 100 sürücüyle yüz yüze görüşülerek anket çalışması yapılmıştır. Deneysel çalışma olarak da otomobil üzerine kamera ve ekran sistemleri takılarak görüş alanı çalışmaları yapılmıştır. Çalışmada aynaların kaldırılması sonucunda araçların kullandığı toplam enerjinin, istenmeyen aerodinamik kayıpların %10.6 dan % 8.5'e indiği ve böylece %2.1 kazanç elde edildiği ortaya konulmuştur. Buda yakıt tüketimini azaltmaktadır. Aynaların kaldırılması araç genişlemesini de sağlayarak, sürücülere ergonomik bir kokpit oluşturulmasını da sağlayacağı öngörülmüştür.
Kayseri'deki raylı sistem planlaması ve uygulama süreçlerinin irdelenmesi
Türkiye'deki son dönem kentleşme oranındaki artış; beraberinde hızlı büyüyen kentler ve büyümenin yarattığı sorunları ortaya çıkarmıştır. Uzun yıllardır izlenen politikalar ve eğilimler ile kentsel ulaşımda, enerji tüketimi yüksek ve dışa bağımlı, çevreye olumsuz etkileri olan, kentteki sınırlı yol yüzeyini verimli kullanamayan, kaza oranları yüksek lastik tekerlekli ulaşım türleri kullanılagelmiştir. Bu uygulamanın yerine insan öncelikli, çevreye duyarlı, gerçekçi, mevcut veri ve altyapının kullanıldığı, ekonomik sistemlerin seçilip kullanılması, yolculuk talebinin yönlendirilmesi yönteminin yaygınlaştırılması ile sorunların en aza indirilmesi ya da bertaraf edilmesi düşünce ve bilinci yerleşmeye başlamıştır.Kentsel ulaşım sorunlarının çözümünde son dönemde büyük kentlerde yapılan raylı sistem uygulamalarının örnek kent olarak seçilen Kayseri'de irdelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Bu kapsamda Kayseri Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde faaliyete geçen raylı sistem uygulamasının, fiziksel, çevresel ve ekonomik özellikleri araştırılmış, sisteme ilişkin kentte yapılan çalışmalar irdelenmiştir.Dünyadaki ve Türkiye'deki raylı sistem uygulamaları, tarihsel süreçte incelenerek, diğer ulaşım türleri ile karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Kayseri Büyükşehir Belediyesince 2000 yılında ihalesi yapılarak, Ağustos 2009 tarihinde uygulamaya geçilen raylı sistem uygulamasının planlama süreci bu tez çalışmasında detaylı olarak ele alınmıştır.2000-2008 yılları arasında hazırlanan sayısı 8'i bulan Ulaşım raporlarında nazım plan kararlarının dikkate alınıp alınmadığı, yeşil türlere (yaya-bisiklet) ilişkin raylı sistem bağlantılarının kurulup kurulmadığı, diğer ulaşım türlerinin sisteme entegrasyonun sağlanıp sağlanmadığı ve aktarma alanlarının önerilip önerilmediği konularındaki öngörüler araştırılmış ve yorumlanmıştır. Ayrıca raporlarda sunulan önerilerin geçen zaman içerisindeki gerçekleşme durumuna ilişkin bulgular özetlenerek, planlardaki öngörülerin süreklilik bağlamında irdelenmesine çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler : Kayseri, kentsel ulaşım, toplu taşım, raylı sistemler, ulaşım raporları
Türkiye'de okul öncesi çocukların trafik bilgi ve alışkanlıklarının belirlenmesi
İnsanların günlük hayatlarında en çok karşılaştıkları olgulardan biri trafiktir. Bu olgu ülkemizde nüfusun ve araç sayısının artmasıyla daha karmaşık ve daha büyük öneme haiz hale gelmiştir. Dünyada ise bu olgu teknoloji ve eğitimin de etkisiyle daha önce fark edilerek gerekli tedbirler alınmış ve düzenlemeler yapılmıştır. Fakat dünya devamlı gelişmekte ve yeni teknolojiler hayata geçmektedir. Bu teknolojilerin günlük yaşama adapte edilmesi ancak iyi bir eğitimle olur. Eğitime ne kadar küçük yaşta başlanılırsa o kadar fazla verim alınır. Trafiğin de ülkemizde önemli bir yer tuttuğu ve trafik kazaları yüzünden birçok insanın hayatını kaybettiği göz önünde bulundurulursa trafik eğitiminin küçük yaşlardan itibaren verilmesinin gerekliliği kaçınılmaz bir gerçektir. Bu çalışmada Türkiye'de okul öncesi eğitim gören çocuklarda trafik olgusunun nasıl algılandığı, okulda ve evde bu konu hakkında neler öğretildiği, Dünyada bu eğitimin nasıl yapıldığı incelenmiş ve Türkiyedeki durum anketlerle ortaya konmuştur.
Akıllı trafik sistemleri'nin trafik ve yol güvenliğine etkisinin araştırılması
Günümüzde teknoloji ve bilişim sistemleri ve bu sistemlerdeki gelişmeler hayatın her noktasında olduğu gibi trafik ve ulaşım alanlarında da kendini göstermektedir. ?Akıllı Trafik Sistemleri? de bu teknolojik gelişmelerden biridir.Akıllı Trafik Sistemleri ile mevcut yol ağı kapasitesinin artırılması, trafik kazalarının azaltılması, trafikte harcanan zamandan tasarruf edilerek ekonomik kazanç sağlanması, hava kirliliği ve gürültünün azaltılması amaçlanır.Bu çalışmada, öncelikle kullanımı gittikçe yaygınlaşan ?Akıllı Trafik Sistemleri (ITS)? incelenmiş; bir çok farklı sistemin özelliklerinden ve faydalarından bahsedilmiş; bu sistemlerin Türkiye ve diğer ülkelerdeki kullanımları örneklendirilmiştir. Bu genel değerlendirmeyi takiben, ?trafik güvenliği? kavramı ve ?aşırı hız? sonucu meydana gelen trafik kazaları üzerinde durulmuş; aşırı hızın kazalara olan etkisi irdelenmiştir.Yapılan alan çalışmasında; ITS kapsamındaki LED'li göstergelerden hız ölçümü yapan ve sürücülere uyarıda bulunan ?Radar Sistemi? incelenmiş; bu radar sisteminin trafik güvenliğine etkisini anlamak amacıyla, Antalya ve Konya illeri çevresinde değişik noktalarda bulunan sistemlerin, kullanılmadan önce ve kullanıldıktan sonra kaza, ölüm ve yaralanma sayıları üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Kırıkkale kent merkezinde sinyalize kavşakların incelenmesi; Samsun bulvarı örneği
Günümüzde kent içi karayolu ulaşımında oluşan kaza ve trafik sıkışıklarının büyük bir bölümü kent içi kavşaklarda meydana gelmektedir. Kent içi ulaşımda kavşakların bu nedenle önemi her geçen gün artmaktadır. Kent içi ulaşım sürdürülebilirliğinin ve trafik güvenliğinin sağlanması için kent trafiğini dağıtan ve toplayan güzergâhların incelenerek gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.Çalışmada; Kırıkkale İli kent merkezindeki trafiği dağıtıcı ve toplayıcı özelliğe sahip olan Samsun Bulvarı üzerindeki 5 sinyalize kavşak; geometrik özellikleri, sinyal parametreleri, trafik yükü ve akımları, çevresel özellikleri ve kaza verileri açılarından incelenmekte olup, mevcut durumda yaşanan problemler tespit edilerek çözüm önerileri sunulmaktadır. İncelen bu 5 sinyalize kavşağa yönelik sunulan çözüm önerileri ile Samsun Bulvarı'nın daha güvenli bir trafik akımına sahip olması ve trafik sıkışıklığı konusunda yaşanan problemlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.
