
34
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Melez tilapia (Oreochromis niloticus X Oreochromis aereus) dokularında kadmiyum, kurşun, kadmiyum+kurşun birikimleri ve zeolitin etkisin
Bu araştırmada kurşun (20 mgl-1 Pb2+) ve kadmiyum (5 mgl-1 Cd2+) metallerinin ayrı ayrı ve birlikte bulunduğu akvaryum ortamlarında 14 gün süreyle tutulan Melez Tilapia' nın kas, solungaç, karaciğer, böbrek ve kemik dokularındaki birikimler ve bu birikimlerin giderilmesinde zeolitin (0,1 gl-1) etkisi incelenmiştir. Deneme sonunda balıkların dokularındaki kurşun ve kadmiyum birikimi ICP-MS Spektrometresi ile ölçülmüş olup, Pb içeren ortamlarda dokulardaki Pb birikimi böbrek>karaciğer>kas>kemik>solungaç iken, Cd birikimi karaciğer>solungaç>böbrek> kemik olup, kas dokuda kadmiyum birikimi gözlenmemiştir. Pb+ Cd içeren ortamlarda ise; birikimler böbrek>karaciğer>solungaç>kemik>kas sıralamasında olup, Cd kas dokuda tespit edilmemiştir. Ortamda Zeolitin bulunmasının Melez Tiapia' nın dokularında birikim sıralamasını değiştirmediği ancak kurşun ve kadmiyum birikimini azalttığı, Pb+Cd içeren ortamlara zeolitin katılımıyla da kurşun ve kadmiyum birikiminde azalma olduğu ve bu azalmaların istatistiki olarak önemli olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
Bazı alg özütlerinin hayatta kalış ve MTT metodu ile antikanser etkilerinin araştırılması
Bu çalışmada, Doğu Akdeniz kıyısında yer alan İskenderun Körfezi'nin Kale ve Konacık Bölgesinden iki farklı kahverengi alg (Sargassum sp. ve Cystoseira sp.) toplandı ve özütleri elde edildi. Bu özütlerin Drosophila melanogaster'in hayatta kalışı üzerine etkileri ve insan kolon kanseri hücre hattı (DLD-1) üzerine antikanser etkileri çalışıldı. Hücre kültürü çalışmalarında alg özütlerinin 3 farklı dozu (25 µg/ml, 12.5 µg/ml, 6.25 µg/ml) ayrı ayrı ve doksorubisin (10 µM) ile birlikte, DLD-1 hücre hattına uygulandı, antikarserojenik etkileri 3-(4,5-dimetil tiyazol-2-yl)-2,5-difenil tetrazolium bromid (MTT) testi ile incelendi. Pozitif kontrol olarak genotoksik ve karsinojenik etkileri bilinen ve birçok kanser hastalığının tedavisinde kullanılan kemoterapik ilaçlardan biri olan doksorubisin kullanıldı. Ayrıca, incelenen bitki özütlerinin 10 mg/ml olan dozu flare (flr3) ve çoklu kanat kılı (mwh) mutant işaret genlerini taşıyan 72 ± 4 saatlik transheterozigot Drosophila melanogaster larvalarına uygulandı. Kontrol grubunda hayatta kalış oranı % 83 olarak bulundu. Her iki alg, kullanılan dozda (Sargassum sp. %88 ve Cystoseira sp. %94) Drosopila melanogaster'in hayatta kalışını pozitif etkiledi. MTT testi sonuçlarına göre, her iki alg özütünün uygulanan dozlarda absorbans değerlerini artırdığı bulundu. Elde edilen farklı konsantrasyonlardaki absorbans değerlerindeki artış aritmetik ortalamaları standart hataları ile birlikte MS Excel programında hesaplandı. Bu çalışmada grafik ve tablo halinde sunulan bulgular bu iki algin (Sargassum sp., Cystoseira sp.) gelecek için potansiyel terapötik kaynak olabileceğini işaret etmektedir.
Karabalık (clarias gariepinus) spermasının farklı pH'larda kısa süreli saklanması
Bu çalışmanın amacı, spermanın kısa süreli muhafazasında farklı pH derecelerinde spermatozoon motilitelerinin korunup korunmayacağının tespit edilmesidir. Kısa süreli soğutma yöntemi spermanın saklanması ve kullanılması amacıyla birçok canlı türünde uygulanmaktadır. Su ürünlerinde son yıllarda kullanımı artan bir yöntemdir. Spermanın soğuk muhafazası, soğutulacak spermanın önce koruyucu maddelerle bir araya getirilerek dengelenmesi, sonra belirli bir hızla soğutulması ve gelişimlerine izin verecek fizyolojik solüsyonlar içerisine alınması esasına dayanır. Bütün bu işlemler yapılırken; hücre hasarı minimal olmalıdır, hücrenin yapısal bütünlüğü ve fonksiyonel özellikleri korunmalıdır (Holt,2000). Balık kültüründe spermanın soğuk olarak saklanmasının birçok faydası bulunmaktadır. İstenen karakterler elde etme, istenen karakterlerde seleksiyon yaparak bir örneklik oluşturmak, hibrid yavru elde etme, enfeksiyonların yayılma riskini azaltma gibi avantajlara sahiptir. Tarım ve hayvancılık, gıda maddeleri ihtiyaçlarını karşılayan, bu yüzden de yaşamı doğrudan ilgilendiren vazgeçilmez bir ekonomik faaliyettir. Son yıllarda önemli derecede gelişme kaydeden hayvansal üretim faaliyetleri içerisinde değerlendirilen balık yetiştiriciliğinde, özellikle ıslah konusunda henüz istenilen düzeye ulaşılamamıştır. Bu çalışmada karabalıklarda spermanın farklı pHlarda sulandırıcılar ile kısa süreli soğuk saklanması sonucu motilite faktörlerine etkisi araştırılmıştır.
Denizel türler ve işlenmiş su ürünlerinden elde edilen yağlardaki metal ve metaloid düzeylerinin belirlenmesi
Araştırmada, bazı deniz balıklarının kas ve karaciğer dokuları ile bu dokulardan elde edilen balık yağı ile konserve balık yağı ve makroalglerden (Laurencia papillosa ve Corallina officinalis) ekstrakte edilen yağlarda metal ve metaloid düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal olarak kullanılan deniz balıkları ve konserve balıkların besin kompozisyonları belirlenmiştir. Deniz balıkları ve işlenmiş su ürünlerinin besin kompozisyonunun belirlenmesinde Bligh and Dyer yöntemi (AOAC, 1995), doku ve dokulardan ekstrakte edilen yağlar ile makroalg türlerinden ekstrakte edilen yağlarda, işlenmiş su ürünlerinde metal ve metaloid düzeylerinin belirlenmesinde spektrofotometrik yöntem kullanılmıştır. Örneklerin metal ve metaloid analizinde İndüktif Eşleştirilmiş Plazma Kütle Spektrometresi (Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry ICP-MS) cihazı kullanılmıştır. S. aurata, S. japonicus, S. rivilatus türlerinin kas dokusundaki besin kompozisyonunda, protein ve lipit düzeyi en yüksek olan tür S. japonicus, su düzeyi en yüksek olan tür ise S. aurata olarak belirlenmiştir. S. japonicus kas doku metal düzeyi Fe>Al>Zn≥Sr≥Ba≥Cu≥As≥Mn=Se≥Cr=Pb≥V, karaciğer doku metal düzeyi Fe>Zn≥Cu≥Al≥As≥Mn≥Sr≥Se≥Ba≥Mo≥Pb≥V≥Cr≥Cd , S. rivulatus kas doku metal düzeyi Fe>Zn≥Al≥Sr≥As≥Ba≥Cu≥Pb≥Se≥Mn≥Cr≥V, karaciğer doku metal düzeyi Fe>Zn>Cu>Al≥Sr≥As≥Ba≥Se≥Mo≥Mn≥Pb≥Cd≥Cr≥V, S. aurata kas doku metal düzeyi Fe>Zn>Al≥As≥Sr≥Ba≥Cu≥Pb≥Se=Mn≥Cr≥V, karaciğer doku metal düzeyi Fe>Zn>Cu≥Mn≥Al≥Sr≥As≥Se≥Ba≥Mo≥Cd≥V≥Pb≥Cr olarak belirlenmiştir. Fe ve Zn incelenen türlerin kas ve karaciğer dokularında en yüksek düzeyde bulunmuş olup bunu kas dokuda Al, karaciğer dokuda ise Cu izlemiştir. Bir metaloid olan As, S. japonicus kas dokuda karaciğer dokusundan daha yüksek bulunurken, S. rivulatus ile S. aurata'da karaciğer doku derişimi kas dokudan yüksek bulunmuştur. Araştırmada denizel türlerde incelenen metallerin kas ve karaciğer doku düzeyleri FAO (1983), FAO/WHO (2019) ve Türk Gıda Kodeksi (TFC, 2002) verilerine göre kabul edilebilir limitlerin altında bulunmuş olup As kas doku düzeyi S. rivulatus'da kabul edilebilir limitin üzerinde bulunmuştur. S. japonicus kas doku yağında Cr ve Mn dışında incelenen metaller tespit limiti altında bulunmuştur. S. rivulatus ile S. aurata kas dokusu ile her üç türün karaciğer dokusu yağlarında Fe, Al ve Zn diğer elementlerden daha yüksek düzeydedir. As, S. aurata kas doku yağında en yüksek düzeyde saptanmış olup diğer türlerin kas ve karaciğer yağ doku metalloid düzeylerinden anlamlı bir ayırım göstermiştir (p<0,05). Araştırmada konserve ton, uskumru, somon ve hamsi balıklarının besin kompozisyonu ve konservelerden elde edilen yağlardaki metal ve metaloid düzeyleri incelenmiştir. Konserve ton balıklarında dolgu maddesi olarak kullanılan light, ayçiçek yağı ve zeytin yağı ilave edilmiş türlerin metal düzeylerinde dolgu maddesi zeytin yağlı konservelerin daha yüksek düzeyde metal içerdiği belirlenmiştir. L. papillosa ve C. officinalis türlerinin yağındaki Al, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Sr, Mo, Ag, Cd, Sn, Ba, Pb düzeyleri belirlenmiştir. L. papillosa ve C. officinalis'den ekstrakt edilen yağlarda Al'un yüksek derişimde bulunduğu incelenen diğer metal düzeylerinin kabul edilebilir limitlerde olduğu saptanmıştır.
