224
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
System justification and mental health: The roles of rumination and distraction
Previous research indicated that justifying the societal status quo influences mental health and serves as a coping mechanism which leads individuals to feel better in difficult times. However, the underlying process of the relationship between system justification and mental health indicators remains unclear. The goal of the present study was to examine the mediating role of emotion regulation in this association. In particular, the current study focused on the mediating roles of two certain emotion regulation strategies namely, distraction and rumination. By combining knowledge from the domains of system justification, emotion regulation, psychological well-being, anxiety, and perceived stress; it was argued that system justification would negatively predict rumination and positively predict distraction. Additionally, it was expected that rumination would be related to adverse mental health outcomes whereas distraction would be related to better mental health outcomes. Moreover, it was hypothesized that emotion regulation strategies together would mediate the relationship between system justification and mental health. The hypotheses were predicted in the context of the judicial system of Turkey. To test these, in one correlational study, data were collected from 432 university students. Results demonstrated that, as expected, system justification was negatively related to rumination, anxiety and perceived stress, and positively related to psychological well-being. Moreover, rumination mediated the relationship between system justification on one hand and anxiety and perceived stress on the other. The findings expand our understanding of the underlying link between system justification and mental health by elucidating the roles on emotion regulation strategies.
A possible link between perfectionism and navigational strategies: Implications for late adolescence
The studies in this thesis aimed to investigate the possible link between perfectionism and navigational strategies in late adolescence from a developmental psychopathology perspective. Literature suggests that assessing navigational strategies is an efficient way to observe the involvement of multiple memory systems in the etiology of variety of psychopathologies. However, there has not been any study investigating perfectionism, which is a risky personality trait for developing psychopathologies, from this perspective. Accordingly, an experimental design involving a computer-based virtual maze paradigm was established to observe navigational strategies and the efficiency for the usage of these strategies. Forty-eight late adolescents and 32 young adults participated in the study. After the experiment, their perfectionism scores were assessed by using the Turkish adaptation of Frost Multidimensional Perfectionism Scale. The regression analyses indicated a possible link between participants' scores on some of the perfectionism subscales/dimensions and their navigational performances. This link was largely group dependent with the navigational performance of different groups showing different sensitivities to perfectionism subscale scores. When Artificial Neural Networks (ANN) was trained according to these data, participants' maladaptive perfectionism scores could be predicted with great ease by behavioral data during training trials in the virtual maze. Related clinical implications, limitations and future directions for research were discussed.
Mediating roles of self-compassion, gratitude and forgiveness in the relationship between early maladaptive schemas and breakup adjustment: a mixed method study
The main purpose of the current thesis was to investigate mediating effects of three positive psychological mechanisms (i.e. self-compassion, gratitude and forgiveness) in the relationship between early maladaptive schema domains and breakup adjustment in youth. A mixed-method design was employed to achieve this aim, and a quantitative and qualitative study were performed, respectively. In the quantitative strand, Young Schema Questionnaire – Short Form Version 3, Fisher Divorce Adjustment Scale, Self-Compassion Scale, Gratitude Questionnaire and The Forgiving Personality Scale were used to collect data from 253 university students with an ended romantic relationship. The results of the mediation analyses showed that self-compassion and gratitude, but not forgiveness, significantly mediated the relationship between all early maladaptive schema domains and breakup adjustment in youth. In the qualitative strand, semi-structured interviews were conducted with 5 university students who had relatively higher break up adjustment yet lower total early maladaptive schema scores. Obtained data was analyzed using thematic analysis. In total, 8 super-ordinate themes emerged from the data, which were classified under three psychological mechanisms. Firstly, self-compassion included the following themes: (1) self-compassion strengthening self-value of the affected partner, (2) self-compassion as a functional but difficult-to-implement coping strategy, and (3) self-compassion increasing focus on oneself. Secondly, gratitude included the following themes: (1) gratitude bringing resolution after romantic breakup, and (2) feelings of excessive gratitude bringing vulnerability. Thirdly, forgiveness included the following themes: (1) forgiveness enhancing positive emotional state in the adjustment process, (2) ambivalence regarding functions of the forgiveness, and (3) forgiveness being dependent upon certain conditions. Findings obtained from two studies were discussed in line with the relevant literature. Keywords: Breakup Adjustment, Early Maladaptive Schemas, Forgiveness, Gratitude, Self-Compassion
The effects of admiration and gratitude expression on perceived partner responsiveness among adolescents: The roles of narcissism and depression
Most of the existing research on emotions in romantic relationships has mostly focused on the emotion experience rather than emotion expression, negative emotions rather than positive emotions, and emotions among adult romantic couples rather than adolescent romantic couples. Drawing on the social function approach to emotions, the thesis involves two goals. The first goal was to investigate the effect of positive emotion expression (gratitude and admiration) on late adolescents' close relationship outcomes (perceived partner responsiveness, relationship commitment, and relationship satisfaction. The study's second goal was to examine the moderating role of narcissism and depression in the association between emotion expression and relationship outcomes. In the current thesis, it was hypothesized that being a target of gratitude expression and admiration expression would increase close relationship outcomes. It was also argued that these effects would be more substantial among those with high narcissistic tendencies but not among those with high depressive symptoms. Two experimental studies in Turkey (Study 1; N = 127) and the USA (Study 2; N = 218) were conducted. The data were collected from heterosexual individuals between the ages of 18 and 22 and have a romantic relationship for at least one month. The results showed that gratitude expression increased relationship commitment in Studies 1-2. However, contrary to the hypothesis, as depressive symptoms increased, gratitude expression strengthened relationship satisfaction in Study 2. The theoretical and applied implications of the findings were discussed.
An investigation of the subjective experiences of expectant couples with prior perinatal loss:A qualitative study
The main purpose of this study was to deeply examine the grief in breaved couples following a perinatal loss in the first pregnany and their experiences during the subsequent pregnancy. For this purpose a qualitative study based on grounded theory method was conducted. Six expectant couples with a history of perinal loss were interviewed in order to explore about their experiences related to perinatal loss and current pregnancy. A semi-structured interview form consisting of 24 questions prepared by the researcher was used and the spouses were interviewed together. The transcribed data analyzed and five main themes, subthemes and a core category were identified. The main themes were appeared as First fime pregnancy: Towards a transition to parenthood", "Traumatic incident of loss: Interrupted Transition", "The period of coping with loss", "Recommense", "Resolving grief and awaiting baby" and "Cultural context characterised by permeable boundaries: Intrusiveness and support"; and the core category was identified as "Transition-Interruption-Equilibrium- Retransition ". The findings of the study were discussed within the framework of grief literature. In addition, implications for perinatal grief counseling and directions for future studies were presented.
Family grief in case of unexpected loss due to work accident: A qualitative study
The present study aims to explore grief in families one of whose members died due to work accident. Particularly, this study aims to explore the relation of the bereaved families with the social justice system. The grounded theory method and a qualitative research design were used. Semi-structured interviews were conducted with ten families who have suffered the loss of a family member due to work accident. Three themes emerged: (1) factors potentially complicating the grief process, (2) family grief dynamics: A shift in family structure and organization, and (3) the family within and as an active agent of the social justice system. For the families who lost a member due to a work accident, grief is often complicated with the tasks of seeking acknowledgement of the loss and justice. Individual or family level grief counseling seems insufficient for those cases. Results were discussed in the light of existing literature by stressing the importance of the contextual factors in grief process.
The role of intergenerational transmission on the decision-making process of voluntary childlessness
The current study aims to investigate how intergenerational transmission has a role in the decision-making process of voluntary childlessness. The lived experiences of married Turkish couples were assessed through qualitative research. Genogram was used as an assessment tool to examine the role of intergenerational transmission. Semi- structured interviews were conducted with thirteen married couples, three of whom are living abroad. Data collection, analyses, and theory building were conducted based on grounded theory to assess processes. According to analyses done using MAXODA, three major categories has emerged which are (a) Family factors as a source of repetitive scenarios, (b) Intergenerational discontinuity: Breaking the social norm of child-centered living as changed scenarios and (c) Having a child in the modern world is a decision that needs serious consideration. To conclude, intergenerational transmission and discontinuity affect the decision-making process of being voluntary childless through the ways of physical/psychological and genetic factors, values, parenting strategies, early childhood experiences, and societal norms.
