
2,115
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda duktus arteriozusun spontan kapanması ile hemoglobin düzeyi arasındaki ilişki
İleri derecede preterm ve/veya çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda duktus arteriozusun spontan kapanması ile ilk 24. ve 72. Saatteki Hb değerleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Ocak 2017 ve Ağustos 2023 tarihleri arasında TÜTF Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde takip ve tedavi edilmiş olan 171 ileri derecede preterem ve/veya çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğan değerlendirilmeye alındı. Olgular 24. saat ve 72. saatteki doppler ekokardiyografi değerlendirmeleri ve tam kan sayımı parameterlerine göre geriye dönük incelendi. Olgular doppler ekokardiyografi değerlendirmesine göre duktus arteriozusu kapalı (Grup 1), spontan kapanan (Grup 2), spontan açılan (Grup 3), tedavi sonrası açık (Grup 4) ve tedavi sonrası kapanan (Grup 5) olarak 5 gruba ayrıldı. Tüm gruplar prenatal, antenatal, postnatal ve demografik özellikler, neonatal morbiditeler, hastanede kalım süreleri ve mortalite oranları ve eritrositer seri değerleri açısından açısından karşılaştırıldı. Çalışmamıza dahil edilen ileri derecede preterm ve/veya çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğanların 24. ve 72. saat Hb değerleri ile duktusun spontan kapanması arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki ve eşik değerler tespit edildi. 24. ve 72. saatteki doppler EKO değerlendirmesinde duktusu kapalı saptanan olguların ve 24. saatte açık fakat tedavi almaksızın 72. saatte kapalı saptanan grupların Hb değerleri diğer gruplarla kıyaslandığında anlamlı oranda daha yüksek saptandı. Yirmi dördüncü saat Hb değerinin 16,05 g/dl ve üstünde olduğunda DA kapanma olasılığını 2.28 kat artırdığı ve bu değer için duyarlılığın %60,30, seçiciliğin %60 olduğu saptandı. 72.saat Hb değerinin 14,2 g/dl ve üstünde olduğunda DA kapanma olasılığını 3.20 kat artırdığı ve bu değer için duyarlılığın %64,70, seçiciliğin %64 olduğu ve Hb değerindeki her bir birimlik artışın bu olasılıkta 1.29 kat artışa neden olduğu saptandı. Gebelik haftası 27,5 ve üstünde olduğunda DA kapanma olasılığını 6,99 kat artırdığı ve bu değer için duyarlılığın %74,10 seçiciliğin %71 olduğu ve bu değerdeki her bir birimlik artışın bu olasılıkta 1,319 kat artışa neden olduğu saptandı. Sonuç olarak Hb ve spontan DA kapanması arasındaki ilişki çalışmamızda anlamlı düzeyde saptanmış olsa da, bu ilişkinin gösterildiği çalışmaların azlığı nedeniyle, daha fazla sayıda ve daha geniş kapasiteli prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Patent Duktus Arteriozus, hemoglobin, preterm yenidoğan, spontan kapanma
Kromozom anomalisi veya tek gen düzeyinde varyant saptanan çocuklarda kardiyovasküler bulguların değerlendirilmesi
Trakya Üniversitesi Çocuk Kardiyoloji Kliniği'nde Ocak 2018–Ocak 2024 arasında izlenen Down sendromu, Turner sendromu, Noonan sendromu , DiGeorge sendromu, Marfan sendromu, Williams sendromu, Tüberoskleroz ve Duchenne müsküler distrofi (DMD) tanılı olguların demografik verileri, büyüme SDS'leri ve başlangıç–kontrol ekokardiyografileri geriye dönük incelendi. Büyüme için genel (Neyzi) ve sendroma özgü (Zemel, Rongen-Westerlaken, Malaquias) referanslar; aort ölçümleri için Cantinotti ve Quezada Z-skorları kullanıldı. Kategorik değişkenlerde Ki-kare, eşleştirilmiş sürekli değişkenlerde uygun parametrik/parametrik olmayan testler uygulandı. Down sendromunda konjenital kalp hastalığı oranı yüksek bulundu. Sırasıyla atriyoventriküler septal defekt (AVSD), mitral yetersizlik (MY), ventriküler septal defekt (VSD), atriyal septal defekt (ASD) izlendi. AVSD'nin en sık olmasına bağlı opere olma durumu da yüksekti. Down sendromunda AVSD varlığında MY progresyonu anlamlı olarak yüksekti. Turner sendromunda hastaların yarıdan fazlasında konjenital kalp hastalığı olup en sık biküspit aorta, ardından koarktasyon ve asendan aort dilatasyonu görüldü; kontrol Z-skorları tüm segmentlerde arttı ve Cantinotti, Quezada'ya göre istatiksel anlamlı daha yüksek değer hesapladı. Noonan sendromunda kardiyak tutulum %76,9; en sık pulmoner kapak stenozu, ardından hipertrofik kardiyomiyopati ve ASD izlendi; hafif-orta pulmoner stenoz stabil seyretti, pulmoner yetmezlik hafif arttı. DiGeorge sendromunda konjenital kalp hastalığı %77,2 olup konotrunkal anomaliler baskındı. Marfan sendromunda pediatrik yaşta mitral kapak prolapsusu ve mitral yetmezlik önde, aort dilatasyonu daha düşük orandaydı. Williams sendromunda en sık supravalvüler aort stenozu ve periferik pulmoner stenoz raporlandı. Aort stenozunda progresyon sıklığı düşüktü. Tüberosklerozda en sık multiple rabdomyom görülmekle birlikte, takipte çoğunda spontan regresyon görüldü. DMD'de ekokardiyografi çoğu olguda normal iken adölesanda dilatasyon belirgindi. Büyüme değerlendirmelerinde genel referanslar, sendroma özgü eğrilere kıyasla boy/vücut ağrılığı sapmalarını olduğundan fazla gösterdi. Sendroma özgü büyüme ve kardiyak referansların kullanımı klinik yorumları belirgin etkilemektedir. Down sendromunda AVSD, Turner sendromunda aortopati, Noonan sendromunda sağ ventrikül çıkış yolu patolojileri ve DiGeorge sendromunda konotrunkal defektler yoğun izlem gerektirmektedir. Seri ekokardiyografi, çocukluk çağında bile prognozu yönlendiren değişimleri güvenle yakalamaktadır.
Trakya Bölgesi'ndeki üriner sistem anomalisi prevalansının değerlendirilmesi
Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri, çocukluk çağında en sık görülen doğumsal anomaliler grubunu oluşturmakta olup kronik böbrek hastalığına ilerleme riski taşıması nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemidir. Bu çalışmanın amacı, Trakya Bölgesi'nde (Edirne, Tekirdağ, Kırklareli ve Gelibolu) 0–18 yaş pediatrik nüfusta Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri prevalansını, demografik özelliklerini ve alt tip dağılımını değerlendirmektir. Çalışma 2022–2024 yılları arasında retrospektif olarak planlanmış; bölgedeki hastanelerin radyoloji bilgi sistemlerinden elde edilen 23.011 pediatrik rapor incelenmiştir. Raporlar doğal dil işleme temelli sınıflandırma algoritması ile standartlaştırılmış; ardından klinik uzman kontrolü eşliğinde doğrulanarak etiketlenmiş; yaş grupları, cinsiyet ve il bazlı analizler yapılmıştır. Prevalans hesaplamalarında Türkiye İstatistik Kurumu nüfus verileri payda olarak kullanılmış ve sonuçlar 100.000 çocuk başına oran şeklinde verilmiştir. Toplam 22.538 rapor (%97,9) sınıflandırılabilir bulunmuş ve 4.035 olguda (%17,9) Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri saptanmıştır. Üç yıllık ortalama prevalans 291.6/100.000 olarak hesaplanmış olup erkeklerde prevalans kızlardan daha yüksek bulunmuştur (erkek/kız oranı: 1,36). Tüm yaş gruplarında en sık saptanan alt tip hidronefroz olmuş; bunu renal agenezi, renal hipoplazi ve üreteropelvik bileşke darlığı izlemiştir. Olguların %19,6'sında Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri tanı birliktelikleri mevcuttur ve en sık eşleşme hidronefroz ile üreteropelvik bileşke darlığı birlikteliğidir. Yaş grubu analizlerinde en yüksek prevalans 0–1 yaş grubunda (1224.3/100.00) saptanmış olup toplam pediatrik nüfusa oranla anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). İl bazlı değerlendirmelerde Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri prevalansının Edirne, Tekirdağ, Kırklareli ve Gelibolu arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Edirne'nin prevalansı 980.7/100.000 şeklinde bulunarak ortalama prevalansa göre yüksek olduğu görülmüş ve pediatrik nefroloji merkezi olması ile ilişkili değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Trakya Bölgesi pediatrik nüfusunda Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalilerinin epidemiyolojik yükünü ortaya koyan kapsamlı bölgesel veriler sunmaktadır. Anahtar kelimeler: Konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri, prevalans, çocuk, radyolojik epidemiyoloji, Trakya Bölgesi.
Akut romatizmal ateş tanısı ile takipedilen hastalarda antiinflamatuartedavide kullanılan asetilsalisilik asitve naproksen sodyum etkinliğininretrospektif olarak karşılaştırılması
Amaç: Tekirdağ ilinde yaşayan çocuklarda ARA'in klinik ve demografik özelliklerini ortaya koymak ve tedavide kullanılan Asetilsalisilik Asit (80-100 mg/kg/gün) ve Naproksen Sodyum (10-20 mg/kg/gün) tedavilerinin etkinliğini ve güvenirliliğini karşılaştırılmaktır. Yöntemler: Ocak 2016-Aralık 2018 tarihleri arasında Çocuk kardiyoloji polikliniğimize başvuran bütün hasta dosyaları retrospektif olarak incelendi ve 2015 Jones Kriterlerine göre, ARA tanısı konulmuş 5-17 yaş arası (ortalama 11,82±2,79, K/E oranı:1,3) 65 hasta dosyası geriye dönük değerlendirildi. Bu hastaların antiinflamatuar tedavisinde kullanılan Asetilsalisilik Asit (ASA) ve Naproksen Sodyum (NXN)'un tedavi etkinliği, tanı öncesi ve sonrası dönemde klinik, laboratuar ve EKO verileri karşılaştırılarak değerlendirildi. İstatistiksel analiz: SPSS Statistics 25.0 for Windows Evaluation Version programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda en sık görülen major bulgular artirit (%72) ve kardit (%80) iken en sık görülen minör bulgular ateş (%61) idi. En sık başvuru yakınması eklem yakınmaları (%75,4) ve ateş idi (%61,5). Artrit saptanan 59 hastanın %32,2'sinde gezici poliartrit, %20,3'sinde poliartralji, %30,5'inde monoartrit vardı. Hastaların %49,2'sinde klinik kardit, %30,8'ine ise subklinik kardit olarak değerlendirildi. NSAİİ'lardan ASA ve NXN verilen iki grupta da yaş, kilo, boy açısından anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). 59 hastanın %52,5 antiinflamatuar tedavide NXN ve %47,5 ASA almıştır. İki grup arasında artrit/artralji tedavi etkinliği ve süresi karşılaştırıldığında anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Ekokardiyografide en sık saptanan kapak tutulumları %76'ı mitral yetmezlik (MY) ve %38 oranında aort yetmezliği idi. Çalışmamızda, hastalarımıza rutin yapılan EKO'larda kardiyak tutulum gösteren hastaların, kapak tutulumlarındaki iyileşmenin ve kontrollerde bakılan akut faz reaktanlarındaki gerilemenin, NXN ve ASA kullanan hastalarda da benzer olduğu belirlendi (p> 0,05). ASA tedavisi verilen 28 olgunun %50'sinde salisilata bağlı yan etki gözlendi. 10 olguda (%35) KCFT'de bozukluk, 4 olguda (%14) kulak çınlaması tespit edildi. NXN verilen 4 olguda %12 gibi düşük bir oranda yan etki profili izlendi. Sonuç: Tekirdağ ili üniversite hastanesi çocuk kardiyoloji polikliniğine başvuran ARA tanılı hastalar üzerinde yaptığımız retrospektif çalışmamızda NXN'un ARA tedavisinde ASA kadar etkili olduğu sonucuna vardık. Naproksen sodyumun kullanımının daha kolay olması ve daha az yan etki profili ile karşılaşmamız; bir diğer yandan tedavide daha iyi dozlama, daha iyi hasta uyumu, nadir görülen hepatik toksisite gibi karşılaştığımız avantaj/dezavantajlarının üzerinde durmak istedik. Biz de çalışmamızda diğer çalışmalarda gösterildiği gibi Naproksen sodyumun ARA tedavisinde ASA'ya güvenli ve etkili bir alternatif olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle, NXN'nin ASA ile ilişkili artrit tedavisi için alternatif bir birinci basamak ilaç olarak düşünülmesi gerektiğine inanıyoruz. Anahtar Sözcükler: Akut Romatizmal Ateş(ARA), Antiinflamatuar Tedavi, Asetil salisilik Asit(ASA), Naproksen Sodyum(NXN)
Çocukluk çağı atopik dermatit hastalığının çinko düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Çinko eksikliğinin atopik dermatit immünopatogenezi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Atopik dermatit tanılı çocuklarda çinko düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılarak değerlendirilmesi ve atopik dermatit tanılı çocuklarda çinko düzeyinin hastalık şiddeti, klinik bulgular ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. Ayrıca çinko eksikliğini öngörmede maliyeti düşük olan ve rutinde bakılan laboratuvar parametrelerinin kullanımının klinikte yardımcı olacağı düşüncesindeyiz. Çalışmamız prospektif bir olgu-kontrol çalışmasıdır. Atopik dermatit tanısıyla izlenen 72 olgu hasta grubu olarak alındı. Benzer yaş ve cinsiyette çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğinde izlenen 42 olgu da kontrol grubu olarak alındı. Hasta grubu ve kontrol grubundaki olguların özgeçmiş ve soygeçmiş özellikleri hasta dosyalarından retrospektif olarak kaydedildi. Eritrosit içi çinko değerlerine bakabilmek için EDTA'lı tüpe kan alındı. Tüm olguların yaş ve cinsiyet verileri karşılaştırıldı. AD'li hasta grubundaki olguların eritrosit içi çinko düzeyleri ile PDW değerleri arasında negatif korelasyon olduğu tespit edildi. Çalışmaya katılan AD'li hastalardan çinko eksikliği olanlarda PDW ve WBC değerlerinin daha yüksek olduğu saptandı. Hastaların NLR değerleri ise çinko eksikliği olmayan grupta daha yüksekti. Çalışmamızdaki olguların yaşı büyüdükçe çinko düzeyinin arttığı görüldü. Sonuç olarak çinko eksikliği sıklığının yaş ile azaldığı saptandı. Hasta grubu ile kontrol grubu arasında İEZn seviyeleri #©karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu ancak İEZn ortalaması AD'li hasta grubunda sayısal anlamda kontrol grubuna oranla daha düşük saptandı. Sonuç olarak çinko düzeyi AD'li hastalarda daha düşük saptandığı için atopik dermatit tanısıyla izlenen olgularda bu elementi değerlendirmek faydalı olabilir. Ancak çinkonun atopik dermatit gelişimindeki ve sürecindeki rolü için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Atopik dermatit, çinko, enflamatuar belirteç
Sepsis tanısı alan preterm ve term yenidoğanlarda mikro CRP ve delta nötrofil indeksinin tanısal değeri
Yenidoğan dönemi hayatın ilk 28 günlük sürecini kapsamaktadır. Enfeksiyon etkeni bir mikroorganizma tarafından yenidoğanın herhangi bir dokusunun invazyonuna karşı, yenidoğanın inflamatuar süreçleri içeren mekanizmalar ile oluşturduğu cevabın klinik hali neonatal sepsis olarak tanımlanmaktadır. Neonatal sepsisin ciddi mortalitesi, kliniğinin hızlı kötüleşmesi ve antimikrobiyellerin gereksiz kullanım olasılığı sebepleri ile tanı sürecinde hız ve özgüllük oldukça önem arz etmektedir. Neonatal sepsis için altın standart tanı yöntemi halen kan kültürüdür. CRP ve hemogram gibi kan tetkikleri de tanı sürecinde büyük önem taşımaktadır. Tanıda önemli kan sayımı parametrelerinin modifiye bir hali olan, nötrofil farklılaşması ile nükleer lobülarite değişikliklerini temel alan ve immatür granülosit sayısı olarak ifade edilen delta nötrofil indeksi neonatal sepsisin tanı süreci için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma ile neonatal sepsisin tanısında delta nötrofil indeksi ve Mikro CRP değerlerinin biyobelirteç olarak değeri araştırılmıştır. Klinik veya kanıtlanmış neonatal sepsis tanısı alan 30 yenidoğan ile 30 kontrol yenidoğan çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. İlgili parametreler tüm örneklemden alınan venöz kan örnekleri ile değerlendirilmiştir. Mikro CRP ile rutin CRP sonuçları pozitif yönlü güçlü ilişkili saptanmıştır (p<0,001; r=0,918). Neonatal sepsis grubunda Mikro CRP ortalama değeri kontrol grubuna göre yüksek saptanmıştır (p<0,01). Neonatal sepsis tanısı için 1,905 mg/dL değeri %86,7 sensitivite ve %83,3 spesifite ile kesim değeri olarak belirlenmiştir. Neonatal sepsis grubunda delta nötrofil indeksi ortalama değeri kontrol grubuna göre yüksek saptanmıştır (p<0,01). Neonatal sepsis tanısı için 1,95 değeri %90,0 sensitivite ve spesifite ile kesim değeri olarak belirlenmiştir. Neonatal sepsis tanısında Mikro CRP ve delta nötrofil indeksi rutin kullanıma geçmeye aday belirteçler olarak düşünülmüştür.
Çocukluk çağı obezitesinde yeni nesil kardiyovasküler risk belirteçlerinin değerlendirilmesi
Vücutta aşırı yağ birikimi olarak tanımlanabilen obezite küresel bir sağlık sorunudur. Gıdaya erişimin kolaylaşması ve fiziksel aktivitenin azalması gibi etkenler sebebiyle obezite ve komplikasyonlarının insidansı artmaya devam etmektedir. Hipertansiyon, koroner arter hastalığı, aritmiler ve ani kardiyak ölüm gibi kardiyovasküler hastalıklar obeziteye bağlı morbidite ve mortalitenin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Obezitenin kardiyovasküler sistem üzerine etkilerinin klinik bulgu vermeden çocukluktan itibaren başladığının gösterilmesiyle, çocukluk çağı obezitesiyle ilişkili kardiyovasküler değişiliklerin mekanizmasının aydınlatılması daha da önem kazanmıştır. Bu çalışmada kardiyovasküler hastalıkların obeziteyle ilişkili patolojik süreçlerine dahil olabileceği düşünülen bazı biyokimyasal parametreleri araştırmayı amaçladık. 177 çocuk çalışmaya dahil edildi ve vücut kitle indeksi persentilleri ve metabolik sendrom kriterlerine göre 4 gruba ayrıldılar: normal vücut kitle indeksli çocuklar, obez çocuklar, morbid obez çocuklar ve metabolik sendromlu çocuklar. Çocukların serum örneklerinden yüksek duyarlıklı kardiyak troponin T, kardiyak miyozin bağlayıcı protein C, trimetilamin N oksit, çözünebilir tümör nekroz faktörü benzeri zayıf apoptoz indükleyici, kromogranin A, multimerin-2 düzeyleri ve diğer biyokimyasal parametreler bakıldı. Çocukların antropometrik ölçümleri ve klinik bulguları kaydedildi. Normal vücut kitle indeksi olan çocuklar obez, morbid obez ve metabolik sendromlu çocuklara göre anlamlı düzeyde daha yüksek kromogranin A düzeyine sahipti (p<0.05). Metabolik sendromlu çocukların kardiyak miyozin bağlayıcı protein C düzeyleri normal vücut kitle indeksli ve obez çocuklara göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0.05). Grupların yüksek duyarlıklı kardiyak troponin T, trimetilamin N oksit, çözünebilir tümör nekroz faktörü benzeri zayıf apoptoz indükleyici, multimerin-2 düzeyleri arasında anlamlı farklılık yoktu (p>0.05). Bu sonuçlar kardiyak miyozin bağlayıcı protein C ve kromogranin A moleküllerinin obeziteyle ilişkili kardiyovasküler hastalıkların patogenezinde rol aldığı düşüncesini güçlendirmektedir.
Süt çocuklarında ek gıdaya geçişte beslenme yönteminin obezite ile ilişkisi
Tamamlayıcı besinlere ortalama 6.ayda geçilmeli, çocuğun büyümesi ile birlikte artan enerji, protein ve diğer besin ögelerini karşılayabilecek yeterlilikte olmalı, çocuğun açlık, tokluk, iştah durumunun gözetilerek bakım veren kişi ve çocuğun tercihlerine uygun olacak şekilde sunulmalıdır. Duyarlı beslenme ile bebeğin beslenmeye aktif katılımı sağlanmalıdır. Yaşamın ilk iki yılında duyarsız beslenme davranışı bebekte ileride obezite, vitamin eksiklikleri, malnütrisyon, yeme reddi gibi önemli sorunlara yol açmaktadır. Son zamanlarda popülerlik kazanan bebek liderliğinde beslenme (BLW) yöntemi ile aktif bebek katılımı ve duyarlı beslenme sağlayarak sağlıklı bebek beslenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda tamamlayıcı beslenmeye geçişte tercih edilen yöntemlerin obezite gelişimi ile ilişkili olup olmadığı araştırıldı. Hastanemiz polikliniklerine başvuran 4 ile 24 ay arasındaki 400 hasta çalışmaya dahil edildi. Çocukların antropometrik ölçümleri ve klinik bulguları kaydedildi. Beslenme yöntemine göre geleneksel, bebek liderliğinde beslenme ve her iki yöntemi uygulayanlar olmak üzere gruplandırıldı ve beslenme yönteminin obezite ile ilişkisi yapılan anket ve anamnez verilerine bakılarak değerlendirildi. . Üç bölümden oluşan bu anket formunda, annenin ve babanın sosyodemografik özellikleri, bebeğe ait özellikler, tamamlayıcı beslenme ve bebek liderliğinde beslenmeye yönelik sorular bulunmaktaydı. Araştırma bulgularına göre bebeklerin yaş ortalamasının 14,79±4,34 (ay) olduğu belirlenmiştir. Tek başına anne sütüyle beslenme süresi ortalamasının 4,92±2,08 (ay), toplam anne sütüyle beslenme süresi ortalamasının 10,74±5,34 (ay) olduğu belirlenmiştir, ilk tercih edilen besin en çok sebze püresidir (%42,2). Katılımcıların BLW'yi duyma oranı %83,5 olduğu görüldü. Kullanılan beslenme yöntemi dağılımına bakıldığı zaman aileler; %12 oranında bebek liderliğinde beslenme (BLW), %57,5 oranında her iki yöntem ile beslenme, %30,5 oranında geleneksel beslenme yöntemini kullanmaktadır. Ek gıda verilme şekli ile doğum şekli, son ağırlık persantil, son baş çevresi persantil ve son BMI persantil arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur (p>0,05). Ek gıda verilme şekli ile son boy persantil arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (χ2=14,026; p=0,029). Bu sonuçlar süt çocukluğu dönemindeki beslenme yönteminin obezite patogenezinde rol aldığı düşüncesini güçlendirmektedir. Son yıllarda sosyal medyada da aileler arasında yaygınlaşan BLW uygulaması konusunda bilimsel açıdan yeterli kanıt yoktur. Bu beslenme yöntemini öneri halinde sunulması geliştirilip yaygınlaştırılması için konu hakkında daha çok ve geniş çalışmaların yapılması gerekmektedir.