Farklı doz ve sürelerde levonorgestrel uygulamasının zebra balıklarında (Danio rerio, Hamilton, 1822) antioksidatif metabolizma üzerine etkileri
Bu çalışmada, endokrin bozucu kimyasal olarak sınıflandırılan ve özellikle balıklarda üreme fizyolojisine etkileri bilinen, ancak yapılan son çalışmalarda metabolitlerinin ksenobiyotik gibi ekosistemde hareket ettiği, böylece antioksidan savunma mekanizmasına etkisi olduğu düşünülen sentetik progestinlerden biri olan Levonorgestrel (LNG)ʹ in farklı doz ve sürelerde uygulanmasının, Zebra balıklarında (Danio rerio) antioksidatif metabolizma üzerine etkileri incelenmiştir. Deneme balıkları, LNGʹ nin düşük (0,312 µg/L) ve yüksek (6,24 µg/L) olmak üzere iki farklı dozuna 24, 48 ve 96 saat süre ile maruz bırakılmışlardır. Bu aşamada, akut biyodeneylerden statik deney yöntemi uygulanarak, deneyler üç tekrarlı olarak gerçekleştirilmiştir. Deneme planı uygulandıktan sonra balıklar disekte edilerek kas ve karaciğer doku örnekleri toplanmıştır. Bu örneklerde antioksidan enzim aktivitesi ve lipid peroksidasyon düzeyi sırasıyla, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve malondialdehit (MDA) analizleri ile ölçülmüştür. Yapılan bu çalışmada, enzim aktivite değerlerinin LNG doz uygulamasından etkilendiği ancak istatistik olarak yapılan değerlendirme sonucu tespit edilen farklılıkların önemsiz olduğu belirlenmiştir (p≤0,05). Yüksek doz uygulamasının artan zamanla SOD enzim aktivite değeri üzerinde etkili olup, her iki doku açısından da değerlerde artışa neden olduğu tespit edilmiştir. CAT enzim aktivite değerlerinin özellikle yüksek doz uygulanan gruplardan elde edilen değerlerde değişkenlik gösterdiği, GPx enzim aktivite değerlerinin ise yüksek doz LNG uygulamasında, özellikle karaciğer dokusunda yüksek aktiviteye neden olduğu saptanmıştır. MDA değerlerine göre, karaciğer dokusunda düşük doz LNG uygulamasının, kas dokusu ile karşılaştırıldığında, azaldığı, yüksek dozda ise benzer değerlerin tespit edildiği, buna bağlı olarak karaciğer dokusunun kas dokusuna göre LNG uygulamasına daha duyarlı ve oksidatif stres için iyi bir indikatör olduğu tespit edilmiştir.
Türk Somonu (Oncorhynchus mykiss) yetiştiriciliğinin ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirliği
Araştırmanın temel amacı Samsun - Sinop bölgesinde yer aralan Türk somonu yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirliğini analiz etmektedir. Araştırma verileri 2022-2023 yetiştiricilik döneminde Türk Somonu yetiştiriciliği yapan tesislerin kullandıkları liman ve yetiştirme alanlarına bakılarak tespit edilmiştir. Merkez ofisleri Samsun'un Yakakent ilçesinde bulunan 23 adet Türk somonu/Türk Somonu adayı yetiştiren tesislerden 38 projesi bulunan 17 tesis ile anket yoluyla oluşturulmuştur. Ayrıca Samsun ve Sinop İl Tarım ve Orman Müdürlükleri, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Samsun ve Sinop İlleri Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Birliği ve Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB)' nden elde edilen veriler de kullanılmıştır. Araştırma sonuçları incelenen Türk somonu yetiştiricileri Samsun – Sinop bölgesinde 2022 yılında işletmeler kapasitelerinin %84'ünü aktif olarak kullanmakta, %89'u ise tam kapasite çalışmaktadır. Yetiştiricilerin etkinlik ölçümlerine bakıldığı zaman üretim maliyetini %29 oranında azaltması, %21 oranında girdilerini azaltmaları durumunda, aynı üretim miktarını elde edebileceklerini ve işletmelerin %78,9'u ise performansını iyi değerlendirebilmesi için büyümesi gerektiği tespit edilmiştir. Samsun - Sinop bölgesindeki Türk somonu yetiştiricilerinin karbon emisyonu hesaplamasına dair verilerin yeterli olmadığından dolayı bölgeye ait karbon emisyon verisi hesaplanamamıştır. Sürdürülebilirlik adına detaylandırılmış sorularla hazırlanan anketler ile sadece sürdürülebilirliğe yoğunlaşmış bir çalışma yapılması gerekmektedir.
Pentilentetrazol ile epileptik nöbet oluşturulan alkolik zebra balığı (Danio rerio)'nda beyin ve kas dokusunun oksidatif stres parametrelerindeki değişimler
Epilepsi, tüm dünyada yaygın olarak her yaştan insanı etkileyen ve kronik olarak seyreden nörolojik bir bozukluktur. Birçok faktörden kaynaklanıp tekrarlayan nöbetlerle karakterizedir. Uzun veya aşırı alkol kullanım sonrası aralıksız süren nöbetlere yol açabilmektedir. Alkol tüketim sonrasında beyinde ve kas dokusunda meydana gelecek fizyolojik olayların açıklanması bu hastalığa karşı alınabilecek önlemlere yardımcı olmak açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle bu tez çalışmasında alkol kullanımı sonrasında, epilepsi benzeri nöbetlerin oluşmasına neden olan pentilentetrazol kullanılarak zebra balıklarında oluşturulan epilepsi benzeri nöbetlerde oluşan oksidatif stres parametrelerindeki değişimin invelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada; zebra balıkları %1, %1,5 ve %3 dozunda etil alkole günlük olarak 1 saat için maruz bırakıldı ve 28 günlük uygulama sonrasında 15mM pentilentetrazol (PTZ) uygulanarak epileptik nöbet oluşturuldu. Daha sonrasında beyin ve kas dokusu alınarak malondialdehit (MDA), total glutatyon (GSH), süperoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (CAT) gibi oksidatif stres parametreleri ile antioksidan enzim aktivitelerindeki değişimler araştırıldı. Çalışmada alkol, PTZ ve alkol+ PTZ uygulanan gruplarda MDA düzeyinde istatistiki olarak anlamlı olan bir artış görülmüşken SOD, CAT ve GSH seviyeleinde doza bağlı olarak değişmekle beraber çnemli derecede bir düşüş tespit edildi. En fazla olumsuz etki alkolün %3 dozu ve PTZ uygulanan gruptaki balıklarda saptandı. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde hem alkol ve hemde alkol+PTZ gruplarında antioksidan mekanizmanın yıkımlandığı ve oksidatif stresin oluştuğunu söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Zebra balığı, Danio rerio, epilepsi, pentilentetrazol, oksidatif stres, antioksidan enzimler
Tohma Çayı'ndaki (Malatya) çözünmüş metallerin kaynakları, kirlilik durumu ve sağlık risklerinin belirlenmesi
Bu tez çalışması, Karakaya Baraj Gölü'nü besleyen akarsular içerisinde önemli bir su potansiyeline sahip olan Tohma Çayı'nda araştırmanın amacına uygun olarak belirlenmiş 13 istasyondan mevsimsel olarak toplanan su örneklerinde 10 metalin (As, Cd, Cr, Co, Cu, Fe, Mn, Ni Pb ve Zn) düzeylerini, mekânsal ve mevsimsel değişimlerini ve potansiyel kaynaklarını tespit etmek ve elde edilen verileri insan sağlığı açısından değerlendirmek için yapılmıştır. Tohma Çayı'na ait su örneklerinde kaydedilen metallerin mekânsal dağılımları incelendiğinde, As, Cu ve Pb hariç diğer metallerin düzeylerinin 13 örnekleme istasyonu arasında istatiksel olarak önemli değişimler gösterdiği belirlenmiştir (P <0,05). Çözünmüş metallerin mevsimsel değişimleri incelendiğinde, sadece As ve Cu düzeylerinin istatiksel olarak önemli mevsimsel değişimler gösterdiği belirlenmiştir (P <0,05). En yüksek ortalama As ve Cu düzeyleri ilkbahar mevsiminde kaydedilmiştir. Bu durum, ilkbahar mevsimindeki yağışların, yüzeysel akışla bu elementleri akarsuya taşımasından muhtemelen kaynaklanmıştır. Tohma Çayı'ndan alınan su örneklerinin ortalama metal konsantrasyonlarının, içme suyu kalite kriterleri ile sucul yaşamın korunması için tatlı su kalite kriterleri tarafından izin verilen maksimum değerleri geçmediği tespit edilmiştir. Ayrıca metal indeksleri (HEI ve HPI) sonuçlarına göre su örneklerinde önemli bir kirlilik belirlenmemiştir. Karsinojenik ve kanser-dışı risk değerlendirme sonuçları, Tohma Çayı suyundaki metallerin insanlar üzerinde bir sağlık problemi oluşturmayacağını göstermiştir. Faktör, korelasyon ve kümeleme analizlerinin sonuçlarına göre, akarsudaki Cr, Ni, Co ve Mn düzeyleri üzerinde insan aktivitelerinin etkili olduğu belirlenirken diğer metallerin düzeyleri üzerinde hem insan aktivitelerinin hem de doğal kaynakların etkili olduğu tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Tohma Çayı, metaller, su kalitesi, kaynak tanımlama, sağlık risk değerlendirmesi
Karides avcılığında kullanılan algarnaların av kompozisyonu ve hedeflenmeyen ava ait bir çalışma
KARİDES AVCILIĞINDA KULLANILAN ALGARNALARIN AVKOMPOZİSYONU VE HEDEFLENMEYEN AVA AİT BİR ÇALIŞMAÖZBu çalışmada, Marmara Denizi'nde karides avcılığında kullanılan algarnanın avverimi ve kompozisyonu araştırılarak, avcılık sonucunda tesadüfi avlanan türler veıskarta türlerin miktarları belirlenmiştir.Araştırma sonunda elde edilen veriler neticesinde algarna ile yapılan avcılıkta 36türün yakalandığı, toplam avın ağırlık olarak % 51,3`nü eklembacaklıların (arthropoda),%30,9 balıkların (pisces), % 15,5 derisi dikenlilerin (echinodermata), % 1,3yumuşakçaların (mollusca) oluşturduğu belirlenmiştir. Derinsu pembe karidesi(Parapenaeus longirostris), toplam avın % 50,8'ni oluşturmuştur.Algarna ile yapılan avcılıkta av veriminin yaklaşık 10,1 kg/h olduğuhesaplanmıştır. 1 kilogram hedef av için 0,42 kg ıskarta av, 0,62 kg tesadüfi av ve 1,04kg hedeflenmeyen av yakalandığı tespit edilmiştir.Derinsu pembe karidesin cinsiyet oranı, boy-ağırlık ilişkisi ve boy frekansdağılımı, toplam 1942 bireyden tespit edilmiştir. Ölçülen bireylerin % 55 dişi, % 45erkek bireylerden oluştuğu saptanmıştır. Dişilerin total boyları 47-154 mm, ağırlıkları1,5-19,1 g arasında değişirken, erkeklerin total boyları 58-120 mm ve ağırlıkları 1,41-10,6 g arasında değişmiştir. Boy-ağırlık ilişkisi, dişiler için W=0,0057*L2,95 (r=0,97),erkekler için W=0,0112*L2,59 (r=0,93) olarak tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Parapenaeus longirostris, algarna, ıskarta, tesadüfi av, avKompozisyonu, Marmara deniziI