Ankara Kızılay bölgesindeki yatay ve düşey trafik işaretlemelerinin incelenmesi
Trafik, kendine özgü akış ve düzeni bulunan, ulaşım yollarının yayalar ve her çeşit taşıt tarafından kurallı bir şekilde kullanılmasını sağlayan, insan yaşamındaki en yüksek katılımlı tehlike alanlarından biridir. Trafik güvenliğinin sağlanması, akıcı ve düzenli bir trafik akımının oluşturulması amacıyla, yolu kullanan sürücü, yaya, yolcu, araç ve seyir için belli kurallar öngörülmüştür. Bu kuralların başında da düşey ve yatay trafik işaretlemeleri gelmektedir. Güvenli, akıcı ve düzenli bir trafik akımının oluşturulması için kullanılan düşey ve yatay trafik işaretlemelerinin her birinin ayrı anlam ve sorumluluk bildiren özel fonksiyonları vardır. Sürücüler ve yayalar, düşey ve yatay trafik işaretlemelerinden elde ettikleri bilgiler aracılığıyla yol ile ilgili beklentilerini doğru bir şekilde karşılayıp, yoldaki mevcut tehlikelere karşı doğru ve etkin bir şekilde cevap verebilmektedir.Bu çalışmanın amacı, karayollarında trafik güvenliğinin sağlanmasında düşey ve yatay trafik işaretlemelerinin öneminin ortaya koyulması, düzenli ve akıcı bir trafik akışının oluşturulmasında yatay ve düşey trafik işaretlemelerinin etkisinin tespit edilmesidir. Bu kapsamda, çalışma alanı olarak seçilen Ankara Sıhhiye Kavşağı, Kolej Kavşağı, Demirtepe ve TRT Kavşağı ile çevrelenen Kızılay bölgesinde mevcut durumdaki yatay ve düşey işaretlemeler incelenmiş, eksiklikler tespit edilmiş ve hatalı ve/veya yanlış uygulamalar belirlenmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak, Trafik İşaretlemeleri El Kitabı (TİE)'na göre karşılaştırmalar yapılmış ve yapılması gereken işaretlemeler ve de özellikleri karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir.
Alternatif yakıt-enerji kaynaklarının ulaştırma sistemindeki yeri, gelecekteki durum
Dünyada ulaşım sektöründe yaygın olarak kullanılmakta olan fosil yakıtlar, rezervlerin hızla tükenmesi, çevreye olan etkileri, dünya siyasetinde yarattığı istikrarsızlıklar, hatta savaşlar nedeniyle artık yerlerini alternatiflere bırakmaya mecburdur. Bu bağlamda, dünyada ve ülkemizde fosil yakıtlara alternatif oluşturabilecek yenilenebilir enerji kaynakları araştırmaları önem kazanmıştır. Bu tezde, fosil yakıtlara alternatif olabilecek yakıt sistemleri incelenmiş, bu yönde yapılan çalışmalara yer verilerek, gelecekte fosil yakıtların yerini alacak yakıt sitemleri ortaya konmuştur. Bunu yaparken her bir alternatif yakıt ayrı ayrı ele alınarak incelenmiş, avantajları ve dezavantajları irdelenmiş, yakıtlar kendi aralarında kıyaslanarak bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.
İsveç'te meydana gelen ölümlü trafik kazalarının tamamen ortadan kaldırılması için geliştirilen stratejinin Türkiye için uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Türkiye'de trafik kazaları sonucu her yıl on bin civarında insan hayatını kaybetmekte, milyarlarca lira maddi hasar oluşmaktadır. Trafik kazaları sonucu meydana gelen ölüm sayısının düşürülebilmesi için bir an önce gerekli strateji belirlenmeli ve kararlılıkla uygulanmalıdır. Bu çalışmada ele alınan, İsveç'te başarılı bir biçimde uygulanma alanı bulan Sıfır Ölüm'ün Türkiye için uygulanması, sistemin barındırdığı çözüm önerileri nedeniyle zorunluluktur. Sıfır Ölüm projesinin başarılı bir biçimde Türkiye'ye uygulanabilmesi için öncelikle sorunun iyi tespit edilmesi, bu yönde bilimsel araştırmalar ve çalışmalar yapılması, planlama ve uygulama faaliyetleri için mevcut toplumsal tutumun ve davranışın değerlendirilmesinin çok yönlü olarak (ekonomik, sosyolojik, psikolojik) yapılması, elde edilen veriler ve değerlendirmeler neticesinde strateji oluşturulması ve uygulama aşamasına geçilmesi gereklidir. Başarının gereği için strateji ögelerinin sürekli kontrol edilmesi, kontroller sonucu görülen eksikliklerin tamamlanması ve hataların giderilmesi, giderilemeyen hataların ise tamamen kaldırılarak yerlerine yeni ögelerin bulunması, sistemin gerçekleşmesi için sürekli çalışma ve iyileştirme yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada; İsveç'in benimsediği 11 maddelik programın Türkiye'ye uygulanabilmesi için siyasi ve bürokratik yapı, yol kullanıcıları ve sistem uygulayıcıları, sorumluluk bilinci, davranış ve tutum dikkate alınarak Türkiye için yeniden değerlendirilmiştir.
Türkiye'de üretilen rafineri bitümlerinin karayolu üstyapılarında kullanımı için performans sınıflarının belirlenmesi
Karayolu maliyetlerinin çok büyük bir kısmını oluşturan üstyapı kaplamalarının performansı önemli ölçüde üstyapı tabakalarında doğru bitüm sınıfının kullanılmasına bağlıdır. Türkiye'de halen tek bir sıcaklıkta yapılan penetrasyon deneyine bağlı sınıflama sistemi kullanılmakta olup, üstyapıda kullanılacak bitüm sınıfının seçimi ise daha ziyade tecrübelere dayalı olarak gerçekleştirilmektedir. Son yıllarda kaplama bitümleri ilgili yapılan çalışmalarda bitümlü bağlayıcıların yüksek, orta ve düşük sıcaklık seviyelerinde deneye tabi tutularak, yüksek sıcaklıkta tekerlek izinde oturma, orta sıcaklıkta yorulma çatlağı oluşumu, düşük sıcaklıklarda ise termal çatlak oluşumu yönünden doğrudan bozulma ile ilgili performans özelliklerinin test edildiği SUPERPAVE bitümlü bağlayıcı performans sınıflama sistemi geliştirilmiştir. Bunun yanında, Teksas Karayolu İdaresi'nin bir projesi ile sathi kaplamada kullanılacak bitümlerin kusma, agrega kaybı gibi farklı performans kriterleri yönünden değerlendirildiği bir performans sınıflama sistemi de (SPG) bulunmaktadır. Bu sınıflama sitemleri, geleneksel sınıflama sistemlerinden faklı olarak, modifiye bitümlere de uygulanabilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de bitüm işleyen başlıca Kırıkkale, İzmit, Aliağa ve Batman rafinerilerine ait farklı penetrasyon sınıfındaki bitümler üzerinde bitüm performans şartnamesinin öngördüğü dönel viskozite, döner ince film halinde ısıtma, basınçlı yaşlandırma kabı, dinamik kesme reometresi ve kiriş eğilme reometresi deneyleri yapılarak hem bitümlü sıcak karışım (BSK) tabakasında kullanılacak bitümlerin performans sınıfları (PG), hem de sathi kaplamada kullanılacak bitümlerin performans sınıfları (SPG) bulunmuştur. Ayrıca, bu bitümlerin SBS ve Elvaloy olmak üzere iki faklı katkı malzemesi ile modifiye bitümleri hazırlanarak performans sınıfları bulunmuş, böylece modifikasyonun hangi oranda performansı iyileştirdiği de tespit edilmiştir. Aynı zamanda, Karayolları Genel Müdürlüğü yol ağında yer toplam 11 279 km uzunluğundaki önemli devlet yolları ve otoyollardan oluşan bir kesimin meteorolojik istasyon verilerine göre ortalama maksimum 7 günlük sıcaklıkları ve minimum sıcaklıkları bulunmuş, %70 ve %98 güvenilirlikte kaplama sıcaklıkları hesaplanarak, hem bitümlü sıcak karışım hem de sathi kaplama için bu yollarda kullanılması gereken bitüm performans sınıfları ve bu sınıflamaya karşılık gelen rafineri bitümleri belirlenmiştir.