25-OH vitamin D eksikliği olan yenidoğanlarda oral vitamin D tedavi protokollerinin karşılaştırılması
Ciddi bir halk sağlığı sorunu olan D vitamini eksikliği, tüm dünyada bebekleri ve çocukları etkilemektedir. D vitamininin insan organizmasında birçok işlevi olmasına rağmen esas görevi; dolaşımda normal kalsiyum ve fosfor dengesini sağlayarak kemik sağlığının korunması ve idamesini sağlamaktır. D vitamininin iskelet sistemi dışında, diğer sistemler üzerinde de düzenleyici rolü vardır. Araştırmamız kesitsel retrospektif bir çalışmasıdır. Çalışmamızda, 25 OH vitamin D eksikliği veya yetersizliği saptanan yenidoğanlarda, üç ay boyunca rastgele yöntem ile verilen 1000 ve 1500 ünite/gün D vitamini tedavi dozlarının etkinlikleri ve sonuçları karşılaştırıldı. Gebelik haftası 32-40 olan, 80 yenidoğan çalışmaya dahil edildi. Tedavi öncesi ve sonrasında 25 OH vitamin D, parathormon, kalsium, fosfor, alkalen fosfataz, spot idrar kalsiyum/kreatinin oranı bakıldı. Grupların demografik özellikleri ve diğer sonuçları karşılaştırıldı. Hastaların %35'inde hipokalsemi, %2.5'inde hipofosfatemi, %1.3'ünde hiperfosfatemi mevcuttu. Hastalarda konvülzyon gibi semptomatik hipokalsemi bulguları görülmedi. Alkalen fosfataz yüksekliği %2.5, parathormon yüksekliği %18.8, düşüklüğü %1.3 hastada tespit edildi. Yüksek doz D vitamini tedavi grubunda, tedavi sonrası 25 OH vitamin D ortalama değeri 60.7 ng/ml, düşük doz tedavi grubunda 48.5 ng/ml saptandı. Tedavi sonrası D vitamini intoksikasyonu bulguları olan hasta yoktu. Yüksek doz grubunda tedavi sonrası üç hastada, düşük doz grubunda bir hastada asemptomatik vitamin D hipervitaminozu görüldü. Tedavi öncesi hipofosfatemi ve hipokalsemi olan hastalarda, tedavi sonrasında hipokalsemi ve hipofosfatemi görülmedi. Tedavi öncesi parathormon yüksekliği olan hastalarda, tedavi sonrası parathormon düzeyi normal bulundu. Yüksek doz D vitamini tedavisi alan grupta tedavi sonrası iki, düşük doz D vitamini alan grupta tedavi sonrası iki hastada izole hiperkalsiüri görüldü. Bu hastalarda kontrol D vitamini değerleri normal aralıklarda idi.
Hastanemizde çocuk yoğun bakım ünitesinde menenjit tanısı ile yatan ve lomber ponksiyon yapılan hastaların biyokimyasal ve mikrobiyolojik analizlerinin retrospektif incelenmesi
Menenjit leptomeninkslerin ve subaraknoid alanın enflamasyonu ile giden bir merkezi sinir sistemi enfeksiyon hastalığıdır. Tanı testleri ve tedavi yöntemlerindeki ilerlemelere karşın halen ciddi mortalite ve morbiditeye sahiptir. Bu nedenle erken tanı koymak ve bir an evvel etkene yönelik ampirik tedaviye başlamak oldukça önemlidir. Çalışmamıza hastanemizde menenjit tanısı almış 70 hasta dahil edilmiştir. Hastaların anamnez, fizik muayene, laboratuar sonuçları ve başlanan tedavileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalarımızın çoğunluğu (%58,6) erkek ve %38,6'sı 1 yaş ve altındadır. İlkbahar ve yaz aylarında toplam başvuran hasta sayısı sonbahar kış aylarındaki başvuranlara göre daha fazladır. Hastalarımızın en sık başvuru şikayeti %84,3 ile ateştir. Meningeal irritasyon bulgusu 2 yaş ve üzerindeki hastalarda %86 oranında pozitifken bu oran 2 yaş altında %22,4 tür. Meningeal irritasyon bulgularının durumuna göre nötrofil, lenfosit ve platelet değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Meningeal irritasyon bulguları pozitif olanların nötrofil değerleri, meningeal irritasyon bulguları olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Meningeal irritasyon bulguları pozitif olanların lenfosit ve platelet değerleri, olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha düşüktür. Hastaların kan ve BOS analizleri incelendiğinde medyan değerler hemoglobin için 11,5 g/dL, lökosit için 11220/uL ,platelet için 321500/uL ,CRP için 25,9 mg/dl , ESR için 29 mm/sa , BOS glikozu için 61,2 mg/dL, BOS proteini için 37,4 mg/dl ve hücre sayısı için 100/mm3'tür. Hastalarımızın 4 tanesinde BOS kültüründe etken mikroorganizma saptanmıştır. Kültür negatif hastaların 3 tanesinde ise BOS PCR da etken patojen tespit edilmiştir. Hastalara başlanan en sık tercih edilen ampirik antimikrobiyal tedavi vankomisin ve 3.kuşak sefalosporin kombinasyonudur. Anahtar kelimeler: Menenjit, Ateş, Meningeal İrritasyon Bulguları, Beyin Omurilik Sıvısı
Çocukluk çağı obezitesi gelişiminde lipoprotein A RS10455872 gen polimorfizminin rolünün araştırılması
Çocukluk çağı obezitesi, günümüzde giderek artan ciddi bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle, obez çocuklarda, diyabet, kanser ve kardiyovasküler hastalıklara daha fazla oranlarda rastlanılmaktadır. Vücut ağırlığı üzerinde genetik, davranışsal, metabolik ve hormonal etkiler rol oynamaktadır. Günümüzde yapılan çalışmalarda genetik faktörlerin ve polimorfizmlerin rolü artmış olup, birçok hastalığın risk faktörleri açısından değerlendirilmekte ve ileriye yönelik tedavi yaklaşımları geliştirilmektedir. Obezite çocukluk yaş grubunda polikliniklere başvurulan sık nedenlerden biri olmasına rağmen etiyolojisi henüz tam olarak bilinmemektedir. Genetik polimorfizmlerin obeziteye yatkınlıkta rol oynayabileceği güncel tartışma konusudur. Bu bağlamda, çocuklarda obezitenin erken tanı ve önlenmesi açısından genetik faktörlerin ve polimorfizmlerin etkisinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada amacımız obezite gelişiminde rolünün olabileceği düşünülen Lipoprotein (a) lokusundaki rs10455872 gen polimorfizmi ile çocukluk çağı obezitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya, herhangi bir akut veya kronik hastalığı olmayan 6-18 yaş arası 103 gönüllü obez ve 77 gönüllü sağlıklı çocuk dahil edildi. Prospektif olarak yapılan çalışma, gönüllülük esasına göre gerçekleştirildi. Çalışma esnasında, detaylı anamnez alınmasını takiben ayrıntılı fizik muayane yapıldı. Geleneksel ve yeni yöntemler kullanılarak katılımcıların antropometrik ölçümleri gerçekleştirildi. Hastaların, antropometrik ölçümleri, laboratuvar tetkikleri ve TANİTA ölçümleri kaydedildi. Obez hastalar ve sağlıklı kontrol grubu olmak üzere 2 ayrı grup oluşturuldu. Lipoprotein (a) rs10455872 gen polimorfizmi dağılımı obez ve sağlıklı çocuklarda benzer bulunmuştur (p=0,563). Çalışmamızda obez grupta AG genotipine sahip çocukların, VKİ, bel/kalça çevresi, DONMA I, DONMA II, HOMA, vücut yağ oranı, BMR, açlık kan şekeri, insulin, HbA1c, total kolesterol, CRP, serum demir bağlama kapasitesi ve metabolik sendrom indeks değerleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha düşük saptandı. Obez grupta AG genotipine sahip bireylerin, baş/boyun çevresi, serum demir, ferritin, D vitamini, folat, vitamin B12, eritrosit sayısı, hemoglobin, hematokrit, MCV, MCH ve MCHC değerleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha yüksek saptandı. Kontrol grupta AG genotipine sahip çocukların VKİ, DONMA II, SII indeks, vücut yağ oranı, HbA1c, total kolesterol, trigliserid, LDL, AST, ALT, CRP ve metabolik sendrom indeks değerleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha düşük bulundu. Kontrol grupta AG genotipe sahip bireylerin HDL düzeyleri normal genotipe sahip çocuklara göre daha yüksek bulundu. Metabolik sendrom indeksi ile vücut yağ oranı arasında normal homozigot genotipe sahip olan obez çocuklar arasında anlamlı fark bulundu. Normal homozigot genotipe sahip obez çocuklarda vücut yağ oranı arttıkça metabolik sendrom indeksinin arttığı saptandı. Metabolik sendrom indeksi ile vücut yağ oranı arasında heterozigot AG genotipe sahip olan obez çocuklar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı. Bu çalışma, AG genotipinin çocuklarda obezite açısından iyi risk faktörü olarak rol aldığı düşüncesini güçlendirmektedir. Detaylı ve geniş literatür taraması sonucunda, çocukluk çağı obezitesi etiyolojisine yönelik lipoprotein (a) rs10455872 gen polimorfiziminin daha önce çalışılmadığı tespit edilmiştir. Araştırmamız, AG genotipine sahip polimorfizmi bulunan olguların obezitede iyi risk faktörü olarak değerlendirilebileceği ve normal homozigot obez çocuklarda metabolik sendrom indeksinin vücut yağ oranı arttıkça yükseldiği, ancak heterozigot AG obez çocuklarda metabolik sendrom indeksi ile vücut yağ oranı arasındaki aynı ilişkinin gözlenmediği, sonuçlarını bildiren ilk özgün çalışmadır. Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı, Obezite, Lipoprotein A, Polimorfizm
Hastanemizde çocuk yoğun bakım ünitesi'nde intihar girişimi nedeniyle yatan çocuk ve adölesanların retrospektif değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: İntihar, çocukluk döneminde yaygın olmamakla birlikte adölesan dönemde gittikçe sıklığı artan bir halk sağlığı problemidir. İntihar davranışının temelinde kişinin kendine zarar verme düşüncesi bulunmaktadır. İntihara yönelten çeşitli risk faktörleri predispozan ve tetikleyici faktörler olarak kategorize edilmiştir; predispozan faktörler arasında psikiyatrik hastalık varlığı, önceki intihar girişimi, ailede duygudurum bozukluğu veya intihar davranışı öyküsü, cinsel veya fiziksel istismar, şiddete maruz kalma ve biyolojik faktörler yer alırken, tetikleyici faktörler araçlara erişim, madde kullanımı, sosyal stres ve izolasyon, duygusal ve bilişsel faktörlerdir. Pediatristler bu risk faktörlerini araştırmak, tanımak, diğer uzmanlıklarla iletişim sağlayarak intihar davranışını önlemek ve tedavi etmek için birincil rol oynar. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), akut hastalıklar için yapılan ziyaretlerde ve rutin kontrollerde ergenlerde yılda bir intihar taraması yapılmasını önermektedir. Çalışmamızda Ocak 2019-Ocak 2022 yılları arasında çocuk ve adölesan yaş grubunda intihar girişiminde bulunmuş ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde takip edilmiş olan hastaların sosyodemografik özelliklerini, intihara yönelten etmenleri, intihar yöntemlerini tespit etmeyi ve koruyucu yaklaşımlarda bulunmayı amaçladık. Gereçler ve Yöntemler: Çalışmamıza Ocak 2019 ve Ocak 2022 tarihleri arasında intihar girişiminde bulunmuş ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılmış olan 10-18 yaşları arasındaki 45 hasta dahil edildi. Yanlışlıkla ilaç alımı nedeniyle Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılmış olan çocuk hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmamızda hastalar retrospektif olarak sosyodemografik özellikler, intihar girişiminin özelliği, daha önceden kendilerinde ya da ailelerinde psikiyatrik hastalık öyküsü olup olmadığı, girişim sonrası Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları bölümü tarafından saptanan psikopatoloji durumları, kronik hastalık durumları, daha önce girişimde bulunup bulunmamaları, önceki girişim sayıları, intihar dışı kendine zarar verme davranışı olup olmaması, intihara yönlendiren stresör faktör varlığı, psikososyal risk faktörleri, girişim öncesinde ya da girişim sonrasında Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları bölümünden takipli olup olmamaları yönünden ve bu faktörlerin birbirleriyle ilişkileri açısından incelendi. Bulgular: Çalışmamıza yaşları 10 ile 18 arasında değişmekte olup ortalama 15,31±1,61 yıl olan toplam 45 olgu dahil edilmiştir. Olguların %13,3'ü (n=6) erkek, %86,7'si (n=39) kızdır. Eğitim durumu/devamlılığı, kronik hastalık öyküsü, girişimin gerçekleştiği mevsim, daha önce intihar girişiminde bulunma durumu, NSSI öyküsü, psikiyatrik hastalık öyküsü, psikopatoloji durumu, girişim sonrası psikiyatri kontrolüne gitme durumu, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, daha önce psikiyatriye başvurma ve verilen tedaviye devam etme durumları ile yaş ve cinsiyet dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Daha önce intihar girişiminde bulunma durumu ile psikiyatrik hastalık öyküsü ve daha önce psikiyatriye başvurma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,002; p=0,001; p<0,01). Buna karşın psikopatoloji durumu ile daha önce intihar girişiminde bulunma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). İntihar dışı kendine zarar verme davranışı ile psikiyatrik hastalık öyküsü, psikopatoloji durumu, daha önce psikiyatriye başvurma durumu ve intihar girişimi sonrası psikiyatri kontrolüne gitme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,03; p=0,032; p<0,05; p=0,001; p=0,009; p<0,01). Önceki tedaviye devam etme durumu, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü ile intihar dışı kendine zarar verme davranışı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuçlar: İntihar dünya çapında ciddi bir ölüm nedeni olmaya devam etmektedir. Tüm intiharlar önlenebilir değildir ancak intihar riski değerlendirmesine yönelik metodik bir yaklaşım, sağlık hizmeti sağlayıcılarının intihar etme riski taşıyan hastaları saptamasını ve yönetimini sağlayabilir. Özellikle adölesan dönemde artan intihar insidansı göz önüne alındığında kapsamlı intihar risk değerlendirmesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanının asli görevlerinden biridir. Anahtar kelimeler: İntihar, İntihar Girişimi, İntihar Dışı Kendine Zarar Verme Davranışı
Mitral kapak prolapsuslu çocuklarda elektrokardiyografi bulgularının ve 24 saat ritim holterde kalp hızı değişkenliği bulgularının değerlendirilmesi
Amaç: Mitral kapak prolapsusu, mitral kapak yaprakçıklarının birinin veya her ikisinin sol ventrikül kasılması sırasında sol atrium içine doğru çökmesi olarak tanımlanır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda mitral kapak prolapsusunun çocukluk çağındaki güncel sıklığının %2-5 arasında değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Çocuklarda mitral kapak prolapsusu çoğunlukla iyi seyirlidir ve sağ kalımın sağlıklı kişilerle benzer olduğu görülmüştür. Ancak bazı hastalarda mitral yetersizlik, infektif endokardit, tromboembolik olaylar, aritmiler, korda tendinea rüptürü, kalp yetersizliği, kardiyak ani ölüm gibi komplikasyonlar da görülebilir. Çalışmamızda mitral kapak prolapsuslu çocuklarda kalp hızı değişkenliğinin ölçümleri ventriküler ritim bozukluğu varlığı, mitral yetmezlik varlığı ve mitral yetmezliğin kalp hızı değişkenliği ölçümlerine etkisi belirlenmeye çalışıldı. Gereç ve yöntem: Araştırma, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Kardiyoloji polikliniği tarafından, Ocak 2022-Temmuz 2022 tarihleri arasında mitral kapak prolapsusu tanısı almış olan 7-17 yaş arası 50 hasta ve çocuk kardiyoloji polikliniğine üfürüm şikayeti ile başvuran kardiyak patoloji saptanmayan 30 sağlıklı çocuğun verilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesiyle yapılmıştır. Araştırma kapsamındaki hastalar başvuru yakınmaları, kardiyak fizik muayene bulguları, elektrokardiyografi bulguları, ekokardiyagrafi bulguları ve 24 saatlik ritim holter bulgularına göre ayrılarak incelenmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 11,04±2,81 yıl ve kontrol grubunun yaş ortalaması 10,80±3,14 yıldı (p>0,05). Hastaların 30'u kız (%60), 20'si erkek (%40) ve kontrol grubunun 19'u kız (%63), 11'i erkekti (%37) (p>0,05). Hasta ve kontrol grubunun ekokardiyografik özellikleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). 24 saatlik ritim holter incelemesinde 10 hastada nadir ventriküler ekstra vuru (<%1), 2 hastada hafif ventriküler ekstra vuru (%1-10 arası), 4 hastada nadir atrial erken vuru ve 1 hastada 2. derece atrioventriküler blok saptandı. Hasta ve kontrol grubu arasında kalp hızı değişkenliği ölçümleri hasta grupta sağlıklı kontrollere kıyasla düşük olarak bulunmuş olmasına rağmen istatiksel açıdan fark yoktu (p>0,05). Hasta grubunda 30 hastada minimal mitral yetmezlik (%60), 13 hastada hafif-orta mitral yetmezlik (%26), 7 hastada orta -ağır mitral yetmezlik (%14) olduğu görüldü ve kalp hızı değişkenliği açısından incelendiğinde mitral yetmezlik derecesi arttıkça kalp hızı değişkenliğinin azaldığı görülmüş olmasına rağmen istatiksel açıdan anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Sonuç: Mitral kapak prolapsuslu hastalarda kontrol grubuna göre kalp hızı değişkenliğinin azaldığı ve hastalarda mitral yetmezlik derecesi arttıkça kalp hızı değişkenliğinin azaldığı görülmüş olmasına rağmen istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Sağlık çalışanlarında insan papilloma virüsü farkındalık düzeyi
Serviks kanseri Türkiye'de ve tüm dünyada kadınları tehdit eden bir sorundur. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık her yıl 600000 yeni vaka bildirilmekte olup, 15 yaş üzeri kadınlarda en mortal 3. kanser olarak görülmektedir. Hastalığın patogenezine bakıldığında yaklaşık %95 oranında İnsan Papilloma virüsünün olduğu görülmüştür. İnsan Papilloma virüsü aynı zamanda her iki cinste de orofaringeal ve anogenital bölgenin kanserlerinden büyük oranda sorumlu tutulmaktadır. Virüsün en sık cinsel yolla temas ile bulaştırıldığı gösterilmiştir. Bu bağlamda cinsel olarak aktif kadın ve erkekler, %80 gibi yüksek bir oranda hayatlarının bir döneminde HPV ile enfekte olmaktadır. Virüs konaktan kaçış mekanizmaları ve vireminin az olması gibi nedenlerle immün sistem tarafından geç tanınır. Bu nedenle konak cevabı geç gelişir, immünite geç oluşur. Bu durum uzun süre immüniteden kaçan virüsün yıllar sonra klinik bulgu vermesine neden olarak gösterilebilir. HPV aşıları konak sisteminin gecikmiş cevabını önlemek için virüsü konağın immün sistemine tanıtmayı amaçlamaktadır. Virüsün kapsid proteinini taklit eden aşı belirli HPV tiplerini konağa tanıtmaktadır. Bu amaçla üç adet HPV aşısı piyasaya tanıtılmıştır. Aşılar içerdikleri HPV alt tiplerine göre bivalan, kuadrivalan ve nonvalan olmak üzere üç çeşit olarak piyasada mevcut olarak bulunabilir. Aşılar hem erkek hem kız cinsiyette önerilmektedir. Aşılar 9-14 yaş aralığında 2 doz olarak (iki doz arasında en az 6 ay olmalı), 15 yaş ve üzerinde 3 doz olarak uygulanır. Dozlar arası 12-15 aydan uzun tutulmamalıdır. Çalışmamızda sağlık çalışanlarında, her iki cinsiyette de büyük öneme sahip olan ancak ulusal aşı programımızda olmayan aşının, bilgi düzeyini ve bu konudaki tutum ve davranışlarını görmeyi amaçladık. Çalışmamız Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde görev alan 18 – 65 yaş aralığında olan %24,5'i (n=62) erkek, %75,5'i (n=191) kadın olmak üzere toplam 253 katılımcı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı onaylayan herkese internet üzerinden anket yapılmıştır. Çalışmaya 18 yaşından küçük ve 65 yaşından büyük olanlar, sağlık sektörü dışında çalışanlar ve gönüllü olmayanlar dahil edilmemiştir. Çalışmamıza katılan kişilerin demografik verileri, HPV virüsü ve serviks kanseri hakkındaki bilgileri ve HPV aşısı hakkındaki bilgi ve tutumlarına yönelik sorular soruldu. Çalışmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde demografik verilerin HPV aşısı yaptırma durumuna göre anlamlı fark göstermediği, sağlık kontrollerine düzenli giden katılımcıların aşılanma oranının düzenli kontrollere gitmeyen gruba oranla daha fazla olduğu, HPV aşısı yaptırmış katılımcıların enfeksiyon hakkındaki bilgi düzeyi, aşılanmamış katılımcılardan daha yüksek olarak görülmüştür. Bu nedenle HPV aşısı bilgi tutum ve davranışları geliştirmek aşının kabul edilebilirliğini ve uygulamasını arttıracaktır.