Batı Marmara'da kum midyesinin (Chamelea gallina Linnaeus 1758) büyümesi, üremesi ve stok tahmini üzerine bir çalışma
Batı Marmara Denizi'nde Gelibolu Çankaya kıyılarında Ekim2003-Eylûl2004 tarihleri arasında 0-10 m derinliklerde yapılan örneklemeler sonucunda C.gallina'nın aylık uzunluk ortalamaları Ekim' de 26,5 mm, Kasım' da 24,8 mm, Aralık'ta 29,0 mm, Ocak 'ta 29,0 mm, Mart'ta 28,6 mm, Nisan'da 27,9 mm, Mayıs'ta 19,3 mm, Haziran'da 25,6 mm, Ağustos'ta 26,6 mm ve Eylül'de 24,7 mm olarak ölçülmüştür. Araştırmada, en küçük yükseklik değeri 10 mm, en büyük değer ise 35 mm olarak tespit edilmiştir. En çok görülen yükseklik frekansının %73,6 ile 20-30 mm arasındaki bireylere ait olduğu saptanmıştır. Total ağırlıkları incelendiğinde ise en küçük değer 1,15 g, en yüksek değer ise 22,16 g olarak tespit edilmiştir. En yoğun görülen toplam ağırlık dağılımı 1-7 g arasında olmaktadır (% 66). Tüm örneklerin ortalama uzunluk değeri 26,191 mm, ortalama yükseklik değeri 23,447 mm ve ortalama total ağırlık değeri 6,538 g olarak bulunmuştur. İncelenen C.gallina'ların en sık rastlanan yükseklik sınıf aralığı % 8,5 ile 26 mm, % 8,4 ile 24 mm ve % 8,1 lik oran ile 25 ve 27 mm uzunluk değerleridir. CgaUina'ma. uzunluk - ağırlık ilişkisi incelendiğinde W=0,0005 * L2-8921 denklemi elde edilmiştir. Bu çalışmada, C.gallina'nın 'uzunluk-yükseklik', 'uzunluk-kalınlık' ve 'total ağırlık- et ağırlığı" değerleri arasındaki ilişkilerin doğru orantılı olduğu ancak 'uzunluk- total ağırlık' ve 'uzunluk-et ağırlığı' değerleri arasında ise doğrusal ilişkiden farklı olarak üssel bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi yapılan değişkenlerin arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü tespit için korelasyon analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonucunda tüm değişkenler arasında korelasyon katsayılarının 0,5-1,0 arasında olduğu belirlenmiştir. Bu veriler C.ga/Zma'nın tüm biyometrik değişkenleri arasında pozitif ve kuvvetli bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yaş tespiti, dış yüzey büyüme halkaları sorunsuz olarak sayılabilen 127 birey üzerinde yapılmıştır. Gelişimin ilk çizgisinde (birinci yaş) ortalama uzunluk 13,25 mm, ikinci yaşta 22,24 mm, üçüncü yaşta 25,52 mm olarak tespit edilmiştir. En büyük yaş grubu 7 olarak (uzunluk 38 mm) belirlenmiştir, von Bertalanffy büyüme parametreleri Loo= 43,80 mm, K= 0,214, to = -1,194 yıl olarak hesaplanmıştır. Yaş halkalarının görüldüğü ortalama uzunluklar ile von Bertalanfyy büyüme denkleminden hesaplanmış uzunluklar arasındaki farkın çok küçük olduğu görülmüştür. 41Gelibolu-Çankaya kıyılarında örneklenen C. gallina bireylerinin gonadlannda ilk olgunlaşma belirtileri Mayıs ayında görülmüştür. Bu dönemde, gonadlardaki yumurtalar oldukça küçük ve seyrek dağılım göstermiştir. Haziran örneklerinde ise gonadlann çoğunluğunda olgun sperm ve yumurtaların olduğu belirlenmiştir. Ağustos ayı örneklerinde bireylerin yumurtladıkları ve gonadlann küçüldüğü tespit edilmiştir. Gelibolu-Çankaya kıyısında 0-10 m derinliklerde aylık periyotlarda dreç çekimleri sonucunda Cgallina'ma. toplam biyokütlesi 3 13.7 ton olarak bulunmuştur. Bu dönemde, ortalama birim av 125.1 kg/h olarak hesaplanırken, en düşük birim av (3.07 kg/h) Ocak 2004 tarihinde, en yüksek (247.3 kg/h) Ağustos 2004 tarihinde elde edilmiştir. 42
Kuzey Ege denizinde kupez uzatma ağlarının av kompozisyonu, seçiciliği ve hedef dışı av oranları
Bu çalışmada, Kupez Balığı (Boops boops L., 1786) için boy seçiciliği, tesadüfi av ve discard av oranları; 22, 23 ve 25 mm göz genişliğine (fabrika çıkış boyu) sahip galsama ağlarıyla toplanan örneklerden saptanmıştır. Örnekler Şubat 2007 ? Mayıs 2008 tarihleri arasında Gelibolu Yarımadası kıyılarında 6 istasyondan alındı.Kupez balıkları için belirlenen boy aralığı 21,3 ? 26,5' tir. Kupez balıkları için optimum yakalanma boyu 22, 23 ve 25 mm göz genişliğine sahip ağlarda sırasıyla 22,7 cm, 23,4 cm ve 25,42 cm'dir. Hesaplanan seçicilik faktörü ve standart sapması sırasıyla 5,08 ile 0,88' dir. Hedev av, tesadüfi av ve ıskarta av oranları sırasıyla % 82,82, % 15,44 ve % 1,75 olarak belirlenmiştir.
Organik sertifikalı bazı hammaddelerin gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) beslemesinde kullanımı
Bu tez çalışmasında, gökkuşağı alabalığı yemlerinde organik sertifikalı alternatif protein ve karbonhidrat kaynaklarının kullanılmasına yönelik dört farklı besleme denemesi yürütülmüştür. Deneme 1'de, yavru gökkuşağı alabalıklarının büyüme performansı, besin kullanımı ve vücut kompozisyonu üzerine organik sertifikalı mayanın (NuPro?) değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İki kontrol yemi (KK: konvansiyonel kontrol ve OK: organik kontrol) ve balık unu proteini yerine kısmı olarak farklı düzeylerde NuPro? [10% (N10); 20% (N20) or 30% (N30)] içeren 3 deneme yemi hazırlanmıştır. Her yem grubu üç tekerrürlü olmuş ve her tanktaki 20 balık (başlangıç vücut ağırlığı: 4,0 gr) 12 hafta boyunca yemlenmişlerdir. Kontrol yemlerinde konvansiyonel veya organik buğday unu kullanılması, alabalıkların büyüme performansı ve yem dönüşüm oranını (YDO) değiştirmemiştir (p> 0,05). Deneme grupları arasında, KK ve N20 hariç, benzer büyüme performansına sahip oldukları gözlenmiştir. KK ve N20 grupları arasında son vücut ağırlığı bakımından önemli derecede farklılık bulunmuştur (p< 0,05). KK ve OK gruplarının YDO değerleri diğer gruplara göre daha düşük seyretmiştir. Grupların vücut kompozisyonu ve nütrient kullanımı parametreleri arasında herhangi önemli bir farklılık görülmemiştir (p> 0,05).Deneme 2, yavru gökkuşağı alabalıklarının büyüme performansı, besin kullanımı ve vücut kompozisyonu üzerine organik mercimek unun etkilerinin belirlenmesi için dizayn edilmiştir. İki kontrol yemi (KK: konvansiyonel kontrol ve OK: organik kontrol) ve organik buğday unu yerine kısmı (% 9,45) veya tamamen (% 18,9) organik mercimek unu içeren 2 deneme yemi hazırlanmıştır. Her yem grubu üç tekerrürlü olmuş ve her tanktaki 20 balık (başlangıç vücut ağırlığı: 4,0 gr) 12 hafta boyunca yemlenmişlerdir. Balık unu temelli yemlere karbonhidrat kaynağı olarak organik mercimek unu ilavesi, balıkların son vücut ağırlığı, spesifik büyüme oranı ve yem kullanımını önemli oranda değiştirmemiştir (p> 0,05).Deneme 3'de, 134 gram ağırlığındaki gökkuşağı alabalıkları her deneme grubunda üç tekerrürlü olacak şekilde 8 hafta boyunca balık unu temelli kontrol yemleri (KK ve OK) ve % 10 (N10), % 20 (N20) ve % 30 (N30) oranında NuPro? içeren yemlerle beslenmişlerdir. N30 yemi ile beslenen gökkuşağı alabalıklarının en iyi büyüme performansı ve yem kullanımını göstermiştir. Yeme NuPro? ilavesi balıkların vücut kompozisyonu üzerine etkileri olmamasına rağmen (p> 0,05), kondisyon faktörü (KF) ve hepatosomatik indeks (HSI) gibi bazı vücut organı indekslerini önemli oranda değiştirmiştir (p< 0,05). N30 yemi ile beslenen balıklarda, kontrol gruplarına göre önemli derecede daha yüksek hematokrit düzeyi elde edilmiştir (p< 0,05).Son denemede, büyük gramajdaki gökkuşağı alabalıklarının yeminde karbonhidrat kaynağı olarak organik mercimek unun kullanılma potansiyelini belirlemek için 8 haftalık bir besleme denemesi yürütülmüştür. İki kontrol yemi (KK: konvansiyonel kontrol ve OK: organik kontrol) ve organik buğday unu yerine kısmı (% 18,55) veya tamamen (% 37,1) organik mercimek unu içeren 2 deneme yemi hazırlanmıştır. Düşük oranda (% 18,55) mercimek unu ilave edilen yem, yüksek oranda (% 37,1) mercimek unu içeren yem ile karşılaştırıldığında büyüme performansı üzerine daha yararlı etkilere sahiptir. Düşük mercimek unu içeren yemle beslenen balıkların hematokrit değeri diğer gruplara göre artmıştır. Grupların HSI, KF, viskerosomatik indeks ve et verimi arasında önemli bir farklılık yoktur (p> 0,05). Deneme yemleri ile beslenen balıkların kül hariç bütün vücut kompozisyonu önemli oranda değişmemiştir.Sonuçlar, organik sertifikalı mayanın, yavru gökkuşağı alabalıklarının yeminde organik bitkisel proteinlerin yerine balık ununu biyolojik olarak destekleyerek organik yem formulasyonuna katkıda bulunabileceği sonucuna varılmıştır. Organik mercimek ununun, alabalık yemlerinde organik buğday unu yerine potansiyel bir hammadde olabileceği ortaya konmuştur.