The influence of autobiographical memory specificity on goal setting in non-depressed individuals
Previous research demonstrated that over-generalization is a tendency depressed individuals have, and it also translates to both autobiographical memories (aka over-general memory-OGM) and personal future goals, resulting in general autobiographical memory and goal construction. Following research also asserted that past and future episodic memories are highly interlinked and influenced by each other, however, the direction of it was not clear and the literature only consists of depressed samples. In this study, it was investigated whether OGM leads to setting general approach or avoidance goals in non-depressed individuals. The participants were randomly assigned to one of these four groups: specific-success, specific-failure, general-success, and general-failure. In specific-success condition, participants were asked to retrieve specific autobiographical memories related to the word success. In specific-failure condition, participants were required to retrieve specific autobiographical memories related to the word failure. In general-success and general-failure conditions, participants were instructed to retrieve a general autobiographical memory according to the cue word they were presented. Next, the participants followed the study with a goal task which required them to write their approach and avoidance goals. The results showed that OGM did not lead to general goal setting in non-depressed participants. These results imply that the relationship between OGM and reduced goal specificity might be peculiar to depressive state.
Investigating the role of family-of-origin risk factors in the prediction of current intimate partner violence: Testing a proposed model based on object relations theory
The study aimed to propose and test a developmental model that explains the familial basis of intimate partner violence through object relations theory. In the proposed theoretical model, it was expected that the variables of family unpredictability, negative parenting attitudes, and interparental violence would predict violence in the current romantic relationship through object relations. The sample consisted of 352 individuals aged between 18-25 and having a romantic relationship that had been going on for at least one year. Participants were recruited through the convenience sampling method. Data were collected online. To measure the variables in the proposed model, the participants completed a scale set consisting of Retrospective Family Unpredictability Scale (Retro-FUS), Short EMBU-Children Form (S-EMBU-C), The Revised Conflict Tactics Scale (CTS 2), and Bell Object Relations and Reality Testing Inventory (BORRTI). Analyzes were carried out using the SPSS AMOS program to test whether the proposed theoretical model confirmed by the collected data. The results revealed that each of the variables of family unpredictability, negative parenting attitudes, and interparental violence positively predicted the current partner violence through object relations. In other words, the proposed model was confirmed by the collected data. These findings present empirical support for the crucial role of childhood family environment in shaping individuals' object relations, which in turn shed light on one of the underlying mechanisms of intimate partner violence.
Turkish adaptation and effectiveness research of "Body project" eating disorder prevention program for female young adults
The aim of the current study is to translate, adapt, and evaluate the effectiveness of the virtual form of the Body Project (vBP) developed by Stice, Mazotti, Weibel, & Agras (2000). Seventy-three female college students aged 18-25 with reported body dissatisfaction were reached using the convenience sampling method and randomly assigned into two groups. The first group was virtual Body Project (vBP) group (N =40) and the second one was the Expressive Writing (EW) group (N = 33). The participants completed a questionnaire set including the Body Mass Index (BMI), Brief Symptom Inventory (BSI), Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q), Body Image Quality of Life (BIQLI), and Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). The vBP group participated in 1-hour weekly sessions for 4 consecutive weeks while the EW group completed four Expressive Writing tasks weekly. Afterward, the same questionnaire set was administered as posttest assessment. Results revealed that there was no significant difference between two groups in terms of pretest scores. However, the vBP group had significantly lower EDE-Q posttest scores with large effect size (r = .66) and BSI posttest scores with medium effect size (r = .34) when compared to the EW group. Similarly, the vBP group also had higher scores in BIQLI (r = .34) and RSES (r = .34) in post-test assessment with medium effect sizes. When the pre- and post-test scores are compared for each group, it was found that the EW group's pre and post-test scores were not significantly different in any measurement. Yet, the vBP group's post-test scores were significantly lower than pre-test scores for EDE-Q (r = .87) and BSI (r = .71) with large effect sizes. The post test scores of the vBP group was significantly higher than their pre-test scores for BIQLI (r = .63) and RSES (r = .58) with large effect. The results of the current study suggest that the virtual Body Project is effective for preventing eating disorders and can be used by professionals.
Intergenerational transmission of paternal early maladaptive schemas through intergenerational transmission of parenting styles
Early maladaptive schemas are proposed as to be shaped through frustration of core emotional needs during childhood and persist into adulthood by leading psychological and relationship problems. While early maladaptive schemas' associations with various psychopathologies and psychosocial variables are well established in the literature, intergenerational transmission of them has been studied rarely and existing studies mostly focused on mother-to-child transmission. The current study aims to examine schema transmission from fathers to children and focused on a specific schema domain, which is impaired limits and exaggerated standards. 172 families, i.e., fathers, mothers and their young adult children, participated to the study. While fathers and young adults completed Young Schema Questionnaire-Short Form 3 (YSQ-SF3) and Young Parenting Inventory, mothers completed YSQ-SF3 to be used as a control variable. The results revealed that schema domain of impaired limits and exaggertaed standards of fathers is significantly associtaed with the same schema domain and disconnection and rejection schema domain of their children, and adverse parenting styles of fathers reported by their children mediate these relationships. In addition, it was revealed that adverse parenting styles of fathers' own parents are associated with impaired limits and exaggerated standards schema domain and disconnection and rejection schema domain of their children and in these relationships, impaired limits and exaggerated standards schemas of fathers and adverse parenting styles of fathers reported by their children are the mediating variables, respectively. Embodying psychosocial variables from three generations, the current study reveals different pathways for transmission of paternal schemas.
COVID-19 pandemisinin çocuklar üzerindeki psikolojik etkileri: Bioekolojik perspektiften bir inceleme
The current study aimed to examine the emotional and behavioral effects of the pandemic on children from the framework of bioecological theory. According to Bronfenbrenner's model, the study examined how the child's emotion regulation ability, which is individual differences, family protective factors in the microsystem and school-family relations in the mesosystem affect the child's emotional and behavioral problems during COVID-19. Two models were used: the first model examined the problems that existed before the pandemic and the second model examined the problems caused by the pandemic. It was predicted the effect of variables would increase as we move away from the child's distant environment, and all factors would negatively predict children's problems. 238 mothers with children aged between 4-11 years participated as informants for their children. Informants were asked to complete the Emotion Regulation Scale, Family Protective Factors Questionnaire, School Interaction Questionnaire, Strengths and Difficulties Questionnaire, and Parental Perception of the Emotional and Behavioral Effects of the Quarantine on Their Children in the online platform. According to the results of the study using hierarchical regression analysis, only emotion regulation predicted the problems that existed before the pandemic in model 1. In model 2, emotion regulation and family protective factors negatively predicted pandemic-related problems. School-family interaction did not have any effect on children's problems. The findings obtained provide important data on the effects and mechanisms of individual differences and environmental factors on problems that may arise in children especially in times of crisis and disasters.
Intergenerational transmission of relationship-related obsessive compulsive symptoms: Roles of insecure attachment styles and perfectionism
Looking through literature, it has been determined that there are numerous studies on Obsessive-Compulsive Disorder (OCD), but relatively few on Relationship-Related OCD (ROCD) symptoms which have been added to the literature in a decade , and there are even no studies on the intergenerational transmission of relationship-related OCD symptoms. Therefore, the aim of this study is to examine the mediating role of insecure attachment styles and perfectionism in the transmission of relationship-related obsessive-compulsive symptoms from mothers to offspring. The participants in the study consist of 139 late adolescents and mother dyads. The results revealed that both anxious attachment style and perfectionism, as well as avoidant attachment style and then perfectionism, played a serial mediating role in the relationship between parent-child-focused obsessive-compulsive symptoms and relationship-focused obsessive-compulsive symptoms. On the other hand, while the avoidant attachment style and then perfectionism had a serial mediating role in the relationship between parent-child-focused obsessive-compulsive symptoms and partner-focused obsessive-compulsive symptoms, it was found that anxious attachment style and perfectionism did not have a serial mediating effect on this relationship. The findings of the study were discussed through empirical data obtained from the literature. Based on attachment theory and techniques related to perfectionist tendencies, several v recommendations for therapeutic treatments aimed at the familial transmission of relationship-related obsessive-compulsive symptoms have been made.