Alerjik proktokolitli hastalarda ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmenin değerlendirilmesi
Bebeklerde rektal kanamanın en sık nedenlerinden biri olarak görülen alerjik proktokolit genellikle hayatın ilk aylarında bulgu verir. Kanlı gaitaya beslenme problemleri, kusma, kolik, mukuslu gaita gibi şikayetler eşlik etmekle birlikte hastaların genel durumları ve gelişimleri normaldir. Alerjik proktokolitin genellikle uzun dönem prognozu çok iyidir. İlk 6 ay sadece anne sütü verilmesi ve bebeğin emzirilmesi bebek ve annenin sağlığı açısından en doğru yöntemdir. Anne sütü içeriği bebeğin büyümesi ve gelişmesini destekleyen yüksek besleyici faktörler içermesinin yanı sıra anne çocuk bağının kurulmasına katkıda bulunur. Alerjik proktokolitte anne ve bebeğin diyetinden ilgili gıdanın çıkarılması ile semptomların gerilemesi en iyi tanı ve tedavi yöntemidir. Bu çalışmada amacımız alerjik proktokolitli hastalarda ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmenin hastalık ile ilişkisini araştırmak ve anne sütü ile beslenmenin önemini vurgulamaktır. Olguların demografik özellikleri, beslenme durumları, alerjik proktokolit tanısı düşündüren bulguları, ek hastalıkları, aile öyküleri sorgulanmıştır. İnfantil dönemde alerjik proktokolit tanısı ile izlenen olgular çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız 1 Kasım-1 Aralık 2022 tarihleri arasında hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran alerjik proktokolit ile takip edilme öyküsü bulunan 6 ay- 18 yaş arası %46'sı (n=23) kız ve %54'ü (n=27) erkek olmak üzere toplam 50 olguyla yapılmıştır. Olguların %74'ünün (n=37) ilk 6 ay sadece anne sütü aldığı görülmüştür. Olgularımızın %48'lik (n=24) büyük bölümü 3-6 ay arasında alerjik proktokolit tanısı alırken %64'ünün (n=32) mukuslu ve kanlı kaka şikayeti ile sağlık kuruluşuna başvurduğu saptanmıştır. Olgularımızın %66'sında (n=33) alerjik proktokolite diğer alerjik hastalıkların eşlik ettiği ve hastalarımızın 28 tanesinin (%56) ailesinde alerjik hastalık görülmüştür. Bebeklerin %80'lik büyük çoğunluğu inek sütünden kısıtlı diyet uygularken çoklu diyet yapanların oranı %58 (n=29) saptanmıştır. Sadece anne sütü alan hastalar ile formül mama desteği alanlar karşılaştırıldığında başka alerjik hastalığa sahip olma durumları, diğer ek hastalıkları ve yaptıkları eliminasyon diyetleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur (p>0,05). Alerjik proktokolitli bebekler erken tanı ve etkin tedavi ile sağlıklı çocuklar gibi büyüme ve gelişme gösterirler. Bu hastalarda annenin uygun diyetle sütünü bebeğe vermesi konusunda desteklenmeli şikayetler yapılan diyetlere rağmen gerilemiyorsa aminoasit bazlı mamalara başvurulabilir. Alerjik proktokolit ile anne sütü ilişkisi açısından daha ayrıntılı ve daha büyük katılımcı gruplar içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Alerjik Proktokolit, Sadece Anne Sütü, Kanlı Gaita
Soluble ürokinaz plazminojen aktivatör reseptörünün yenidoğan sepsisinde tanısal değeri
Yenidoğan dönemi hayatın ilk 28 günüdür. Enfeksiyon etkeni bir mikroorganizma tarafından yenidoğanın herhangi bir dokusununun istilasına karşı, yenidoğanın inflamatuar süreçleri içeren mekanizmalar ile oluşturduğu cevabın klinik durumu neonatal sepsis olarak tanımlanmaktadır. Neonatal sepsisin ciddi mortalitesi, kliniğin hızlı kötüleşmesi ve antimikrobiyal ajanların gereksiz kullanımları ile tanı sürecinde hız ve özgüllük oldukça önem kazanmaktadır. Neonatal sepsis için altın standart tanı yöntemi kan kültürüdür. Bu çalışma ile neonatal sepsisin tanısında SUPAR değerlerinin biyobelirteç olarak değeri araştırılmıştır. Klinik veya kanıtlanmış neonatal sepsis tanısı alan 34 yenidoğan ile 20 kontrol yenidoğan çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. İlgili parametreler venöz kan örnekleri ile değerlendirilmiştir. Neonatal sepsis tanısı için SUPAR >1160,8 ng/L kesme değeri için duyarlılık %88,24 özgülllük %100,00'dur. Neonatal sepsis grubunda SUPAR ortalama değeri kontrol grubuna göre yüksek saptanmıştır. SUPAR ölçümü >1160,8 ng/l olan olguların ilk CRP ölçümleri anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Exitus olan olguların ilk SUPAR ölçümü, taburcu olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Tüm bu veriler ışlığında neonatal sepsis tanısında SUPAR molekünün yeni bir biyobelirteç olarak kullanılmaya aday görülmüştür. Ancak bu konuda daha fazla sayıda hastayı içeren çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Yenidoğan Sepsis, Prematürite, SUPAR, Tanı Belirteci
İnek sütü alerjisi olan hastalarda tolerans gelişimini etkileyen faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Besin alerjisi, çocukları ve yetişkinleri etkileyen ve prevalansı artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. İnek sütü alerjisi, genel popülasyonun %2-3'ünü etkileyen, bebeklerde ve küçük çocuklarda yaygın görülen besin alerjisidir. Çocukluk çağında besin alerjisine bağlı semptomların en sık yaşamın ilk iki yılında görüldüğü ve çoğunlukla geç çocukluk dönemine kadar tolerans geliştiği bildirilmektedir. Çalışmamızda Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji polikliniğinde inek sütü alerjisi tanısı ile izlenen 1-12 yaş arasında olan (minimum 12 ay maksimum 115 ay) hastaların, klinik ve demografik özellikleri ile tanısal amaçlı ve izlemde değerlendirilen laboratuvar tetkikleri hasta kayıtlarından retrospektif olarak incelenerek inek sütü alerjisinde tolerans gelişimini etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Olguların %9,4'ü (n=14) 2 yaşından önce, %45,6'sı (n=68) 2 yaşından sonra tolerans geliştirirken; %45,0'i (n=67) hala tolerans geliştirmemiştir. Çalışma süresince İSA tanısı ile izlenen hastalarda tolerans gelişiminin yaşlara göre dağılımına bakıldığında kümülatif olarak; 1 yaşında tolerans %9,4 (n=14) hastada, 2 yaşında tolerans %55 (n=82) hastada, 3 yaşında tolerans %81,9 (n=120), 4 yaşında tolerans (%85,2; n=127), 5 yaşında (%88,5; n=132) hastada, 5 yaş üstünde (%91,2; n=137) hastada tolerans gelişmiştir. Çalışma süresinde değerlendirilen 12 hastada ise (%8) henüz tolerans gelişmemiştir. 2 yaşında tolerans gelişimi ola hastalar, 2 yaşında tolerans gelişimi olmayan hastalar ile karşılaştırıldığında; Cinsiyet (p=0,699), ilk şikayet zamanı (p=0,142), eşlik eden atopik hastalık varlığı (p=0,17), ailede atopi öyküsü (p=0,225), astım varlığı (p=0,72), GİS semptomu varlığı (p=0,1), çoklu besin alerjisi varlığına göre (p=0,24), baba yaşı (p=0,02) iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır. İki yaşında tolerans gelişmeyen hastalarda sezaryen ile doğum öyküsü (p=0,025) daha sık; izlem süresi daha uzun (p<0,001); laboratuvar testlerinde Total IgE (p=0,001), İS-sIgE (p=0,001), DPT'de İS kabarıklık çapı (p= p=0,001) daha yüksek; anne yaşı (p=0,007) daha yüksek; eşlik eden AR varlığı (p=0,002) daha sık; D vitamini düzeyi daha düşük olup; eşlik eden D vitamini düşüklüğü daha sıktır (p=0,025). İnek sütü alerjisi infantlarda ve erken çocukluk döneminde sık görülen besin alerjileri arasındadır. İnek sütü alımına bağlı ürtiker/anjiyoödem gibi bulgulardan anafilaksi gibi hayatı tehdit edici reaksiyonlara kadar geniş spektrumda klinik bulgular görülebilir. Bu hastalarda tolerans gelişimini etkileyen faktörlerin belirlenerek hastaların değerlendirilmesi gereksiz eliminasyon diyetinden kaçınmak için önemlidir. Bu çalışmada iki yaşında tolerans gelişimi olmayan hastalarda, 2 yaşında tolerans gelişen hastalar ile karşılaştırıldığında eşlik eden AR daha sık, anne/baba yaşı daha büyük, D vitamini düzeyi düşük, Total IgE yüksek, İS-sIgE yüksek, DPT'de İS kabarıklık çağı yüksek saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: İnek sütü alerjisi, Tolerans gelişimi, SpIgE, DPT
Göller Yöresi çocukluk çağı Tip 1 Diyabet hastalarının retrospektif analizi
ÖZET Göller Yöresi Çocukluk Çağı Tip 1 Diyabet Hastalarının Retrospektif Analizi Amaç: Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1DM); genellikle çocuklar ve gençler arasında yaygın olan, pankreasın β-hücrelerinin çoğunlukla (%90) immunolojik olarak zarar görmesi sonucu gelişen, tam veya kısmi insülin eksikliği ve hiperglisemi ile tanımlanan kronik bir metabolik rahatsızlıktır. Bu, çocukluk ve ergenlik döneminin en sık karşılaşılan endokrin ve metabolik sorunudur. Bu çalışmada Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinoloji Kliniğinde T1DM tanısı ile takip edilen hastaların tanı anındaki sosyodemografik, klinik, laboratuvar bulgularının ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: T1DM tanısı ile 2005-2023 tarihleri arasında kliniğimizde takip edilen 6 ay-18 yaş arası 514 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların tanı anındaki demografik, klinik, antropometrik ve laboratuvar özellikleri kaydedilmiştir. Demografik veri olarak, tanı yaşı, tanı aldığı mevsim, cinsiyet, ailede diyabet (T1DM, T2 DM, MODY) öyküsü, anne-baba arası akrabalık olup olmadığı dosyalardan incelendi. Klinik veri olarak, başvuru anındaki klinik bulgular poliüri, polidipsi, kilo kaybı, kilo alamama, polifaji, iştahsızlık, enürezis, nokturi, halsizlik, kabızlık, karın ağrısı, kusma, solunum sıkıntısı, bilinç bulanıklığı durumu kayıt edildi. Antropometrik veri olarak, hastaların tanı anındaki vücut ağırlığı (kg), boy (cm), vücut kitle indeksi (VKI) (kg/m2) değerleri kaydedildi. VKİ, Dünya Sağlık Örgütü'nün geliştirmiş olduğu formüle göre hesaplandı. Boy, vücut ağırlığı, VKİ persentilleri Neyzi ve arkadaşlarının Türk çocuklar için hazırladığı referans değerleri çalışmasına göre hesaplanarak kaydedildi. Laboratuvar verisi olarak, hastaların tanı anındaki kan glukoz, kan gazı (pH, HCO3), C-peptid, insülin, HbA1c, Çölyak otoantikorları(Doku Transglutaminaz Antikorları), diyabet otoantikorları(IAA, anti-GAD, ICA) kaydedildi. Veriler kaydedildikten sonra hastalar yaş (0-5,9, 6-10,9, 11-18), DKA durumu(asidoz yok, hafif asidoz, orta asidoz, ağır asidoz), yaşadığı yer(Isparta merkez, Isparta ilçeleri, Burdur) durumlarına göre sınıflandırıldı. Çalışmanın istatistiksel analizleri SPSS 29.0 (IBM Incorp, Armonk, USA) programı ile gerçekleştirildi. Analizlerin tamamında p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya kriterleri sağlayan 203 hasta dahil edildi. En yüksek hasta başvuru oranları 2013 (%12,8), 2020 (%12,3) ve 2021 (%11,8) oldu. Hastaların yarıya yakını (%44,3) Isparta İli merkezinden, %22,7'si ilçelerden, geriye kalanı (%33,0) Burdur ilinden başvurdu. Hastaların yarıya yakını kız (%48,8), geriye kalanı erkekti. 6 yaş öncesi tanı konan hasta oranı %26,6, 6-11 yaş arasında tanı konan hastaların oranı %36,9 olurken 11 yaş üzeri tanı konan hastaların oranı %36,5 bulundu. Hastaların kliniğe en yüksek oranda başvuru yaptığı mevsim sonbahar oldu (%29,6). Ailede diyabet öyküsü olanların büyük bölümü %31 T2DM olurken T1DM %6,4 oranında saptandı. Hastaların yarıdan fazlasında (%53,7) başvuru anında asidoz yoktu. Hastaların %20,2'sinde ağır asidoz, %13,3'ünde orta şiddette metabolik asidoz ve geriye kalanında hafif asidoz olarak izlendi. Diyabet antikorlarından IAA hastaların %75,4'ünde pozitif, Anti-GAD ise hastaların %64,5'inde gözlendi. ISLET otoantikor hastaların yarısında (%50,2) pozitif bulundu TTGA hastaların düşük bir bölümünde (%8,4) pozitif gözlendi. Hastaların en sık görülen başvuru semptomları poliüri ve polidipsi idi. Görülme oranları birbirine eşit düzeyde bulundu (%86,7), hastaların yarıya yakınında (%49,8) kilo kaybı gözlenirken, polifaji %16,3 oranında izlendi. Birbirine yakın oranda iştahsızlık (%13,3), karın ağrısı (%17,7), enürezis (%23,6) ve nokturi (%26,1) gözlendi. Sonuçlar: Çalışmamızda literatürle uyumlu olarak kız-erkek cinsiyet arasında fark bulunmamıştır. Hastalar kliniğe en çok sonbahar mevsiminde başvurmuştur. Hastalarda en sık başvuru semptomları poliüri ve polidipsi olarak izlenmiş olup yarıya yakın hastada değişen şiddetlerde DKA ile başvuru görülmüştür. Dünya genelinde özellikle 5 yaş altında insidans artışı bilindiğinden farkındalığın artırılması önemlidir. Çalışmamız tek merkez çalışması olup ülke genelinde fikir elde etmek için çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Yenidoğan yoğun bakım ünitemizde 32 gebelik haftasının altındaki prematüre bebeklerde morbidite ve mortalitenin değerlendirilmesi
Amaç: Çalışmamızda, ünitemizdeki 32 gebelik haftasının altında doğan prematüre bebeklerde 5 yıllık mortalite oranını ve buna etki eden faktörleri ortaya koymayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma için, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'ne 1 Mayıs 2017 ve 30 Nisan 2022 tarihleri arasında yatışı yapılan 32 gebelik haftasının altındaki 165 bebeğin dosyaları retrospektif olarak incelendi. Maternal özellikler, hastaların demografik verileri, natal ve postnatal klinik özellikleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 165 hastanın 76'sı kız, 89'u erkekti. Doğum ağırlıkları 320-1670 g arasındaydı. Mortalite oranı %24,8 olarak saptandı. Doğum şekli, gestasyonel hasta, çoğul gebelik varlığı, gebelik sayısı, doğumda canlandırma gereksinimi, APGAR skoru, CRIB skoru, doğum ağırlığı, doğumhanede veya ilk 1 saat içinde alınan kan gazında pH değeri, hemodinamik olarak anlamlı PDA varlığı, yaşamın ilk 72 saatinde inotrop gereksinimi, hastanede yatış süresi ve toplam parenteral beslenme süresi ile mortalite arasında anlamlı ölçüde ilişki bulundu (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma ile prematüre bebeklerde mortalite oranını azaltmak için gebelikte düzenli takip ile doğumun mümkün olduğu kadar geciktirilmesi, doğum salonunda güncel Neonatal Resüsitasyon Programı'na uygun canlandırma uygulanması, klinikte takibinde solunum, dolaşım ve beslenme desteğinin geç kalınmadan verilmesi, aile ile iş birliği içerisinde olarak ve aileye doğru bilgilendirme yapılarak hasta takibinin ve yönetiminin titizlikle yapılması gerektiği sonucuna ulaştık.
Kedi alerjisi tanısı ile izlenen olguların demografik özelliklerinin, laboratuvar verilerinin ve klinik seyirlerinin retrospektif olarak incelenmesi
Kedi alerjisi tanısı alan hastaların demografik özellikleri, laboratuvar verileri ve klinik seyirlerini incelenmesini amaçlayan çalışmada 1 Ağustos 2021- 31 Aralık 2023 tarihleri arasında çocuk alerji ve immünoloji polikliniğine başvuran ve kedi duyarlılığı saptanan 392 çocuk hasta incelendi. Erkek hastaların oranı %51,3 iken, kız hastaların oranı %48,7 görüldü, yaş medyanı 9 olarak hesaplandı. Ailede atopik hastalık veya astım varlığında kedi alerjisi görülme oranı %9,2 olarak bulundu. Hastaların %97,7'si şehirde yaşıyordu. Kedi duyarlılığı olan hastaların %22,2' sinin evde kedisi vardı. Hastaların %73,5'inde kedi ile karşılaşma sonrası alerjik semptomlar gözlendi. Hastalarda a.rinokonjonktivit (%48,6), ürtiker (%8,7), astım/alerjik rinokonjonktivit (%19,8), ürtiker/alerjik rinokonjonktivit (%6,9) ve 11 hastada anafilaksi görüldü. Ortalama ev içi kedi sahipliği süreleri astım tanılılarda 3,06 yıl, alerjik rinokonjonktivit tanılılarda 3,1 yıl, ürtiker tanılılarda 3,6 yıl olup birbirine yakındı. Hastalara 3771 adet DPT yapıldı ve 338 (%86) tanesinde deri prik testinde kedi duyarlılığı mevcutken, 128 tanesinde (%32) sadece kedi duyarlılığı görüldü. Diğer hastalarda ek aeroalerjen duyarlılıkları mevcuttu. Deri prik testi boyutu kedi alerjisi pozitif grupta medyan 5 mm idi. Kedi alerjisi olan hastalarda ölçülen spesifik IgE değeri medyan 8,8 kU/L idi. Kedi alerjisi olan hastalarda ölçülen Total IgE ve eozinofil sayısı anlamlı farklılık göstermedi. Deri prik testindeki endürasyon çapı için ROC analizi uygulandı. Analiz sonucunda spesifite ve sensitivite toplamının maksimum olduğu değer olarak AUC değeri 0,634 belirlendiğinde cut-off değeri 3,75 mm şeklinde belirlendi. Buna göre sensitivite %82,4 ve spesifite %37.6 olarak hesaplandı. Spesifik IgE için ROC analizi uygulandı. Analiz sonucunda AUC değeri 0,713 şeklinde iyi düzeyde belirlendiğinde cut-off değeri 2,345 IU/L olarak bulundu, sensitivite %77,6 ve spesifite %60 olarak belirlendi. Çalışmamızda sonuç olarak kedi temasını arttıran durumlarda kedi duyarlılığında artış olduğu görüldü. Kedi duyarlılığı olan hastaların yaklaşık dörtte üçü semptomatikti. Kedi ile karşılaşma sonrası en sık alerjik rinit semptomları olmakla birlikte anafilaksi gelişen olgular da görüldü. Ailede astım, atopi öyküsü kedi alerjisi için risk faktörü olarak görüldü. Hastaların kedi alerjisi tanısını koymada detaylı anamnez, fizik muayene ile birlikte alerji tanı testlerinin kullanımı tanının konulmasında önemlidir. Kedi duyarlılığı ile ilgili daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Isparta il merkezindeki okul çocuklarında astım ve alerjik hastalıkların prevalansı
ISAAC faz 1 çalışmasının amacı, değişik bölgelerde yaşayan çocuklarda astım, alerjik rinit ve atopik dermatit sıklık ve ağırlığını belirlemek ve ülke içi ve ülkeler arası karşılaştırma yapmaktır. Bu çalışma ISAAC faz 1 standart metodları kullanılarak, Isparta'da 6-7 yaş ve 13-14 yaş okul çocuklarında alerjik hastalıkların prevalanslarını ve potansiyel risk faktörlerini tespit etmek için yapılmıştır. Çalışma için dağıtılan bazı anketlerin geri dönmemesi veya geçersiz sayılması göz önüne alınarak il merkezindeki 10 okulda 1100 öğrenciye anket dağıtıldı ve 926 anket geri toplandı. 6-7 yaş grubundan 406 ve 13-14 yaş grubundan 520 anket istatitiksel değerlendirmeye alındı. Çalışmaya toplam 926 alerji tanısı alan hasta dahil edildi. Bunların 49,8'i kız ve %50,2'i erkekti. Katılımcılar, 6-7 yaş ve 13-14 yaş şeklinde iki farklı yaş grubunda toplandı. 13-14 yaş grubu oranı biraz daha yüksek idi (%56,2) Altı-yedi yaşındaki 406 çocuğun %48'i kız, %52'si erkekti ve erkek/kız oranı 1.08 idi. On üç-on dört yaşındaki 520 çocuğun %51'i kız, %49'i erkekti ve erkek/kız oranı 0.95 idi. Hayat boyu hışıltı ve semptomlarının gözlenmesinde yaş gruplarına göre katılımcı oranlarında anlamlı farklılık gözlenmedi. 6-7 yaş grubunda katılımcı oranı %20,2 iken 13-14 yaş grubunda %18,8 olarak bulundu. Son bir yıl içerisinde hışıltı semptomları gözlenme oranı 13-14 yaş grubunda (%13,1) daha yüksek bulundu, ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Hışıltı atağı 13-14 yaş grubunda 4 ve daha fazla atak sayısı ile anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,001). Son 12 ayda gece kuru öksürükle uyanma 13-14 yaş grubunda daha yüksek oranlara sahip iken yaş grupları arasındaki fark anlamlı bulunmadı. Konuşmayı sınırlandıracak kadar ciddi hışıltı atağı 13-14 yaş grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,003). Doktor tanılı astım oranı 13-14 yaş grubunda anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,013). 13-14 yaş grubunda egzersiz sonrası hışıltı (%14,4) ve gece kuru öksürükle uyanma (%41,2) oranı anlamlı düzeyde yüksek bulundu Yaş gruplarına göre alerjik rinit ve semptomları olan katılımcıların özellikleri karşılaştırıldığından doktor tanısı alma oranı haricinde tüm özellikler anlamlı farklılık gösterdi (p<0,001). 13-14 yaş grubunda hayat boyu ve son 12 ay içerisinde rinit semptomları olanların oranı anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Rinokonjonktivit 13-14 yaş grubu katılımcılarda daha yüksek oranda izlendi. Rinit gözlenen aylar her iki yaş grubunda da polen dönemlerınde daha fazla olarak belirlendi. Ancak her ay grubunda 13-14 yaş grubunda rinit gözlenme oranları daha yüksek bulundu. Rinit nedeniyle günlük aktivitelerin orta ve çok düzeyde bozulması13-14 yaş grubunda daha yüksek oranlarda izlendi. Atopik dermatit semptomları ve buna bağlı gelişen özellikler yaş gruplarına göre genel olarak anlamlı farklılık göstermedi. Yalnızca son 12 ayda birden az sayıda gece kaşıntıyla uyanma 13-14 yaş grubunda yüksek iken birden fazla sayıda uyanma 6-7 yaş grubunda daha yüksek gözlendi (p=0,005). Dirsek-boyun döküntüleri 13-14 yaş grubunda, diz, göz, ayak ve kulak döküntüleri ise 6-7 yaş grubunda daha yüksek oranda izlendi. Kaşıntılı dermatit görülme oranı 13-14 yaş grubunda daha yüksek oranda gözlendi ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. Hayat boyu hışıltı, rinit ve kaşıntılı dermatit bir arada görülme sıklığı ise 6-7 yaş grubu için n=7 (%1,72), 13-14 yaş grubu için n=14 (%2,69) oranlarında izlendi. Alerjik hastalıkların prevalansları Türkiye'nin diğer bölgelerinden rapor edilen epidemiyolojik çalışmalara göre yüksek bulundu. Alerjik hastalıkların birarada olması ve genetik yatkınlık yüksekti. Şu an için bu sonuçlarla Isparta ilinde alerjik hastalıklara ait sağlık sorunlarına yönelik önlemler alınabileceği gibi, ileride olası etyolojik faktörlerin belirlenmesi için yapılacak çalışmalara da bir basamak oluşturulmuştur.