Saroz Körfezi'ndeki (Kuzey Ege Denizi) benekli pisi balığının (Lepidorhombus boscii Risso, 1810) populasyon parametrelerinin belirlenmesi
Bu çalışma Eylül 2006-Eylül 2008 tarihleri arasında Saroz Körfezi'nde gerçekleştirilmiştir. Örnekler 0-500 m. arasındaki derinliklerde, aylık olarak, 44 mm. göz genişliğine sahip trol ağı kullanmak suretiyle elde edilmiştir. Benekli pisi balığı tüm bireylerinin ortalama boy ve ağırlık değerleri 21,5±0.452 cm ve 118,82±2.869 g'dır. Dişi, erkek ve dişi-erkek bireylerin ortalama boy ve ağırlık değerleri ise, sırasıyla, 25,6±0,323 cm, 202,68 ±7,352 g; 17,6±0,266 cm, 50,00±2,678 g ve 23,2±0,273 cm, 157,15±5,783 g olarak belirlenmiştir.Dişi: erkek oranı 1:0,424 olarak hesaplanmıştır. Dişi, erkek, dişi-erkek ve tüm bireyler için boy-ağırlık ilişkisi, sırasıyla, W=0,0032TL3,31, W=0,0069TL3,04, W=0,0035TL3,29 ve W=0,0039TL3,25'dır. Yaş dağılımı 1 ile 13 yaşları arasında değişim göstermektedir. Büyüme parametreleri dişi bireyler için L?=49,8 cm, k=0,09 yıl-1, t0=-2,15 yıl; erkek bireyler için L?=39,1 cm, k=0,11 yıl-1, t0=-2,59 yıl ve tüm bireyler için L?=50,6 cm, k=0,09 yıl-1, t0=-1,99 yıl' dır. Büyüme performans indeksleri dişi, erkek, ve tüm bireyler için, sırasıyla, 2,35, 2,23 ve 2,36 olarak bulunmuştur. Benekli pisi balığını üreme zamanı Şubat-Mayıs ayları arasında olduğu gözlemlenmiştir.İlk üreme boyu dişi bireyler için 14,9 cm, erkek bireyler için ise 15,3 cm olarak saptanmıştır. Benekli pisi balığının yumurta verimliliği-boy, yumurta verimliliği-ağırlık ve yumurta verimliliği-yaş arasındaki ilişkiler sırasıyla F=1,487TL3,22, F=264,39W+14,103 ve F=12,207A-11,279 olarak tespit edilmiştir. Lepidorhombus boscii (Risso, 1810)'nin toplam ölümlerin üssi katsayısı (Z), doğal ölümlerin üssi katsayısı (M) ve balıkçılığın sebep olduğu ölümlerin üssi katsayısı (F), sırasıyla, 0,31 yıl-1, 0,24 yıl-1 ve 0,07 yıl-1 olarak bulunmuştur. Sömürülme oranı ise E=0,23 yıl-1 olarak hesaplanmıştır. Maksimum sürdürülebilir ürün miktarı 11,3 ton'dur. Total boy-otolit boyu arasındaki ilişki tüm bireyler için TB=4,9653OB+4,8915 olarak saptanmıştır.
Farklı tank renklerinin çipura balığı yavrularında (Sparus aurata) yem değerlendirme ve büyüme performansı üzerine etkileri
Bu araştırmada, farklı tank renklerinin çipura balığı (Sparus aurata) yavrularında yem değerlendirme ve büyüme performansı incelenerek, bu balık türünün mevcut yetiştirme yöntemlerine göre daha hızlı sürede büyütülmesi hedeflenmektedir. Üç tekerrürlü olarak yürütülen bu çalışmada, çipura yavruları, renkleri kırmızı, mavi, yeşil ve sarı olan dört farklı renk ve toplam on iki adet tankta 45 gün süreyle beslenmiştir. Yavru balıklar (1.50 gr.), su sıcaklığı günden güne 23-300C arası değişken olan biyolojik filtre, UV filtre ve kum filtreli, 40 L su hacimli tanklara 40 adet/tank olacak şekilde konmuştur. Tüm deneme tankları, aynı besin içeriğine ve aynı boya sahip yemlerle beslenmiştir. Deneme sonunda elde edilen veriler, farklı tank renklerinin balıkların deneme sonu ağırlığını, ağırlık artışını ve yemden yararlanmayı etkilediğini göstermiştir.
Kuzey Ege Denizi'nde kullanılan dip paragat takımlarının av kompozisyonları ve seçiciliğinin belirlenmesi
Bu çalışmada, Kuzey Ege Denizi'nde son zamanlarda kullanımı artmaya başlamış olan dip paragat takımlarının av kompozisyonları, kullanılan iğnelerin seçiciliği, avcılık esnasında karşılaşılan problemler ve kullanılan yemler ile iğne çeşitleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bununla beraber farklı iğne numaralarının, yakalanan balıkların büyüklüğü ve miktarı üzerine etkisi ile birim çabadaki av miktarları (CPUE), hedef dışı av (bycatch) ve ıskarta (discard) miktarları da tespit edilmiştir. Böylece elde edilen verilerle, Kuzey Ege Denizi'nde kullanılan paragat takımlarının geliştirilmesi ve balıkçılara alternatif bir av aracı olarak kullanımının yaygınlaştırılması imkanı sağlanacaktır.Çalışmada, Kuzey Ege'de (Edremit Körfezi, Saroz Körfezi, Gökçeada, Bozcada, Gelibolu Yarımadası) kullanılan paragat takımlarının teknik özellikleri ve yapısal farklılıklarını belirlemek için 426 balıkçı ile 37 farklı bölgede anket çalışmaları yapılmıştır.Yapılan anketler değerlendirilerek, bölgede kullanılan paragat takımlarının özellikleri tespit edilmiştir. Bölgede kalın, ince, kılıç ve mezgit paragatı olmak üzere 4 farklı paragat takımının kullanıldığı belirlenmiştir. Bu ön örnekleme ve yapılan anketlere göre kullanılacak paragat takımları, kullanılacak yemler ve paragat takımlarının atılacağı istasyonlar belirlenmiştir.Araştırma, Mayıs 2011 ? Haziran 2012 tarihleri arasında, Kuzey Ege Denizi, Çanakkale Boğazı kıyıları, Gelibolu Yarımadası kıyıları ile Saroz Körfezi'nde ticari balıkçıların avcılık yaptıkları 0 - 500m derinliğe sahip sahalarda gerçekleştirilmiştir. Genel olarak her biri 200 iğneli olan 3 sepet atılarak 20 operasyon yapılmış, 60 adet paragat sepeti kullanılarak toplam 60000 m misina serilmiş, 12000 adet iğne atılmış ve 1360 adet örnek alınmıştır. Avcılığı yapılan bireylerin 722 adeti ince takım ile yakalanırken 638 adeti kalın takım ile yakalanmıştır. İnce takım ile yakalanan 722 adet bireyin 351 tanesi (% 42,61) sübye yemi kullanılarak, kalın takımda ise 638 adet bireyin 211 tanesi (%33,07) sardalye yemi kullanılarak yakalanmıştır. Çapraz ve düz iğnelerin avcılığını değerlendirdiğimizde; 389 tane birey çapraz iğne kullanılarak yakalanırken 333 adet birey düz iğne kullanılarak yakalanmıştır. Çalışmada kullanılan iğneler gruplandırılıp aralarındaki tür çeşitliliği bakımından fark olup olmadığını belirlemek amacıyla ANOSIM analizi yapılmış ve bu analiz sonuçlarına göre tüm grupların birbirinden önemli derecede farklı olduğu tespit edilmiştir (ANOSİM= R = 0,7731 P < 0,05). Daha sonra bu farklılığa sebep olan türleri belirlemek amacı ile SİMPER analizi yapılmıştır. Yine iğne tipleri ve numaraları 2 yönlü ANOVA ile karşılaştırılmıştır. İğne tipi faktör olarak alınmıştır. Farklı dönemlerde farklı iğne numarası ile yapılan av miktarları arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p = 0,00, p < 0,01). Çalışmada kullanılan paragat takımlarında farklı tipte ve farklı boyutlarda kullanılan iğnelerin seçiciliğinde yeterli sayıda örneğin elde edildiği 3 türe ait bakalyaro (Merluccius merluccius L. 1758), asıl hani (Serranus cabrilla L. 1758), gelincik (Phycis blennoides Brünnich, 1768) balıklarının seçicilik eğrileri çıkartılmıştır.Anahtar sözcükler: Paragat, Kuzey Ege, Seçicilik, Av Kompozisyonu, Çanakkale
Farklı su ürünlerinden elde edilen kaplama ürünlerin (kroket) kalite parametrelerinin belirlenmesi
Bu çalışmada bazı su ürünleri (karides, sardalya, alabalık) kaplama ürünlere (kroket) dönüştürülerek, derin yağda kızartılmışlardır. Taze materyallerin ve ürünlerin kalite parametreleri belirlenmiştir.Bu amaçla karides, sardalya ve alabalık etlerinden kroketler hazırlanmış; hammadde ve ürünlere (kroket ve kızartılmış kroketler) fiziksel, kimyasal ve duyusal analizler uygulanmıştır. Hammaddelerde belirlenen su ve protein oranları, üretilen kroketlerde azalırken, yağ ve kül oranlarında artış saptanmıştır. Kızartma işleminden sonra da protein ve su oranları azalırken, yağ ve kül oranlarında artış görülmüştür (P?0,05). Elzem aminoasitlerden valin, lösin, izolösin, lizin, metiyonin, fenilalanin ve treonin hammadde ve ürünlerin tümünde tespit edilmiştir. Hammadde ve ürünlerin yüksek oranlarda (%61,72 ile %79,01 arasında) doymamış yağ asidi içerdikleri tespit edilmiştir. Çoklu doymamış yağ asitlerinden dokosaheksaenoik asit (DHA), eikosapentaenoik asit (EPA) ve linoleik asit tüm gruplarda tespit edilmiştir. Ürünlerde kurşun (Pb) ve kadmiyum (Cd) saptanmamıştır. alüminyum (Al) Türk Gıda Tüzüğü'nde belirtilen, tüketilebilir sınır değerlerin altında bulunmuştur. Kızartılmış kroketler, duyusal değerlendirmeler sonucunda başarılı bulunmuştur. Ürün gruplarında en yüksek puanı karides kroketler almıştır. Alabalık kroketlerin 4°C'deki buzdolabındaki fiziko-kimyasal, mikrobiyolojik ve duyusal değişimleri belirlenerek raf ömrü 30 gün olarak tespit edilmiştir.