Marmara bölgesindeki karayolu yük taşımacılığına alternatif kombine taşımacılık sistemlerinin araştırılması
Üç tarafı denizlerle çevrili ve 8 333 km kıyı uzunluğuna sahip olan Türkiye'de, belirli trafik ve taşıma uzaklığı koşullarında en ucuz ve güvenli yol olan denizyolu ulaşımının beklenildiği biçimde, gelişmiş ülkeler düzeyinde akılcı, verimli ve ekonomik kullanımı ihmal edilmiştir. Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan önemli yeri olan Marmara Bölgesi'nde ulaştırma sektörünün karayolundan kombine taşımacılık sistemlerine kaydırılarak daha verimli bir yapıya kavuşturulması için önerilerin hazırlanmasıdır. Araştırmada Marmara Bölgesi'nde yük taşımacılığının mevcut durumu, darboğazları ve potansiyelleri ortaya konulmaktadır. Marmara Bölgesi'ndeki yük taşımacılığı yapılan limanlar ve bu limanların hitap ettiği hinterlandlar incelenerek, deniz taşımacılığına uygun hat önerileri geliştirilmiştir.
Televizyon dizilerinin trafik güvenliği açısından irdelenmesi
Demokratik ülkelerde dördüncü büyük güç olarak kabul edilen medyanın toplum üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Medyanın temel unsurlarından birisi de televizyonlardır. Gerek dünyadaki ülkelerde gerekse Türkiye'deki televizyon kanallarında yayınlanan farklı formatta pek çok program olmakla birlikte son dönemde en çok izlenen programlar televizyon dizileri olmuştur. ?Televizyon Dizilerinin Trafik Güvenliği Açısından İrdelenmesi? başlıklı bu çalışmada, Türkiye'deki ulusal televizyonlarda yayınlanmakta olan televizyon dizileri trafik güvenliği açısından irdelenmektedir. Televizyon dizilerindeki trafik güvenliği irdelenirken; toplumun diziler vasıtasıyla trafik güvenliği konusunda daha bilgili, bilinçli ve eğitimli hale nasıl getirilebileceği sorusuna cevap aranmaktadır. Araştırma evrenini Kanal D, Show Tv ve ATV kanalları, örneklemi ise bu kanalların Kurtlar Vadisi, Avrupa Yakası, Akasya Durağı ve Binbir Gece dizileri oluşturmaktadır. İncelenen televizyon dizilerinin; 2007, 2008, 2009 yıllarında yayınlanmış bölümleri değerlendirmeye esas alınmıştır. Diziler içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir.
Trafikte uyuşturucu ve keyif verici madde kullanımı şüphesi ve tespitinin analizi
Ülkemizde yılda ortalama 4 000 kişinin öldüğü ve 150 000 kişinin yaralandığı trafik kazaları incelendiğinde, kaza sebebi olarak ortalama % 97 oranla sürücü kusurlarının ilk sırayı aldığını görmekteyiz. Bu konu ile ilgili uluslararası verilere bakıldığında ise, trafik kazalarında sürücünün uykusuz ve yorgun olması, alkollü içecek içerek ve/veya son yıllarda gün geçtikçe kullanım oranı artan uyuşturucu ve keyif verici madde kullanarak araç kullanmasının önemli bir etken olduğu görülmektedir. Bu çalışma, ülkemizde ve birçok Avrupa Birliği ülkesinde trafik zabıtalarının yol kontrolleri esnasında uyuşturucu ve keyif verici madde kullanan sürücüleri nasıl tespit ettiklerini inceleyerek, ülkemizde trafik zabıtalarının bu konu ile ilgili karşılaştıkları sorunları tespit edip, çözüm yollarını bulmayı amaçlamaktadır. Çalışma esnasında; konu ile ilgili yayımlanan dokümanlar ile ülkemizde ve Avrupa'daki trafik zabıtalarının uygulama yöntemi ve kullandıkları teknik cihazlar incelenmiştir. Ayrıca, ülkemizde trafik zabıtası olarak görev yapan personele konu hakkında anket çalışması yapılmıştır. Anket sonucunda elde edilen veriler ile Avrupa Birliği'ne bağlı ülkelerce yapılan inceleme ve çalışmalar Microsoft Excel programında değerlendirilerek grafik ve çizelgeler hazırlanmıştır. Sonuç olarak, çalışma neticesinde trafikte uyuşturucu ve keyif verici madde tespiti ile ilgili incelemelere açıklayıcı bilgiler verilmesi ve trafik zabıtasının yol kontrollerinde yaşamakta olduğu sıkıntılara yol gösterecek hususların değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Ankara'daki taksi işletmeciliğinin incelenmesi ve coğrafi bilgi sistemleri destekli optimizasyonu
Kent içi ulaşımında, ulaşım türleri arasındaki koordinasyon eksikliği, belirli bir işletme politikasının olmaması ve denetimlerin yapılmaması, ulaşım sorunlarını beraberinde getirmektedir. Özellikle taksilerin diğer ulaşım türlerinden farklı olarak bağımsız çalışmaları, trafikte bir yoğunluk yaratmalarına ve ulaşımı olumsuz etkilemelerine sebebiyet vermektedir. Yeni teknolojik gelişmelere paralel olarak mevcut taksi işletmelerinin incelenmesi, daha verimli ve güvenli çalışmasının sağlanması gerekliliği kaçınılmazdır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisi kullanılarak bu amaçlar elde edilebilir. CBS teknolojisi, coğrafi varlıklara ait bilgileri elde etme, depolama, işleme, analiz etme ve üretilen bilgilerden yeni sonuçlar elde etmek amacıyla donanım, yazılım ve kullanıcılardan oluşan sisteme denilmektedir. Kent içi taşımacılık problemleri özellikle trafikte rast gele dolaşan taksilerden kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada taksi ile ilgili ulaşım problemlerine çözüm olarak Ankara örneğinde CBS'den yararlanarak bir taksi çağırma servis modeli geliştirilmiştir.
Araçların karşılıklı çarpışmasında sürücüye etkiyecek kuvvet ve ivme değişimlerinin analizi
İnsan hayatını ilgilendiren projelerin emniyetinin yüksek olması gerektiği, buna karşılık, oluşacak fiziksel niceliklerin ne olacağının gözlenip değerlendirilmesi için gerçek ortamda iki aracın farklı hızlarla çarpıştırılması deneylerinin ise uygulama bakımından bir hayli zahmetli ve maliyetli olması nedeniyle, bu imkanı bilgisayar ortamında sağlayan simülasyon, mühendislikte büyük öneme sahiptir. Amacı, çarpışmanın sonucunu ağırlaştıran faktörlerden yüksek hızın yanında, büyük kütlenin de çarpışmanın şiddetine katkısını göstermek olan bu çalışmada, araçlara herhangi bir dış kuvvetin etki etmeyip sürtünmenin ihmal edildiği ortamda, özellikleri korunmuş olan otomobilin, kendisi ile aynı özelliklere sahip bir otomobil ve kütlesi, kendi kütlesinden 10 kat daha fazla olan bir kamyonla 50 km/saat ve 120 km/saat lik hızlarla esnek olarak karşılıklı çarpışması sırasında, otomobil ile ağırlığı 70 kg. olarak alınan otomobil sürücüsünün aynı etki süresinde maruz kalacakları kuvvet ile ivme değerlerinin büyüklükleri arasındaki farklılıklar bilgisayar programı kullanılarak gösterilmiştir.