Investigating the effects of self-distancing and processing mode on emotion regulation during self-reflection
This study investigated three proposed processes for reducing negative emotions during self-reflection. According to processing mode theory, adopting a concrete processing approach is effective in reducing negative affectivity. Self-distancing theory suggests that a combination of psychological distance and abstract processing serves to diminish negative affectivity. The construal-matching hypothesis posits that aligning the processing level of emotions with both the processing mode and psychological distance leads to a reduction in negative emotions. Notably, this study uniquely manipulated processing mode, self-distancing perspective, and construal level of emotions concurrently, a novel approach in research. A total of 231 emerging adults were randomly assigned to eight experimental conditions. Participants were instructed to recall an emotional memory based on their assigned condition, with subsequent measurement of their emotions. Reflection on the memory was then undertaken from either a self-distance or self-immersed perspective. Depending on their condition, participants focused on the "how" (concrete processing) or "why" (abstract processing) aspects of the event. The results revealed that the most significant decrease in negative emotions occurred when participants focused on the "why" aspects of the event, irrespective of their self-perspective and whether the event was associated with anger or guilt. Additionally, it was observed that during self-reflection, participants in the abstract processing condition utilized more insight and closure statements compared to those assigned to the concrete processing condition. Taken together, these findings underscore the pivotal role of the type of abstract processing employed during self-reflection in effectively reducing negative emotions.
Coparenting relationship and psychological symptom severity of adolescents: Within the theoretical framework of emotional security theory
The study aimed to investigate the relationship between specific dimensions of coparenting relationship and psychological symptom severity of adolescents within the theoretical frameworks of Emotional Security Theory. Mediation and moderated mediation models were tested for both parents. In the mediation models, it was expected that specific dimensions of coparenting relationship would predict emotional security, which, in turn, would be associated with psychological symptom severity of adolescents. In the moderated mediation models, it was expected that the significance of the indirect effect of coparenting relationship on psychological symptom severity of adolescents through emotional security would differ in accordance with the levels of emotional availability of parents. The sample consisted of 196 mother-adolescent and 175 father-adolescent dyads. Parents completed Coparenting Scale and Brief Symptom Inventory (BSI). Adolescents completed Emotional Security Scale, Lum Emotional Availability of Parents (LEAP) and Brief Symptom Inventory (BSI). Mediation analysis revealed that coparenting conflict predicted the psychological symptom severity of adolescents through emotional insecurity. A noteworthy finding was the moderating effect of maternal emotional availability in this mediated effect. A low level of maternal emotional availability significantly moderated the relationship between coparenting conflict, emotional insecurity, and psychological symptom severity of adolescents. Conversely, this relationship was not observed at high level of maternal emotional availability. This study elucidates the deleterious role of emotional insecurity in predicting psychological symptom severity of adolescents within the context of coparenting conflict. Furthermore, it underscores the crucial protective function of heightened emotional availability of mothers for adolescents who experienced coparenting conflict.
The role of parental maladaptive schemas and family alliance on child well-being
The present thesis aimed to examine the link between parental early maladaptive schemas (EMS) and child's well-being via the mediator role of family alliance. One hundred and thirty-one families composed of mother-father-child triads were recruited as participants; each parent filled out the Young's Schema Questionnaire- Short Form, the Child Behavior Checklist (CBCL; 1½ - 5), and the demographic information form. They also participated in a four-stage play task through which family alliance was coded according to Lausanne Trilogue Play protocol. It was hypothesized that maternal and paternal Disconnection and Impaired Limits schema domains would predict child's internalizing and externalizing problems via the mediator role of family alliance. A set of mediation analyses were run, and none showed significant complete mediations. Nevertheless, analyses revealed that all the direct effects of parental EMSs on child well-being were significant. In particular, both parents' Disconnection and Impaired Limits schema domains significantly predicted children's internalizing and externalizing problems. Exploratory regression analyses showed that other than these two EMSs, parental Impaired Autonomy was also a significant predictor of child well-being. Fathers' Impaired Autonomy significantly predicted externalizing and mothers' Impaired Autonomy significantly predicted internalizing problems. Findings were discussed within the scope of early maladaptive schemas and child well-being literature.
Developing an online intervention program for prolonged grief disorder and testing its effectiveness with a randomized control trial
This study aimed to develop and evaluate the effectiveness of an online grief intervention program for young adults who have experienced loss. A total of 46 individuals aged 18-25 were recruited using convenience sampling. Participants were randomly assigned to either the experimental-group (N=23) or the control-group (N=23). In the pre-test phase, both groups completed the Beck Depression Inventory (BDI), Psychological Well-Being Questionnaire (PWBQ), PTSD Checklist (PCL-5), Grief and Meaning Reconstruction Inventory (GMRI), and Prolonged Grief Scale (PG- 13). The experimental-group underwent a 7-session intervention over 2 weeks, while the control-group was placed on a waiting list. After two weeks, the same measures were administered again as post-tests. The results showed no significant differences in pre-test scores between the experimental, control, and drop-out groups. Mixed MANOVA analyses revealed that the changes in participants' scores from pre-test to post-test were statistically significant at the levels of time, group, and the interaction between the two. The control-group showed no significant changes from the pre-test to the post-test. In contrast, the experimental-group showed significant reductions in PTSD (MDifference= 9.04, p=.00, CI 95% [3.05, 15.03]) and depression (MDifference= 9.47, p=.00, CI 95% [5.54, 13.41]) scores, as well as a significant increase in meaning- reconstruction (MDifference=-9.39, p=.00, CI 95% [-14.76-4.01]). However, there were no significant changes in PGD symptoms (MDifference= 0.30, p=.86, CI 95% [-3.29, 3.90]), and only a minimal increase in well-being scores (MDifference=-2.26, p=.13, CI 95% [-5.28, 0.76]). As a result of this study, it was concluded that the developed intervention program is promising, feasible, and can be further developed for future research.The theoretical background suggesting that the loss-oriented and confrontational nature of the intervention may explain these findings, along with the theories in the literature on this topic, has been discussed alongside empirical findings from other studies.
Intergenerational transmission of emotion regulation in the framework of the emotional cascade model through childhood emotional invalidation
The current study aimed to investigate the intergenerational transmission of emotion regulation in the framework of the Emotional Cascade Model through perceived childhood emotional invalidation. In this context, the mediating roles of perceived childhood emotional invalidation and emotional cascades (rumination, thought suppression, catastrophizing) in the association between the emotion regulation difficulties of parents and the dysregulated behaviors (excessive reassurance-seeking, drinking to cope, NSSI, bulimia symptoms) of emerging adults were investigated through serial mediation analyses. The participants in the study consist of 148 emerging adults and parent dyads. The results revealed that perceived childhood emotional invalidation and thought suppression serially mediated the relationship between emotion regulation difficulties of parents and excessive reassurance-seeking, drinking to cope, and NSSI behaviors of emerging adults. Further, perceived childhood emotional invalidation and then catastrophizing played a serial mediating role between parents' emotion regulation difficulties and emerging adults' excessive reassurance-seeking behaviors. On the other hand, it was found that perceived childhood emotional invalidation and rumination did not have a serial mediating effect between the emotion regulation difficulties of parents and any of the dysregulated behaviors of emerging adults.
The relationship with the future after loss: A cognitive perspective on the grieving process
This study aimed to examine the relationships between grief rumination and prolonged grief, as well as grief rumination and depression from the perspective of the cognitivebehavioral approach. It was expected that grief rumination would be positively associated with future imagination and thus with increased symptoms of prolonged grief and depression. Another aim of the study was to examine whether different time perspective groups named time restrictive, futurist, reminiscers, and time expanse differed in terms of depression and prolonged grief. It was expected that the time expansive would show lower symptoms of depression and prolonged grief compared to the other time perspective groups. The study sample consisted of 311 participants aged between 18 and 80 who had lost a first-degree relative. The inclusion criterion was that individuals experienced the loss at least six months and at most five years ago. In this study, the Balanced Time Perspective Scale, which was developed to measure time perspective orientations, and the Four Factor Imagination Scale, which aims to measure imagining the future, were translated into Turkish. The Balanced Time Perspective Scale (BTPS), Four-Factor Imagination Scale (FFIS), Utrecht Grief Rumination Scale (UGRS), Prolonged Grief Inventory-Revised Form (PG-13-R), and Patient Health Questionnaire (PHQ-9) were used in the study. For the analysis, structural equation modeling and MANOVA were conducted. The findings demonstrated that future imagination mediated the relationship between grief rumination and prolonged grief, as well as the relationship between grief rumination and depression. Furthermore, the time expansive group demonstrated lower depression symptoms compared with the time restrictive group.