Nötropenik hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Nötrofiller konak savunmasında ve akut enflamasyonda önemli bir role sahiptir. Nötrofil sayısı azaldığında enfeksiyonlara eğilimin arttığı bilinmektedir. Nötropeni mutlak nötrofil sayısının yaşa göre beklenen değerin -2 SDS altında olması, 2 hafta ile 1 yaş arasında 1000/mm³'ün, 1-18 yaş arasında ise 1500/mm³'ün altına düşmesi olarak tanımlanmaktadır. Etiyolojik nedenler arasında en sık viral enfeksiyonlar, ilaçlar, B12 vitamini, folik asit eksikliği ve otoimmünite bulunmaktadır. Çocuklarda nötropeni etiyolojisine yönelik yapılan çalışmalar az sayıda olup, nötropenik hastalara yaklaşım konuunda tam bir görüş birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmada; retrospektif olarak son 5 yıl içinde hastanemize başvuran ve takip edilen 1-18 yaş arası nötropenili çocuk hastaların nötropeni nedenlerinin belirlenmesi, klinik ve laboratuvar bulgularının incelenmesi ve hastalığın prognozunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, Ocak 2020 - Kasım 2024 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi pediatri kliniklerine başvuran 1–18 yaş arası mutlak nötrofil sayısı 1500/mm³'ün altında olan 537 hastaya ait toplam 874 başvuru değerlendirilmiştir. Malignite veya aplastik anemi tanısı olan, kemoterapi veya radyoterapi alan ve izlemi sırasında exitus olan hastalar çalışma dışı bırakılarak nihai örneklem 521 hasta olarak belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların %49,5 kız; %50,5 erkek olup, yaş ortalamaları 5,26 ± 4,47 yıl olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda örneklemin çoğunluğunu 4 yaş altı hastalar (%54) oluşturmuştur. Nötropeninin en sık görüldüğü yaş aralığı 1-1,9 yaş grubu olduğu saptanmıştır. Örneklemin genelinde orta nötropenik hastalar en yüksek oranda bulunmuştur. Ağır nötropeni Ocak ayında en yüksek oranda, Ağustos ayında ise en düşük oranda görülmüştür. Enfeksiyon hastalıklarının fazla görüldüğü kış ve sonbahar aylarında nötropeni de daha yüksek oranda saptanmıştır. En sık karşılaşılan tanı grubu %44,5 ile enfeksiyon hastalıkları olmuştur; bunlar arasında üst solunum yolu enfeksiyonu, akut gastroenterit ve alt solunum yolu enfeksiyonu en fazla oranda görülmüştür. Ağır nötropenik hastalarda C-reaktif protein yüksekliğinin de eşlik ettiği saptanmıştır. Sonuç olarak çalışmamızda; nötropeninin etiyolojisi arasında literatürle de uyumlu olarak en sık enfeksiyon hastalıkları olduğu görülmüştür. Çalışmamızda nötropeni düzelme sürelerinin diğer çalışmalara göre uzun bulunması, hastaların düzenli takibe gelmemesine bağlanmıştır. Nötropeni saptanan hastaların takibinin daha dikkatli yapılması ve nötropeni etiyolojisinin belirlenmesi önemlidir. Hastalığın prognozu ve mortalitesi altta yatan hastalığın tedavisi ve enfeksiyonların önlenmesiyle yakından ilişkilidir. Anahtar Kelimeler: Enfeksiyon, hemoglobin, mutlak nötrofil sayısı, nötropeni, platelet
Kronik spontan ürtikerli çocuk hastalarda eozinofilik katyonik protein, eozinofil peroksidaz, eozinofilik majör bazik protein düzeylerinin araştırılması
GİRİŞ: Kronik spontan ürtiker (KSÜ), patofizyolojisinde ağırlıklı olarak mast hücreleri rol oynamakla birlikte eozinofillerin ikincil efektör hücreler olarak önemli katkılar sağladığı bilinmektedir. Çalışmamızda, KSÜ'lü çocukların eozinofil granül proteinlerinin [Eozinofilik Katyonik Protein (EKP), Eozinofil Peroksidaz (EP) ve Eozinofilik Majör Bazik Protein (EMBP)] serum düzeyleri ile sağlıklı kontrollerin serum düzeyleri karşılaştırılarak eozinofillerin hastalık patogenezindeki rolünün araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇLER VE YÖNTEM: Çalışmaya 01.08.2024-01.06.2025 tarihleri arasında Konya Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İmmünoloji ve Alerji Polikliniğinde KSÜ tanısı ile takip edilen çocuk hastalar ile yaş ve cinsiyeti uyumlu sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Katılımcıların klinik, demografik ve laboratuvar verileri kaydedilip; hastalık süresi, tetikleyicileri, Ürtiker Aktivite Skoru (ÜAS7) sonuçları değerlendirildi. Katılımcılardan ve sağlıklı kontrollerden alınan kan örneklerinden EKP, EP ve EMBP düzeyleri çalışıldı. İstatistiksel analizler R version 4.1.2. istatistiksel yazılım dili yardımıyla parametrik ve nonparametrik testler kullanılarak yapıldı. BULGULAR: Çalışmaya 2–17 yaş (12.64 ± 3.82) arası KSÜ tanısı ile izlenen 74 (%55.4 kız) hasta dahil edildi. Sağlıklı kontrol olarak, yaş ortalaması 13.21±3.09 yıl olup yaşları 2–17 yıl arası değişen 70 çocuk (%55.7'si kız) dahil edildi. Hastaların %63.5'inin (n=47) temel yakınma nedeni ürtikeriken, %36.5'inde (n=27) anjioödem ve ürtikerdi. Serum EKP düzeyleri KSÜ grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). EP ve EMBP düzeyleri arasında ise anlamlı fark saptanmadı. Hastaların ÜAS7 skorları EKP, EP ve EMBP parametreleri arasında anlamlı bir ilişki yoktu (p>.05). Hastaların eozinofil düzeyi 220 ± 400 (min-max: 20–3330) olup, eozinofil ile EKP, EP ve EMBP parametreleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>.05). Ayrıca; demografik özellikler, tiroid otoantikor pozitifliği ve diğer laboratuvar parametreleri ile EKP, EP ve EMBP arasında da anlamlı ilişki saptanmadı. SONUÇ: Çalışmamız EKP'nin çocuklarda KSÜ patogenezinde rol oynayabileceğini göstermektedir. Bildiğimiz kadarı ile KSÜ'lü çocuklarda serum EKP, EP ve EMBP düzeylerinin birlikte değerlendirildiği çalışma bulunmaması nedeniyle bu sonuçların literatüre önemli katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Bu sonuç, gelecekte yapılacak olan hedefe yönelik tedavi yaklaşımları için yol gösterici olabilir.
Sepsisli bebeklerde hematolojik ve inflamatuar tanısal kriterler ve prognostik önemi
Yenidoğan sepsisinde klasik tanı kriterlerine ek olarak plazma raftlin düzeylerinin sepsis tanı ve prognozundaki önemini ortaya koymayı amaçladık. Bu çalışma SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde tek merkezli, vaka-kontrol çalışması olarak Ocak 2023 ve Ocak 2024 tarihleri arasında Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılan, 37 gebelik haftası ve üzerinde doğan ve geç neonatal sepsis tanısı alan 60 hasta ve 35 kontrol grubunda yürütüldü. Hasta grubundaki 45 hasta sepsis tanısının 0.gün ve 7.gün değerlerine göre iki gruba ayrıldı. Hasta grubunda çalışma süresince exitus olan 15 hasta da exitus grubu olarak çalışmaya dahil edilerek toplam 4 grup oluşturuldu. Medyan CRP düzeyleri hasta (0.gün) grubunda 52,9 mg/L, kontrol grubunda 1,2 mg/L, exitus grubunda 120,3 mg/L idi ve üç grup arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu (p<0,001). Prokalsitonin düzeyleri için medyan değerler hasta (0.gün) grubunda 2,50 mcg/L, kontrol grubunda 0,03 mcg/L, exitus grubunda 9,60 mcg/L idi ve üç grup arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu (p<0,001). Raftlin düzeylerinin ortalaması hasta (0.gün) grubunda 394,8 ± 99,4 ng/ml, kontrol grubunda 71,6 ± 21,1 ng/ml, exitus grubunda 584,4 ± 73,4 ng/ml idi ve üç grup arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu (p<0,001). pSOFA Sepsis Skoru'nun ortalamaları hasta (0.gün) grubunda 9,6 ± 3,2, hasta (7.gün) grubunda 2,3 ± 1,6 ve exitus grubunda 17,9 ± 2,2 idi ve üç grup arasında istatiksel anlamlı fark bulundu (p<0,001). Phoenix Sepsis Skoru'nun ortalamaları hasta (0.gün) grubunda 6,1 ± 2,1, hasta (7.gün) grubunda 0,49 ± 0,2 ve exitus grubunda 11,0 ± 1,3 idi ve üç grup arasında istatiksel anlamlı fark bulundu (p<0,001). Ayrıca Raftlin düzeylerinin mortaliteyi tahmin etme açısından sensitivitesi %100, spesifitesi %80, AUC 0,92 ve eşik değeri>475,61 ng/ml olarak bulundu. Sonuç olarak çalışmamızı değerlendirdiğimizde raftlin düzeyinin sadece sepsis tanısı koymada değil, daha yüksek raftlin düzeyinin kötü prognozu öngörmede de bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular raftlinin ideal bir sepsis biyobelirteci olabileceği yönde umut verici olduğunu düşündürmekte ise de yenidoğan bebeklerde daha geniş popülasyonda yapılacak daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
34 hafta altı invaziv solunum desteği alan prematürlerde ekstübasyon sonrası nazal yüksek frekanslı osilatuar ventilasyon (NHFOV) ile nazal aralıklı pozitif basınçlı ventilasyon (NIPPV) yöntemlerinin klinik sonuçları ve yakın kızılötesi spektroskopisi (NIRS) ile beyin oksijenizasyonuna etkisinin araştırılması
Bu çalışmada esas amacımız 34 hafta altı prematürelerde ekstübasyon sonrası NHFOV ve NIPPV yöntemlerinin ekstübasyon başarısı ve yeniden entübasyon oranları üzerindeki etkilerini araştırmaktır. İkincil amaçlarımız ise ekstübasyon sonrası beyne giden oksijen miktarının non-invaziv bir yöntem olan NIRS cihazı ile değerlendirilmesi ve NHFOV ile NIPPV uygulanan bebeklerde oluşabilecek komplikasyonların sıklığının belirlenmesidir. Ocak 2024 - Aralık 2024 tarihleri arasında SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yürütülen bu prospektif, randomize kontrollü çalışmaya toplam 80 bebek dahil edilmiştir. Ekstübasyon sonrası ilk 72 saatte yeniden entübe olmayan hastalar başarılı ekstübasyon olarak kabul edilmiştir. Hastalar, postmenstürel (PM) 36. haftaya veya taburculuk gününe kadar takip edilmiştir. Beyin oksijenasyonunu değerlendirmek için ekstübasyon öncesi ve sonrası hastaların alnına oksimetre probu yerleştirildi ve 30 dakika boyunca her 5 dakikada bir NIRS cihazından elde edilen serebral rejyonel oksijen satürasyonu (SrSO₂) değerleri ile nabız oksimetreden alınan SpO₂ değerleri kaydedildi. Serebral dokunun fraksiyone oksijen ekstraksiyonu (SFOE) her 5 dakika için ayrı olarak hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Çalışmada, yeniden entübasyon oranı NHFOV grubunda NIPPV grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p ≤ 0,01). Yeniden entübasyon süreleri NHFOV grubunda 27,0 saat (3,0-62,0), NIPPV grubunda ise 10,5 saat (5,0-16,0) olarak saptanmıştır (p≤0,01). NIPPV grubunda PM 36. haftada non-invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı olan hasta sayısı daha fazlaydı. Ekstübasyon öncesi ve sonrası SpO2, serebral FOE ve serebral rSO₂ değerleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p ≥ 0,96). NHFOV yöntemi, invaziv solunum desteği alan prematürlerde komplikasyon sıklığını artırmadan yeniden entübasyon oranını azaltmasıyla güvenilir bir sekonder ventilasyon modu olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, NIPPV yöntemine kıyasla başarılı ekstübasyon oranının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, PM 36. haftada anlamlı bir farkın olmaması ve beyin oksijenasyonuna etkisinin gösterilememesi nedeniyle, daha geniş vaka serileri içeren çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ekstübasyon başarısı, NHFOV, NIPPV, serebral oksijenasyon, NIRS.
Hastanemiz Çocuk Kardiyoloji Kliniğinde takip edilen mitral kapak prolapsusu tanılı hastaların değerlendirilmesi
Mitral kapak prolapsusu (MKP), mitral kapakların atriyuma doğru dalgalanmasıdır. Genellikle iyi seyirlidir ancak nadir durumlarda, ani kardiyak ölüm, endokardit veya ile sonuçlanabilir. Genellikle kardiyak oskültasyon sırasında belirlenir. Tanıyı doğrulamada ekokardiyografi kullanılır. Bu çalışmada MKP tanısı alan 0-18 yaş arasındaki hastaların incelenmesi ile bu hastalığa sebep olabilecek faktörlerin, hastalığı yönetimi ve takibinde dikkat edilmesi gereken noktaların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Polikliniğine başvuran ve Mitral Kapak Prolapsusu tanısı alan hastaların verileri incelenerek retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, mitral yetersizlik (MY) eşlik edip etmeme durumu, MY varsa düzeyi, yapılan elektrokardiyogram, ekokardiyografi, holter EKG sonuçları, mitral annular disjunction (MAD) seviyeleri, eşlik eden ek bir fizik muayene (FM) bulgusu ya da ekokardiyografide tespit edilen ek bir bulgusu olup olmaması durumları incelendi. Veriler toplanırken, hastane bilgi yönetim sisteminden yararlanıldı. Bu araştırmada elde edilen verilerin analizinde IBM-SPSS Statistics 25.0 programı kullanıldı. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular, bu anlamlılık düzeylerine göre yorumlandı. Çalışmamızda, hastaların çoğunluğunu (%80,7) kız çocukları oluşturmaktadır. Cinsiyet değişkeni ile anormal fizik muayene bulgusu ya da ekokardiyografik incelemede anormal bulgu tespit edilmesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Ancak cinsiyet değişkeni ile Holter EKG bulguları ve mitral yetersizlik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Mitral annular disjunction (MAD) seviyeleri ile yaş, cinsiyet ve Holter EKG bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Hastaların Holter EKG bulguları ile fizik muayenede ya da EKO'da ek bulgu görülme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak MKP, çocukluklarda en sık görülen kalp kapak hastalığıdır. Hastalığın FM bulgularını tanımak, ileri tetkik için gereken merkeze yönlendirmek, hastalığın risk faktörlerini, eşlik eden bulguları tespit ederek iyi bir izlem planı oluşturmak önemlidir. Çalışmamızda, MKP hastalığının çocukluk yaş grubu için önemini hatırlatmak, MKP hastalarının tanı, tedavi ve yönetiminin multidisipliner olarak yapılması gerektiğini unutmamak gerekir. Anahtar Sözcükler: Mitral Kapak Prolapsusu, Mitral Annular Disjunction, Kalp Kapak Hastalıkları
Çocuk Kardiyoloji Polikliniğinde ventriküler ekstrasistol saptanan hastaların geriye dönük değerlendirilmesi
Bu çalışmada Ventriküler Ekstrasistol tanısı alan 0-18 yaş arasındaki hastaların incelenmesi ile bu hastalığa sebep olabilecek faktörlerin, hastalığı yönetimi ve takibinde dikkat edilmesi gereken noktaların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Polikliniğine başvuran ve VES tanısı alan hastaların verileri incelenerek retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru şikayeti, yapılan elektrokardiyogram (EKG), ekokardiyografi (EKO), holter moitorizasyonu (HM), efor stres testi sonuçları incelendi. Veriler toplanırken, hastane bilgi yönetim sisteminden yararlanıldı. Bu araştırmada elde edilen verilerin analizinde Statistical Package for Social Sciences (IBM SPSS statistics version 25, IBM Corporation, USA) programı kullanıldı. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular, bu anlamlılık düzeylerine göre yorumlandı. Çalışmamızda, cinsiyet değişkeni ile ekokardiyografik incelemede anormal bulgu tespit edilmesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Ancak cinsiyet değişkeni ile EKG ve HM bulguları arasında ve yaş değişkeni ile EKG, EKO ve HM bulguları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Hastaların başvurudaki EKG bulguları ile HM bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. HM bulguları ile yaş, cinsiyet, başvuru şikayeti, operasyon durumları, EKG ve EKO bulguları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Sonuç olarak VES, çocukluk çağında sık görülen ve genellikle iyi huylu seyreden ritim bozukluklarıdır. Bu nedenle doğru tanı koymak, risk faktörlerini ve eşlik eden bulguları belirleyerek etkili bir izlem süreci planlamak önemlidir. Çocuklarda genellikle asemptomatik ve kısa süreli olması nedeniyle VES'lerin tespiti zor olabilir. Bu noktada, kolay uygulanabilir ve invaziv olmayan bir yöntem olan HM, tanı, takip ve tedavi sürecinde önemli bir araç olarak öne çıkmaktadır. Çalışmamız, VES yönetiminin multidisipliner yaklaşımla ele alınması gerektiğini ve HM'nin bu süreçteki etkinliğini desteklemektedir. Anahtar Sözcükler: Çocuk Kardiyolojisi, Ventriküler Ekstrasistol (VES), Holter Monitörizasyon
Konjenital kalp hastalığına sahip opere 0-36 aylık olguların anne sütü ile beslenme durumları vebeslenmelerini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Konjenital kalp hastalıkları, yenidoğan dönemi itibariyle semptom gösterebilen aynı zamanda bebeğin kısa ve uzun dönemde beslenmesini etkileyerek büyüme ve gelişmesini olumsuz yönde etkileyebilen bir hastalık grubudur. Yenidoğan döneminden itibaren gerekebilen yoğun bakım yatışları, cerrahi ve cerrahi sonrası prosedürler nedeniyle anne sütü ile beslenmeye başlanmasında ve sürdürülmesinde güçlükler yaşanabilmektedir. Konjenital kalp hastalığına sahip 0-36 ay arasındaki olguların anne sütü ile beslenme durumları ve beslenmelerini etkileyen faktörlerin incelendiği bu araştırmaya konjenital kalp hastalığına sahip ve cerrahi geçirmiş 60 olgu ile 60 sağlıklı kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Çalışmaya katılan ailelerden öncelikle onam alınmış sonrasında önceden hazırlanmış veri toplama formu aracılığıyla veriler tamamlanmıştır. Hasta ve kontrol grubu anne sütü alma süreleri karşılaştırıldığında, hasta olanların ilk 6 ay sadece anne sütüyle beslenme süresi (2,47±2,97), kontrol grubundaki çocukların sadece anne sütü alma süresinden (4,85±1,90) daha kısa bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca, toplam anne sütü alma süresi açısından kontrol grubundaki çocukların (9,17±5,80) hasta gruptakilerden (6,01±6,46) daha uzun süre anne sütü aldığı saptandı (p=0,006). Çalışmanın sonucunda enteral tüple beslenmiş grupta sadece anne sütü alım süresi açısından beslenmemiş grupla arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamışken (p=0,145), toplam anne sütü alım süresi açısından enteral tüple beslenmemiş grup beslenen gruba göre daha uzun süre anne sütü almış ve bu fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p=0,010). Vaka ve kontrol grubundaki olgular boy persentil açısından değerlendirildiğinde konjenital kalp hastalıklı olguların kontrol grubuna göre anlamlı derecede kısa boya sahip oldukları görülmüştür (p<0,001). Aynı zamanda hasta grubundaki çocukların %26,7'si ≤3 ağırlık persentilde yer alırken, kontrol grubunda bu oran %1,7 bulunmuştur (p<0,001). Sonuç olarak, kardiyak cerrahi geçirmiş bebekler anne sütüyle beslenmenin sürdürülmesi açısından sağlıklı kontrollerine göre daha riskli bir gruptur. Tartı alımı ve boy gibi büyümeyi gösteren antropometrik ölçümlerinin sağlıklı kontrollerinden geri olduğu saptanmıştır. Bu nedenle opere kalp hastaları için çocuk sağlığı izleminin dikkatle yapılması, anne bebek çiftine profesyonel emzirme danışmanlığı alabileceği sağlık sistemlerinin oluşturulması önemlidir.
Çölyak hastalarında diyet uyumu ile premenstural sendrom ilişkisi
Premenstrual sendrom (PMS), menstruasyon öncesi görülüp menstruasyon ile kaybolan, yaygın görülen ve yaşam kalitelerini olumsuz etkileyen, ruhsal, davranışsal ve fiziksel belirtilerle kendini gösteren bir sağlık sorunudur. Çölyak hastalığı (ÇH) ise, gluten tüketimi sonucu ince bağırsakta hasara ve inflamasyona yol açan ve besin emilimini bozan bir hastalıktır. Oksidatif stresin PMS patogenezindeki bilinen rolü ve diyetin PMS üzerindeki kanıtlanmış etkisi göz önüne alındığında, bu çalışma ÇH PMS semptomları üzerindeki potansiyel etkisini araştırmak için tasarlanmıştır. Bu hipotez, tedavi uyumu optimal olmadığında malabsorbsiyon ve artan oksidatif stres potansiyeli ile birlikte kendine özgü diyet kısıtlamaları olan ÇH'nin PMS'nin ortaya çıkmasına ve şiddetine katkıda bulunabileceği anlayışından kaynaklanmaktadır. Çalışmamızda ÇH'lerin diyet uyumu ve PMS arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Bu çalışmanın gücünü artırmak amacıyla diyet uyumu farklı yöntemlerle ölçülmüştür. Diyet uyumu, transglutaminaz IgA düzeyleri, ÇH olan bireylerin kendi beyanları ve 72 saatlik diyet listesi verilerine göre değerlendirilmiştir. Bu ölçütlere dayanarak, diyet uyumlu ve uyumsuz ÇH bireyler ile sağlıklı kontrol bireyler karşılaştırılmıştır. PMS değerlendirilmesi, çalışmaya katılan ergenlere Gençdoğan ve arkadaşları tarafından geliştirilen premenstrual sendrom ölçeği (PMSÖ) ile yapılmıştır. Toplamda 50 ÇH ve 42 sağlıklı kontrol değerlendirilmiştir. ÇH grubunda 31 hasta kontrol grubunda ise 31 hasta PMSÖ'ye göre PMS olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, diyete uyumsuz ÇH olan bireylerin PMS skorlarının, diyete uyumlu ve kontrol grubundaki bireylere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu sonuç, her üç yöntemle karşılaştırılan gruplarda tutarlı olarak elde edilmiştir. PMSÖ'nün psikolojik, davranışsal ve fiziksel alt ölçeklerinde de diyete uyumsuz ÇH bireylerin daha yüksek puanlar elde ettiği görülmüştür. ÇH olan bireylerin diyete uymamaları durumunda bağırsaktaki inflamasyon ve dolayısıyla vücutta artan oksidatif strese bağlı PMS'nin arttığı düşünülmüştür. Ayrıca diyet uyumsuzluğunun besin emilimini bozarak da bu PMS skorlarına etki ettiği düşünülmüştür. ÇH olan bireylerin gluten içermeyen bir diyete sıkı bir şekilde uymaları, PMS semptomlarını hafifletebilir. Bu nedenle, hastaların diyet uyumlarına dikkat etmeleri gerektiği vurgulanmalıdır.