Türkiye'de sürücü eğitim müfredat programı ile sürücü belgesi alma prosedürünün Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırılması
Çeşitli Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de sürücü okullarında, teorik ve direksiyon eğitiminde çeşitli eğitim modelleri uygulanmaktadır. Bu eğitim modellerindeki temel hedef, teorik bilgilerin aktarılmasının yanı sıra sürücülerin aktif trafik ortamına yönelik sürüş becerilerini geliştirmek ve güvenli bir trafik ortamının sağlanması için bir zemin oluşturmaktır. Bu çalışmada, Türkiye'deki sürücü eğitim müfredatı ve sürücü belgesi edinme süreci, Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş, hem AB ile uyumlu ve hem de ülkenin kendi ihtiyaçlarına uygun, arzulanan bir sürücü eğitim modeli, müfredatı ve sınavları oluşturulması için seçenek ve hareket tarzlarının belirlenmesine çalışılmıştır. Sürücü eğitimi; ilk kez belge alacak sürücü adayları, yeni belge almış acemi sürücüler ve tecrübeli sürücüler olmak üzere üç farklı sürücü grubunun eğitimini içermekle birlikte, bu çalışma kapsamında tecrübeli sürücüler için eğitim programlarına yer verilmemiştir Diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de motorlu araçların çoğunluğunu otomobil, pikap vb. özel araçlar oluşturduğundan, sürücü eğitim müfredatının incelenmesinde B sınıfı sürücü belgesi ve eğitimi ele alınmıştır. Çalışmada, sürücü eğitim programlarıyla ilgili güncel ve bilimsel araştırma olan TRAINER projesinin sonuçlarından yararlanılmıştır. Ayrıca çalışmada, Türkiye ve AB üyesi ülkelerin sürücü eğitimi müfredat hedefleri, stajyer sürücülük sistemi ve gözetmen eşliğinde tecrübe kazandırma eğitimine ilişkin önemli uygulama farklılıkları ortaya konulmuş ve Türkiye için gerekli olduğu değerlendirilen uygulama değişiklikleri ve bunlara ait öneriler sunulmuştur.
Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde katılım öncesi mali yardımların Türkiye'de ulaşım türlerine etkilerinin incelenmesi
Avrupa Birliği (AB), kurulduğu tarihten günümüze, üye ülkelerin yanı sıra Birliğe üye olmayan diğer ülkelere, Birliği kuran antlaşmalarda yer alan temel hükümler esasında çeşitli mali yardımlar yapmaktadır. Bir aday ülkeye yapılan mali yardımın temel amacı, o ülkenin AB üyeliğine hazırlanmasını sağlamak üzere ülkenin mevcut hukuksal ve idari altyapısının, AB standartlarına ve uygulamalarına yakınlaştırılması ve uyumlaştırılmasıdır. AB Komisyonu, bir tebliğ ile AB'nin dış yardım enstrümanlarını, 2007?2013 mali perspektifi için yeni bir çerçeveye oturtmuştur. Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance-IPA), öngörülen bu dış yardım enstrümanlarından biridir. IPA kapsamında; demokrasi ve hukukun üstünlüğü ilkesinin uygulanması, insan hakları ile temel hak ve hürriyetlerin korunması, kamu yönetimi reformu, sosyal içerme, sivil toplumun desteklenmesi, bölgesel ve sınır ötesi işbirliği, kurumsal yapılanma, sürdürülebilir kalkınmayı sağlama, bölgesel kalkınma gibi konularda mali yardımlar kullanılabilecektir. Bu tezde ?Bölgesel Kalkınma? başlığı altında yer alan ?Ulaştırma Altyapısının İyileştirilmesi? ile ilgili IPA yardımlarının hangi usul ve esaslara göre dağıtıldığı ve proje seçiminin hangi kriterlere göre yapıldığı incelenmiştir. Tezde, Türkiye'nin ulaştırma altyapı ihtiyaçlarının ele alındığı TINA projesinin incelenmesinden başlanmıştır. Daha sonra Türkiye'deki IPA yapılanması ve ulaştırma sektöründe yer alan devlet otoritelerinin bu yapılanma içinde aldıkları roller ve hazırladıkları Operasyonel Program ele alınmıştır. Tezde, ulaştırma sektörü için ayrılan AB mali yardımlarının etkili ve verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı, projelerin doğru ve akılcı seçilip seçilmediği de irdelenmiştir. Yapılan çalışmanın, Avrupa Birliği mali yardımlarının Türkiye'nin ulaştırma sektörüne yaptığı katkılarının ortaya konulması açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.
Taş mastik asfalt karışımında katkı maddesi olarak fiber yerine diatomitin uygulanabilirliğinin araştırılması
Ülkemizde yolcu ta ımacılı ının % 95' i ve yük ta ımacılı ının yakla ık % 90' ıkarayolları üzerinde yapılmaktadır. Bununla birlikte yollarımızda; artan trafikhacmi, a ırı yükleme, iklim ve yapım ko ullarından gelen olumsuz etkiler deeklendi inde yorulma, tekerlek izi olu umu ve ondülasyon gibi kalıcıdeformasyonlar olu maktadır. Yollarımızın yaygın olarak görülen bozulmaekli a ır ta ıtların etkili oldu u a ırı yüklemeden kaynaklanan tekerlek izi(Rutting) olu umlarıdır. Asfalt karı ımı uygulamalarının maliyeti çok büyükrakamlara ula maktadır. Yol yapımında kullanılan harcamaların amacınaula tı ını görmemiz, imalatların istenilen kalitede, titizlikte yapılması ve geli enteknolojileri zamanında takip edip ülkemiz artlarına göre uyum sa lamamızlabirebir ilgilidir. Di er sıcak karı ım çe itlerine göre Ta Mastik Asfalt (TMA)karı ımlarının sıcak iklim ko ullarında ve a ır trafik yükleri altında iyidavranı gösterdi i konuyla ilgili ki iler tarafından bilinmektedir. Finansalkaynaklarımızın kısıtlı olması nedeniyle her türlü mühendislik projelerimizinekonomik, verimli, hizmet süresi boyunca çok fazla bakım masrafıgerektirmeyen imalatlar olması gerekmektedir. Bu kapsamda, kaplamanınperformansını artırmak için TMA karı ımlarının yol yapımında kullanımı önplana çıkmaktadır. TMA karı ımların geli tirilmesi, ülke artları içindeuygulanabilirli inin artması, yollarımızın daha uzun süre bozulmadan hizmetvetmesi açısından önem ta ımaktadır. Bu çalı mada; Diatomit katkısının TMAkarı ımlarda uygulanıp uygulanamayaca ı ve ülkemiz ekonomisinesa layabilece i yararlar ara tırılmı tır. Bu amaçla Marshall dizaynı deneyleri,plastik deformasyonlara kar ı davranı ı belirleyen tekerlek izinde oturma tayini(Rutting) deneyleri, önemli bir deney olan karı ımların tekrarlı yük altındayorulmaya kar ı direnç dayanımını belirleyen yorulma (Fatigue) deneyleri veindirek çekme mukavemeti deneyleri yapılarak bunlardan elde edilen verilerkullanılarak, diatomitin TMA karı ımlarının performansı üzerindeki etkisiara tırılmı tır.Bilim Kodu : 911.0.822Anahtar Kelimeler : Ta Mastik Asfalt, Tekerlek zi, Diatomit, YorulmaSayfa Adedi : 188Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. M.Kür at ÇUBUK
ABS fren sisteminin kazalara etkisinin istatistiksel analizi
Otomobillerde sürüs güvenligi, çok büyük önem tasımaktadır. Kaygan zemin sartlarında, sürücünün panik frenlemesi sonucunda, tekerlekler kilitlenerek araç kontrolden çıkar ve savrulmaya baslar. Çesitli yol - zemin sartlarında, aracın emniyetli bir mesafede durması, tekerleklerin kaymamasına baglıdır. Fren sisteminden beklenen, emniyetli durma mesafesini saglamasıdır. Bu anlamda, otomobillerde kullanılan fren sistemleri, aktif güvenlik sistemi olarak tanımlanabilir. Bu sistemi destekleyen en önemli gelisme ise her türlü frenleme sartlarında tekerleklerin kilitlenmesini önleyen ABS fren sistemidir. ABS fren sistemi, tekerlekler üzerinde bir tür basınç sınırlaması esasına göre çalısır. Böylece, fren kilitlenmesi olmadan maksimum durma kuvveti uygulanmıs olur. Panik frenleme sırasında ABS fren sistemi, lastiklerin kilitlenmeyecegi sekilde tekerlek silindirlerine uygulanan fren hidrolik basıncını kontrol eder. ABS fren sistemi'nin, bu acil frenlemeler sırasında iyi bir dogrusal kararlılık saglanmasına yardımcı oldugu tespit edilmistir. Anahtar Kelimeler : Tasıt Güvenligi, Aktif Güvenlik Sistemleri, ABS, Durma Mesafesi
2004 yılında İstanbul-Ankara devlet yolunda meydana gelen ölümlü, yaralanmalı trafik kazalarının hava durumu, yol satıh durumu ve yoldaki yön durumuna bağlı olarak incelenmesi
Yol kullanıcısının amacı dısında, beklenmedik sekilde ve birden olusan, kısaca "trafik kazası" olarak adlandırılan, insan-tasıt-yol-çevre uyumsuzlugu, tüm toplumlar için, savas, salgın veya amansız hastalıklar ve dogal afetlerle kıyaslandıgında, istatistiklere göre bunların önüne geçen bir durumdur. Karayollarında meydana gelen kazalar dünyada oldugu kadar Türkiye'de de büyük bir sorundur.Bu çalısmada stanbul- Ankara karayolunda 2004 yılında meydana gelen trafik kazaları incelenmis, trafik zabıtası tarafından doldurulan kaza tespit tutanagından elde edilen veriler SPSS-13 programında degerlendirilerek grafikler hazırlanıp, yorumlanmıstır. stanbul-Ankara karayolunda 2004 yılında 900 kaza meydana gelmis, 79 kisi hayatını kaybetmis, 1770 kisi yaralanmıstır. Çalısmada kaza tespit tutanagında yer alan 20 faktör göz önünde bulundurularak inceleme yapılmıs ve bu faktörlerin kazaya olan etkileri arastırılmıstır.Yapılan çalısmanın incelenen bu güzergahta kazaların önlemesinde faydalı olacagı düsünülmektedir.