Therapists' responses to grief at the initial sessions: A qual-itative observational study
This exploratory qualitative study aimed to examine how mental health profession-als emotionally and clinically respond to a patient presenting symptoms of Pro-longed Grief Disorder (PGD), a diagnosis recently included in the DSM-5-TR and ICD-11. The purpose was to investigate therapists' emotional experiences, their in-session responses, and their diagnostic reasoning when faced with a complex grief presentation, using a behavioral observation-based approach. In the first phase, par-ticipants completed a demographic and professional background form via Qualtrics. In the second phase, they participated in an online standardized simulated therapy session with one of two trained psychologists portraying a bereaved patient. In the third phase, therapists were interviewed by the primary researcher immediately fol-lowing the session, using a semi-structured format to explore their in-session experi-ences and diagnostic impressions. Reflexive thematic analysis identified twenty recurring therapist themes, grouped under four overarching categories: (1) Relational Holding and Narrative Formation, (2) Premature Directive Interventions Lacking Emotional Grounding, (3) Thera-pists' Defensive Self-Regulation, and (4) Therapists' Functional Collapse into Primi-tive Defenses. These categories reflected different relational and emotional stances adopted in response to the patient's grief. Diagnostic impressions varied considerably. Only 21.4% of participants labeled the case as PGD. The largest proportion 25% described it as a normal grief process, while others proposed major depression or a comorbid formulation. These findings highlight persistent diagnostic ambiguity and suggest that therapists may hesitate to pathologize grief. Emotional responses ranged from expected sadness, anxiety, and unease to feelings of identification, familiarity, empathy, and the desire to help. Keywords: Prolonged Grief Disorder, in-session responses, reflective thematic anal-ysis, therapist subjectivity, diagnostic ambiguity
Children's lived experiences of loss following the death of a pet: An interpretative phenomenological analysis
This study explores the lived experiences of loss among children aged 9 to 11 following the death of a pet. Using a qualitative research design, semi-structured interviews were conducted with seven children who had experienced the death of a pet within the past year. Data were analyzed through Interpretative Phenomenological Analysis, revealing six superordinate themes: From Meeting to Meaning, Facing Loss, More Than a Pet, Grief in Motion, Relational Dynamics of Grief, and Navigating Grief. The findings suggest that children's grief is holistically shaped by the entire process, from the first encounter with the pet to the period following their death. Pets were often portrayed as significant figures, such as friends, siblings, or companions. Many children experienced their loss as the loss of an irreplaceable part of their lives. Grief was expressed in varied ways and often shaped by the perceived emotional safety of the relational environment. Highlighting the psychological impact of pet loss in childhood, the results were discussed within the existing literature, with implications drawn for both clinical interventions and psychological support systems.
The relationship between perceived helicopter parenting and non-suicidal self-injury in emerging adulthood: the mediating role of self-criticism and procrastination
The aim of this study was to find out how perceived helicopter parenting from mothers (HM) and fathers (HF) leads to non-suicidal self-injury (NSSI) in young adults by investigating cognitive and behavioral pathways. A total of 851 Turkish university students (74.8% female; M age = 21.3 years) participated in the Perceived Helicopter Parenting Attitude Scale, the Forms of Self-criticism/Reassurance scale (inadequate- self, hated-self, reassured-self), Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire (procrastination subscale), and the Inventory of Statements About Self- Injury. Direct relations were evaluated using hierarchical multiple regression, while indirect pathways were assessed using serial mediation analysis in the 467 participants who reported NSSI. Results showed that HM predicted greater NSSI severity indirectly, primarily through increased feelings of an inadequate-self. The hypothesized serial pathway that included procrastination as a second mediator was not statistically significant. In contrast, HF significantly mediated NSSI through both a direct pathway through inadequate-self and a subsequent serial pathway involving procrastination. Unexpectedly, for individuals with higher self-reassurance, the association between HF and NSSI was stronger, suggesting a suppression effect. These findings emphasize the necessity of targeting self-critical cognitions and avoidance behaviors in preventative efforts, as well as the differences between HF and HM. In addition to family-based counseling, clinicians should use procrastination-reduction techniques and self-reassurance training to reduce the likelihood of NSSI.
A mixed-methods study of psychotherapists' in-session experiences when working with bereaved patients
Psychotherapists' in-session experiences with bereaved patients remain an underexplored area, despite being widely recognized as a particularly challenging aspect of clinical practice. Using a mixed-method design, this study aimed to examine how patients' loss histories influence therapists' thoughts, feelings, and behaviors during the first therapy session. Therapists (clinical psychologists, expert counselors, psychiatrists, or clinical psychology master's students) were reached through convenience sampling. They were randomly assigned to one of two conditions: in the experimental group (N = 35), they conducted a session with a pseudopatient who had experienced a significant loss within the past two years; in the control group (N = 30), the patient had not experienced such a loss. Pseudopatients were trained with a standardized patient history. Each therapist conducted a 45-minute-long session with a pseudopatient. A multivariate analysis of covariance (MANCOVA) was conducted as part of an exploratory analysis to investigate potential group differences on the multiple affective states measured by the Positive and Negative Affect Schedule (PANAS). The study also explored therapists' ability to recognize symptoms of prolonged grief disorder (PGD) and their conceptualization of the patient's difficulties. Moreover, a thematic analysis was conducted to explore how psychotherapists describe their in-session experiences when in the session with a bereaved patient. Firstly, MANCOVA results revealed that therapists in the experimental group reported feeling significantly more interested and upset than those in the control group. Secondly, only 7 psychotherapists in the current study were able to identify the patient's symptoms as PGD. Lastly, thematic analysis of semi-structured interviews with therapists in the experimental group generated five themes: internal conflicts, emotions, relational dynamics, therapists' mental navigation and judgments, and personal reflections. By employing mixed-methods research, the study offers a comprehensive perspective on therapists' in-session experiences and highlights the need for improved grief assessment, enhanced death competence, and better support for clinicians working with bereaved patients.
The role of triangulation, differentiation of self, and emotion regulation in the relationship between parental emotion regulation and family perceptions of adolescents' psychological symptoms
This study examined how parental emotion regulation difficulties contribute to dysfunctional family dynamics and adolescent psychological outcomes within a systemic framework. Specifically, it investigated whether family triangulation mediates the relationship between parental emotional functioning and adolescents' differentiation of self, emotion regulation difficulties, and psychological symptoms. It also explored how triangulation patterns shape discrepancies between adolescents', mothers', and fathers' symptom reports and perceived psychological support needs. Adolescents and their parents participated in the study. Adolescents completed the Triangular Relationship Inventory with additional triangulation items, the Differentiation of Self Inventory, the Difficulties in Emotion Regulation Scale, and the Strengths and Difficulties Questionnaire, while mothers and fathers completed the Difficulties in Emotion Regulation Scale and the Strengths and Difficulties Questionnaire. Structural equation modeling, hierarchical regression, and cluster analysis were used to capture both individual and family-level processes. Findings supported the hypothesized systemic pathways: parental emotion regulation difficulties were associated with higher levels of triangulation, which undermined adolescents' self-differentiation and increased emotion regulation difficulties, leading to elevated symptom levels. Regression analyses showed that triangulation patterns contributed to perceptual gaps between adolescents and their parents regarding internalizing symptoms, whereas mother–father discrepancies were minimal. Cluster analyses revealed that families with higher triangulation levels were more likely to have adolescents reporting elevated psychological support needs, even when parents did not recognize such needs. These findings underscore the dual role of triangulation in both generating adolescent distress and distorting parental awareness, emphasizing the importance of multi-informant assessments and family-based interventions targeting disrupted family dynamics such as triangulation.