Farklı etiyopatogeneze sahip hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde aşı kabülü ve ilişkili faktörler
Aşılama, çocuk sağlığını koruma ve bulaşıcı hastalıkları önlemede en başarılı, en güvenli ve en maliyetsiz yaklaşımdır. Son yıllarda 'Aşı Tereddütü' ve 'Aşı Reddi' dünya genelinde artmaktadır. Bu çalışmada farklı etiyopatogeneze sahip hastalıkları olan çocukların ebeveynlerinde aşı kabulü ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 6-12 yaş arası, Otizm spektrum bozukluğu (OSB), Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), Tip 1 diyabetes mellitus (T1DM), konjenital kalp hastalığı (KKH), konjenital hipotiroidi (KH), Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) tanısı almış hastalar ve sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Katılımcıların annelerine "sosyodemografik veri formu", "Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveyn Tutumları Ölçeği (PACV)" ve "Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (PARI)" uygulandı. Çalışmaya 546 hasta ve 617 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 1163 katılımcı katıldı. Tüm katılımcılar arasında aşı tereddütü oranı %14,7 olarak saptandı. Hastalık grupları arasında en yüksek aşı tereddütü oranına (%33,7) ve en yüksek PACV ortalama puanına (42,37 ± 19,15) T1DM tanılı çocukların ebeveynleri sahipti (p<0,05). Ev hanımlarında, asgari ücret ve altında aylık geliri olanlarda aşı tereddütü oranı anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Aşı yan etkisi yaşamış olmak, ebeveynlerin COVID-19 aşılama durumları ve aşılarla ilgili bilgi aldıkları kaynaklar aşı tereddütü oranını anlamlı düzeyde etkilemişti (p<0,05). Aşı içeriklerinin hastalıklara neden olduğu endişesi ve yan etki korkusu aşı tereddütünün en sık rastlanan iki nedeni idi. Sağlık personellerinin aşılar hakkında daha fazla bilgi vermesi ise aşı tereddütüne yönelik en sık önerilen çözüm önerisi idi. Aşı ile önlenebilir hastalıklardan korunmada oldukça kritik olan bu hastalıkta ebeveynlerin aşılar ve hastalık hakkında ayrıntılı olarak bilgilendirilmesi önemlidir. Ebeveyn aşılama kararını etkileyen birçok faktörün olduğu gösterilmiştir.
Mitokondriyal yağ asidi oksidasyon bozukluğu olan 72 hastanın geriye dönük değerlendirilmesi: 32 yıllık deneyim
Memelilerde, uzun süren açlık ve egzersiz gibi yüksek enerji gereken durumlarında yağ asitlerinin oksidasyonu (YAO) önemli bir enerji üretim kaynağıdır. Beyin, açlık sırasında enerji kaynağı olarak keton cisimlerini kullanır. Bu nedenle açlık ve uzun süreli yoğun egzersiz sırasında keton cisimlerinin üretim hızı artmalıdır. Keton cisimleri karaciğerde, ağırlıklı olarak yağ asitlerinin β-oksidasyonu ile üretilen asetil-Koenzim A (asetil-KoA) ile asetoasetil-KoA'dan ve daha az olmak üzere bazı amino asitlerden üretilir. Açlık dönemlerinde bu substratların temini için yağ asitleri, karaciğer, kalp kası ve iskelet kasında mitokondriyal beta-oksidasyona uğrar. Mitokonodriyal YAO bozukluklarında yağ dokusundan salınan yağlar oksitlenemez, iskelet ve kalp kası, karaciğer gibi organlarda birikerek işlevlerini bozar. Bu çalışmada, ülkemizdeki en deneyimli metabolik hastalık merkezlerinden bir olan Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Metabolizma Bilim Dalı'nda yağ asit oksidasyon bozukluğu tanısı ile izlenen hastalar geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya 1988-2020 yılları arasında semptomatik, aile taraması ya da yenidoğan taraması ile asempomatik tanı alan 72 hasta dahil edilmiştir. Yenidoğan taraması ile üç, kardeşte yağ asit oksidasyon bozukluğu olması nedeniyle altı hasta hastalık tablosu oluşmadan tanı almıştır. Hastaların %61,9'unda anne ve baba arasında akrabalık vardı. Semptomatik hastalarda ilk başvuruda gastrointestinal sistem ve kas dokusu ile ilgili yakınmaları vardı. Karaciğer bulguları en sık görülen klinik bulguydu. Çalışma grubunu oluşturan 72 hastanın, klinik ve metabolik olarak aynı hastalık tablosu olan kardeşlerde aynı genetik bozukluğun varlığı kabul edilerek, 61'nin tanısı genetik olarak, üçünün tanısı fibroblast kültüründe enzim çalışması ile ispatlanmıştı. Sekiz hasta ise klinik ve biokimyasal bulgular değerlendirilerek tanı almıştı. Bir hasta karnitin palmitoyil transferaz 1 (CPT1), altı hasta karnitin palmitoyil transferaz 2 (CPT2) eksikliği, dört hasta karnitin-açil karnitin translokaz (CACT) eksikliği, oniki hasta primer karnitin (PCD) eksikliği, iki hasta orta zincirli açil-KoA dehidrojenaz (MCAD) eksikliği, beş hasta uzun zincirli 3-hidroksi açil-KoA dehidrojenaz (LCHAD) eksikliği, sekiz hasta çok uzun zincirli açil-KoA dehidrojenaz (VLCAD) eksikliği ile tanı almıştır. En büyük grup 34 hastanın bulunduğu multipl açil-KoA dehidrojenaz (MAD) eksikliği grubu idi. En çok tanı gecikmesi multipl açil-KoA dehidrojenaz ve karnitin palmitoyil transferaz 2 eksikliği olan hastalarında görüldü. Bu çalışma, ülkemizde görülen yağ asit oksidasyon bozukluğu tanılı hastaların genel özelliklerini ve izlemlerini yansıtması sebebiyle hastaların tanı ve izlem süreçlerinin iyileştirilmesi için bir kaynak olacağı düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: mitokondriyal yağ asit oksidasyon bozukluğu, kalıtsal metabolik hastalıklar
Nefrin mutasyonu olan konjenital nefrotik sendromlu hastalarda nefrektominin hasta sağkalım üzerine etkisinin retrospektif araştırılması
Konjenital nefrotik sendrom, böbreklerden protein kaybı ile seyreden glomerüler bir hastalıktır. Hastalığın başlangıcı antenatal dönemde olur ve hastalar hayatın ilk üç ayında tanı alırlar. Bu hastalarda doğum sonrası nefrotik düzeyde proteinüri olur. Protein kaybına bağlı olarak hastalarda hipoalbüminemi (serum albümin <2.5 gr/dL), ödem ve hiperlipidemi görülür. Protein kaybı ile tiroid bağlayıcı globülin, antitrombin III, immünglobulin G, kompleman C3 ve C5, Faktör B ve D kaybı da olur. Buna bağlı olarak hastalarda hipotiroidi, tromboz, enfeksiyonlara yatkınlık gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Hastaların en sık ölüm sebebi sepsistir. Hastalığın yönetiminde intravasküler övoleminin idamesi, ödemin yönetimi sağlıklı büyüme ve gelişmenin sağlanması ve komplikasyonların önlenmesi ile hastaların böbrek nakline ulaştırılması hedeflenir. Sürekli protein kaybı olduğu için hastaların proteinden zengin yüksek kalorili diyet ile beslenmesi normal büyüme için gereklidir. Ödemin yönetiminde sürekli albümin replasmanlarına ihtiyaç duyulabilir. Tromboz açısından hastalara antitrombotik veya antikoagülan profilaksi önerilmektedir. Enfeksiyonlara yatkınlık açısından özellikle kapsüllü bakterilere yatkınlık olan bu hastalara penisilin G profilaksisi önerilmiştir. Tiroid bağlayıcı globülin kaybı olduğu için levotiroksin başlanması önerilir. Hastalığın küratif tedavisi böbrek naklidir. Vücut ağırlığı 10 kg üstündeki hastalara uygulanabilir. Literatürde hastalar 7-10 kg arasında iken nefrektomi yapılmasını öneren çalışmalar vardır. Artık bu görüş yavaş yavaş terk edilmekte olup hastalarda klinik övolemiyi sağlayamama, büyümenin geride kalması durumunda nefrektomi tercih edilmesi önerilmektedir. Biz kliniğimizde nefrektomi yapılan hastaların klinik açıdan daha iyi seyrettiği yönünde gözlemler edindiğimizden bu çalışmayı planladık. Bu gözlemi bilimsel olarak test etmek amacıyla Türkiye genelinde on üniversite hastanesi çocuk nefroloji bölümleri ile iletişime geçilerek nefrektomi yapılan ve yapılmayan toplam 29 NPHS1 mutasyonu olan konjenital nefrotik sendromlu hastaya ait veri toplandı ve analiz edildi. Hastaların 16'sına nefrektomi uygulanmış, 13'ü ise konservatif yöntemlerle izlenmişti. Nefrektomi yapılan hastaların 13'üne unilateral nefrektomi uygulanmıştı. Nefrektomi yapılan ve yapılmayan hastalar arasında genel demografik özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Sadece nefrektomi yapılan hasta grubunda aylık albümin ihtiyacının daha fazla olduğu görüldü. Nefrektomi yapılan hastalarda serum albümin düzeyi nefrektomiyi takiben istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde artmış olmasına rağmen normal düzeylere ulaşmadığı görülmüştür. Bu da hastalarımızın çoğunun unilateral nefrektomi yapılmış olması ile açıklanabilir. Nefrektomi yapılan hastanın böbrek fonksiyonlarına bakıldığında ise son dönem böbrek yetmezliği gelişmesi ve renal replasman yaşı iki yaş olarak bulunmuştur. Nefrektomi yapılmayan gruba göre yaklaşık bir yıl daha erken renal replasman ihtiyacı olmuştur. Hastaların büyümelerine bakıldığında genel olarak boy izleminde "z" skorunda kayıp vardır. Nefrektomi yapılan hastaların aylık albümin ihtiyacı istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde azalmıştır. Nefrektomi yapılan hastaların hastaneye yatış sayısı ve enfeksiyon sıklığı azalmıştır, fakat santral venöz kateter ilişkili tromboz geçiren hasta sayısı daha fazladır. Nefrektomi yapılmayan hastaların da serum albümin düzeyleri zaman içinde istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde artış göstermiştir, fakat nefrektomi yapılan hastalara göre düzeyi daha düşük bulunmuştur. Böbrek fonksiyonları açısından hastaların son dönem böbrek yetmezliğine ilerlemeleri ve renal replasman sürecinin başlanması yaklaşık üç yıl olarak saptanmıştır. Boy ve vücut ağırlığı z skorlarında anlamlı bir değişiklik yoktur, ancak son vizitte nefrektomi yapılan gruba göre "z" skorlarının daha iyi olduğu görülmüştür. Nefrektomi yapılmayan hastalarda da aylık albümin infüzyonu ihtiyacı zamanla azalmıştır. Fakat hastaneye yatış sıklığında ve enfeksiyon sıklığında istatistiksel açıdan anlamlı bir azalma olmamıştır. Nefrektomi yapılmayan hastalarda santral venöz kateter ilişkili tromboz görülmemiştir. Sonuç olarak konjenital nefrotik sendrom komplikasyonlarını sık yaşayan, hastaneye sık yatışı yapılması gereken, övolemisi korunamayan hastalarda nefrektomi düşünülebilir. Daha önce literatürde büyüme geriliği olan çocuklara nefrektomi yapılması önerilmekteydi. Fakat çalışmamızda bu hastaların nefrektomi ile büyümesinin daha kötüleştiği sonucuna varılmıştır. Bulgularımız ışığında nefrektominin her konjenital nefrotik sendrom hastasına rutin olarak yapılmaması, ancak seçilmiş hastalarda hasta sağkalım üzerine fayda sağlayabileceğinden bu hasta grubuna uygulanması sonucuna varılmıştır.
Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan çocuklarda nakil sonrası gelişen sitopenilerin değerlendirilmesi
Çocuklarda hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) uzun yıllardan bu yana birçok malign ve malign olmayan hastalığın tedavisinde giderek artan sıklıkta kullanılmaktadır. Nakil sonrası mortalite ve morbidite riskini arttıran önemli komplikasyonlardan biri sekonder sitopenilerdir. Etiyolojide sepsis, viral enfeksiyonlar, graft-versus host hastalığı (GvHH), miyelotoksik ilaçlar, otoimmünite, hazırlama rejimi yoğunluğu, nakil endikasyonu, kök hücre kaynağı, alıcı ve verici arasında kan grubu uyumsuzluğu gibi birçok faktör rol alabilmektedir. Ancak post-transplant sitopenilerin, özellikle çocuk hastalarda tanımlama kriterleri, etiyolojik etkenleri, tanı ve tedavi yönetimi konuları halen tartışmalıdır. Çalışmamızda allojenik HKHN yapılan çocuk hastalarda nakil sonrası gelişen sekonder sitopenilerin sıklığını tespit etmek ve risk faktörlerini belirlemek; bu şekilde riskli hastalar için erken tanı, tedavi ve izlem ile ilgili öneriler geliştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmaya ünitemizde, 2008-2023 yılları arasında allojenik HKHN uygulanmış çocuk hastalar (1 ay-20 yıl) dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 301 hastanın 58'inde (%19,2) nakil sonrası sitopeni gelişmiştir. Sitopeni sıklıkları incelendiğinde en kalabalık grubu 21 hasta ile anemi ve trombositopeninin birlikte görüldüğü grubu oluştururken, bunu 18 hasta ile pansitopeni grubu izlemektedir. İzole nötropenisi olan hasta bulunmamaktadır. Toplamda 23 hastada (%7) nötropeni (N+AN+TN+ATN), 50 hastada (%16) trombositopeni (T+AT+TN+ATN). 47 hastada (%15) anemi (A+AT+AN+ATN) saptanmıştır. Nakil öncesi kan transfüzyonu öyküsü, nakil öncesi immün sitopeni öyküsü, akut GvHH, post-KİT CMV enfeksiyonu/hastalığı, gansiklovir, takrolimus, MMF, fludarabin, büyük hasta ve verici yaşı nakil sonrası sitopeni gelişimi açısından risk faktörleri olarak saptanmıştır. Nakil sonrası sitopeni gelişimi üzerine verici tipi, alıcı ile verici arasındaki ABO kan grubu uyumu ve nakil endikasyonunun etkisi bulunmamıştır. Sonuç olarak, nakil sonrası gelişen sekonder sitopeniler komplike, multifaktöriyel ve ciddi komplikasyonlardır. Bu nedenle bu konuda daha çok kapsamlı tanı, tedavi ve izlem şemalarına ihtiyaç vardır.
Immunological characteristics in patients followed with the diagnosis of childhood interstitial lung disease
Childhood Interstitial Lung Diseases (chILD) are a heterogeneous group of chronic respiratory diseases with usually no identifiable etiology. This disease group is rare and exhibits heterogeneous characteristics, showing diffuse pulmonary involvement. In this study, we aimed to investigate certain immunological components that could play a role in the pathogenesis of patients diagnosed with chILD and followed at Hacettepe University Pediatric Pulmonology Unit. Within this scope, regulatory T cell analysis was conducted in the peripheral blood of patients, and the expression levels of IL-10 and TGFB were evaluated intracellularly in these cells. Additionally, natural lymphoid cell characterization (ILC1, ILC2, ILC3) and helper T cell-17 (Th-17) analysis were performed. Intracellular vimentin and periplakin expression were evaluated. A total of 20 patients and 19 controls were included. There was no significant difference in terms of age and gender between patient and control groups. The mean age of the patients was determined to be 14.25 ± 4.7 years, and a consanguinity rate of 40% was observed among patients. Malnutrition was detected in 30% of the patients. The median age of symptom onset was determined to be 48 months, with dyspnea, tachypnea, and cough being the most common presenting symptoms. There was no significant difference between patient and healthy control groups in terms of Treg cell percentage (7.58 ± 5 and 6.2 ± 3.61, respectively), percentage of TGF-β expressing cells evaluated intracellularly in Treg cells (31.08 ± 16.02 and 33.16 ± 14.47, respectively), and IL-10 expressing cell percentage (0.98 ± 2.63 and 0.41 ± 0.56, respectively) (P>0.05). There was no significant difference in Th17 percentage between patient and healthy control groups (21.21 ± 11.05 and 19.29 ± 8.68, respectively) (P=0.29). There was no significant difference between patient and healthy control groups in terms of intracellular periplakin and vimentin expression (p>0.05). After excluding bronchiolitis obliterans patients, a new group was formed (other ILD; n=14), and a significant difference in terms of ILC2 was found between this group and the control group (2.58 ± 2.24 and 4.5 ± 2.59, respectively; P=0.037), but no difference was found in other parameters. There was no significant correlation between study parameters and BMI, FEV1%, FVC%, 6-minute walk test, age at diagnosis, symptom duration, clinical findings, and physical examination findings (P>0.05). Our study is a pilot study evaluating the immunological characteristics in chILD. In order to fully understand the significance of our results, especially a larger patient group and bronchoalveolar lavage samples are needed to support the findings.
Çocuklarda allojenik hematopoetik kök hücre nakli sonrası nörolojik komplikasyonlar ve risk faktörleri
AKSAK YİĞİT, G., Çocuklarda Allojenik Hematopoetik Kök Hücre Nakli Sonrası Nörolojik Komplikasyonlar ve Risk Faktörleri. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi. Ankara, 2024. Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN); malign hastalıklar, hematolojik hastalıklar ve immün yetmezlikler gibi farklı hastalık gruplarında kullanılan küratif bir tedavi yöntemidir. HKHN'nin son yıllarda başarı oranı artsa da halen mortalite ve morbideteye yol açan komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bunlar arasında %9.7-24 sıklığında görüldüğü bilinen nörolojik komplikasyonlar (NK'lar) HKHN ilişkili mortalitenin %10-15'inin nedenini oluşturmaktadır. Bu çalışmada allojenik HKHN sonrası NK'ların insidansının, tiplerinin, risk faktörlerinin ve sonuçlarının belirlenmesi amaçlandı. Bu amaçla Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi'nde 1 Ocak 2011 ve 1 Haziran 2021 tarihleri arasında allojenik HKHN yapılmış çocuk hastaların (0-18 yaş) dosyaları retrospektif olarak incelendi. Çalışma süresi içinde birden fazla allojenik HKHN yapılmış, nakil endikasyonu nörometabolik hastalık olan, herhangi bir nedenle nörolojik bulgu veya tutulumu olan, nakil sonrası periferik NK gelişen hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Bunların dışında kalan 150 hasta çalışmaya dahil edildi. Nakil sonrası NK gelişip gelişmemesine göre hastalar iki gruba ayrıldı. Nakil özelliklerinin (cinsiyet, yaş, primer hastalık, donör özellikleri, alıcı-verici cinsiyet, kök hücre kaynağı, hazırlık rejimi ve graft versus host hastalığı profilaksisi) ve nakil sonuçlarının (engraftman olma, grade iki ve üstü (grade ≥ 2) akut graft versus host hastalığı (aGVHH), kronik graft versus host hastalığı, sinüzoidal obstrüksiyon sendromu, sitomegalovirüs (CMV) reaktivasyonu/enfeksiyonu, engraftman sendromu ve anormal SSS görüntülemesi) NK üzerine etkileri araştırıldı. NK tipleri enfeksiyöz ve nonenfeksiyöz olarak iki alt gruba ayrıldı. Nakil özellikleri ve sonuçlarının NK tipleri üzerine etkisi ayrıca incelendi. HKHN uygulanmış hastalarda NK insidansı %13.3 olarak bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucuna göre NK gelişme riskinin ≥ grade 2 aGVHH tanısı olanlarda altı kat, CMV reaktivasyonu/enfeksiyonu tanısı olanlarda üç kat arttığı görüldü. Tüm vücut ışınlama (TVI) açısından istatistiksel anlamlı fark bulunmasa da NK gelişen hastalarda TVI uygulanma oranının NK gelişmeyen hastalara göre üç kat fazla olduğu bulundu. Diğer değişkenler ile NK gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. NK'lar enfeksiyöz ve nonenfeksiyöz olarak gruplandığında, nakil özellikleri ve nakil sonuçları ile NK tipi arasında anlamlı fark bulunmadı. NK olarak en sık posterior geri dönüşümlü ensefalopati sendromu (PRES) geliştiği görüldü. NK'lar gelişme zamanına göre erken (<100 gün) ve geç (>100 gün) dönem komplikasyonlar olarak iki grupta incelendiğinde NK tipleri ile aralarında anlamlı fark bulunmadı. NK gelişen hastalarda, gelişmeyen hastalara göre anlamlı şekilde ölüm oranları daha yüksekti. Nakil yapılan tüm hastaların %3.3'ü NK ilişkili nedenlerle ölmüştür. PRES kaynaklı ölüm görülmemiştir. Sonuç olarak HKHN sonrası hayati sonuçlara neden olan NK'ların önlenmesi için risk faktörü olan aGVHH ve CMV enfeksiyonu açısından daha dikkatli olunmalıdır. Bu tek merkezli çalışma HKHN sonrası NK'ları inceleyen pediatrik hastalarda yapılan nadir çalışmalardandır. Farklı NK'ların risk faktörlerinin, morbidite ve mortalite sonuçlarının daha iyi anlaşılması için daha fazla sayıda ve çok merkezli araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Hematopoietik Kök Hücre Nakli, Nörolojik komplikasyon, Risk faktörleri
Menstrual disfori yaşayan ergenlerde menstruasyon supresyonunda kullanılan yöntemlerin seçilmesinde etkili olan nedenlerin değerlendirilmesi
Cinsiyet çeşitliliği (CÇ), kişinin doğumda atanan cinsiyetine atfedilen sosyal ve kültürel beklentilerden farklı bir cinsiyet kimliği olmasıdır; bu farklılıktan kaynaklanan sıkıntı veya rahatsızlık ise cinsiyet disforisi olarak tanımlanmaktadır. Menstruasyonla ilişkili sıkıntı veya rahatsızlık ise; menstruasyon disforisi olarak tanımlanmaktadır. Çalışmalar, menstruasyon sırasında CÇ olan bireylerde depresyon, kendine zarar verme ve intihar düşüncesinin arttığını göstermektedir. Menstruasyon supresyonu (MS), menstruasyon kanamasını azaltmak veya durdurmak için hormonal yöntemlerin geri dönüşümlü olarak kullanılmasıdır ve çalışmalar bunun menstruasyon disforisini hafifletebileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, CÇ olan bireylerin menstruasyon deneyimini değerlendirmek ve MS yöntemi seçiminde etkili olan faktörleri belirlemektir. Çalışma popülasyonu, Aralık 2021-Eylül 2023 arasında Hacettepe Üniversitesine başvuran, CÇ olup menstruasyon ile ilişkili kaygı yaşayan, 12-24 yaş aralığındaki gençlerden oluşmaktadır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan birinci anket ile katılımcıların cinsiyet özellikleri ve menstruasyon deneyimleri değerlendirilmiştir. Sonrasında katılımcılara MS hakkında danışmanlık verilmiştir. Danışmanlıktan sonra doldurulan ikinci anket ile her yöntemin seçilme ve seçilmeme nedenleri değerlendirilmiştir. Katılımcıların tamamı (n=21) menstruasyondan çok/aşırı rahatsızlık duymaktadır. Menstruasyon ilişkili durumlar arasında "menstruasyonun cinsiyet kimliği ile uyumlu olmaması" katılımcıların %95,2'si tarafından çok/aşırı rahatsız edici olarak tanımlanmıştır. "Hijyenik ürün taşımak ve değiştirmek", aşırı rahatsızlıkla en sık (%95,2) ilişkilendirilen menstrüel durum olmuştur. "Hijyenik ürün satın almak" katılımcıların %90,5'i tarafından çok/aşırı rahatsız edici bulunmuştur. En fazla seçilen MS yöntemi kombine oral kontraseptif (KOK) (%63,1) olmuştur. Etonogestrel implantı (%10,2), depo medroksiporgesteron asetat enjeksiyon (10.2%) ve progesteron içeren hapın (%5,2) az seçildiği görülmüştür. Levonogestrel salınımlı rahim içi araç hiç seçilmemiştir. Yöntemin seçilmesinde östrojen içeriği, uygulama şekli ve sıklığı, jinekolojik muayene gereksinimi, farklı sağlık birimine başvuru gereksinimi, takip sıklığı gibi çok sayıda faktörün etkili olduğu belirtilmiştir. Çalışmamızda en çok tercih edilen yöntemin KOK olduğu saptanmıştır. Tüm katılımcılara aynı danışmanlık verilmesine rağmen seçilen yöntemler ve nedenleri değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle, CÇ olan ergen popülasyonun seçimlerine dair genellemeler önyargıya dönüşmemeli, danışmanlığa yön vermemelidir. Çalışmamız bireysel danışmanlığın önemini vurgulamaktadır.