Üretim merkezlerinden hammadde taşımacılığının karayoluna etkileri
Ülkemizde yük taşımacılığının %92'si karayolu üzerinden yapılmaktadır. Günümüzde bu durumun ülke ekonomisine getirdiği yük tartışılmakta ve ülkesel ulaştırma politikalarının AB uyum süreci de göz önüne alınarak yük taşımacılığının karayolundan diğer ulaşım türlerine aktarılması için çalışmalar yürütülmektedir. Ülkesel ölçekteki bu çalışmalar, kent ölçeğine inildiğinde geçerliliğini yitirmektedir. Ülkemiz kentlerinde üretim ve tüketim mekânları arasındaki ulaşım ilişkisi de karayoluna bağımlılık göstermektedir. Bunda kapıdan kapıya nakliyatın getirdiği kolaylıkların yanı sıra diğer ulaşım türlerini kullanma alışkanlığının hiç olmamasının da etkisi vardır. Diğer ulaşım türlerine oranla oldukça maliyetli olan karayolu ulaşımının, demiryolu ile dağıtımın mümkün olduğu yük ve güzergâhlar için dahi tek alternatif olarak görülmesi, Ankara'da kent içi ulaşım problemlerini çözümsüz bir noktaya getirmektedir.Bu çalışmada, Ankara kentinde bulunan çimento fabrikaları, taş ocakları ve beton santralleri arasındaki ulaşım ilişkisi örneğinde, kent içi yük taşımacılığının yapısı ortaya konulmaktadır. Detaylı bir saha araştırması sonucu elde edilen bilgiler değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan tablo, Ankara'da v kent içi ulaşımda karayolu-demiryolu karşılaştırmasında demiryolunun gündeme bile getirilmediğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın son bölümünde Ankara'da kent içi yük taşımacılığının olumsuz etkilerinin azaltılıp iyileştirilmesi için öneriler sunulacaktır.
Konya'da bisiklet ulaşımı-planlama ve uygulama sürecinin incelenmesi
Bu çalışmada amaç, bütün dünyada bir ulaşım türü olarak kabul edilen bisikletin Türkiye'deki planlama sürecini, uygulama şartlarını ve karşılaşılan sorunları Konya örneğinde ortaya koymaktır. Bununla birlikte bisiklet ulaşımının diğer alternatif ulaşım türleri arasındaki yerine değinilmiş, Türkiye'deki ve dünyadaki çeşitli uygulamalar incelenmiş ve diğer ulaşım türlerini tamamlayıcı yönleri belirtilmiştir. Konya'da bisiklet ulaşımının tarihsel süreçte incelemesi yapılarak, ulaşım planlarında bisiklet kullanımı için getirilen önerilerin geçen zaman içerisinde uygulanan kısımları ve uygulanmayan bölümlerin sebepleri araştırılmış, planlanan ile gerçekleşen durum arasındaki farklar ortaya konmuştur. Gerek yerel gerek merkezi yönetim birimlerinin bisiklet ulaşımı için gerekli adımları atması ve insanlar arasında oluşturulabilecek bir bisiklet kültürü ile bisiklet ulaşımının Türkiye'de de cazip hale geleceği değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler : bisiklet, ulaşım planlaması, kent içi ulaşım, Konya
Trafik bilgi sistemi verileri ile Ankara ili trafik güvenliğinin incelenmesi
Bu tezde, Ankara İlinde 2004 ve 2005 yıllarında meydana gelen ölümlü ve yaralamalı kazalar Coğrafi Bilgi Sistemi ile irdelenmiş ve yapılan altyapı çalışmalarının trafik güvenliği noktasındaki olumlu ya da olumsuz etkileri araştırılmıştır. Yapılan çalışmada, Ankara ilinin ana arterlerinden olan ve Ankara'yı çevreleyen Samsun Yolu, Konya Yolu, İstanbul Yolu ve Eskişehir yolunda meydana gelen kazalar kaza konum bilgileri ve tematik haritalar üzerinden incelenmiş olup, bu arterler üzerinde yapılan yol genişletme ve katlı kavşak gibi altyapı çalışmalarınının trafik kazalarına olan etkileri incelenmiştir. Çalışmada farklı düzeyde yeniden düzenlenen kavşakların kesişmeli şekilde belirli tipteki kazaların artmasında etkili olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışma ile kentsel ölçekte planlanan altyapı çalışmalarının trafik güvenliği açısından yaratabileceği problemler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi), Trafik Kazası, Katlı kavşak
Zihinsel özürlü bireylerin yol güvenliği
Özürlülerin toplumdaki varlıgını dogal kabul ederek, onların hayatlarına daha kolay devam edebilmelerini saglamak, devletin kurumları vasıtası ile yerine getirmesi gereken görevleri arasındadır. Bu kapsamda, özürlülerin bir kısmının, özel egitimler yardımı ile mevcut ortama daha kolay uyum göstermeleri saglanmaya çalısılmaktadır. Maddi kosulları nedeniyle egitim alamayanlara bu olanak saglanarak, bu güç durumdan kurtulmalarına çalısılmalıdır. Bu çalısma, zihinsel özürlü bireylerin, kent içi ulasımdaki mevcut durumunu ve yol güvenligini ortaya koyarak, zihinsel özürlü bireylere ve ailelerine, kent içi trafikte yol güvenligi becerilerini gelistirecek ve çocuklarını güvenli bir sekilde dısarı çıkarmak isteyen ailelerin hayatlarını kolaylastıracak önerileri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Zihinsel özürlülerin ülkemizdeki toplam nüfusa oranının % 0,48 oldugu, bu oranın hiç de küçümsenmeyecek rakamlara karsılık geldigi düsünülerek, kent içi trafik hizmetlerinin ve yol güvenliginin gerçeklestirilmesinde kurumlara düsen görevler, ülkemizin konu ile ilgili ulusal politikaları öncelikle ele alınmıs ve zihinsel özürlülerin yol güvenliklerinin saglanmasında, dikkat edilmesi gereken hususlar belirtilmistir. Bu bireylerin egitim programlarındaki trafik egitimi incelenerek kent içi trafikte bagımsız olarak ve aile ile hareket etme becerilerinin kazandırılması konusundaki mevcut durum üzerinde çalısılmıstır. Mevcut durumun ortaya konulmasından sonra, zihinsel özürlü bireylere ve ailelerine kent içi trafikte yol güvenligi becerilerini ögretecek, toplumsal yasamda bagımsız olarak hareket etmelerini kolaylastıracak, egitim programlarında kolaylıkla uygulanabilecek, mevcut egitim programlarında yapılması gereken bir takım degisiklikler ortaya konulmaya çalısılmıstır. Zihinsel özürlü çocukların günlük yasamda kendi baslarına, güvenle yaya veya yolcu olarak seyahat edebilmeleri için, çocugun egitiminin yanında, egiticilerin, ailelerin ve giderek tüm toplumun bu özel alanda egitilmesi ve bilgilendirilmesi ile saglanabilecegi, bu egitimlerin egitim programlarına yansıtılması gerekliligi ortaya konulmustur.