Growing up with a sibling diagnosed with schizophrenia: An interpretative phenomenological analysis of the well sibling experience
This study investigates the lived experiences of well-siblings who grew up alongside a sibling diagnosed with schizophrenia, with a particular focus on the developmental periods of adolescence and emerging adulthood in which the diagnosis typically occurred. Employing a qualitative methodology, semi-structured interviews were conducted with eight participants. Data were analyzed using Interpretative Phenomenological Analysis (IPA), resulting in eight superordinate themes: No Longer the Same: Diagnosis as a Life-Altering Event, Parental Attitudes and Culture Impacting the Diagnosis and Well Sibling, The Impact of Schizophrenia on the Sibling Bond: An Experience of Loss, The Hidden Burden of Being "Well," Experiences of Support and Burden Sharing within Familial and Social Contexts, The Effect of Social Distress of Illness: Restriction and Shame, Living with a Sibling's Illness: Cumulative, Enduring, and Ongoing Emotional Effects, and Emerging Stronger: Emotional and Personal Growth Through Sibling Illness. Findings suggest that having a sibling with schizophrenia generates long-term emotional, relational, and developmental consequences for well-siblings. Participants described carrying invisible burdens, navigating disrupted family roles, and struggling with social stigma, while also demonstrating resilience and emotional maturity. Within a Turkish cultural context, this study emphasizes how collectivist family structures and sociocultural norms shape the meaning-making processes and coping strategies of well-siblings. From a developmental and systemic perspective, the impact of a sibling's illness extends across the lifespan, influencing identity formation, emotional regulation, and future planning. The findings are discussed in relation to cultural, developmental, and family systems frameworks, offering implications for clinical practice and sibling-included mental health interventions.
Understanding the relationship between parental stress and psychosocial outcomes in siblings of children with special needs: The role of perceived expressed emotion
This thesis explores how parental stress relates to the psychological and behavioural outcomes of siblings of children with special needs. Specifically, it focuses on the mediating role of perceived expressed emotion, which reflects how siblings interpret their parents' emotional expressions. Data were collected from 154 families in Turkey, including mothers, fathers, and one sibling aged 11 to 18, through both online and physical forms. The constructs were assessed using the Parental Stress Scale (PSS), the Shortened Level of Expressed Emotion Scale (SLEES), and the Strengths and Difficulties Questionnaire – Youth Form (SDQ). Two simple mediation models were tested separately for maternal and paternal stress using Hayes PROCESS Model 4. The findings revealed that higher maternal stress was associated with greater sibling psychosocial difficulties through increased perceived maternal expressed emotion. For fathers, the indirect effect through perceived expressed emotion was also significant, while the total and direct effects were not. However, when parental psychological symptoms were included as covariates, the indirect effects in both models became nonsignificant. These findings highlight the importance of emotional dynamics within the family system and draw attention to perceived parental emotion as a potential pathway linking parental stress to sibling adjustment.
Perinatal kayıp yaşayan kadınlarda varoluşsal kaygının öznel iyi oluş hali üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Bu araştırma perinatal kayıp yaşayan kadınların varoluşsal kaygılarının öznel iyi oluş hali üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Perinatal kayıp yaşayan kadınların varoluşsal kaygılarının yüksek düzeyde, öznel iyi oluşlarının düşük düzeyde olduğu düşünülmekte ve bu doğrultuda kaybı yaşayan kadınların işlevselliklerinin azalacağı düşünülmektedir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan, 18-45 yaş aralığında yer alan, perinatal kayıp yaşamış 144 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Varoluşsal Endişeler Anketi (ECQ) ve Öznel İyi Oluş Ölçeği (ÖİÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel analiz sürecinde verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilerek parametrik testler analizde kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren veriler için gruplar arası karşılaştırmalarda ikiden fazla kategorik değişkenler için ölçek puanları arası farklılık için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış ve gruplar arası farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için Post hoc testinde Hochberg sonuçlarına bakılmıştır. Varoluşsal Endişe Ölçeği ve Öznel İyi Oluş Ölçeği ile elde edilen puanların arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi ve aralarındaki ilişkiyi yordamak için Basit Regresyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen değerlerin anlamlı olup olmadığının yorumlanmasında 0.05 anlamlılık düzeyi ölçüt olarak kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda perinatal kayıp yaşayan kadınların, varoluşsal kaygı düzeyleri ile öznel iyi oluş düzeyleri arasında negatif yönlü orta derecede anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Varoluşsal kaygının kaçınma alt boyutunda yaş değişkeni açısından anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Eğitim düzeyi değişkeni açısından katılımcıların varoluşsal kaygı düzeyleri ve alt boyutlarında, öznel iyi oluş düzeylerinde anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Yapılan araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar doğrultusunda, perinatal kayıp yaşayan kadınlarda öznel iyi oluşu arttırmaya ve varoluşsal kaygıyı azaltmaya yönelik psiko-eğitim ve psikolojik destek mekanizmalarının ortaya konulmasının önemli olduğu düşünülmektedir.
Alexithymia and personality aspects in patients with panic disorder and/or Major Depressive Disorder and the relationship between these aspects and the childhood traumas of the patients
The present study aims to understand the relationship between alexithymia and personality in patients with major depressive disorder (MDD) and/or panic disorder (PD) in the context of childhood traumas. The total sample of the study consists of 161 people. The patient group consists of 103 people, 50 with MDD, and 53 with PD. The control group consists of 58 healthy people. The Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), The Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), The Eysenck Personality Questionnaire Revised-Abbreviated Form (EPQR-A), and the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) were given to all participants. Results show that people in the patient groups have more alexithymic than the people in the control group. However, no differences were found between MDD patients and PD patients in terms of their alexithymia scores. In line with previous research, the correlational analysis revealed that there was a relationship between alexithymia and childhood trauma, MDD and childhood trauma, and neuroticism and childhood trauma in the patient groups. Keywords: Alexithymia, Major depressive disorder, Panic disorder, Childhood traumas, Personality
Attitudes towards emotional abuse in romantic relationships from a gender perspective
Emotional abuse is one of the most challenging forms of violence to define, and many individuals often unknowingly experience emotional abuse. Existing literature has found that individuals who have experienced psychological abuse tend to suffer from depression, low self-esteem, a decreased sense of autonomy, fear, and an increased risk of suicide. Current research indicates that physical abuse in romantic relationships is often accompanied by emotional abuse, supporting the idea that identifying emotional abuse is an essential factor in romantic relationships. On the other hand, studies on emotional abuse between partners in romantic relationships are limited. In this study, the attitudes of Turkish university students and individuals with university degrees or above towards emotional abuse were investigated. Gender differences were investigated. Additionally, the study examined whether the degree of emotional abuse was related to attitudes towards emotional abuse. In addition, it was also examined how the emotional abuse people were exposed to in romantic relationships differed according to gender. 272 people (66.2% women, 33.8% men) participated in the research. Demographics Form, Hypothetical Scenarios, and Follingstad's (2005) FPAS scale adapted to Turkish were used to collect data. Independent sample t test analysis was conducted to analyze the attitude scores of individuals. According to the findings of the research, the attitudes of female participants towards mild, moderate, and severe levels of emotional abuse varied from the attitudes of male participants. The scores of female individuals were found to be statistically higher. However, when looking at the experience dimension, no gender difference was found, and participants in both groups were found to have a certain amount of exposure. In hypothetical scenarios, there was no gender difference in attitudes towards emotional abuse, but male individuals stated that they were more exposed to this situation when the subject of the abuser was a woman. This study may be necessary in understanding and evaluating the prevalence of attitudes and experiences towards emotional abuse from a gender perspective. Key Words: gender differences, emotional abuse, psychological abuse, university students, Turkish culture