Yumurtalık (Adana) koyundaki eski balığı (Leiognathus klunzingeri) ve küçük dilbalığı (Arnoglossus laterna) populasyonlarında üreme, büyüme ve ölüm oranlarının belirlenmesi
Bu çalışmada Eksi ve Küçük Dilbalıklarımn üremelerini sırasıyla Nisan' dan Eylül'e ve Aralık'tan Haziran'a kadar olan dönemlerde gerçekleştirdikleri; II. yaşta ve 5.65cm ile 6.6cm iken ilk eşeysel olgunluğa ulaştıkları; olgun yumurta çaplarının 0.65mm ile 0.45mm'den daha büyük olduğu; Ortalama Yumurta Verimliliklerinin 2789+2109 ve 11932±12500 olduğu belirlendi. Büyüme özelliklerinden yararlanılarak von Bertalanffy Büyüme Sabitlerinin Eksi Balıkları için; L«,=l 0.28cm, K=0.29yıl"', to=-0.42yıl ve Woo=11.75gr olduğu; Küçük Dilbalıkları için ise; Lco=15.88cm, K=0.13yıl'\ t0=-1.54yıl ve Wco=27.64gr olduğu hesaplandı. Boy ve ağırlıkça büyümenin en fazla olduğu yaş gruplarının Eksi Balıklarında sırasıyla I. ile II. ve II. ile III.; Küçük Dilbalıklarında ise, I. ile II. ve V. ile VI. yaş grupları arasında gerçekleştiği saptandı. Ayrıca her iki tür içinde toplam ölümlerin sırasıyla Z=0.9609 ile 0.5319 ve bileşenlerinin M=0.6460 ile 0.3616 ve F=0.314 ile 0.1700 olduğu saptadı. Anahtar Kelimeler: Eksi Balığı, Küçük Dilbalığı, Üreme, von Bertalanffy Büyüme Sabitleri, Ölüm Oranları,
Kafes koşullarında L-carnitine'nin alabalık (Onchorhyncus mykiss)'ların büyüme performansı üzerine etkileri
Bu çalışmada 63 günlük besi döneminde L-carnitine destekli yemin gökkuşağı alabalıklarının büyüme performans parametreleri üzerine etkileri incelenmiştir. Denemede 300 mg/kg (A grubu) ve 600 mg/kg (B grubu) L-carnitine destekli yemle beslenen gruplar ve ticari alabalık yemi ile beslenen kontrol grubu olmak üzere üç farklı diyetin perfomansı denenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre L- carnitine destekli yemle beslenen gruplar kontrol grubuna göre hem daha fazla büyüme hem de daha İyi yem değerlendirme oranlan sağlamıştır (P<0.05). Besi dönemi sonunda yüksek düzeyde L-carnitine destekli yemle beslenen gruplar kontrol grubundan daha yüksek bir net ağırlık kazancına ulaşmıştır (P<0.05). Bununla birlikte günlük canlı ağırlık kazancı bakımından grupların arasında farkın önemli düzeyde olmadığı saptanmıştır (P>0.05). Deneme sonunda elde edilen önemli bir bulgu Seyhan Baraj Gölünde kafes koşullarında 600 mg/kg düzeyinde L-carnitine destekli yemle beslenen grubun diğer iki guptan daha efektif olarak kullanılabileceği sonucunun çıkmasıdır.Anahtar Kelimeler: L-carnitine, Balık besleme, Gökkuşağı alabalığı, Büyüme
DL - alanin, DL - metiyonin ve bunların kombine kullanılmasının sazan ( Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) fingerliklerinin büyümesi üzerine etkileri
oz YÜKSEK LİSANS DL-ALANIN, DL-METIYONIN VE BUNLARIN KOMBİNE KULLANILMASININ SAZAN (Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) FİNGERLİKLERİNİN BÜYÜMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ ZEYNEP ERÇEN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nazmi TEKELİOĞLU Yıl 2004, Sayfa: 33 Jüri: Yrd. Doç. Dr. Nazmi TEKELİOĞLU Prof. Dr. Ferit KARGIN Yrd. Doç. Dr. Mahmut YANAR Bu çalışmada, farklı oranlarda DL-alanin ve DL-metiyonin içeren diyetlerle beslenen sazan {Cyprinus carpio Linnaeus, 1758) fıngerliklerinin büyümesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Canlı ağırlık ortalamaları 14.13+0.83 g olan balıklar materyal olarak kullanılmıştır. Besleme çalışmaları 60 gün sürdürülmüştür. Araştırma kontrol, %0.5, %1 ve %1.5 metiyonin, %0.5, %1 ve %1.5 alanin, %0.5, %1, %1.5 alanin+metiyonin içeren diyetle beslenen 10 gruptan oluşturulmuştur. Deneme sonunda DL-alanin ve DL-metiyonin katkılı yemlerle beslenen gruplar, kontrol grubuna göre daha yüksek oranda boyca büyüme ve canlı ağırlık artışı elde etmiştir (P<0.05). DL-alanİn ve DL-metiyonin içeren diyetlerle beslenen gruplar, kendi aralarında benzer boyca büyüme ve canlı ağırlık artışı gerçekleştirmiştir (P>0.05). Yaşama oranı, %1."5 metiyonin ve %0.5 alanin+metiyonin içeren diyetlerle beslenen gruplarda %95.23, diğer gruplarda %100 olarak elde edilmiştir. Yem değerlendirme oranı ve günlük canlı ağırlık kazancı açısından, en iyi değer %0.5 metiyonin içeren diyetle beslenen gruptan sırasıyla 1,56 ve 0.17±0.01 olarak elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sazan, DL-alanin, DL-metiyonin, Büyüme
Buzda, streç film ve alüminyum folyo ile sarılarak 2±1°C'de depolanan çipuranın (Sparus aurota L., 1758) duyusal, kimyasal mikrobiyolojik kalitesinin değerlendirilmesi
Öz YÜKSEK LİSANS TEZİ BUZDA, ALÜMİNYUM FOL YO VE STREÇ FİLM İLE SARILARAK tl°C' DE DEPOLANAN ÇİPURANIN (Spams aurata L" 1758) DUYUSAL, KİMYASAL VE MİKROBİYOLOJİK KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Esmeray KULEY ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI Danışman: Yrd.Doç.Dr. Fatih ÖZOGUL Yıl: 2004, Sayfa:97 Jüri: Yrd.Doç Dr. Fatih ÖZOĞUL Prof. Dr. Abdurrahman POLAT Yrd. Doç.Dr. Işıl VAR Buzda 22 gün, alüminyum folyo ve streç film ile sarılarak 15 gün 2±1 °C'de depolanan çipuranın, duyusal (TFRU ve Torry tazelik şemasına dayalı olarak), kimyasal (TVB-N, nükleotid yıkım ürünleri, K, Ki, G, H değeri ve biyojenik aminler), mikrobiyolojik (Toplam mezofilik bakteri sayımı) kalitesi incelenmiştir. Depolama süresince duyusal, kimyasal ve mikrobiyolojik olarak en iyi kalite buzda depolanan örneklerde gözlenmiştir. Duyusal verilere dayalı olarak çipuranın raf ömrü buzda depolanan örnekler için 18 gün, streç film ve alüminyum folyoda depolanan örnekler için ise 8 gün olmuştur. Depolama süresince TVB-N değeri sürekli bir artış gösterip, depolama sonunda alüminyum folyoda depolanan çipurada en yüksek değere (65.29 mg/100 g) ulaşmıştır. Depolama süresince tüm örneklerde ATP, ADP ve AMP çok düşük konsantrasyonlarda hemen hemen sabit kalırken (<0.4 umol/g), IMP, HxR ve Hx' de önemli değişimler gözlenmiştir. Tüm depolama koşullan için K ve Ki değerleri, depolama süresi ile benzer bir lineer artış göstermiştir. K, Ki, H ve G değeri depolama sonunda sırasıyla <%77, <%82, <%55 ve <%174 olmuştur. Çipurada depolama süresince belirlenen başlıca aminler trimetilamin (TMA), putresin, kadaverin, spermidin, spermin, triptamin, tiramin, P- fenilalanin ve histamin olup, depolama süresince en iyi doğrusal ilişki TMA ve putresinde gözlenmiştir. Çipuradaki TMBS değerleri depolama süresi ile bir artış gösterip, organoleptik raf ömründe <106 kob/g olmuştur. Anahtar Kelimeler: çipura, TVB-N, nükleotid yıkım oram, biyojenik amin, toplam mezofilik bakteri sayımı.