Coğrafi bilgi sistemi ve Niğde trafik bilgi sisteminin tesisi
Genel olarak, Ulasim Bilgi Sistemi (UBS), ulasim ile ilgili yönetim, hizmet, koordinasyon ve planlama faaliyetlerini düzenlemek için kurulur. UBS'nin islevsel bir sekilde idare edilebilmesi için grafik veri (yol, cadde v.b.) ve grafik olmayan veri (trafik sayimlari, araç sayilari v.b.) iliskili bir yapi içerisinde islenip depolanmasi gerekmektedir. Bu yapiyi olusturan bir dizi donanim ve yazilim ögesi bir arada bulundurulmalidir. Cografi Bilgi Sistemi (CBS) bu gereksinime en iyi sekilde hizmet eden ve cevap veren araçtir. CBS'nin saglamis oldugu bu yapi sayesinde veriler görsel olarak sunulabilmekte, sorgulamalar yapilabilmekte ve analizler üretilebilmektedir. Bu islemlere CBS sayesinde daha kolay, hizli ve güvenilir bir sekilde erisilebilmektedir. CBS'nin UBS'ye olan en büyük katkisi bu sekilde özetlenebilir. Bu amaçla Toplu Tasit Doluluk Etüdü, Tasit Doluluk Etüdü ve Hareketli Gözlemci Yöntemi kullanilarak Nigde il merkezi örneginde CBS' ye bütünlesmis bir UBS tasarlamaya çalisilmistir. Anahtar Kelimeler : Ulastirma Mühendisligi, Ulasim Bilgi Sistemi,(UBS), ..Cografi Bilgi Sistemi (CBS)
Türkiye'de kentsel ulaşım planlaması çalışmalarında benimsenen yaklaşımlar; sorunlar ve çözüm önerileri
Kapsamlı kentsel ulasım planları dünyada 1950'li yıllardan bu yana hazırlanmaktadır. Ülkemizde de bazı kentlerimiz için kentiçi trafik ve ulasım sistemlerinin planlanması amacıyla gerek parçacıl gerekse bütüncül olarak planlı dönem baslangıcı olan 1960'lı yıllardan günümüze kadar çok sayıda etüt ve plan faaliyeti gerçeklestirilmistir. Bu tez çalısmasında ülkemizin çesitli kentlerinde yapılmıs kentiçi ulasım planlama çalısmaları kapsamlı olarak kronolojik bir sıralama içinde incelenmekte ve degerlendirilmektedir. Tezin sonunda ulasılması beklenen hedef ise; ülkemizde kentsel ulasım planlamasında yasanan belirsizligin ve düzensizligin giderilmesi ve planlamanın sistematik bir yapıya kavusturulması için makro düzeyde düzenleme önerilerinin tanımlanmasıdır. Bu amaç ve hedefe yönelik olarak; Türkiye'de kentsel ulasım planlamasının geçmisi ve geçirdigi asamalar, planlama süreçleri, kapsamları, çalısmalarda benimsenen politikalar, yaklasımlar ve öneriler ile birlikte incelenmis, çalısmalar belirlenen bazı kriterler çerçevesinde sınıflandırmalara tabi tutulmus, elde edilen sonuçlar rakamsal degerlerle istatistiksel olarak ifade edilmis ve degerlendirilmistir. Bu sayede, ülkemizdeki kentsel ulasım planlama çalısmaları ve ulasım planlama pratiginin günümüze kadar izledigi seyir hakkında genel bir fikir ortaya konmustur. Sonuçta; kentlerimiz için hazırlanan tüm ulasım etüt ve planlarının bütün yönleri ile irdelendigi bilimsel v bir çalısmanın literatürdeki esikligi de giderilmistir. Tez, bu yönü ile kentsel ulasım planlaması çalısmaları açısından envanter niteliginde bir çalısma olup, gerek kentsel ulasım planlaması gerekse ulasım egitimi konularında faydalı olacagı ve kentsel ulasım planlamasının önemine bir kez daha dikkat çekmesi açısından ulasım sektörünün paydaslarına katkı saglayacagı düsünülmektedir.
Türkiye'de traktörlerin karıştığı trafik kazalarının değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, kırsal kesimde tarım ve ulaşım aracı olarak kullanılan traktörlerin, trafik kazalarına etkilerini incelemektir. Araştırmada; ülke genelinde traktörlerin karıştığı trafik kazalarına ait kaza tespit tutanaklarından yararlanılmış ve çıkarılan istatistikî sonuçlar, çizelgeler haline getirilerek çalışma içerisinde kullanılmıştır. Traktörlerin karışmış olduğu trafik kazaları incelenerek, kazalara sebep olan unsurlar tespit edilmiş, kazaların önlenmesine ilişkin öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Traktör, Trafik Kazaları, Tarım Makinaları Kazaları
Türkiye'de çok modlu taşımacılık, AB ulaşım politikaları ve uyum sürecinin değerlendirilmesi
TÜRK YE'DE ÇOK MODLU TAŞIMACILIK, AB ULAŞIM POL T KALARI VEUYUM SÜREC N N DEĞERLEND R LMES(Yüksek Lisans Tezi)Ceren BUKETGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜHaziran 2006ÖZETGünümüzün uluslararası pazar şartlarının getirdiği rekabet ortamında,rakiplerden bir adım önde olabilmek için hızlı, ekonomik ve hata kabuletmeyen sistemler geliştirilmektedir. Bu çalışma kapsamında,Türkiye'de ulaşım sistemlerinin tarihsel gelişimine genel bir bakışverilerek, bu sistemler avantaj ve dezavantajları ile genel olaraktanıtılmıştır. Çok modlu taşımacılık ve onun özellikli bir alt türü olankombine taşımacılık kavramı incelenmiştir. Avrupa Birliği ulaştırmapolitikaları genel olarak ve öncelikli hedeflerinden çok modlutaşımacılığın geliştirilmesi açısından incelenmiş, Türkiye'nin kalkınmaplanları ve Avrupa Birliği ile uyum çerçevesinde hazırladığı ulaştırmapolitikaları ve çok modlu taşımacılığın yeri kapsamındadeğerlendirilmiştir.Bilim Kodu : 1.134Anahtar Kelimeler : Çok modlu taşımacılık, kombine taşımacılık, AvrupaBirliği ulaştırma politikaları, Kalkınma planlarıSayfa Adedi : 83Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Süleyman PAMPAL
2003-2004 yıllarında Diyarbakır ilinde meydana gelen yaralanmalı yaya kazalarının incelenmesi