Perinatal otopsilerde santral sinir sistemi malformasyonları
Giriş: Santral sinir sistemi malformasyonları (SSS), konjenital anomalilerin önemli bir bölümünü oluşturur ve bu malformasyonlara prognozu etkileyen pek çok SSS dışı konjenital anomali eşlik edebilir. Santral sinir sistemi malformasyonları fetal, yenidoğan ve ileri çocukluk döneminde mortalite ve morbiditenin önemli sebeplerindendir. Amaç: Çalışmamızda perinatal otopsilerdeki SSS malformasyonlarının spektrumunu; SSS malformasyonlarıyla ilişkili olabilecek risk faktörlerini, eşlik eden diğer sistem malformasyonlarını ve SSS malformasyonlarının prenatal ultrasonografiyle tanınabilirliğini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ocak 2013 - Aralık 2022 arasında yapılan perinatal otopsiler retrospektif olarak incelendi. SSS malformasyonu saptanan vakalarda eşlik eden diğer sistem malformasyonları, karyotip analizi, maternal obstetrik öykü, anne yaşı, akraba evliliği durumu, prenatal ultrasonografi bulguları not edildi. Prenatal ultrasonografi ile otopsi bulguları arasındaki korelasyon değerlendirildi. Bulgular: SSS malformasyonu insidansı %19,1 saptandı. En sık korpus kallozum agenezisi (%47,4), nöral tüp defektleri (%33,1) ve ventrikülomegali/ventriküler dilatasyon (%31,8) görüldü. Ventrikülomegali (OR:21,3) ve DWK (OR:7,43) çoklu SSS malformasyonu için risk faktörü saptandı. Santral sinir sistemi malformasyonlarında, diğer organ anomalilerinin görülme sıklığı %42 saptandı. En sık kas ve iskelet sistemi (%19,5), solunum sistemi (%16,2) ve kardiyovasküler sistem (%13,6) malformasyonlarının eşlik ettiği görüldü. Santral sinir sistemi malformasyonlarında kromozomal anomali görülme sıklığı %20,4 saptandı, kromozom anomalisi bulunan vakaların çoğunluğu (%65) çoklu malformasyona sahipti. Kromozom anomalisi için KKA bir risk faktörü saptandı (OR: 3,13). Ortalama anne yaşı tüm grupta 29,3, kromozom anomalisi olan vakalardaysa 31,2 ile daha yüksek bulundu (p=0,08). Kötü obstetrik öykü oranı %42,7, akraba evliliği oranı %53,5 saptandı. Vakaların %30,3'ünün ultrasonografi ve otopsi bulgularının tam uyumlu olduğu, son tanıda ya da gebelik yönetiminde değişikliğe sebep olmayacak minör yanlış pozitif ve negatiflikler dahil edildiğinde ultrasonografinin %80 oranında doğru sonuç verdiği saptandı. Bu oran 11-14+6 haftalar arası %89 olup, erken gebelik haftalarında malformasyonların ultrasonografiyle daha doğru tanımlandığı gözlendi. Prenatal ultrasonografide yanlış negatifliğin en sık 37 vaka ile korpus kallozu agenezisi, 15 vakayla ventriküler dilatasyon/ventrikülomegalide görüldüğü saptandı. Sonuç: Prenatal US'de ventrikülomegali ve DWK saptandığında çoklu SSS malformasyonu açısından; KKA saptandığında kromozom anomalisi açısından detaylı görüntüleme yapılması ve karyotip analizi yapılması önermlidir. Prenatal ultrasonografinin giral bozukluklar, orta hat anomalileri, posterior fossa ve serebellum anomalileri, geç gebelik döneminde oluşan anomaliler için doğru sonuç verme oranı görece düşük olup, ileri görüntüleme yöntemleri ile ek bilgi edilmesi gerekmektedir.
Yenidoğan dönemi ve çocukluk çağı hemorajik inmelerinde ilişkili faktörler, etiyolojinin belirlenmesi ve nörolojik sonuçlar
Pediatrik hemorajik inme, erişkin yaş grubuna göre nadir görülmekle birlikte hastaların uzun yıllar nörolojik defisitle yaşamasına ve kaybına neden olmaktadır. Çalışmamızda 2000-2023 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde, yenidoğan ve çocukluk çağında hemorajik inme tanısı almış, tedavi ve takipleri yürütülmüş hastalar retrospektif olarak incelenmiş; demografik özellikleri, nörolojik muayeneleri, risk faktörleri, nöroradyolojik bulguları ve izlemdeki özelliklerinin dökümünün yapılması, prognozu ve nörolojik sonucu öngörmede kullanılabilecek klinik, radyolojik özelliklerin ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmamızda 61 çocukluk çağı, beş yenidoğan vakasına ulaşılmıştır. Çocukluk çağı hastalarında ortanca tanı yaşı yedi yaştı. Hastalar en sık fokal nörolojik bulgular (%55,7) ve bilinç düzeyi değişikliği (%34,4) ile başvurdu. Etiyolojide en sık hematolojik (%36,1) ve vasküler risk faktörleri (%29,5) saptandı. Kanama sıklıkla intraparankimaldi, en sık frontal lob (%32,7) tutulmuştu. Hastaların %30,5'inde inme ilişkili mortalite görüldü. Beyin ödemi tedavisi (%72,4) en sık kullanılan tedaviydi. Bilinen hastalık varlığı, erkek cinsiyet, GKS<8, subaraknoid kanama varlığı, artmış kanama boyutu kötü sonuçlar ve mortaliteyle ilişkilendirilmiştir. Yenidoğan grubunda ortanca tanı yaşı 17 gündü. Üç hastada hematolojik risk faktörü mevcuttu, birer hasta mortalite ve nörolojik defisit ve epilepsi ile sonuçlanmıştı. Çalışmamızda pediatrik hemorajik inme hastalarımızın sıklıkla vasküler ve hematolojik etiyoloji altında gelişmekle birlikte heterojen bir etiyolojik profile sahip olduğu görülmüştür. Hemorajik inme, pediatrik grupta sık görülmemekle birlikte ciddi sonuçları olan bir nörolojik hastalıktır. İnme tanısının zamanında konulması hayati önemdedir; tanı konulduktan sonra etiyolojinin aydınlatılması, tedaviyi yönlendirmede, hastalık seyrini ve rekürrensleri öngörmede kritik önemdedir. Anahtar kelimeler: Pediatrik inme, perinatal inme, hemorajik inme, serebrovasküler hastalık, vasküler malformasyon
Çocuk Acil Servisinde akut bronşiyolit tanısı alanhastaların akciğer ultrasonografi bulgularının değerlendirilmesi
Gürbüzer, Eİ. Çocuk Acil Servisinde Akut Bronşiyolit Tanısı Alan Hastaların Akciğer US Bulgularının Değerlendirilmesi Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Ankara 2024. Akciğer ultrasonu, hızlı bir şekilde uygulanabilen, ses dalgalarını kullanarak yüksek çözünürlüklü görüntüler elde etmeyi sağlayan, non-invaziv ve radyasyon içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Bu teknik, alt solunum yolu hastalıklarının değerlendirilmesinde, hava yollarının, plevra yüzeyinin ve akciğer dokusunun detaylı bir şekilde incelenmesine olanak tanır. Literatürde özellikle akut bronşiyolitli çocuklarda, akciğer ultrasonunun pulmoner anomalileri hassasiyetle saptayabildiği ve hastaneye yatırılma gerekliliğini önceden tahmin etmede etkili bir araç olarak öne çıktığı belirtilmektedir. Bu çalışmada da çocuk acil polikliniğine başvuran ve akut bronşiyolit tanısı alan hastalarda akciğer US bulgularının değerlendirilmesi hedeflendi. Çalışmaya 1 Şubat 2023 ile 20 Şubat 2024 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Acil Polikliniğine başvuran, akut bronşiyolit tanısı alan ve akciğer ultrasonu yapılan iki yaşından küçük hastalar dahil edildi. Hastaların akciğer ultrasonları, bu alanda yetkin iki araştırmacı tarafından, sorumlu araştırmacıların görevli oldukları saatler içerisinde gerçekleştirildi. Triyajda değerlendirilen ve akut bronşiolit tanısı düşünülen hastalar, triyaj hemşiresi ve/veya hekimi tarafından ultrason yapacak araştırmacılara bildirildi (EİG, BA). Hastaların tanıları ve tedavileri, çocuk acilde ilk müdahaleyi yapan hekim tarafından, çocuk acil polikliniğinin lokal protokollerine uygun olarak planlandı. Bu süreçte hastaların tanı ve tedavi planlarına herhangi bir müdahalede bulunulmadı. Hastaneye yatış durumuna göre ultrason skor ortancaları bakımından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu tespit edildi (p=<0.001). Ayaktan takip edilen hastaların ultrason skor ortancaları üç grup arasında en düşükken; servise yatanlar arasında en yüksek olduğu gösterildi. Hastanede kalış süresine göre ultrason skor ortancaları bakımından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulundu (p=<0.001). Solunum desteği durumuna göre ultrason skor ortancaları bakımından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu saptandı (p=<0.001). Ultrason skoru ile solunum skoru arasında, anlamlı fakat zayıf bir ilişki (rho= 0,378; p<0,001) olduğu gösterildi. Herhangi bir alanda ≥1 cm konsolidasyon saptanması, hastaneye yatış durumu üzerinde anlamlı bir etki yarattı (p=0,006). Herhangi bir alanda konfluent B çizgisi görülmesinin, yatış durumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulundu (p=<0.001). Herhangi bir alanda ≥1 cm konsolidasyon veya konfluent B çizgisi olması yatış süresi ve solunum desteği açısından anlamlı saptandı. <1 cm konsolidasyon olmasının yatış durumu, yatış süresi ve solunum desteği alma üzerinde istatistiksel anlamlı bir etkisi saptanmadı. Başvurudaki SpO2 durumuna göre ultrason skor ortancaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulundu(p=0.034). Oksijen desteği alanların anterolateral alandan alınan puan ortancalarının daha yüksek olduğu ve yüksekliğin istatistiki olarak anlamlı olduğu bulundu(p=0.004). Çalışmamız, AUS bulgularına dayalı bir skorun, klinisyenler için hastaları daha yüksek seviyede bakım sağlayan hastanelere sevk etme ve solunum desteğine başlama konusunda fayda sağlayacak hastaları belirlemek için kullanışlı bir teknik olduğunu göstermektedir.
Çocuk acil servisine akut karın ağrısı nedeni ile başvuranhastalarda klinik önemli abdominal patolojiyi belirleyenfaktörlerin prospektif olarak incelenmesi
Akut karın ağrısı, çocuklarda acil servise başvurunun en yaygın nedenleri arasındadır ve hekimler için tanısal açıdan zorlayıcıdır. Bu çalışmada çocuk acil servisine karın ağrısı nedeniyle başvuran hastaların klinik ve demografik özelliklerinin değerlendirilmesi ve klinik önemli abdominal patoloji (KÖAP) ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmanın birincil çıktısı, çocuk acil servisine akut karın ağrısı nedeni ile başvuran hastalarda KÖAP'a işaret eden klinik faktörlerin belirlenmesi; ikincil çıktısı ise klinik önemli olmayan karın ağrısı (KÖOKA) olan hastalar arasındaki yeniden başvuru sıklığını, nedenlerini ve bu hastalar arasında da KÖAP'yi gösteren kriterlerin belirlenmesidir. Bu prospektif kesitsel çalışmada hastanemiz Çocuk Acil Polikliniğine 1 Şubat 2023–31 Temmuz 2023 tarihleri arasında karın ağrısı şikayeti ile başvuran tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan 1738 hastanın ilk başvuru ve yeniden başvurusu sırasındaki demografik özellikleri, klinik öykü ve fizik muayene bulguları ile laboratuvar sonuçları ve radyolojik görüntülemeleri elektronik tıbbi kayıtlardan alındı. Hastalar izlem sürecinin tamamlanması için üçüncü ve yedinci günlerde telefonla arandı. Tüm veriler KÖOKA olan hastalar ile KÖAP-T ve KÖAP-C tespit edilen hasta gruplarında ayrı ayrı analiz edildi ve sonuçlar birbirleriyle karşılaştırıldı. Çalışmamızda karın ağrısı ile gelen hastaların %85'ine direk karın grafisi çekildiği saptandı. KÖAP tanısı alan hastaların daha çok 112 ile başvurduğu ,hastanemize başvurusundan önceki son 72 saat içinde başka bir merkeze de başvurduğu, daha fazla geçirilmiş cerrahi operasyon öyküsünün olduğu ve karın ağrısı ile beraber kusma şikayetinin olması, organomegalisinin olması, giderek artan veya karın ağrısının azalmaması anlamlı olduğu görüldü. Sonuç olarak; çocuk acil polikliniğine karın ağrısı ile başvuran hastalarda KÖOKA olan hastaların sık görüldüğü, karın grafisi kullanma sıklığının beklenenden fazla olduğu, 112 ile başvuran, hastaneye başvurusundan önceki son 72 saat içinde başka hastaneye başvurusu olan, karın ağrısı giderek artan veya ağrı şiddeti değişmeyen, geçirilmiş gastrointestinal sistem ile ilgili cerrahi operasyon öyküsü olan, takipnesi olan ve çocuk acilde 6 saatten daha uzun süreyle izlenen hastaların KÖAP tanısı alması ihtimalinin yüksek olduğu görüldü. Ancak bu klinik belirteçlerin KÖAP-T ve KÖAP-C'yi ayırd etmede yeterli olmadığı anlaşıldı. Telefon ile takip edilen ve yeniden başvuran ve KÖOKA olan hastaların izleminde KÖAP tanısı alma ihtimalinin düşük olduğu saptandı. Ancak KÖAP'ye işarete eden belirteçlerin kullanılmasının hastaların takip ve izleminde faydalı olacağı düşünüldü. Tıbbi ya da cerrahi klinik önemli abdominal patolojiyi gösteren klinik belirteçlerin araştırıldığı daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır. Akut karın ağrısı ile başvuran hastalarda kullanılmak üzere bir rehber oluşturulması önerilmektedir.
Çocukluk çağında nefrokalsinozis saptanan hastaların klinik özelliklerinin araştırılması
Yavuz, R.G. Çocukluk çağında nefrokalsinozis saptanan hastaların klinik özelliklerinin araştırılması, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2024. Çocukluk çağında nefrokalsinozisi olan hastaların izleminde böbrek fonksiyon durumu ve etki eden risk faktörleriyle ilgili az sayıda çalışma bulunmaktadır. Amacımız nefrokalsinozisi olan hastalarda hangi etiyolojik faktörün etkili olduğunu anlamak, böbrek sağkalımını ve etkileyen faktörleri incelemektir. Çalışmada Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesine Ocak 2013-Ocak 2023 tarihleri arasında başvuran, en az iki US görüntülemesinde nefrokalsinozis saptanan hastaların klinik özellikleri retrospektif olarak incelendi. 106 hastanın tanı alma yaşı 2,4 (IQR; 0,5-5,8) yıl, ortalama takip süresi 5,3±3,1 yıldı. Hastalar en sık rastlantısal (%56,6) olarak tanı aldı. En sık gözlenen US bulgusu %95,3 bilateral medüller nefrokalsinozisti. En sık risk faktörü %25,5 hiperkalsiüriydi. Son vizitte hastaların %8,5'inde nefrokalsinozis iyileşmişti, %3,8'inde bir yılda iyileşme oldu, %56'sında ise iyileşme olmadı. Son vizitte nefrokalsinozisi düzelen hastaların tanı anındaki idrar dansitesi (p=0,02), spot idrar kalsiyum/kreatinin oranı (p=0,021) ve 24 saatlik idrardaki kalsiyum/kreatinin oranı daha düşükken (p=0,031), 24 saatlik idrardaki sitrat miktarı (p=0,036) daha yüksekti. İzlemde eGFR değişimi tüm hastalarda %8,7 (±39,1) arttı, kronik böbrek hastalığı gelişenlerde %28,5 (±15,9) azaldı ve hiçbir hastada son dönem böbrek yetmezliği gelişmedi. Öyküde diüretik kullanma durumuyla eGFR değişiminde sınırda anlamlı farklılık görülürken (p=0,048), D vitamini kullanımıyla arasında farklılık saptanmadı (p=0,055). Nefrokalsinozis kronik böbrek hastalığına ilerleyebilir, nefroloji polikliniklerinde takip ve tedavisine devam edilmesi gerekir. Tanı anındaki kalsiyum atılımı ve sitrat düşüklüğü iyileşmenin belirleyicisi olabilir. Anahtar kelimeler: Nefrokalsinozis, hiperkalsiüri, hipositratüri, hiperoksalüri
Çocuklarda COVID-19 İlişkili Multisistemik Enflamatuvar Sendrom ile Hemofagositik Lenfohistiyositozun Özelliklerinin Karşılaştırılması
Tosun G.G., Çocuklarda COVID-19 İlişkili Multisistemik Enflamatuvar Sendrom ile Hemofagositik Lenfohistiyositozun Özelliklerinin Karşılaştırılması, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Ankara, 2024. Çocuklarda COVID-19 ilişkili multisistemik enflamatuvar sendrom (Multisystem inflammatory syndrome in children; MIS-C) SARS-CoV-2 enfeksiyonu sonrası gelişen, genellikle hastane yatışı gerektiren dirençli ateş, çoklu organ tutulumu ve enflamatuvar belirteçlerde belirgin yükselmenin görüldüğü hayatı tehdit eden bir durumdur. Erişkin ağır COVID-19 ile benzer şekilde dolaşımda artan sitokin düzeyleri ve aşırı aktif immün yanıt nedeniyle hemofagositik lenfohistiyositoz (HLH) ile birlikte sitokin fırtınası sendromu (SFS) şemsiye tanısı altında değerlendirilmektedir. İlk olgulardan itibaren MIS-C olguları ile diğer sitokin fırtınası ile karakterize hastalıklar arasındaki birtakım benzerlik ve farklılıklar dikkatimizi çekmiş olup hastalığın patogenezini anlama, tedaviyi yönlendirme ve prognozu öngörmede bu farklıkları daha iyi anlamanın ve analiz etmenin katkısı olabileceğini düşündük. Bu amaç doğrultusunda hastanemizde tedavi ve takip edilmiş olan MIS-C ve HLH tanılı hasta gruplarını klinik ve laboratuvar bulguları ile tedavi yaklaşımları açısından karşılaştırdık. Bu çalışmada Mart 2020-Mart 2022 arasında hastanemizde takip edilen MIS-C tanılı 123 hasta ile Ocak 2013-Mart 2022 arasında takip edilen HLH tanılı 0-18 yaş arasındaki 198 hasta (26'sı primer HLH) dâhil edilmiştir. Primer HLH hastalarının ortanca tanı yaşı (0,5 yıl) hem sekonder HLH (7,5 yıl) hem de MIS-C hastalarına (8,5 yıl) göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. MIS-C ve sekonder HLH tanılı hastaların tanı yaşları arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Anne-baba akrabalığı oranının primer HLH hastalarında (%65,4) MIS-C (%12,2) ve sekonder HLH hastalarına (%32,6) göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Döküntü MIS-C ve romatolojik hastalıklara sekonder gelişen HLH hastalarının (makrofaj aktivasyon sendromu; MAS) yarısından fazlasında izlenirken MAS grubu dışındaki HLH hastalarının yalnızca %19,5'inde saptanmıştır. Oral mukozal değişiklikler HLH tanılı sadece iki hastada (%1) tespit edilirken MIS-C hastalarının %52,8'inde saptanmıştır. Gastrointestinal sistem yakınmaları, MIS-C hastalarının %74,8'inde, HLH hastaların ise %30,3'ünde saptanmıştır (p<0,001). Hepatomegali veya splenomegali MIS-C hastalarının %16,3'ünde, sekonder HLH hastalarının ise %64'ünde tespit edilmiştir. Primer HLH hastalarının %96,2'sinde ve malignite zemininde gelişen HLH hastalarının %58,3'ünde hepatosplenomegali tespit edilmiştir. Artrit MIS-C grubunda sadece bir hastada (%0,8) artralji ise iki hastada (%1,6) tespit edilmiştir. HLH grubunda ise altısı MAS grubunda olmak üzere toplam yedi hastada (%3,5) artit ve 13'ü MAS grubunda olmak üzere 18 hastada artralji izlenmiştir. MAS hastalarında MIS-C hastalarına göre artrit ve artraljinin daha sık olduğu saptanmıştır (sırasıyla p=0,001 ve p<0,001). SARS-CoV-2 PCR pozitif olan MIS-C hastalarında istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha sık olarak respiratuar yakınma ve entübasyon gereksinimi olan solunum yetmezliği ile daha uzun hastane ve yoğun bakım ünitesi (YBÜ) yatış süreleri olduğu tespit edilmiştir. Renal replasman tedavisi gerektiren böbrek yetmezliğinin sekonder HLH hastalarında (%8,7) MIS-C hastalarına (%1,6) göre daha yüksek oranda görüldüğü tespit edilmiştir (p=0,010). Kardiyovasküler sistem tutulumunun MIS-C hastalarında (%76,4) HLH hastalarına (%63,6) göre daha sık olduğu tespit edilmiştir (p=0,016). Tanı anında hipotansiyon ve troponin yüksekliğinin MIS-C hastalarında HLH hastalarına göre daha sık olduğu gösterilmiştir (p<0,001). MIS-C hastalarının izleminde dekompanse şok kliniğinin sekonder HLH hastalarına göre daha sık olduğu tespit edilmiştir (p=0,004). Koroner arter tutulumu MIS-C ve MAS hastalarında benzer oranlarda (sırasıyla %7,3 ve %9,1) görülürken primer HLH ve MAS grubu dışında kalan sekonder HLH hastalarında izlenmemiştir. MIS-C hastalarında HLH hastalarına göre daha yüksek hemoglobin düzeyi, lökosit, nötrofil ve trombosit sayısı ile daha yüksek CRP, ESH, prokalsitonin, albumin düzeyleri ve daha düşük ferritin, trigliserit, ALT, AST ve LDH düzeyleri olduğu tespit edilmiştir. Primer HLH hastalarının tamamının, MIS-C hastalarının tamamına yakınının (%95,9), sekonder HLH hastalarının ise %66,3'ünün steroid tedavisi aldığı, yüksek doz steroid tedavisinin ise MIS-C ve sekonder HLH hastalarında benzer oranlarda (sırasıyla %23,6 ve %25,6) kullanıldığı saptanmıştır (p=0,694). Primer ve sekonder HLH hastalarına göre MIS-C hastalarında yatış sırasındaki steroid kullanım süresinin anlamlı olarak daha kısa ve kümülatif steroid dozunun anlamlı olarak daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Primer HLH tanılı hiçbir hastada anakinra tedavisi kullanılmazken MIS-C hastalarının %62,6'ında ve MAS hastalarının %54,5'inde anakinra kullanıldığı tespit edilmiştir. MIS-C hastalarında MAS hastalarına göre anakinra tedavisinin daha yüksek dozlarda ancak daha kısa süreyle kullanıldığı saptanmıştır. Tanı sonrası yatış süresinin MIS-C hastalarında primer ve sekonder HLH hastalarına göre daha kısa olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sistemik JIA/MAS sınıflandırma kriterlerini karşılayan MIS-C hastalarında karşılamayan gruba göre anlamlı olarak daha fazla hipotansiyon ve dekompanse şok görüldüğü, daha fazla yüksek doz steroid, anakinra ve plazma değişimi tedavisi uygulandığı, kümülatif steroid dozunun ve YBÜ yatış oranının daha yüksek olduğu, YBÜ ve hastane yatış süresinin daha uzun olduğu saptanmıştır. Benzer şekilde ferritin/ESH oranı 21,5 ve üzerinde olan MIS-C hastalarında daha fazla hipotansiyon, dekompanse şok görülmüş, daha fazla yüksek doz steroid ve plazma değişimi tedavisi uygulanmış, uygulanan kümülatif steroid dozu daha yüksek, hastane yatış süresi daha uzun olduğu tespit edilmiştir. MIS-C grubunda kaybedilen hastaların tamamının tanı anındaki ferritin/ESH oranının 21,5 ve üzerinde olduğu saptanmıştır. Remisyon oranı MIS-C hastalarında %96,7 iken sekonder HLH hastalarında %77,9 olarak saptanmıştır. HLH hastaları içerisinde en iyi prognoz %95,5 remisyon oranı ile MAS grubunda görülmüştür. MIS-C ve HLH hastalarının benzer ve farklı olan yönlerini ortaya koyduğumuz bu çalışmanın sonuçlarının, hastaların tanı sürecinin kısalmasına katkıda bulunacağı ve etkin tedavi seçiminde de yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Anakinra, HLH, MAS, MIS-C, Sitokin fırtınası.