Sıcaklık/ fotoperiyot ve hormon enjeksiyonunun yeşil kaplan karidesi (Penaeus semisulcatus)'nde gonad gelişimi ve yumurtlama üzerine etkileri
oz DOKTORA TEZİ SICAKLIK/FOTOPERYOT, VE HORMON ENJEKSİYONUNUN YEŞİL KAPLAN KARİDESİ {PENAEUS SEMİSULCATUS)'NDE GONAD GELİŞİMİ VE YUMURTLAMA ÜZERİNE ETKİLERİ MEVLUT AKTAŞ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI Danışman: Doç.Dr. Metin KUMLU Yıl 2002, Sayfa 89 Jüri: Doç.Dr. Metin KUMLU Yrd.Doc.Dr. Sedat KARAYÜCEL Yrd.Doç.Dr. Mahmut YANAR Yrd.Doç.Dr. Nuri BAŞUSTA Yrd.Doç.Dr. M. Ali GÖKÇE Bu tez çalışması üç denemeden oluşmuştur; I. Denemede; mevsim dışı yumurtlatma elde edebilmek amacıyla, sera içinde, resirküle sistemde, su sıcaklığı ve/veya fotoperyotun etkileri araştırılmış ve su sıcaklığının 20-28°C'ler arasında dalgalandırılmasının Penaeus semisulcatus'un başarılı bir şekilde olgunlaştırılması ve yumurtlatılması için yeterli olduğu, 10 saat olan doğal ışıklandırmanın 4 saat uzatılmasının ise üreme üzerine etkili olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, su sıcaklığının 28°C'de tutulması koşulu ile, gözsapı kesintinin mevsim dışı döl alımında halen en iyi yöntem olduğu saptanmıştır. II. Denemede ise; 1, 2 ve 3 IU/g HCG (Human Chorionic Gonadotropin) enjeksiyonunun P. semisulcatus,un gonad gelişimi ve yumurtlaması üzerine etkisi araştırılmış ve bu hormonun, özellikle 3 IU/g dozda, P. semisulcatus'ta gonad gelişimini ve yumurtlamayı teşvik ettiğine yönelik bulgular elde edilmiştir. III. Denemede ise 20, 50 ve 100 ug/g Serotonin (5-HT) ve 0.01, 0.1 ve 0.2 mg/g LHRH (Luteineising Hormone Releasing Hormone) enjeksiyonunun P. semisulcatus'un. gonad gelişimi ve yumurtlama üzerine etkisi yine gözsapı kesimi ile karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. Serotoninin her üç dozajda da gonad gelişimi ve yumurtlamayı teşvik ettiği, LHRH'nın ise gonad gelişiminden ziyade, yumurtaların döllülük ve açılma oranlan üzerine olumlu etkilerde bulunduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Penaeus semisulcatus, olgunlaştırma, Sıcaklık, Hormon, Yumurtlama,
Güneş ışığı ve renk maddesi (Canthaxanthin) uygulamalarının Japon balığı (Carassius auratus)'nın erken çağda (juvenil) renklenmesi üzerine etkileri
Araştırma, Canthaxanthin ve güneş ışığı etkisiyle japon balıklarının (Carassius auratus) erken yaşta renklendirilmesi, renklenmemiş veya az renklenmiş bireylerde kırmızı ve daha canlı renk oluşumu sağlamak amacıyla yapılmıştır. iki ayrı deneme halinde yürütülen araştırmada, Canthaxanthin denemesi, 27.05.1991-25.07.1991 tarihleri arasında, Ç.U. Su ürünleri Yüksekokulu laboratuvar ında, güneş ışığı denemesi ise, 30.07.1991-12.09.1991 tarihleri arasında aynı üniversitenin Ziraat Fakültesi Balık üretim Tesislerinde yürütülmüştür. Her birine, 0,67 g ağırlığında 28 adet japon balığının stoklandıgı 62x30x30 boyutlarında 12 adet akvaryumun kullanıldığı Canthaxanthin denemesinde, yeme karıştırılan değişik oranlardaki (0, 200, 400, 600, 800, 1000 mg/kg) Canthaxanthin ile, 2 tekerrürlü 6 farklı doz grubu oluşturulmuştur. 3üneş ışığı denemesinde ise, her birine 4,26 g ağırlığında 50 adet japon balığının stoklandıgı 0,7x5x0,7 m boyutlarında 4 adet havuz kullanılmıştır. 2 havuzun üstü açık, diğer iki havuzun ise üzeri örtülerek iki tekerrürlü 2 uygulama grubu oluşturulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgular ve varılan sonuçlar aşağıda sıralandığı gibi özetlenmiştir. 1- Canthaxanthin denemesinde, ietatistiki anlamda, kırmızı renklilik bakımından 1000 doz grubu, kontrol ve 400 doz grubundan, sarı-turuncu renklilik bakımından 400 lük doz grubu diğer gruplardan daha yükeek olmuş, ancak, yeşil-gri ve beyaz renkler bakımından ise gruplar arası önemli farklılıklar bulunamamıştır. Sonuçda, Canthaxanthin' in renklenme üzerine istenilen düzeyde etkili olamadığı kanısına varılmış ve bunun nedeninin, araştırmada kullanılan 0,67 g ağırlığındaki balığın henüz renklilik oluşturabilecek büyüklükte olmamasına bağlanmıştır.
Chitosan uygulanan Tilapia (Oreochromis niloticus) bireylerinde bazı immünolojik parametrelerin etkisinin araştırılması
ÖZYÜKSEKLİSANS TEZİCHİTOSAN UYGULANAN TİLAPİA (Oreochromis niloticus)BİREYLERİNDE BAZI İMMÜNOLOJİK PARAMETRELERİN ETKİSİNİNARAŞTIRILMASIRozelin AYDINÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜSU ÜRÜNLERİ ANABİLİMDALIDanışman : Prof. Dr. İbrahim CENGİZLERYıl 2006, Sayfa: 29Juri : Prof. Dr. İbrahim CENGİZLERProf . Dr. Necdet AYTACYrd. Doç. Dr. Aysel SAHANBu çalışmada, chitosanın tilapia (Oreochromis niloticus ) bireylerinde özelolmayan immün sistem üzerindeki olası etkileri üzerinde durulmuştur. Denemede 24saat banyo tarzında 50 mg/l, 100 mg/l, 150 mg/l chitosan uygulandıktan sonradenemenin 1., 3., 7., 14. ve 21. günlerinde alınan kan örneklerinde lökokrit, nitrobluetetrazolium (NBT) pozitif hücre aktivasyonu, fagositik aktivite tespit edilmiştir.Çalışmamızda uygulanan dozlara bağlı olarak, 3.günde chitosan uygulanan tümgruplarda lökotrit değerlerinde bir artış görülmüştür (p>0.05). Günlere bağlı olarak,50 mg/L `lik chitosan uygulanan grupta 1. ve 7. günler arasında lökotrit değerlerindeartış olduğu tespit edilmiştir. 100 mg/L `lik chitosan uygulanan grupta 7. gün hariç(p<0.05) diğer günlerdeki lökotrit değerlerinde artış olduğu belirlenmiştir. 150 mg/L`lık chitosan uygulanan grupta 3. gün hariç (p<0.05), diğer günlerdeki lökotritdeğerlerinde bir artma olduğu tespit edilmiştir . Uygulanan dozlar arasında, 1., 3.,7.,14. ve 21. günlerde 1., 2. doz uygulanan gruplarda, elde edilen NBT pozitif hücreaktivasyonunun kontrol grubundan önemli derecede farklı olduğu belirlenmiştir(p<0.05). Günlere bağlı olarak, NBT hücre aktivasyonunda 1. ve 2. dozlarınuygulandığı tüm günlerde kontrol grubundan önemli bir düzeyde değişim gösterdiğisaptanmıştır (p>0,05). Çalışmada fagositik aktivitenin, 21. günlerde chitosanuygulanan tüm gruplarda diğer günlere oranla önemli düzeyde azalış gösterdiğigörülmüştür (p<0.05). 1 ile 14. günler arasında fagositik aktivitenin düzgün birbiçimde artış gösterdiği tespit edilmiştir (p>0.05). 7. ve 14. günlerde 150 mg/Lchitosan uygulanan grupla kontrol grubu arasında önemli düzeyde farklılıkgöstermiştir (p<0.05).Anahtar kelimeler: Tilapia, Chitosan, NBT, Fagositik aktivite, LökokritI
Aslantaş Baraj Gölü (Osmaniye) bentik faunası
ÖZDOKTORA TEZASLANTAŞ BARAJ GÖLÜ (OSMAN YE) BENT K FAUNASIÖzlem FINDIKÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜSU ÜRÜNLER ANAB L M DALIDanışman: Prof.Dr.M.Z.Lugal GÖKSUYıl:2006, Sayfa:60Juri :Prof.Dr.M.Z.Lugal GÖKSU:Prof.Dr. Ferit KARGIN:Prof.Dr.Dursun AVŞAR:Yrd.Doç.Dr. Cem ÇEV K:Yrd.Doç.Dr.Ahmet BOZKURTBu çalışma, Nisan 2001-Mart 2002 döneminde yürütülmüş olup, AslantaşBaraj Gölü bentik faunasının nitel ve nicel özellikleri ile bunların aylık değişimleriortaya konulmuştur. Gölün bentik faunasının, Bivalvia, Gastropoda, Demospongiae,Crustacea, Oligochaeta, Insecta olarak 6 sınıf ve bunlara ait 22 türden oluştuğu; derinbölge bentik faunasının, m2'de yıllık ortalama 1775,73±154,33 adet olarakbulunduğu; bentik faunanın %56,88'nin Oligochaeta ve %43,12'sinin iseChironomidae türlerinden oluştuğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Bentik Fauna, Chironomidae, Oligochaeta, Aslantaş BarajGölü.I
Temel bileşenler analizi, ayırma analizi, kümeleme analizleri ve ekolojik verilere uygulanması üzerine bir araştırma
Çalışmalardaki herhangi bir sonuç, çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkenin etkilemesiyle oluşur. Biyolojik çalışmalarda karşılaşılan sorunların birçoğu iki ya da daha fazla değişken arasında bir ilişkinin olup olmadığının araştırılması ile ilgilidir. Bu durumda, araştırmanın sağlıklı ve güvenilir olması açısından, iki veya daha fazla değişken kümesi arasındaki ilişkinin ortaya konulması zorunlu hale gelmiştir. Bu da çok değişkenli analiz tekniklerini ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı, çok değişkenli istatistik analizlerinden Temel Bileşenler Analizi, Ayırma Analizi ve Kümeleme Analizlerini ayrıntılı bir şekilde irdelemektir. Ele alınan istatistik metotları ekolojik verilere uygulayarak, analiz sonuçlarının nasıl yorumlanacağını dolayısıyla konunun hem teorik, hem de uygulamalı olarak, araştırmacılar tarafından daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Bir yıl boyunca yapılan avcılık sonunda yakalanan 68 türe, temel bileşenler analizi uygulanmış ve biomasın çoğunluğunu oluşturan türlerin çim çim karidesi, lokum-zurna balığı, barbun, paşa barbunu ve yengeç olduğu belirlenmiştir. Kümeleme analizi ile %90'lık benzerlik düzeyinde aynı sonuçlara ulaşılmıştır. İskenderun körfezinden ve Mersin Babadıllimanından yakalanan benekli hani türünün iki ayrı stok olup olmadığını tespit etmek için ayırma analizi yapılmış. Doğrusal veya karesel ayırma analizinden hangisinin uygulanacağına karar vermek için bu türlerden alınan morfometrik özelliklere BoxM testi uygulanmış. Test sonunda sadece Şubat ayına ait değerlere doğrusal ayırma analizinin uygulanmasına karar verilmiş. Ayırma analizi sonunda bu iki bölgenin ayrı stok oluşturduğu ve yakalanan balıkların sırasıyla Ocak için %98.3'ünün, Şubat için %80.4'ünün, Mart için %100'ünün, Nisan için %94'ünün, Mayıs için %98.6'sının, Haziran için %92.3'ünün, Temmuz için %92.9'unun, Ağustos için %82.5'inin, Eylül için %89.7'sinin, Ekim için %98.8'inin, Kasım için %92.2'sinin ve Aralık için %98.6'sının kendi stokuna ait olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Temel bileşenler, ayırma, kümeleme analizleri
Karaçalı (Paliurus spina christi) bitkisinin sazan balığı (Cyprinus carpio) bağışıklık sistemi üzerine etkileri
Bu çalışma, karaçalı bitkisinin (Paliurus spina christi ) sulu methanolik özütü ile farklı oranlarda beslenen (% 1, % 2 ve % 3) sazan balıklarının bağışıklık yanıt ve büyüme perfromanslarında meydana gelen değişimlerin belirlmesiş için yürütülmüştür. Bu amaçla, balıklar Paliurus spina christi sulu methanolik özütü ile 45 gün boyunca günde iki defa beslenmişlerdir. Çalışmada, her 15 günde bir süperoksit radikal salınımı, lizozim aktivitesi ve myeloperoksidaz aktivitesi belirlenmiştir. Süperoksit radikal salınımı deneme gruplarında kontrol grubuna göre kayda değer oranda artmıştır. Lizozim aktivitesi, çalışmanın 30. günü hariç tüm gruplarda kontrol grubuna oranla azalmıştır (P<0,05). Myeloperoksidaz aktivitesitüm gruplarda özellikle % 2 grubunda kayda değer oranda artmıştır (P<0,05). Grupların büyüme perfromansarında kontrol grubuna göre bir değişim gözlenmemiştir (P>0.05). Bu sonuçlara göre, Paliurus spina Christi 30 gün boyunca bağışıklık uyarıcı olarak kullanılabilir.