The differences between problematic and non-problematic exercise behavior groups in terms of eating attitudes, orthorexia, body appreciation, and social appearance anxiety
The aim of this study is to investigate eating attitudes, orthorexia, body appreciation and social appearance anxiety as predictors of exercise addiction and test the differences between the problematic exercise behavior group and the non-problematic exercise behavior group. The research sample consisted of people aged 18 and over who regularly exercise at least once a week. The demographic information form, Exercise Dependence Scale-21, Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ), Teruel Orthorexia Scale (TOS), Body Appreciation Scale (BAS), and Social Appearance Anxiety Scale (SAAS) were applied. A total of 283 people (55.8% female; 44.2% male) who exercised participated in the study. The participants were between the ages of 18-74 and the average age was 32.81 years. To test the main hypotheses of the study, independent sample t-test were conducted, which showed that the mean levels of restrained eating and orthorexia nervosa between participants with problematic exercise behaviors and participants non-problematic exercise behaviors were significantly differed. Finally, stepwise regression analysis indicated that while orthorexia nervosa positively and significantly predicted exercise addiction scores, body appreciation negatively and significantly predicted exercise addiction. In the last part of the study, research findings were discussed in relation to the literature, limitations of the study and suggestions for future research were elaborated in detail. The study findings were discussed with clinical implications in mind. Keywords: Exercise addiction, Eating attitudes, Orthorexia, Body appreciation, Social appearance anxiety
Culture, ethnicity and mate choice
This psychological study investigates the relationship among culture, ethnicity, and mate choice. Employing surveys, the research uncovers the multifaceted relationship between related self, autonomous self, autonomous-related self, ethnicity, opposition to interethnic mating, and parental influence on mate choice. The findings reveal that the Armenian, Jewish, and Greek ethnic minority in the Turkish society show more parental influence on mate choice and opposition to interethnic mating than the ethnic majority which are people of Turkish origin. Also, Armenians show more opposition to interethnic mating than Greeks. Jewish people show less autonomous self than the Turkish, Armenian, and Greek people. However, ethnic groups do not differ in the other self-construals (related self and autonomous-related self). Furthermore, the study illustrates a positive correlation between opposition to interethnic mating and parental influence on mate choice, a negative correlation between autonomous self and parental influence on mate choice; between autonomous-related self and parental influence on mate choice; and between autonomous-related self and opposition to interethnic mating. On the other hand, the study finds no correlation (positive or negative) between parental influence on mate choice and related self, between opposition to interethnic mating and related self, and between opposition to interethnic mating and autonomous self. This research contributes to psychology by offering insights into the interplay between culture, ethnicity, and mate choice, calling for a nuanced understanding of family dynamics, their effects on individuals in clinical settings, and society. Keywords: Autonomy-relatedness, Ethnicity, Opposition to interethnic mating, Parental influence on mate choice
Ruh sağlığı birimine başvuran bireylerin içselleştirilmiş damgalama düzeyleri ile sağlık kontrol odağı inançları arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı ruh sağlığı bozukluğu tanısı almış kişilerin sağlık kontrol odağı inançları ile ruhsal hastalıklara yönelik damgalamayı içselleştirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve sağlık kontrol odağı inancının kendi kendini damgalama düzeyi üzerinde etkisinin saptanmasıdır. Bu amaçla araştırmaya Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran 159 katılımcı araştırmaya dahil edilmiş, karıştırıcı etkinin önlenmesi amacıyla adli kurul ve sağlık kurulu hastaları çalışmaya alınmamıştır. Araştırmada Çok Boyutlu Sağlık Kontrol Odağı Ölçeği ve Ruhsal Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen verilen aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; hastaların kendi kendilerini damgalama düzeylerini en iyi şans kontrol odağı inancının yordadığı bulunmuştur. Şans sağlık kontrol odağı inancı ile iç sağlık kontrol odağı inancının kendini damgalama puanları ile ilişkisi olduğu görülmüştür. Buna göre, şans sağlık kontrol odağı inancı yüksek bireylerin içselleştirilmiş damgalama puanları yüksek, iç sağlık kontrol odağı inancı yüksek bireylerin kendini damgalama puanlarının düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca veri toplama araçlarından alınan puanlarla, hastaların demografik özellikleri ve hastalık tanıları ile aldıkları tedavi ilişkisi de araştırma kapsamında incelenmiştir. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve gelecek çalışmalara yönelik öneriler çalışma sonunda sunulmuştur.
Üniversite öğrencilerinde kimlik duygusu, dini yönelim ve psikolojik iyi oluş
Bu çalışmada kimlik duygusu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin dini yönelim bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Adnan Menderes Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde eğitim gören 488 öğrenci oluşturmuştur. Gerekli etik kurul izni alındıktan sonra Kimlik Duygusu Değerlendirme Aracı (KDDA), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Müslüman Dini Yönelim ve Müslüman Dindarlık Ölçeklerinin yanı sıra demografik bilgi formu sınıf ortamında öğrenciler tarafından doldurulmuştur. Araştırmada KDDA puanları (kimlik duygusundaki sorunlar) psikolojik iyi oluş, içsel dini yönelim ve dindarlık ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Dindarlık ve dini yönelim değişkenleri kontrol edilerek KDDA üzerindeki etkileri incelendiğinde, korelasyon analizi sonucunda çıkan ilişkiler kaybolmuş ve sadece dışsal dini yönelim KDDA ile pozitif yönde ilişki göstermiştir. Yapılan regresyon analizine göre içsel dini yönelim psikolojik iyi oluşu pozitif yönde açıklarken, dindarlık, dışsal dini yönelim ve KDDA negatif yönde açıklamıştır. Daha sonra yapılan moderatör analizine göre, KDDA'da çok yüksek puan alan bireylerin dışsal dini yönelimleri KDDA'nın psikolojik iyi oluş üzerindeki olumsuz etkisini az da olsa hafifletmiştir. Araştırma sonuçları, sınırlılık ve öneriler tartışılmıştır.
Klinik olmayan ergen örnekleminde depresif belirtilerin bilişsel yatkınlık faktörleri ve sosyal-çevresel yatkınlık faktörleri açısından incelenmesi
Bu çalışmada depresyon için yatkınlık/risk oluşturan fonksiyonel olmayan tutumlar, bilişsel esneklik, sosyal sorun çözme becerisi, otobiyografik bellek tarzı, algılanan sosyal destek ve olumsuz yaşam olayları değişkenlerinin depresif belirtiler ile ilişkilerinin incelenmesi, bu ilişkilerin cinsiyet açısından karşılaştırılması ve diyatez-stres modelinin test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Aydın ilinin Efeler ilçesine bağlı devlet liselerinde eğitim gören 706 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ), Olumsuz Yaşam Olayları Listesi (OYO), Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ), Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği'nin Kısa Formu (FOTÖ), Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Envanteri (SSÇE), Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) ve Minimum Yönergeli Otobiyografik Bellek Testi (OBT) ölçekleri ile toplanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, ÇDÖ ile OYO, FOTÖ ve genellenmiş otobiyografik bellek pozitif; ASDÖ, SSÇE ve BEE negatif ilişkili bulunmuştur. Depresif belirtilerin toplam varyansının kadınlarda sırasıyla SSÇE, ASDÖ, FOTÖ, OYO ve BEE tarafından açıklandığı; erkeklerde ise, sırasıyla SSÇE, ASDÖ, FOTÖ, Genellenmiş OBT ve BEE tarafından açıklandığı bulgulanmıştır. OYO'nun stres; diğer değişkenlerin yatkınlık faktörü olarak Pearson ki-kare testiyle incelenmesi sonucunda; kadınlarda olumsuz yaşam olayının fazla olduğu koşullara düşük düzeyde sorun çözme becerisi, sosyal destek ve bilişsel esneklik ile yüksek düzeyde fonksiyonel olmayan tutumların eşlik etmesi depresyon riskini arttırmaktadır. Erkeklerde ise, yoğun olumsuz yaşam olaylarına eşlik eden düşük düzeydeki sosyal destek, sorun çözme becerisi ve bilişsel esneklik faktörlerinin depresyon riskini arttırdığı tespit edilmiştir. Bulgular alanyazın ışığında ve sınırlılıkları göz önünde bulundurularak tartışılmıştır.