iv2003-2004 YILLARINDADİYARBAKIR İLİNDE MEYDANA GELENYARALANMALI YAYA KAZALARININ İNCELENMESİ(Yüksek Lisans Tezi)Dilek HOŞKALGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜHaziran 2006ÖZETGelişmekte olan dünyada nüfusun hızla artması, teknolojik gelişim vekentleşme, etkisini karayolu üzerinde de göstermektedir. Ulaşımdaki ilerlemelertrafik kazalarının artmasına neden olmaktadır. Günümüzde trafik ortamındainsana araçtan daha fazla önem verilmeli ve insan öncelikli bir anlayışıngerekliliği kabul edilmelidir. Trafik kazaları tüm dünyada olduğu gibiTürkiye'de de önemli bir sorundur. Trafik kazalarında sürücüler, yolcular veyayalar zarar görmektedir. Bu çalışma Diyarbakır İli şehir merkezindemeydana gelen yaralanmalı yaya kazalarını kapsamaktadır. Çalışmada ildemeydana gelen yaralanmalı yaya kazaları trafik zabıtası tarafından doldurulankaza tespit tutanaklarındaki veriler baz alınarak incelenmiş, yayaların vesürücülerin kusur durumunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Kaza tespittutanaklarından elde edilen veriler Microsoft Excel programındadeğerlendirilerek, grafikler ve çizelgeler hazırlanmıştır. Diyarbakır ilinde 2003-2004 yıllarında 3 593 kaza meydana gelmiştir. Bu kazalarda; 14 kişi hayatınıkaybetmiş, 1 125 kişi yaralanmıştır. 2004 yılında 2003 yılına göre kazalarda%49'luk bir artış görülmüştür. Çalışmada trafik kaza tespit tutanaklarında yeralan; kazanın yeri ve zamanı, hava ve gün durumu, yol ve çevre özellikleri,kazaya karışan araçlar, sürücü ve yaya parametreleri dikkate alınarak, 2003-v2004 yıllarında Diyarbakır İli şehir merkezinde meydana gelen 339 yaralanmalıyaya kazası incelenmiştir. Çalışmanın, yaralanmalı yaya kazalarının meydanagelmesindeki temel nedenlerin ortaya konulmasında ve gerekli önlemlerinalınmasında fayda sağlayacağı düşünülmektedir.Bilim Kodu : 710-10Anahtar Kelimeler : Yaya, Trafik kazası, Yaya kusurlarıSayfa Adedi : 90Tez Yöneticisi : Yrd.Doç.Dr. Ebru Arıkan ÖZTÜRK
Trafik işaretlerinin algılanabilirliği
Trafik işaret ve levhalarının temel amacı yayalar için güvenli bir trafikortamı yaratabilmektir. Güvenli sürüş ortamı yaratabilmenin en temelkoşulu, trafikte yer alan öğelere (sürücü ve yayalar) yol durumuhakkında bilgilerin iletişim yoluyla aktarılmasıdır. letişim ise sürüşesnasında trafik işaret ve levhalarınca sağlanabildiğinden verilmekistenen mesajın sürücüye aktarılması ancak trafik işaret ve levhalarınınetkin dizaynı ile sağlanabilir. Trafik işaretlerinin algılanabilirliğinietkileyen temel faktörler ile sosyo-kültürel etkenlerin trafikteki güvenlisürüş ortamına katkıları da ele alınmıştır. Bu çalışmada bilgi toplamaaracı olarak yaygın tekniklerden anket kullanılmış, çalışmaya sürücüehliyeti olan toplam 210 kişi (23 Kadın, 187 Erkek) katılmıştır. Çeşitlitrafik işaret ve levhalarından bilgi ölçmeyi kapsayan 20 soruluk biranket doldurmuşlardır. Anket sonucunda doğru verilen cevapların oranıerkeklerde % 81,8 kadınlarda % 73,2 genel toplamda ise % 81 olduğugözlemlenmiştir. Güvenli bir trafik ortamının oluşması için bu bilgi oranı% 100` e yakın bir sonuç yakalanması gerekmektedir. Bu gerekçe ilemevcut trafik işaret ve levhalarının daha iyi algılanmasına yönelik bazıdüzenlemeler yapılabileceği ele alınmıştır.
Uluslararası yük taşımacılığının durumu, yeni mevzuat ve uluslararası gelişmelerin taşımacılık sektörüne etkileri
Taşımacılıkta ve lojistik anlayışta meydana gelen gelişmeler, çeşitli ulaşım altsistemlerinden en verimli şekilde yararlanabilme olanağı vermektedir. Buulaşım sistemlerinin birbirlerine göre çeşitli avantaj ve dezavantajlarıbulunmasına rağmen karayolu ile taşımacılık faaliyetlarinin ağırlığı diğertaşıma sistemlerinden fazladır. Fakat son yıllarda bu avantaj ve dezavantajlarortadan kalkmaya başlamış, özellikle birbirleri ile içiçe geçen taşımacılıksistemleri sayesinde kombine taşımacılık kavramı önem kazanmaya başlamıştır.Son yıllarda uluslararası taşımacılıkta rekabet hat safhalara ulaşmış, 10öncelikli ulaşım koridorundan 1 adedine sahip olan Türkiye bu kapsamdabölgesel güç olma çabası içerisine girmiştir.Yeni çıkarılan Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliklerisayesinde sektördeki dağınıklığı ortadan kalkmış, sektöre girişlere sınırlamalargetirmiştir.
Trafik kazası veritabanı
Karayollarında taşıt sayısının artmasına paralel olarak trafik kazasısayısı da artmaktadır. İlk amaç, kazalara engel olmaya çalışmak olsa dabunun engellenemediği durumlarda, kazaların ardından devam edenhukuki sürecin, doğru bir şekilde yapılması gerekmektedir. Bu aşamadakaza analizinin önemi ortaya çıkmaktadır. Analizin sağlıklı yapabilmesiiçin Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgilere ihtiyaç duyulmaktadır.Bu nedenle, doğru bilgiye ulaşılabilmesi için, söz konusu bilginin uygunşekilde tasnifi ve arşivlenmesinin yanı sıra bu bilgiye ulaşımınsistematik bir yapıda olması da gerekmektedir.Her kamu kurumunun kendi kurumsal çözüm yöntemlerini uygulaması,kurumlar arası bilgi paylaşımı konusunda gerekli koordinasyonunyeterli ölçüde sağlanamamasından dolayı, teknolojisinin sunduğuimkânlar ile, bilgiye erişimin sağlanabileceği bir sisteme ihtiyaçduyulmaktadır.Trafik Kazası Veri Tabanı Çalışması, trafik birimleri tarafındansürdürülen faaliyetler ve yapılacak değerlendirmelere esas teşkil edenKaza Tespit Tutanaklarının, elektronik ortamda arşivlenmesi, hızlı veesnek bir biçimde sorgulanması ve analizinin yapılması amacıylayapılmıştır.
2004 yılı içinde meydana gelen trafik kazalarından 14 yaş ve altı çocukların etkilenmelerinin incelenmesi
Bu çalışmada Trafik Bilgi şlem Sistemleri Başkanlığınca kayda alınan 2004yılına ait 537 384 adet kazadan, 14 yaş ve altı çocukların karıştıkları kazalarseçilerek incelenmiştir. Kaza tespit tutanağına geçirilmiş; yolcu, yaya, sürücü,araç ve yol etkileşimi hakkında birçok bilgi özel bir bilgisayar yazılımıylaoluşturulan veritabanına girilmiş ve mağdur 14 yaş ve altı çocuklarınetkilenmelerinin analizi amacıyla yorumlanmıştır. Binlerce eşleşme kurulabilen,çeşitlendirilebilme olanağına sahip bu temel bilgiler, analizleri yapıldıktansonra grafikler halinde sunulmuştur. Grafiklerden elde edilen bilgiler, az ya daçok tüm toplumun genel olarak bildiği şeylerdir. Bu tezle birlikte, bilgilersistemli bir şekilde ortaya konmuş ve öneriler bilimsel verilere dayandırılmıştır.