Estimating primary production in coastal waters with remote sensing
VI ABSTRACT Remote sensing of ocean color is based on the measurement of water-leaving radiance in visible part of the electromagnetic spectrum. The total signal detected by the satellite sensor is corrected for the atmospheric noise. Then the concentrations of phytoplankton pigments in the surface layers of the ocean can be derived by using empirical algorithms. The algorithms in use generally fail in coastal waters, which are optically complex due to the presence of other substances like suspended solids. There are efforts on the development of new algorithms and new sensors to infer concentrations of phytoplankton pigments in coastal waters. The NOAA's Advanced Very High Resolution Radiometer (AVHRR) was designed for meteorological purposes, not for use as an ocean color sensor. The most successful use of AVHRR data in oceanography is the determination of sea surface temperature maps. Although it does not have the sensitivity in the red and near- infrared to examine open ocean waters (case-1 waters), its sensitivity is suitable to examine the patterns in water clarity at turbid estuaries (case-2 waters) (Stumpf, 1987, 1992, Stumpf & Frayer 1997, Stumpf & Pennock 1989, 1991, Stumpf & Tyler, 1988, Tyler & Stumpf, 1989, Stumpf et al, 1999, Woodruff et ah, 1999). Eutrophication due to the supply of organic matter is one of the most important environmental problems of Izmir Bay. Monitoring the levels of chlorophyll - as an indicator for eutrophication - through remote sensing has substantial benefits for the management of eutrophication.VII The objective of this study is to construct a model, which estimates the distribution of aquatic chlorophyll-a concentrations in the surface layers of the Izmir Bay with interpretations of remote sensing observations and calculation of primary production based on empirical algorithms. The dataset covers in situ measurements carried out in Izmir Bay for the period of 1996-1998 and corresponding AVHRR (NOAA-14) images. Stumpf s (1992) algorithm is used to remove atmospheric effects from the images and retrieve the water leaving reflectances. Then a model is constructed to calibrate those reflectances with the in situ chlorophyll-a and attenuation coefficient data. Finally an empirical model is applied to estimate primary production from the remotely retrieved chlorophyll-a data.
Orta anadolu'da dağılım gösteren gobio cuvier, 1816 türlerinin revizyonu
Bu çalışmada, Orta Anadolu'da dağılım gösteren Gobio Cuvier, 1816 cinsine ait türler (Gobio fahrettini, Gobio gymnostethus, Gobio hettitorum, Gobio insuyanus, Gobio intermedius ve Gobio microlepidotus) taksonomik açıdan incelenmiştir. Türlere ait bireyler SAMUS 1000 model taşınabilir elektro şoker cihazı ile 2006-2017 yılları arasında toplanmış ve %5'lik formaldehit çözeltisinde muhafaza edilmiştir. Daha sonra Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Zooloji Koleksiyonunda (FFR) muhafaza edilmiştir. Morfolojik karşılaştırmalar sonucu, bu türlerden Gobio fahrettini ve Gobio intermedius türlerinin geçerli tür olduğu, Gobio gymnostethus ve Gobio insuyanus türleri arasında morfolojik olarak belirgin bir farklılık tespit edilmediği için, iki türün birbirleri ile sinonim olabileceği, yine Gobio hettitorum ve Gobio microlepidotus türleri içinde tür bazında bir farklılık tespit edilemediği için bu iki türün de birbirleri ile sinonim olabileceği düşünülmektedir. Bu tez çalışması ile elde edilen veriler, türlerin taksonomik pozisyonlarının tam olarak anlaşılabilmesi için fazla sayıda bireyin inceleneceği ve daha kesin sonuçlar için moleküler ve morfolojik olarak daha ileri düzeyde çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymuştur.
Rize Sarayköy plajında deniz çöplerinin değerlendirilmesi
Yarı kapalı bir deniz olan Karadeniz'de deniz çöpleri çok önemli bir çevresel problemdir. Her geçen gün artarak kıyısal ve denizel ortamda akümüle olan çöpler, ekolojik ve sosyo-ekonomik etkileri ile Karadeniz ekosistemini tehdit etmektedir. Güneydoğu Karadeniz'de gerçekleştirilen bu çalışmada Rize Sarayköy Plajında Haziran 2016-Mart 2017 tarihleri arasında OSPAR plaj çöpü izleme kılavuzuna göre 100 m'lik plaj örneklemesi yapılmıştır. Plajda bulunan çöplerin tipleri, sayıca ve ağırlıkça miktarları, olası kaynakları, çöplerin meteorolojik durum ile ilişkisi ve plajın kirlilik durumu değerlendirilmiştir. Çalışma süresince toplam 17015 adet ve 168,90 kg ağırlıkta 84 farklı çöp tespit edilmiştir. Plajda çöp yoğunluğu 1,22-4,17 adet.m-2 ve 11,78-37,47 g.m-2 arasında değişmiştir. Plajdaki deniz çöplerinin %85-93'lük kısmını, çoğunluğu karasal kaynaklı plastik/polistiren çöpler oluşturmuştur. Çöplerin %92'sini yüksek yüzerliğe sahip çöpler oluşturmuştur. En sık rastlanılan ilk üç çöp, köpük sünger (%17), 2,5-50 cm boyutlu plastik/polistiren parçalar (%15) ve plastik kapaklar (%10) olmuştur. Kullanım alanlarına göre, sayıca tanımlanamayan çöpler (%22) ilk sırayı alırken, içecek (%21), yiyecek (%19), genel paketleme (%15), inşaat (%10), balıkçılık (%9), giyim (%2), medikal (%1), sigara (%0,7) ve kanalizasyon (%0,5) çöpleri tarafından takip edilmiştir. Matrix Puanlama Tekniğine göre, nehir deşarjı (%22), kıyı doldurma/boşaltım (%20) ve balıkçılık (%18) plaj çöpünün başlıca kaynakları olmuştur. Yabancı kökenli çöpler toplam çöplerin %0,2'sini teşkil etmiştir. İlkbahar ve yaz dönemlerinde plastik/polistiren çöplerin üzerinde Mollusca, Arthropoda ve Bryozoa şubesine ait birey, koloni ve yumurtalara rastlanılmıştır. Temiz kıyı indeksine göre plaj çalışma süresince çok kirli bulunmuştur. Rüzgârlarla kolaylıkla denize taşınabilen ve yüksek yüzerlikleri nedeniyle kaynağından uzak bölgelere akıntılarla ulaşabilen plastik/polistiren çöplerin, yakın gelecekte mikro- ve nanoplastikleri oluşturacak olmaları da göz önünde bulundurulduğunda, Karadeniz ekosistemi için büyük tehdit oluşturdukları düşünülmektedir.
Doğu Karadeniz havzasında bazı akarsuların eser element düzeyleri ve Karadeniz'e girdilerinin duraylı karbon ve azot izotop oranlarıyla belirlenmesi
Bu araştırmada Doğu Karadeniz Havzası akarsularının fiziko-kimyasal su kalitesi, suda, askıda katı maddede ve sedimentte eser element düzeyleri ile Fırtına Deresi'nin Karadeniz'e taşımış olduğu karasal girdilerinin duraylı karbon ve azot izotop yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. İncelenen 8 akarsuyun yıllık ortalama su sıcaklığı 14,22±0,53 °C, pH'sı 7,62±0,06, elektriksel iletkenlik değeri 158,63±8,84 µS/cm, çözünmüş oksijeni 10,38±0,13 mg/L ve askıda katı madde miktarı 68,36 mg/L olarak ölçülmüştür. Ayrıca NO2-N 0,016±0,005 mg/L, NO3-N 0,340±0,026 mg/L, o-PO4-P 0,388±0,06 mg/L ve SO4 10,46±0,95 mg/L olarak belirlenmiştir. Bunların yanında Doğu Karadeniz Havzasında örneklemesi yapılan akarsuların suyunda, sedimentinde ve askıda katı maddesinde incelenen eser elementlerde mevsimsel değişimler olmasına rağmen önemli bir ağır metal kirliliğiyle karşılaşılmamıştır. Fırtına Deresinin denizel ortama karasal girdilerinin hangi oranlarda olduğuna yönelik yapılan çalışmada, duraylı karbon ve azot izotopik işaretleri Nisan ayında karasal sedimentin denizel sedimente katkısı ortalama % 47 iken denizel POM'a karasal POM'un katkısı % 53 olarak belirlenmiştir. Ekim ayında ise denizel sedimente; karasal sediment % 32, karasal POM % 32 ve denizel POM ise % 36 oranında katkı sağladığı tespit edilmiştir.