Öz şefkat odaklı bilişsel davranışçı psikoeğitim programının sosyal kaygı, bilişsel çarpıtmalar ve öz şefkat üzerindeki etkisi
Bu çalışmanın amacı, öz şefkat odaklı bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının sosyal kaygı belirtileri olan bireylerde sosyal kaygı, bilişsel çarpıtmalar ve öz şefkat düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ve Öz Şefkat Ölçeği kullanılmıştır. İlk etapta 325 kişiye ulaşılarak dahil edilme kriterlerini karşılayan bireyler belirlenmiştir. Daha sonra Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeğinden 48 ve üzeri puan alan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 45 katılımcı ile DSM-5 kriterleri de göz önünde bulundurularak bireysel görüşmeler gerçekleştirilmitir. Çalışma kriterlerini karşılayan katılımcılar deney, plasebo ve bekleme listesi olmak üzere üç gruba atanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara dokuz oturumdan oluşan öz şefkat odaklı bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programı uygulanırken, plasebo grubundaki katılımcılara iletişim odaklı bir eğitim verilmiştir. Bekleme listesi grubundaki katılımcılara ise herhangi bir müdahale yapılmamış, yalnızca ölçekler uygulanmıştır. Tüm katılımcılardan uygulama öncesinde, uygulamanın hemen sonrasında, bir ay sonrasında ve iki ay sonrasında olmak üzere dört ölçüm alınmıştır. Araştırma bulguları, öz şefkat odaklı bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının bireylerin sosyal kaygı düzeylerini ve bilişsel çarpıtma düzeylerini azaltmada, ayrıca öz şefkat düzeylerini artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, öz şefkat odaklı bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının, sosyal kaygı belirtileri gösteren bireylerde etkili bir müdahale yöntemi olarak kullanılabileceğine dair önemli veriler sunmaktadır.
Postpartum depresyonu deneyimleyen annelerin yaşadıkları zorluklar ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi: Fenomenolojik bir araştırma
Bu çalışma postpartum depresyonu deneyimleyen annelerin, yaşadıkları zorluklar ve baş etme stratejilerini anlamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada doğum sonrası dönemde deneyimlenen psikolojik, sosyal, fizyolojik, ekonomik zorlukların ve sosyal, davranışsal, duygusal, bilişsel ve manevi üstesinden gelme yöntemleri belirlenerek nitel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Dolayısıyla nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım temel alınarak yapılmıştır. Araştırmada 14 anne ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışma grubu, Postpartum Depresyon psikiyatri tanısını alan veya Edinburgh Depresyon Ölçeğinden 13 puan ve yukarısını ek olarak Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeğinden düşük puan alan katılımcılardan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ), Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ve yarı yapılandırılmış mülakat soruları kullanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler "MaxQDA" yazılım programı aracılığıyla tematik analiz yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda iki ana tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Annelerin bahsi geçen dönem içerisinde psikolojik (yaşanılan düşünceler, duygular ve davranışlar), sosyal (sosyal destek yetersizliği, eş desteği yetersizliği, toplumsal söylemler ve sağlık çalışanlarına dair zorluklar) fizyolojik (obstetrik zorluklar, fiziksel görünüm ve beden değişimi, bebeğe dair rahatsızlıklar ve anneye dair rahatsızlıklar) ve ekonomi temelli zorluklarla karşılaştığı görülmüştür. Yaşanan zorluklar temasında en fazla kodlanan kategori psikolojik zorluklardır. Postpartum dönemde karşılaşılan zorluklara yönelik baş etme stratejileri de araştırılmıştır. Bunlar sosyal (anne desteği, uzman desteği, eş desteği, arkadaş desteği, kayınvalide desteği ve komşu desteği), davranışsal (keyif veren aktiviteler yapmak, eski rutinleri yapmak, öz bakıma dikkat etmek), duygusal (maternal bağlanma, duyguyu kabul etme), bilişsel (kendine telkin vermek, zorunluluk temelli kabul) ve manevi stratejiler olarak kodlanmışlardır. En fazla kodlanan kategorinin ise sosyal stratejiler olduğu görülmüştür. Postpartum dönem içerisinde annenin yakın takibe alınması, özellikle psikolojik olarak taramaların yapılması bunun yanında bu döneme yönelik kolay erişilebilir birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunulması önerilmektedir.
Psikodrama ve bilişsel davranışçı terapi yöntemi ile grup çalışmasının sınav kaygısı yaşayan öğrencilerin kaygıları üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması
Bu araştırmanın amacı bilişsel davranışsal teknikler ile psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının öğrencilerin sınav kaygısını azaltmadaki etkileri karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, iki deney ve kontrol gruplu ön test, son test modeline dayalı yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırma, İstanbul'da bulunan bir özel okulda öğrenim gören onuncu ve onbirinci sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Yapılan uygulama ve değerlendirme sonucunda öğrencilerden, sınav ve durumluluk-süreklilik kaygı düzeyleri en yüksek olan toplam 32 öğrenci seçilmiştir. Rastgele yöntemle bilişsel davranışçı terapi grubuna 10, psikodrama grubuna 11, kontrol grubuna 11 kişi atanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden sınav kaygısı "Sınav Kaygısı Envanteri" ile ölçülmüştür. Diğer bağımlı değişkenler olan durumluluk ve süreklilik kaygı düzeyleri de, "Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği" ile ölçülmüştür. Ölçekler, deney ve kontrol gruplarına ön test olarak verilmiştir. Birinci deney grubuna, araştırmacı tarafından gerçekleştirilen psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma 10 oturum, ikinci deney grubuna ise yine araştırmacı tarafından gerçekleştirilen bilişsel davranışçı terapi teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma 8 oturum halinde uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Uygulamalar bittikten sonra ölçekler son test olarak tekrar verilmiştir. Uygulanan deneysel işlemin sonucunda elde edilen bulgular Kruskal Wallis-H testi, Mann Whitney-U testi ve Wilcoxon test tekniği ile incelenmiştir. Bulgular; psikodrama teknikleri kullanılarak yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının kontrol grubuna göre sınav kaygısı toplam puan, duyuş, kuruntu, durumluluk kaygı puanları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Süreklilik kaygı puanları üzerinde ise etkisi bulunamamıştır. Bilişsel davranışçı tekniklerle yapılan grupla psikolojik danışma uygulamalarının kontrol grubuna göre sınav kaygısı toplam puan, duyuş, kuruntu, puanları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Durumluluk ve süreklilik kaygı puanları üzerinde ise etkisi bulunamamıştır. Karşılaştırmaya ilişkin analizlerde, psikodrama teknikleri ile uygulama yapılan grubun, bilişsel davranışçı tekniklerle yapılan gruba göre öğrencilerin toplam sınav kaygısı, duyuş ve kuruntu alt bölümü ve durumluluk kaygı üzerinde göre daha etkili olduğu görülmüştür. Her iki çalışma grubu süreklilik kaygı puanları açısından karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Anahtar Kelimeler: Sınav kaygısı, Durumluluk kaygı, Süreklilik kaygı, Bilişsel Davranışçı Terapi, Psikodrama
İlişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların evlilik doyumunu yordama gücü
Bu araştırmada, evli bireylerin sahip oldukları ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları ile evlilik doyumu arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evreni Gaziantep'te yaşayan evli bireylerdir. Örneklem Gaziantep'te bulunan bir özel üniversite, bir kamu hastanesi, bir özel anaokulu, bir fabrikada çalışan evli bireylere, ölçeklerin gönüllülük şartıyla uygulanmasıyla oluşturulmuştur. Araştırmaya 336 birey katılmıştır. Katılımcıların 170'i kadın, 166'sı erkektir. Ölçme araçları, demografik bilgiler formu, ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ölçeği, evlilik yaşam ölçeğidir. Analizler sonucunda, evlilik doyumu ile bilişsel çarpıtmalar arasında negatif yönde bir korelasyon bulunmuştur. Yaş ile bilişsel çarpıtmalar arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Fakat yaş ile evlilik doyum arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu görülmüştür. Kadınların erkeklere kıyasla bilişsel çarpıtma düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Evlilik süresi ile bilişsel çarpıtmalar ve evlilik doyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Eğitim seviyesi ile bilişsel çarpıtmalar arasında negatif yönde bir ilişki varken, eğitim seviyesi ile evlilik doyumu arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Şanlıurfa ili Suruç ilçesinde yaşamakta olan ilköğretim öğrencilerinde genel psikopatoloji, travmatik yaşantılar ve travma sonrası stres bozukluğu ile uyumlu yakınmaların belirlenmesi