Aşırı yüklenmiş ağır vasıtaların denetiminde kullanılan modern teknikler
AŞIRI YÜKLENMİŞ AĞIR VASITALARINDENETİMİNDE KULLANILANMODERN TEKNİKLER(Yüksek Lisans Tezi)Emrullah BÜYÜKGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜHaziran 2006ÖZETTrafik kazalarının en önemli nedenlerinden biri, alternatif taşıma sistemleriarasındaki dengesizlik neticesinde, karayollarımızın kapasitesinin üzerindekullanılmasıdır. Ağır vasıtalar tarafından oldukça yoğun kullanılan ve altyapıproblemleri olan yollarımız, bu araçların yeterince denetlenememesi neticesindedaha da kötü bir duruma gelmektedir.Ekonomik çıkarlar uğruna aşırı yüklenenaraçlar, yavaş gitmekte ve diğer araçlar adına hatalı sollama olarak kayıtlarageçen kazaların görünmez aktörlerini oynamaktadırlar. Ağır vasıtaların yükdenetimi, dolayısıyla ağırlık kontrolü eksikliği; yol, araç ve insan kusurlarınınarkasına gizlenmiş, istatistiklerin gözünden kaçmış, bir çok kazayı doğrudanetkileyen, ülkemizin temel trafik güvenliği problemlerinden biridir. Bu yüzdenağırlık denetimleri, alkol ve hız denetimleri gibi temel trafik denetimleri içindedeğerlendirilmeli ve önemsenmelidir. Ağırlık denetimlerinin, moderntekniklerle yapılması, kontroller sırasında trafik seyrinde yaşanan tıkanmalarıengelleyecek, en önemlisi ülkemiz ağır vasıta sürücülerinin kurallara uymasınısağlayacaktır. Seyir halindeki aracın ağırlığını ön ihbarla görevliye ileten,taşıma sınırı üzerinde yükleme ikazı geldiğinde, bu durumu sabit aks kantarıylateyit ederek, yasal yaptırımın tam olarak uygulanmasını sağlayan WIMsistemleri araştırmamızın konusu olan modern tekniklerdir. WIM, İngilizce``weigh in motion'' kelimelerinin kısaltması olup, ``hareket halinde yükdenetimi'' anlamına gelmektedir. Bu tez çalışmasında; ülkemizde 2004 yılıikinci yarısında kurulan WIM sistemlerinden, E-90 uluslararası karayoluhattında, Ankara-Polatlı (D-200) yolu, 12. kesimindeki teçhizat yerindegörülmüştür. Elde edilen verilerden, ön ihbarlı ağırlık denetim sistemininyaygınlaştırılması halinde, karıştıkları neredeyse her iki kazadan birinde, ölümolayı görülen ağır vasıtaların, en azından aşırı yüklenmesinden kaynaklanankazaların önleneceği sonucuna varılmıştır.Bilim Kodu : 708.3.015Anahtar Kelimeler : Ağır vasıta, aşırı yükleme, ağırlık denetimi, hareketli yükÖlçümü (WIM)Sayfa Adedi : 156Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Adnan SÖZEN
Köyyollarının geometrik tasarımı, yapılandırılması, işaretlenmesi ve trafik güvenliği yönünden irdelenmesi
ivKÖYYOLLARININ GEOMETRİK TASARIMI,YAPILANDIRILMASI, İŞARETLENMESİVE TRAFİK GÜVENLİĞİ YÖNÜNDEN İRDELENMESİ(Yüksek Lisans Tezi)Yaşar YURDAKULGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜHaziran 2006ÖZETBu çalışmada trafik güvenliği açısından; köyyollarının mevcut durumu,geometrik tasarımı ve işaretlemesi incelenmiştir.Karayolu yapımı son derece pahalı bir yatırımdır. Yolun yapımına kararverilmesi aşamasından işletilmesine kadar titizlikle planlamayapılmalıdır. Ülkemizde köyyollarında en yaygın olarak kullanılan üstyapı modeli sathi asfalt kaplamadır. Ancak yapılan yolların büyükbölümü teorik ömrünün yarısına ulaşmadan özelliğini kaybetmektedir.Bu da her yıl bakım onarım için yüzlerce milyon dolarlık paraharcanmasına neden olmaktadır.Köyyolları ile ilgili mevcut uygulamalara bakıldığında, trafik güvenliği ileilgili hassasiyetlerin minimum düzeyde olduğu görülmektedir.Nüfusunun %40'lara varan oranı kırsal kesimde yaşayan bir ülke içindüşük standartlı yollarda, trafik güvenliği kavramının önemsenmediğibir ortamda kaza riskinin yüksekliği doğal bir sonuçtur. Son beş yıliçerisinde köyyollarında meydan gelen kazalardaki %50'lere varan artışbunun somut göstergesidir.vHazırlanan çalışma kapsamında köyyollarında uygulanan yapım tekniğifarklı ülkelerle kıyaslaması yapılarak irdelenirken, diğer yandan olayatrafik güvenliği açısından yaklaşılmıştır.Bilim kodu :500.1.023Anahtar Kelimeler :Köyyolu, trafik güvenliği, maliyetSayfa Adedi :153Tez Yöneticisi :Doç.Dr.Hülagü KAPLAN
Yurtdışı yol inşaatı projelerinde proje yönetimi ilkeleri uygulamaları ve Afganistanda bir proje örneği
ivYURTDIŞI YOL İNŞAATI PROJELERİNDE PROJE YÖNETİMİ İLKELERİUYGULAMALARI VE AFGANİSTAN'DABİR PROJE ÖRNEĞİ(Yüksek Lisans Tezi)Hakan TIRATACIGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEKİM 2006ÖZETÜlkemizde son on yılda üst üste yaşanan ekonomik krizlerden en çok etkilenensektör, ekonominin lokomotifi durumundaki inşaat sektörü olmuştur. Ülkeiçerisindeki yatırımların durma noktasına gelmesinden dolayı ortabüyüklükteki inşaat şirketleri iş yapamaz duruma gelmişler, atıl kapasiteleriniaktif hale geçirmek için dış piyasalara açılmaya başlamışlardır.Gerek yurtiçinde gerekse yurtdışındaki daralan pazarlardan pay almayarışındaki firmaların içinde bulunduğu rekabet ortamı, onları rakiplerindendaha kaliteli ve daha az maliyetli ürün/hizmet üretmek zorunda bırakmıştır. Budurum firmaların klasik yüklenici anlayışından uzaklaşıp, elindeki kaynaklarıverimli bir şekilde yönetmesini ve kullanmasını gerektirmektedir. Günümüzdeher sektörde olduğu gibi inşaat sektöründe de çağdaş yönetim anlayışıylabirlikte kurulan proje yönetim sistemleri, inşaat-taahhüt işletmelerininkarmaşık faaliyetlerini planlı, düzenli ve kontrollü bir şekilde yerinegetirmelerini; üstlenilen projeleri öngörülen süre, kalite ve maliyettetamamlamalarını mümkün kılmaktadır.Bu tez kapsamında yukarıda bahsedilen proje yönetimi sistemi kavramlarıüzerinde durularak proje (yönetim) planı ve hazırlanışı hakkında bilgivverilmiştir. Afganistan'da yürütülen bir yol inşaatı projesi, proje yönetimiperspektifinde incelenerek fiili olarak projede yapılan uygulamalar vekarşılaşılan sorunlar ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.Sorunların ana kaynağı olarak; proje yönetim sistematiğinin yeterincekavranılmamış olmasından ve planlama kültürünün eksikliğinden dolayı, proje(yönetim) planı hazırlanmadan uygulama aşamasına geçildiği tespit edilmiştir.Sorunların proje (yönetim) planı ile çözüleceği savı ortaya atılarak proje(yönetim) planının, sorunların çözümündeki önemi açıklanmıştır.Çalışma ile orta büyüklükteki taahhüt firmalarında yeteri kadaryaygınlaşmamış proje yönetim sisteminin tanıtılması, planlama bilincininoluşturularak şirketlerin kurumsal kimliğe ve etkin yönetim anlayışınakavuşmalarına çalışılmıştır. Ayrıca, firmanın taahhüdü altında bulunanprojeleri daha verimli yürütmesi ve proje yönetim işlevini standardize edereketkinliği sağlamak amacıyla kendi bünyesinde kuracağı planlama departmanıve geliştireceği bilgisayar destekli proje yönetim sistemi için bir ön çalışmaolması hedeflenmiştir.Bilim Kodu : 911Anahtar Kelimeler : Proje yönetimi, yol inşaatıSayfa Adedi : 177Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Kürsat M. ÇUBUK