Çocuk acı̇l servı̇sı̇ne başvuran 2-24 ay arasındakı̇ çocuklarda ı̇drar kültürü elde etme yöntemlerı̇nı̇n ı̇drar yolu enfeksı̇yonu tanı, tedavı̇ ve ı̇zlem sürecı̇ne etkı̇sı̇nı̇n değerlendı̇rı̇lmesı̇ ve sürecı̇n ı̇yı̇leştı̇rı̇lmesı̇.
İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) 24 aya kadar olan çocuklarda ateşin en yaygın nedenlerinden olup belirtileri non-spesifik olduğu için tanınması zordur. Bu yaş grubundaki tuvalet eğitimi olmayan çocuklarda tanı için idrar örneği toplama yöntemlerine dair kesin fikir birliği yoktur. Çalışmamızın amacı çocuk acil polikliniğine başvuran, orta akım idrar veremeyen 2-24 ay arasındaki çocuklarda İYE tanısına giden süreci iyileştirmek, pediatri eğitimi almakta olan araştırma görevlilerine bu konuda verilen eğitimin etkilerini değerlendirmek ve acil serviste İYE tanısına standart bir yaklaşım protokolü geliştirmektir. Bu amaçla, Ekim 2019 – Kasım 2022 tarihleri arasında (Dönem 1) başvuran 1553 hasta, Aralık 2022 – Mayıs 2023 tarihleri arasındaki eğitim ve protokol geliştirme sürecinde (Dönem 2) başvuran 229 hasta ve eğitim sonrası dönemde (Dönem 3) başvuran 200 hastaya ait demografik, klinik, laboratuvar, mikrobiyolojik ve radyolojik veriler incelendi. Çalışmaya dahil edilen toplam 1982 hastanın [1096 (%55,3) kız ve 886 (%44,7) erkek] yaş ortalaması 10,4±6,1 ay olup, 673 (%34) hasta 2-6 ay, 626 (%31,6) hasta 7-12 ay, 683 (%34,5) hasta ise 13-24 ay aralığında idi. Toplam 648 (32,7) hastaya acil serviste hekim tarafından İYE tanısı konuldu. Hekim tarafından İYE tanısı konulan 648 hastadan 303`ünde (%46,8) çalışma kriterlerine göre İYE tanısı doğrulandı. Başvuru dönemlerine göre idrar kültürü alma yöntemleri karşılaştırıldığında iki aşamalı yöntem sıklığı anlamlı değişmezken (p=0,207), toplamda invaziv yöntem sıklığında azalma (p<0,001), non-invaziv yöntem sıklığında artış gözlendi (p<0,001). Bununla birlikte acilde kalış süreleri median değerlerinde dönemler arasında bir farklılık saptanmadı. Eğitim sonrası dönemde eğitim öncesi döneme göre kontaminasyon sıklığında artış dikkat çekti (sırasıyla, %26,9; %42; %34,5; p<0,001. Dönem 1 vs. Dönem 2, p<0,001; Dönem 2 vs. Dönem 3, p=0,123; Dönem 1 vs. Dönem 3, p=0,026). Eğitim sonrası dönemde kontaminasyonun eğitim önceki döneme göre karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlılık yoktu (p=0,026, post-hoc ikili analizlerde p<0,017'yi yakalayamadı). Çok değişkenli analizde erkek cinsiyet (OR: 2,099, %95GA: 1,650-2,669, p<0,001) ve doğrudan torba ile örnek alma yöntemi (OR: 18,729, %95GA: 14,020-25,022, p<0,001) kontaminasyon için başvuru döneminden bağımsız risk faktörleri olarak ortaya konuldu. Eğitim hedeflerimizin bir kısmını gerçekleştirmekle birlikte yalnızca asistan hekimlere verilen teorik eğitim ve hatırlatmaların kontaminasyon sıklığını düşürmede yeterli olmadığını gördük. Ancak asistan hakimlerin sisteme risk faktörlerini kaydetme sıklığındaki artış, iki basamaklı ve temiz yakalama yöntemlerinde artış olması, idrar tetkikinin non-invaziv yöntemlerle alınmasında artış olması aralıklı eğitimlerin teorik de olsa İYE tanı ve tedavi sürecindeki farkındalığı arttırdığını gösteren kıymetli bulgular olduğunu düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, idrar kültürü, kontaminasyon, süt çocuğu.
Enteral beslenme tedavisi uygulanan çocuk hastaların klinik ı̇zlemi
Enteral beslenme (EB), işlevsel sindirim sistemine sahip olduğu halde günlük alması gereken besin miktarını alamayan hastalarda, beslenme destek ürünlerinin ağızdan veya tüp/stoma aracılığıyla mideye veya ince bağırsağa verilmesi olarak tanımlanır. Kolay ve güvenilir bir beslenme yöntemi olan enteral beslenme parenteral beslenmeye göre daha fizyolojiktir. Bu çalışmada beslenme tüpü/stoma aracılığıyla beslenme desteği verilen hastaların EB endikasyonları, EB uygulama yeri, yöntemi, EB ürün özellikleri, bunların zaman içerisinde modifikasyonu, poliklinik takibindeki klinik seyirlerinin, antropometrik ölçüm ve laboratuvar sonuçlarının tedavi seyrindeki değişiminin sunulması ve dünya literatürü ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji Bilim Dalı tarafından 1 Ocak 2018- 1 Ocak 2023 tarihleri arasında tüp ve/veya oral yoldan enteral beslenme ile en az 6 ay süreyle takip edilen, 18 yaş altında 137'si kız(%46,3), 159'u erkek (%53,7), 296 hastanın bilgileri retrospektif incelendi. EB başlama yaşının ortanca değeri 1,5 yıldı. EB başlanan hastaların %51,4'ünde nörolojik hastalık tanısı mevcuttu. EB'nin en sık endikasyonu yetersiz ve/veya güvensiz oral alım (n=256; %86,5) idi. EB uygulama yeri tüp/stoma ile beslenenlerin %1,4'ünde (n=4) pilor distali iken %98,6'sında (n=292) mide içiydi. Hastaların %36,2'sine nazogastrik tüp, %0,3'üne nazojejunal tüp, %63,5'ine stoma yoluyla beslenme verildi. Stomalar içerisinde en sık cerrahi gastrostomi + Nissen fundoplikasyonu (%32,1) ile beslenme sağlandı. Enteral beslenmenin sadece tüp/stoma yolu ile uygulandığı ve oral beslenmenin hiç uygulanamadığı hasta sayısı 182 (%61,5) idi. Beslenme yöntemi olarak bolus beslenme %88,9, sürekli infüzyonla beslenme %8,8, kombine yöntem %2,4 tercih edilmişti. EB ürünlerinde en sık değişiklik endikasyonu artan yaşla birlikte bebek enteral beslenme ürünlerinden izokalorik/hiperkalorik polimerik EB ürünlerine geçilmesiydi. EB başlangıçta en sık hiperkalorik bebek ürünlerinin (n=114, %38,5), ardından >1 yaş polimerik hiperkalorik lifli (%17,6) ve >1 yaş polimerik izokalorik fiberli (%15,2) EB ürünlerinin izlediği görüldü. Günlük enerji ihtiyacının tamamını enteral beslenme ürünlerinden karşılayan hasta sayısı başlangıçta 220 (%74,3) iken, ilk EB ürün değişikliğinden sonra 206 (%69,6), ikinci değişikliklerden sonra 192 (%64,9) idi. Stoması olan hastalarla tüple beslenen hastalar EB ürününden aldıkları kalori ve protein açısından karşılaştırıldığında, başlangıç EB ürününden gelen enerji ve protein tüple beslenen hastalarda daha yüksekti. Hastaların dörtte birinde enteral beslenme destei ilişkili intolerans bulguları gerlişti. Hastaların ortanca vücut ağırlığı (VA), boy, beden kitle indeksi (BKİ), VA z skoru ve BKİ z skoru değerlerinin zaman içinde değişiminin (EB başlangıç anı, 6. ay, 12. ay ve son muayene) istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0,001). Boy z skorunda değişiklik saptanmadı. BKİ z skorundaki artışın özellikle ilk 6 ay daha belirgin olduğu ancak başlangıca göre hızı azalsa da izlem boyunca BKİ z skorundaki artışın istatistiksel anlam taşıdığı saptandı. Bu veri bize oral beslenme eşlik etsin etmesin tüp/stoma ile beslenmenin özellikle ilk 6 ayda VA z skoru ve BKİ z skoru üzerinde pozitif katkısı olduğu ancak boy z skoru üzerine etkisi olmadığı gösterildi. Bu nedenle EB'nin akut malnütrisyonda etkisinin daha fark edilebilir olabileceği düşünüldü.
Bronkoskopi yöntemi ile havayolu anomalisi tespit edilen hastaların klinik semptom ve radyolojik bulgularının incelenmesi
Kurtoğlu, C., Bronkoskopi Yöntemi ile Havayolu Anomalisi Tespit Edilen Hastaların Klinik Semptom ve Radyolojik Bulgularının İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Ankara, 2024. Trakeobronşiyal anomaliler pediatrik yaş grubunda solunum fonksiyonlarını etkileyen ve pediatrik göğüs hastalıkları kliniğinde sıklıkla karşılaşılan önemli sağlık sorunlarıdır. Günümüzde trakeobronşiyal anomalilerinin gösterilmesinde kabul görmüş en yaygın kullanılan yöntem fleksibl fiberoptik bronkoskopidir. Bu kesitsel çalışmada Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalında 1 Ocak 2015 ile 1 Ocak 2023 tarihleri arasında izlenen, 0-18 yaş arası çocuklardaki toplam 842 fleksibl fiberoptik bronkoskopi uygulaması incelenmiştir. 842 fleksibl fiberoptik bronkoskopi uygulamasından bronkoskopi bulgusu saptanan ve bronkoskopi öncesi son 1 yılda toraks bilgisayarlı tomografi görüntülemesi bulunan 387 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar demografik ve klinik özellikleri, başvuru şikayetleri ve bronkoskopi bulgularının radyolojik bulgularına göre karşılaştırılması ve bronkoalveolar lavaj makroskopisi ve sitoloji özellikleri yönünden incelenmiştir. Hastaların ortalama fleksibl bronkoskopi yapılma yaşı 7,72±5,35 yıl bulunmuştur. Hastaların %54,8'inin erkek, %45,2'sinin kız cinsiyette olduğu görülmüştür. Hastaların en sık karşılaşılan başvuru şikayetinin (%38) ve fleksibl bronkoskopinin en sık yapılma endikasyonunun (%30) tekrarlayan akciğer enfeksiyonları olduğu saptanmıştır. Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları sonrası sık karşılaşılan başvuru şikayetleri veya bulguları kronik öksürük (%33,9) ve hırıltılı solunum (%10,1) olmuştur. Çalışma grubumuzda bronkoskopik olarak en sık saptanan makroskopik patoloji pürülan sekresyon (%52,2) olmuştur. Bronkomalazi (%24,5) ve trakeomalazi (%23,5) bronkoskopik olarak en sık tespit edilen havayolu anomalileri olurken, sol ana bronş (%12,1) bronkomalazinin en sık görüldüğü bronş olmuştur. Hastaların fleksibl bronkoskopi öncesi toraks bilgisayarlı tomografi incelemelerinde en sık saptanan radyolojik bulgunun subsegmental veya lineer atelektazi (sol akciğerde %53,0, sağ akciğerde %48,1) olduğu tespit edilmiştir. Bronkoskopide bronkomalazi saptanan hastalarda, radyolojik olarak da bronşiyal darlıklara (sağ ana bronş %9,5, sol ana bronş %20) daha sık rastlanıldığı görülmüştür (p=0,003, p<0,001). Ayrıca bu hastalarda sağ orta lob, sağ alt lob ve sol alt lobda bronşektazi (sırasıyla %7,7, %7,7, %15,8), (p<0,001, p=0,001, p=0,017), peribronşiyal kalınlaşma (%32,6, p=0,024) ve mukus tıkaçları (%9,5, p=0,026) daha düşük oranda görülmüştür. Toraks bilgisayarlı tomografinin, bronkomalazi tanısında duyarlılığı %26,30, özgüllüğü %95,90; trakeomalazi tanısında duyarlılığı %26,40, özgüllüğü %97,60 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, kronik öksürük, hırıltı gibi klinik şikayetleri veya tedaviye dirençli atelektazi, infiltrasyon gibi radyolojik bulguları bulunan hastalarda başta havayolu malazileri olmak üzere tüm trakeobronşiyal anomaliler akılda tutulmalıdır. Bu şikayet ve bulguları bulunan hastalarda trakeobronşiyal anomalilerden şüphelenildiğinde ileri radyolojik inceleme ve fleksibl bronkoskopi uygulamaları gündeme gelmelidir.