Alüminyum oksit ve nikel nanopartiküllerin zebra balığı (Danio rerio) larvalarının genetik yapısı üzerine toksik etkilerinin belirlenmesi
Endüstriyel nanopartiküller, alışılmamış fizikokimyasal özelliklerinden dolayı canlılarda bulunan doku, organ, hücre, hücre içi yapılar, DNA ve protein düzeylerinde potansiyel olarak olumsuz etkiler oluşturabilmektedirler. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda, nanopartiküllerin etkilerinin kısmen mi yoksa tamamen mi iyonlaşmadan kaynaklandığı tam olarak anlaşılamamıştır. Bu çalışmada, alüminyum oksit (Al2O3) ve nikel (Ni) nanopartiküllerin ve uygun konsantrasyonlarda suda çözünebilen iyonlarının larval zebra balıkları (Daniorerio, 72 saatlik) üzerine potansiyel toksik etkileri, stres gen (p53, rad51 ve mt2) ekspresyonlarındaki değişimler eş zamanlı kantitatif PZR (RT-qPCR) tekniği kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca, bu ikinanopartikülün oluşturabileceği genotoksik etkiler CometAssay tekniği kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, 0-500 mg/L aralığındaki konsantrasyonlarda Al2O3 ve 0-300 mg/L aralığındaki konsantrasyonlarda Ninanopartiküllere maruz bırakılan zebra balığı larvalarının % 50'sini öldüren letal konsantrasyonlar sırasıyla 130,19 ± 5,59 mg/L ve 122,22 ± 6,33 mg/L olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, bu ikinanopartiküle 96 saat süreyle maruz bırakılan zebra balığı larvalarının kan hücrelerinde, konsantrasyona bağlı olarak DNA hasarında artış tespit edilmiştir. DNA hasarının Al2O3nanopartikülüne maruz bırakılan larvalarda %21,82 ve Ninanopartikülüne maruz bırakılanlarda ise %26,87 oranlarında olduğu tespit edilmiştir. Stres gen ekspresyon değişimlerinin ise karmaşık ve direkt olarak konsantrasyona bağlı olmadığı tespit edilmesine rağmen rad51 ve p53 gen ekspresyonlarında önemli bir farklılık görülmezken, mt2 gen ekspresyonlarında kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak önemli artışlar tespit edilmiştir.
Keban Baraj Gölü Koçkale Avlak sahasından yakalanan Kerevit (Astacus leptodactylus Esch., 1823)'lerin üreme dönemindeki antioksidan parametreleri, gonadosomatik (GSİ) ve hepatosomatik indeks (HSİ) değerlerinin belirlenmesi
Olgun kerevitler (A. leptodactylus) üreme sezonunda Keban Baraj Gölü'nden pinterlerle avlanmıştır. Laboratuvara getirilen kerevitlerin karapas uzunlukları kumpasla ölçülmüş ve ağırlıkları tartılmıştır. Kerevitler −20°C'de 20 dakika boyunca bekletilerek anestezi edilmişlerdir. Daha sonra, kerevitlere diseksiyon uygulanmış ve karapasları uzaklaştırılmıştır. Üreme sisteminde makroskobik gözlemler yapılmıştır. Bütün üreme sistemi ve testisler tartılmıştır. Vasa deferens (VD) ağırlığı, Gonado-somatik indeks (GSI) ve Testiküler indeks (TI) belirlenmiştir. Dişi bireylerde yumurta sayıları ile yumurta çapı-ağırlığı belirlenmiştir. Hepatopankreas tartıldıktan sonra hepatosomatik indeks belirlenmiştir. Ayrıca, antioksidan parametreleri dişi ve erkek bireylerin gonadlarında belirlenmiş ve karşılaştırılmıştır. Glutatyon (GSH) ve katalaz (CAT) seviyeleri dişi ve erken bireylerde birbirine çok yakın değerlerde bulunmuş (p>0,05), Malondialdehyde (MDA) seviyeleri ise dişi bireylerde erkek bireylere oranla daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). TI, GSI, HSI ortalamaları sırasıyla 0,27±0,17, 1,66±0,99 ve 3,65±1,04 olarak hesaplanmıştır.
Su ürünleri yetiştiriciliğinde ürün destekleme politikalarının değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, toplam üretim miktarlarına göre sınıflandırılmış olan işletmeleri baz alarak Türkiye'de uygulanan su ürünleri yetiştiriciliğinde ürün destekleme politikalarını incelemek, bu sınıflandırmalara göre destekleme sistemlerinin uygulanışı, yapısı ve işlevi hakkındaki fikirlere göre mevcut durumu değerlendirmektir. Tesislerin üretim kapasitelerine göre 4 sınıf (A, 0-29,99 ton/yıl; B, 30-249,99 ton/yıl; C, 250-499,99 ton/yıl ve D, 500 ton/yıl ve üzeri) oluşturulmuştur. Araştırmada, her sınıfta tüm Türkiye'den rastgele seçilmiş olan 25 (yirmi beş) adet tesis olmak üzere toplamda 100 (yüz) adet tesis kullanılmıştır. Tüm sınıfların (A, B, C ve D Sınıfları) su ürünleri desteklemeleri hakkında edindikleri bilgileri, çoğunluk itibariyle Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl/İlçe Müdürlükleri yetkililerinden (sırasıyla, % 28, 32, 28 ve 44) aldıkları belirlenmiştir. Düşük kapasiteli tesisler (A Sınıfı) destekleme miktarlarının yetersiz olduğunu, ama tüm sınıflar çoğunlukla devam etmesi gerektiğini bildirmişleridir. Desteklemelerin, tesislerin kapasitelerinin artmasına paralel olarak (B, C ve D Sınıfları) artan oranlarda tesislerin kapasite artışında etkili olduğu (sırasıyla, % 56, 64 ve 72); mekanizasyona ve yetersiz olsa da pazarlama ve markalaşmaya artan oranlarda katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Destek miktarlarının araştırma sınıflarında kapasite artışına göre doğal olarak arttığı gözlenmiştir. Tüm sınıflarda, desteklemelerin üreticilerin görüşleri de alınarak geliştirilmesi gerektiği bildirilmiş ve destekleme miktarının arttırılması, kg başına verilen destek miktarının arttırılması, yem desteği, ekipman ve personel desteğinin verilmesi ve yavru desteğinin tekrar verilmesi talep edilmiştir.
Covid-19 pandemi döneminde akvaryum hobisine toplumsal bakış açısının değerlendirilmesi: Tunceli örneği
Bu araştırmada dünya üzerinde popüler hobiler arasında yer alan akvaryum hobisi hakkında, Tunceli ili Merkez ilçesinde yaşayan insanların ne tür bilgilere sahip olduğu, aktif olarak bu hobiyle ilgilenip, ilgilenmedikleri ve bu konuyla ilgili genel görüşleri irdelenerek, Tunceli ilinde akvaryum hobisine olan ilginin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaca binaen Tunceli ilinde yaşayan insanlar örneklem olarak ele alınmış olup; bu kişilere yüz-yüze anket uygulanmıştır (253 katılımcı). Koronavirüs (covid-19) pandemisinin etkileri ile birlikte, akvaryum hobisi ile aktif ilgilenmelerine veya bu hobi hakkındaki bilgi düzeylerine dair sorular sorulmuştur. Anketin ilk bölümünde covid-19 pandemisinin insanların hayatına olan etkisi ölçülmeye çalışılmış, ikinci bölümde ise kişilerin akvaryum hobisine başlama süreci, akuaristlerin bu hobiye başlama nedeni, hobinin ekonomik durumla ilgisi, hobiyle ilgili bilgi düzeyi ve güncel gelişmelerin takibi, hobiye ilgi duyanlara ait bir sosyal ağın varlığı, küresel ölçekte düzenlenen organizasyonların takibi ve bu hobiyle ilgili genel-geçer doğrulardan haberdar olma durumları incelenmiştir. İlgili veriler düzenlenmiş ve gerekli analiz yardımıyla yorumlanmıştır. Bunun sonucunda ankete katılan kişilerin yaklaşık %22'sinin bu hobiyle ilgilendiği, yaklaşık %78'inin de bu hobiyle herhangi bir ilgisinin olmadığı ve akvaryum hobisi hakkında genel bilgi düzeyinin düşük olduğu gözlemlenmiştir. Akvaryum hobisi ile ilgilenen kişilerin yaklaşık %88'inin bu hobiyi evinde, %7'si ise işyerinde gerçekleştirmektedir. Bu hobiyi ticari anlamda gerçekleştirmeyi düşünenlerin oranı, yaklaşık %4 civarındadır. Akvaryum hobisine ilgi duyanlar arasındaki istatistikler genel olarak değerlendirildiğinde, 21 yaş altında bulunan, lisans mezunu, bekâr medeni durumundaki, 5.000-7.000 TL gelir seviyesi aralığındaki, hane nüfusu 5'in üzerinde olan, kadın ve şu anda öğrenciliği devam eden kişilerin bu hobiyle daha çok ilgilendiği görülmektedir. Akvaryumlar ve içinde barındırdığı dünyadaki alternatifler (sadece balık ile sınırlandırılamayacak olan bitkiler, diğer canlı türleri, hatta susuz olabilecek olan akvaryum yapıları) hakkında farkındalık oluşturulması ile akvaryum hobisinin il genelinde arttırılabileceği ve bunun için bazı aktivitelerin organize edilebileceği kanaatine varılmıştır. Anahtar kelimeler: Akvaryum, hobi, covid-19, huzur, tasarım