Konjenital adrenal hiperplazili (KAH) kız olgularda uzun dönem izlemde menstruasyon problemleri ve polikistik over sendromu (PKOS) benzeri tablo gelişimi
Giriş: Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH), kolesterolden kortizol sentezinin gerçekleşmesi için gereken 5 enzimden birisinin eksikliğiyle meydana gelen otozomal resesif geçişli bir hastalıktır. KAH olgularının % 90-95'i 21-hidroksilaz (21-OHaz) enziminin eksikliğiyle ilgilidir. 21-OHaz eksikliğinde enzimdeki eksikliğin derecesine dayalı olarak klinik tablo değişir. Hastalık klinik anlamda "klasik" ve "klasik olmayan" şeklinde iki şekilde ortaya çıkar. Klasik tip aldosteron eksikliğinin düzeyine dayalı olarak tuz kaybıy ve basit virilizan tip şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Klasik vakaların 2/3'ünü tuz kaybeden KAH oluştururken, 1/3'ünü tuz kaybetmeyen basit virilize KAH oluşturur. Hiperandrojenizm, söz konusu vakalarda kemik yaşında ilerlemeye, adet düzensizliklerine, boyda kısalığa ve PKOS'a yol açmaktadır. Tedavi esnasında glukokortikoid ile mineralokortikoid hormon replasmanı ile ACTH salgısının ve dolayısıyla adrenal androjen üretiminin azaltılması amaçlanmaktadır. Yeterli tedavi almayan KAH'li kadınlarda polikistik over sendromu benzeri bir tablo görülebilir. 21-OHaz eksikliğine bağlı KAH'lı kızlarda menstrüasyon problemleri görülebilmesine rağmen bu konuda yapılan çalışma sayısı çok azdır. Menstrüel bozuklukların sıklıkla konjenital adrenal hiperplazinin (KAH) bir özelliği olduğu söylense de, bu semptomun mekanizması hakkında çok az bilgi vardır. Amaç: Çalışmamızın amacı 21-OHaz eksikliğine bağlı KAH'lı kızların uzun süreli izlemde menstrüasyon problemlerinin ve polikistik over sendromu benzeri tablonun görülme sıklığının tespit edilmesi ve menstrüasyon problemlerinin ve PKOS benzeri tablonun olası nedenlerinin araştırılmasıdır. Hastalar ve yöntem: Araştırma Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'nde 21-OHaz eksikliğine dayalı klasik KAH tanısı ile izlenen ve tedavisi yapılan 53 kız hastanın dosyaları incelenmiştir. Araştırmaya 01 Ocak 2004 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında (son 20 yılda) Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalında 21-OHaz eksikliğine dayalı klasik KAH tanısıyla takip edilen kız olgulardan ilk adet kanamasının üzerinden 2 yıl veya daha fazla geçmiş olanları dahil edildi. Ayrıca 16 yaşına geldiğe halde henüz hiç adet görmeyen vakalar da primer amenore olarak değerlendirilerek çalışmaya alındı. Bu hastaların dosyaları retrospetif olarak incelendi, başvuru ve takipte klinik, hormonal ve radyolojik özellikleri ile ilgili analizin neticeleri bir araya getirildi. Veriler SPSS 23 paket programıyla analiz edildi. Bulgular: Araştırmaya katılan toplam 53 olgunun yaş ortalaması 22,1±6,4 yıldır. Kırk bir (%77,4) olguya klasik tuz kaybettiren KAH tanısı konulurken, 12 (%22,6) olgu basit virilizan KAH tanısı almıştı. Ortalama menarş yaşı 13,3±2,4 (11-19) yıl, menarş sonrası geçen ortalama süre ise 8,6±3,2 (2-20) yıl hesaplandı. Olguların adet düzensizliği açısından değerlendirildiği ortalama yaş 16,1±2,1 (13-20) yıl idi. Olguların 23'ü (%43,4) düzenli adet görürken, 20 (%37,7) hastada oligomenore, 8 (%15,1) hastada amenore, 3 (%5,7) hastada hipomenore, 2 (%3,8) hastada polimenore, 1 (%1,9) hastada ise hipermenore mevcuttu. Olgularda %49,1 oranında (26/53) hirsutizm tespit edildi. Ortanca Ferriman-Gallwey skoru 9 (3-22) bulundu. Olguların adet düzensizliği açısından değerlendirilirken adetin 3-5. günü arasında hormonal evaluasyon yapıldı ve pelvik ultasronaografi çekildi. Bu sırada bakılan ortalama hormon düzeyleri şu şekilde saptandı: DHEAS düzeyi 52,8±27,2 (25,6-998) mcg/dL, testosteron düzeyi 105,8±39,2 (34,2-1546) ng/dL, SHBG düzeyi 27,6±13,1 (10,8-60,2) nmol/L, FSH düzeyi 4,9±1,6 (1,9-11,1) mIU/mL, LH düzeyi ise 6,4±2,7 (1,4-21,0) mIU/mL, estradiol düzeyi 50,4±16,5 (20,8-156,2) pg/ml, açlık insülin 18,1±8,2 µIU/ml (5,1-48,5) tokluk insülin 89,2±29,1 µIU/ml (42,4-258,3). Olgularda menstrüel düzensizliğin değerlendirilmesi sırasında bakılan yıllık ortalama 17 (OH) progesteron düzeyi 85,9±51,3 (10,5-845,1) ng/mL, yıllık ortalama androstenedion düzeyi 4,3±2,1 (0,8-30,0) ng/mL, yıllık ortalama ACTH düzeyi ortancası ise 85,2±23,5 (5,9-1190) pg/mL bulundu. Pelvik ultrasonografide ortanca sağ over hacmi 4,9±2,5 (1,2-28,0) ml, sol over hacmi ise 5,6±2,1 (1,2-23,6) ml saptandı. On dokuz (%35,8) <6 adet folikül kisti varken, 18 olguda (%34) 6-11 follikül, 16 olguda (%30,2) >12 follikül saptandı. Olguların %24,5'inde (13/53) over volümü >10 ml idi. Ortalama en büyük folikül çapı ise 8,7±3,2 mm idi. Düzenli adet gören olgularla adet düzensizliği olan olguların demografik, klinik, laboratuvar ve ultrasonografik özellikleri karşılaştırıldığında; adet düzensizliği olan olgularda adetleri düzenli olan olgulara kıyasla VKİ-SDS'i daha yüksek, hirsutizm oranları daha fazla ve ortanca Ferriman-Galwey skorları daha fazlaydı (sırasıyla p=0,010, p<0,001 ve <0,001). Adet düzensizliği olan olguların ortalama menarş yaşı düzenli adet gören olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek izlendi [14,3±2,7 yıla karşın 11,9±1,8 yıl, p=0,003]. Değerlendirme sırasında bakılan testlerden; ortalama DHEAS, testosteron, LH, açlık ve tokluk insülin düzeyleri ve yıllık ortalama 17-OH-progesteron ve androstenedion düzeyleri adet düzensizliği olan olgularda düzenli adet görenlere nazaran kayda değer şekilde yüksek izlendi (sırasıyla, p<0,001, <0,001, <0,001, 0,008, <0,001, <0,001 ve p=0,014). Pelvik ultrasonografide adet düzensizliği olan olguların ortalama sağ ve sol over hacimleri düzenli adet görenlere göre büyüktü (sırasıyla, p=0,026 ve p=0,035). Adet düzensizliği olan olguların düzenli adet gören olgulara göre follikül sayısının yüksek (>12 follikül) olma oranı ve over volümünün >10 ml olma oranı daha çoktu (sırasıyla p=0,009 ve p=0,010). Adet düzensizliği olan olguların düzenli adet gören olgulara göre ortalama en büyük follikül çapı daha fazlaydı (10,3±4,8 mm'e karşın 5,9±2,4 mm). Gruplar arasında yıllık ortalama steroid dozu açısından anlamlı farklılık görülmedi. Rotterdam tanı kriterlerine göre toplam 20 (%37,8) olguya PKOS-benzeri tablo tanısı konuldu. PKOS-benzeri tablo tanısı olan olguların olmayanlara kıyasla VKİ-SDS'i daha yüksek, hirsutizm oranları daha fazla ve ortanca Ferriman-Galwey skorları daha fazla ve menarş yaşları daha geçti (sırasıyla p<0.001, <0,001, <0,001 ve <0,001). PKOS-benzeri tablo tanısı alan olgulara menstrüel düzensizlik açısından değerlendirildiği dönemde bakılan ortalama DHEASO4, testosteron, LH, açlık ve tokluk insülin düzeyleri PKOS-benzeri tablosu olmayanlara nazaran anlamlı olarak yüksek belirlendi (sırasıyla p=0,010, <0,001, <0,001, <0,001 ve <0,001). Benzer şekilde PKOS-benzeri tablolu olguların değerlendirme sırasında bakılan yıllık ortalama 17(OH)Progesteron, androstenedion ve ACTH seviyeleri PKOS-benzeri tablosu olmayan olgulardan anlamlı yüksek belirlendi (sırasıyla p<0,001, p=0,010 ve p=0,048). Pelvik ultrasonografik ölçümlerde PKOS-benzeri tablosu olan olguların PKOS-benzeri tablosu olmayanlara göre ortalama sağ ve sol over hacimleri daha büyüktü (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001). PKOS-benzeri tablolu olguların PKOS-benzeri tablosu olmayan olgulara göre follikül sayısının yüksek (>12 follikül) olma oranı ve over hacminin >10 ml olma oranı daha fazlaydı (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001). PKOS-benzeri tablolu olguların PKOS-benzeri tablousu olmayan olgulara göre ortalama en büyük follikül çapı daha fazlaydı (13,1±5,3 mm'e karşın 6,0±3,4 mm, p=0.003). Sonuç: 21-OHaz eksikliğine bağlı klasik KAH tanısı ile takip edilen kız olgularda uzun dönem izlemde yüksek oranlarda menstrüasyon problemleri ve polikistik over sendromu benzeri bir tablo gelişebilmektedir. Bu durum genellikle yetersiz glukokortikoid tedavisi nedeniyle androjen hormon düzeylerinin yeterli baskılanamamasından kaynaklanıyor olabilir. Düzensiz menstrüel sikluslar hiperandrojeneminin klinik ve laboratuvar bulguları ile beraber görülebilmektedir. Hiperinsülinemiyle androjendeki fazlalık, polikistik overin gelişmesinde rol oynar. Bu nedenle klasik KAH'li kız olgularda yeterli ve uygun dozda glukortikoid ve mineralokortikoid tedavi ile replasman yaparak aşırı salgılanan adrenal hormonlar yeterince baskılanmalıdır. Bu olgularda uzun dönemde gelişebilecek menstrüel düzensizlik ve PKOS-benzeri tablo açısından yakın izlem yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Klasik tip Konjeniltal Adrenal Hiperplazi, 21-hidroksilaz eksikliği, PKOS, Adet düzensizlikleri
Yenidoğan yoğun bakım ünitesi'nde yenidoğan sepsisi tanısı alan hastalar ile enfeksiyon kaynaklı olmayan solunum sıkıntısı ile izlenen hastaların prokalsitonin ve diğer enfeksiyon belirteçlerinin karşılaştırmalı incelemesi
Solunum sıkıntısı, yenidoğan döneminde sık karşılaşılan bir durum olup erken neonatal sepsiste de sık görülür; bu nedenle solunum sıkıntısı bulunan hastaların enfeksiyon açısından araştırılması gerekebilir. Sepsis için rutin kullanılan tetkiklerden prokalsitoninin literatürde enfeksiyon dışı solunum sıkıntısında da yükselebileceği belirtilmektedir. Bu çalışmada, solunum sıkıntısı ile izlenen hastalardan alınan prokalsitonin ve diğer tetkiklerin enfeksiyonu olan ve olmayan hastalardaki sonuçlarının karşılaştırması; enfeksiyon ayrımı için kullanılabilecek tetkik ve cut off değerlerin bulunması amaçlanmıştır. 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan ve doğumu takip eden ilk beş günde prokalsitonin ve diğer akut faz belirteçlerinin alındığı 436 hastanın retrospektif olarak incelenmesiyle bu çalışma yapılmıştır. Hastaların gebelik haftası ortalaması 35,6±3,4 haftadır; 232'si (%53,2) prematüre ve 204'ü (%46,8) term bebektir. Gebelik haftasına göre hastalar incelendiğinde sadece kontrol grubundaki term hastalarda prematürelere göre daha yüksek prokalsitonin değerleri olduğu görülmüş; diğer gruplarda term ve prematüreler arasında belirgin farklılık gösterilmemiştir. YGT ve kontrol grubundaki term hastalarda CRP düzeyleri, prematürelere göre daha yüksek saptanmıştır. RDS ve pnömoni hastalarında CRP düzeyleri arasında gebelik haftasına göre anlamlı farklılık gösterilmemiştir. 436 hastanın 74'ünde (%17) sepsis mevcuttur ve bunların neredeyse tamamı erken neonatal sepsistir. Klinik sepsis olarak değerlendirilen hastalarda en sık görülen bulgu, %69,3 oranıyla solunum sıkıntısıdır; bu hastaların %24,8'i sepsis tanısı almıştır. Hastalar, solunum sıkıntısı ve enfeksiyon bulunup bulunmamasına göre; enfeksiyon ve solunum sıkıntısı bulunmayanlar (a grubu/kontrol), enfeksiyon dışı solunum sıkıntısı bulunanlar (b grubu/YGT-RDS), solunum sıkıntısı bulunmayıp enfeksiyonu olanlar (c grubu/İYE-menenjit-omfalit), enfeksiyon ve solunum sıkıntısı bulunanlar (d grubu/pnömoni) olarak dört grupta sınıflandırılmıştır. Solunum sıkıntısı ve enfeksiyon varlığına göre CRP için gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamış; prokalsitonin için kontrol grubuna göre solunum sıkıntısı olan hastaların sonuçları daha yüksek saptanmıştır. Solunum sıkıntısı bulunanlarda enfeksiyonu olanlar ve olmayanlar karşılaştırıldığında prokalsitonin ve lökosit sayısı için enfeksiyonu olanlarda daha yüksek olacak şekilde tetkik sonuçlarında anlamlı farklılık saptanmıştır; prokalsitonin 4,8 ng/ml cut off değeri için enfeksiyon ayrımında duyarlılık ve spesifite oranı %58,7 olarak saptanmıştır. Bu tez çalışmasıyla solunum sıkıntısı bulunan hastalarda prokalsitonin düzeylerinin enfeksiyon dışında da yüksek saptanabileceği, solunum sıkıntısı bulunan hastalarda enfeksiyon tanısı için bu tetkiklerle tek başına enfeksiyon ayrımı yapılamayacağı, YGT hastalarıyla pnömoni hastalarının tetkiklerinin benzer sonuçlandığı ve bu tetkiklerle iki tanının ayırt edilemeyeceği sonuçları elde edilmiştir.
Akut lenfoblastik lösemi hastalarında ilaç ilişkili diyabet sıklığı ve risk faktörleri
Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tedavisi sırasında hiperglisemi yaygın görülen önemli bir komplikasyondur. Literatür verilerinde sıklığın %8,4-35 arasında değiştiği bildirilmiştir. Hiperglisemiden başlıca sorumlu tutulan faktör tedavi protokollerinde yer alan yüksek doz glukokortikoid ve asparaginazlardır. Glukokortikoidlerin glukoneogenezi artırıp, glukozun hücre içerisine alımını azaltarak insülin direncine yol açtığı aynı zamanda pankreas β hücrelerini etkileyerek insülin salgısını azalttığı bilinmektedir. Asparaginazlar da temel olarak insülin üretimini azaltarak hiperglisemiye yol açar. ALL hastalarında ilaca bağlı hiperglisemi gelişiminde ileri yaş, kız cinsiyet, obezite, ailede diyabet öyküsü, yüksek riskli hastalık gibi etkenler risk faktörleri arasında gösterilmektedir. Çalışmamızda amacımız ALL tedavisi alan çocuk hastalarda uygulanan farklı tedavi protokollerini hiperglisemi riski açısından karşılaştırmak, hiperglisemi tedavisinde uygulanan protokolleri incelemek, hiperglisemi gelişimi için risk faktörlerini ve ALL tedavisinde kan şekeri izleminin daha sıkı yapılması gereken hasta grubunu belirlemektir. Hastanemizde 2008-2016 yıllarında St Jude Total XV tedavi protokolü, 2016-2023 yılları arasında da ALL IC BFM 2009 tedavi protokolü uygulanmıştır. İki protokolde verilen kümülatif glukokortikoid ve asparaginaz dozları farklıdır. Çalışmamızda Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesinde Şubat 2008- Eylül 2023 yılları arasında ALL tedavisi almış 1-18 yaş arası hastalar geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik ve oksolojik verileri, ailede diyabet öyküsü, hastalık risk grubu ile ilgili özellikleri, aldıkları tedavi protokolü ve kümülatif glukokortikoid ve asparaginaz dozları, hipergliseminin şiddet ve süresi, hipergliseminin tedavinin hangi döneminde geliştiği, hiperglisemi sırasındaki glukoz, insülin, C peptid, HbA1C düzeyleri incelendi. Çalışmaya dahil edilen 278 hastanın ortanca yaşları 5 yıl idi. Hastaların 115'i kız (%41,4), 163'ü (%58,6) erkekti. 173 hasta (%62,2) St Jude Total XV tedavi protokolü alırken 105 hasta (%37,8) ALL IC BFM 2009 tedavi protokolü aldı. 278 ALL hastasının 60'ında (%21,5) kısa süreli hiperglisemi, 45'inde (%16,2) diyabet gelişti. Kısa süreli hiperglisemi ve diyabetin en sık geliştiği tedavi dönemleri remisyon indüksiyon (sırası ile %15,4, %9,7) ve relaps (sırası ile %7,4, %26) dönemleriydi. İki farklı protokol arasında kısa süreli hiperglisemi ve diyabet sıklığı açısından fark yoktu. (sırası ile p=0,617, p=0,180) En sık diyabet gelişen dönemlerden biri olan remisyon indüksiyon döneminde diyabet gelişimi için risk faktörleri incelendiğinde ileri yaş, kız cinsiyet ve santral sinir sistemi (SSS) tutulumunun bağımsız risk faktörleri olduğu belirlendi. Diyabet gelişme riskini yaştaki her bir yıl artışın 1,39 kat, kız cinsiyetin 2,87 kat, SSS tutulumunun 4,16 kat, travmatik LP yapılmış olmasının da 3,85 kat artırdığı gösterildi. Tekli analizlerde risk faktörü olarak belirlenen 50.000 x103/μL'in üzerinde beyaz küre sayısı ve T hücre immünfenotipi çoklu analizde anlamını yitirdi. Diyabet gelişen 45 hastanın 25'ine (%55,5) insülin tedavisi verildi. Ortanca insülin kullanımı süresi 24,7 gün idi. İnsülin ihtiyacı süresine etki eden faktörleri araştırmak amacıyla dört gün ve daha kısa süre insülin kullanan hastalar ile daha uzun süre insülin kullanan hastalar karşılaştırıldığında; dört günden uzun süre insülin kullanan hastalarda HbA1C düzeyi ve glukoz/insülin oranının daha yüksek olduğu yani glukoz yükselişine cevap olarak daha az insülin salındığı görüldü (sırası ile p=0,002, p=0,009). Sonuç olarak ALL hastalarında diyabet gelişimi üzerinde tedavi protokolleri arasındaki farklılıklardan daha çok hastaya ait risk faktörleri rol oynamaktadır. 10 yaşın üzeri, kız cinsiyetli, SSS tutulumu olan ve relaps hastalığı olan hastaların daha yüksek risk altında olduğu akılda tutulmalı ve bu hastalara yakın kan şekeri izlemi yapılmalıdır. Çalışmamız ALL tedavisinde remisyon indüksiyon dönemiyle sınırlı kalan diğer çalışmaların aksine tedavinin tüm dönemlerindeki hiperglisemi sıklığı açısından bilgi vermekte, diyabet için çok sayıda olası risk faktörünün incelenmesi sonucunda güçlü risk faktörlerini belirleyerek literatüre katkı sağlamaktadır.
Çocuklarda invazif mantar enfeksiyonları: klinik özellikler, tedavi ve prognozun değerlendirilmesi
İnvazif mantar hastalığı (İMH), bağışıklık sistemi baskılanmış çocuklarda morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir. Hastalarda önemli klinik etkileri bulunmasına rağmen, ülkemizde çocuklarda invazif mantar enfeksiyonları ilgili çalışma çok azdır. Zaman içinde invazif mantar hastalığına bağlı mortalite oranının ve neden olan mantarların ve türlerinin belirlenmesi merkezlerin kendi verilerini oluşturması ve sürveyans çalışmalarınınsürdürülmesi açısından çok önemlidir. Bu çalışmada 12 yıllık sürede merkezimizde izlenen çocuk hastalarda invazif mantar hastalığının klinik özeliklerinin, radyolojik özeliklerinin, risk faktörlerinin, prognozlarının ortaya konması ve mortaliteye etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ek olarak, mantar (maya ve küf) türlerinin dağılımı, antifungal direnci bulunan mantar suşları ve kullanılan antifungal ilaçların belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, 2010-2022 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde invazif mantar hastalığı tanısı ile takip edilmiş, 1 ay-18 yaş aralığındaki çocuk hastaların demografik, laboratuvar, hastalık ve tedavi seyirlerine ilişkin özellikleri retrospektif olarak analiz edildi. İnvazif mantar hastalığına sahip toplam 254 çocuk hastaya ulaşıldı. Hastalar, Avrupa Kanser/İnvazif Fungal Enfeksiyonlar Araştırma ve Tedavi Ortak Grubu ve Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Mikozlar Çalışma Grubu ve Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Örgütü ve Mikozlar Çalışma Grubu Eğitim ve Araştırma Konsorsiyumu tarafından yayınlanan 2019 güncellemesinde belirtilmiş "kesin", "muhtemel" ve "olası" invaziv mantar hastalığı sınıflaması kullanılarak gruplandırıldı. İki yüz elli dört hastanın 167 tanesi (%65,7) maya mantarı enfeksiyonu, 87 tanesi (%34,3) küf mantarı enfeksiyonu tanısı almıştı. Yüz yetmiş hastanın (%66,9) tanı kategorisi kesin, 61 hastanın (%24) olası, 23 hastanın (%9,1) muhtemeldi. Yüz altmış altı hasta (%65,3) kandida, 79 hasta (%31,1) aspergillus, 6 hasta ( %2,4) mucorales, 2 hasta (%0,8) fusarium, 1 hasta (%0,4) malassezia enfeksiyonu tanısı almıştı. Altta yatan en sık hastalık maya grubunda genitoüriner sistem anomalisi veya hastalığı (%15,6), küf grubunda ALL (%23)'ydi. Tanı anında küf hasta grubunda nötropeni görülme oranı (%58,6) ve CRP değeri (11,72±11,79 mg/dl) daha yüksekti (p<0,05). Kesin aspergillus enfeksiyonu olan hastalarda galaktomannanın sensitivitesi %33,3 (13/39) olarak saptandı. Toraks BT bulgusu pozitif olan 67 hastadan 61 (%91) hastada en az bir nodül görülmüştü. Kraniyal MRG'de invazif fungal enfeksiyon tutulumu saptanan hastalarda en sık radyolojik bulgu hemorajik infarkt (%40) paterniydi. İki yüz elli dört hastadan 39'unda 40 aspergillus tespit edilmişti. En sık tespit edilen Aspergillus fumigatus (%47,5)'tu. Yüz altmış üç hastada 169 kandida izole edilmişti. En sık tespit edilen C. albicans (%45) tı. Maya hasta grubunda flukonazol (%38,2), kaspofungin (%56,9) kullanım oranları daha yüksek, küf hasta grubunda amfoterisin-B (%85,1), vorikonazol (%59,8), mikafungin (%3,4), kombine kullanım (%65,5) oranı daha yüksekti (p<0,05). Elli altı (%22) hastanın tedavisi ölüm nedeni ile, 2 (%0,8) hastanın tedavisi diğer nedenlerle tamamlanamamıştı. Mortalite oranımız maya grubunda %15,6, küf grubunda %34,5'ti. Küf grubu hastalarda tedavisi ölüm nedeniyle tamamlanamayanlarda tanı anında CRP değeri daha yüksekti (p<0,05). 15 hastada 18 antifungal ajana direnç saptandı. En sık direnç saptanan antifungal ajan flukonazol (%61,1)'dü. Tanı öncesi son 28 günde maya grubunda üriner kateter (%12,0), invazif mekanik ventilasyon (%26,9), cerrahi girişim (%26,3), yoğun bakım yatışı (%31,7), bakteriyel enfeksiyon (%46,7), santral kateter (%82,0) varlığı, küf hasta grubunda immünsupresif tedavi (%69) alma ve nötropeni (%56,3) görülme oranı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Tüm grupta 7 günlük sağ kalım oranı %95,7, 30 günlük sağ kalım oranı %83,1'di. Küf ve maya grubunda tanı anında sepsis bulunmayanlarda 30. günden sonra hayatta kalma oranı daha yüksekti (p<0,05). Maya grubunda invazif mekanik ventilasyon uygulanmayan, santral kateteri olmayan ve kinolon kullanımı bulunmayan hastalarda 30. günden sonra hayatta kalma oranı daha yüksekti (p<0,05). Küf grubunda kinolon kullanımı bulunmayan ve immünsupresif tedavi almayan hastalarda 30. günden sonra hayatta kalma oranı daha yüksekti (p<0,05). Maya grubunda otuzuncu gün hayatta olmayanlarda tanı öncesi hastanede yatış süresi daha yüksekti (42,35 gün) (p<0,05). Anahtar kelime: İnvazif mantar enfeksiyonları, maya, küf, çocuk
Glutarik asidüri tip 1 hastalarında böbrek işlevlerinin incelenmesi
Glutarik asidüri tip 1 (GA1) kalıtsal metabolik bir hastalıktır. Glutaril-KoA dehidrojenaz (GCDH) enziminin eksikliğinden kaynaklanır. Hastalık temel olarak sinir sistemini etkiler. Son yıllarda, GA1'li hastalarda böbrek hasarının gelişebileceği ve yaşla birlikte böbrek işlevlerinin bozulabildiği gösterilmiştir. Ancak bu tutulumun hangi yaşta başladığı, böbreğin hangi bölgelerinin nasıl etkilendiği, bu hastalarda böbrek tutulumunu klinikte değerlendirmek için ne zaman hangi incelemelerin yapılması gerektiği konusunda yeterli bilgi yoktur. Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniğinde izlenen, GA1 tanısı almış olan çocuk ve erişkin 16 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve klinik verileri hastane kayıtlarından derlenmiştir. Rutin incelemelerin yanı sıra kan basıncı, renal ultrasonografi, Doppler ultrasonografi, serum sistatin C, idrarda β2-mikroglobulin (B2MG), Kidney Injury Molecule-1 (KIM-1), Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL), Uromodulin (UMOD) incelenmiştir. İdrar biyobelirteçleri için her hasta ile yaş ve cinsiyeti eşleştirilmiş ikişer sağlıklı kontrol alınmıştır. Hastalardan serum kreatinin ve sistatin C birlikte bakılmıştır. Kreatinin ve sistatin C kullanılarak tahmini glomerüler filtrasyon hızı (estimated glomerular filtration rate, eGFR) hesaplanmıştır. Kreatinine göre bakılan ortalama eGFR 118,93±17,83 mL/dk/1,73m2 ve sistatin C düzeylerine göre hesaplanan eGFR ortalaması 95,25±20,52 mL/dk/1,73m2 olarak bulunmuştur. Hastaların protein:kreatinin oranları [0.16 (0.09-0.22) ve 0.07 (0.05-0.10)] ve B2MG:kreatinin oranları [122.39 (67.40-200.05) ve 52.12 (31.03-103.43)] kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p≤0.001). Hastalar sistatin C formülü ile hesaplanan eGFR'ye göre değerlendirildiğinde, sekiz hastanın eGFR'si 90 mL/dk/1,73m2'nin üzerinde iken yedi hastanın eGFR'si 90 mL/dk/1,73m2'nin altında bulunmuştur. Sağ ve sol renal ven akım hızları eGFR<90 olan hastalarda daha düşükken boya göre vücut ağırlığı, serum alkalen fosfataz ve fosfor değerleri daha yüksek bulunmuştur. İki grup arasında idrar biyobelirteçlerinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, GA1 hastalığında erken yaşta bile eGFR düşüklüğü görülebilmektedir. Sistatin C ölçümleri böbrek izlemi için gereklidir çünkü kreatinin bazlı eGFR değerlendirmeleri yanıltıcıdır. Böbrek disfonksiyonu muhtemelen esas olarak tübüler kökenlidir. Üriner B2MG ve renal ven akım hızları biyobelirteç olarak daha ayrıntılı araştırılmalıdır.