Amaçlar: Suriye İç Savaşı milyonlarca bireyi komşu ülkelere sığınmaya zorlamıştır. Sığınmacılar ve mültecilerin en önemlisi Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) olmak üzere psikopatolojiler için riskleri artmıştır. Benzer travmalar yaşamış olan ve ve sığınmacıları misafir eden toplumların öznel deneyimleri ve semptomları ise şimdiye kadar görece daha az dikkat çekmiştir. Bu araştırmada Suriye sınırında bulunan ve büyük bir sığınmacı popülasyonuna ev sahipliği yapan Suruç ilçesinde yaşamakta olan ilkokul öğrencilerinde Suriye İç Savaşı'nın psikopatoloji, travmatik deneyimler ve TSSB bağlamındaki etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Metod: İlçede bulunan okullardan ikisi rast gele olarak seçilmiştir. Sosyodemografik veri formları, Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi ebeveyn ve öğretmen formları ve Çocuklar İçin Travma Sonrası Tepki Endeksi ile değerlendirmeler yapılmıştır. Veriler SPSS 23.0 programı ile değerlendirilmiştir. Klinik olarak anlamlı öznel TSSB yakınmalarının yordayıcıları lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. P 0.05 olarak alınmış ve analizler çift yönlü olarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Ebeveyn bildirimine göre en sık travmatik deneyimler patlamalar şahit olma (% 26.9), geniş aile/ akrabaların yaralanması (% 21.8) ve tanışların ölümüdür (% 17.9). Ebeveyn bildirimlerine göre çocuklarındaki yaşam boyu travmatik deneyimler ve kendine zarar verici davranışlar sırası ile % 26.9 ve % 19.9 olarak bulunmuştur. Ortalama yaşı 8.8 yıl (S.S.= 1.3) olan 156 öğrenciden (% 53.2) % 13.5'i ÇDDÖ dışa yönelim, % 11.0'i içe yönelim, % 13.5'i ise toplam sorun alt ölçklerindek klinik düzeyde puanlar almıştır. ÇTSTÖ'nde öğrencilerin % 98.7'si orta ve üzeri düzeyde TSSB semptomları bildirmiştir. Çocukların bildirdiği en sık travmatik deneyimler patlama/ silah sesleri duyma (% 17.3), evlerinin zarar görmesi (% 17.3) ve geniş aile/ tanışların ölümüne tanık olma (% 12.8) olarak sıralanmıştır. İkili analizlerde ÇTSTÖ'ndeki klinik olarak anlamlı TSSB semptomları ile kız cinsiyet (p=0.00) ve aile üyeleri/ tanışların Suriye İç Savaşı'ndaki kayıplarına şahit olma (p=0.01) ilişkili olsa da lojistik regresyon analizinde sadece kız cinsiyet anlamlı bir yordayıcı olarak kalmıştır. Sonuç: Suriyeli sığınmacılar ve mültecileri misafir eden toplumlardaki çocuklar da artmış TSSB semptomları gösterebilir ve kız cinsiyet vu semptomlar için bir risk etkeni olabilir. Anahtar Sözcükler:Çocuklarda TSSB Belirtileri, Savaş Travması, Güçler ve Güçlükler Anketi
Hayatta amaç ölçeği, hayatta anlam anketi ve yaşam yönelimi testi revize Türkçe versiyonunun geçerlik, güvenirliği ve faktör yapısı
Testlerin Türkçe versiyonlarının, Hayatta Amaç Ölçeği (HAÖ), Hayatta Anlam Anketi (HAA) ve !aşam !önelimi Testi Revizenin geçerliği, güvenirliği ve faktör yapısının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi farklı üniversitelerde eğitim görmekte olan 648 öğrenciden oluşmaktadır. Türkçe HAÖ, HAA ve !!T-R'nin iç tutarlılığı Cronbach Alfa güvenirlik analizi tekniği ile hesaplanmıştır. HAÖ, HAA ve alt ölçekleri olan Hayatta Anlamın Varlığı ve Hayatta Anlam Arayışı ile YYT-R'nin Cronbach Alfa katsayıları sırasıyla 0.63, 0.74, 0.80, 0.79 ve 0.38 bulunmuştur. !apılan test-tekrar test analizlerinde HAÖ, Hayatta Anlamın Varlığı ile Hayatta Anlam Arayışı alt ölçeği ve YYT-R'nin test-tekrar test puanları arasındaki korelasyon katsayıları sırasıyla 0.79, 0.64, 0.73, 0.75 bulundu. Türkçe HAÖ ile Hayatta Anlamın Varlığı alt ölçeği (r=0.332, p<0.01) ve Hayatta Anlam Arayışı alt ölçeği (r=0.137, p<0.01) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde HAÖ ve HAA geçerli ve güvenilir ölçme araçları olarak Türkiye örnekleminde kullanılabileceği görülürken, YYT-R'nin kullanıma uygun olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: hayatta amaç ölçeği, hayatta anlam anketi, yaşam yönelimi testi, anlamın varlığı, anlam arayışı.
Romantik ilişkilerde bağlanma stilleri, romantik kıskançlık ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma romantik ilişkilerde bağlanma stilleri, romantik kıskançlık ve ilişki doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma grubunu Şanlıurfa ilinde yaşayan, 18-61 yaş arası (X=28.73) romantik ilişkisi olan 237 erkek ve 223 kadın olmak üzere toplam 460 katılımcı oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Romantik Kıskançlık Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve İlişki İstikrarı Ölçeği kullanılmıştır. Analiz sonuçları, bağlanma stillerinin romantik kıskançlık düzeyinin önemli bir yordayıcısı olduğunu, kaygılı bağlanma arttıkça kıskançlığın arttığını, kaçınmacı bağlanma arttıkça kıskançlığın azaldığını göstermektedir. Ayrıca kaçınmacı bağlanma ile ilişki doyumu, her üç tür kıskançlık tetikleyicisi, duygusal tepki, konuşma yöntemi, kıskançlığın olumlu etkilerine ilişkin görüşlere katılma düzeyi arasında negatif; umursamama yöntemi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Sonuçlar, ilişki süresi ile kıskançlık, duygusal tepki, kaybetme korkusu, yapıcı baş etme yöntemi arasında negatif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır. Anahtar kelimeler: İlişki doyumu, kıskançlık, kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma.
Çocukluk dönemi örselenme yaşantıları ile erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada, çocukluk dönemi örselenme yaşantıları ile erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Aynı zamanda YŞÖ-KF3 ile ÇÖYÖ-KF alt boyutlarının çeşitli sosyodemografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini 2017-2018 yılında Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'nde öğrenim gören 415 (147 Kadın, 268 Erkek) öğrenci oluşturmuştur. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) ve Çocukluk Dönemi Örselenme Yaşantıları Ölçeği Kısa Formu (ÇÖYÖ-KF) uygulanmıştır.Tüm veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir.Veriler normal dağılım gösterdiğinden parametrik analiz yöntemleri kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre; YŞÖ-KF3 ile ÇÖYÖ-KF'nin alt boyutları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur.ÇÖYÖ-KF Duygusal İhmal alt boyutu puan ortalamaları çeşitli sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermiştir.YŞÖ-KF3'nin alt boyutları puan ortalamaları da çeşitli sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür temelinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Ünı̇versı̇te öğrencı̇lerı̇nde bağlanma stı̇llerı̇, rumı̇nasyon ve depresyon düzeyı̇ arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇
Bu araştırmanın amacı, üniversitede öğrenimlerine devam etmekte olan öğrencilerin bağlanma stilleri, depresyon düzeyleri ve ruminasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırmanın örneklem grubu 2017-2018 Diyarbakır Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenim gören 290 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veriler, Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II, Beck Depresyon Ölçeği ve Kısa Ruminasyon Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde normal dağılmayan veriler için, Mann-Whitney U ve Spearman Sıralama Korelasyon Katsayısı, normal dağılım gösteren veriler için T-testi ve One Way Anova analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bağlanmanın alt boyutu olan kaçınma ve kaygı ile ruminasyon arasında ilişki olmadığı saptanmıştır. Ruminasyon ile depresyon düzeyleri arasında pozitif yönlü, orta dereceli anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Kaygı ve depresyon düzeyleri arasında zayıf düzeyde, negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Kaçınma ve depresyon düzeyleri arasında ise orta düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili literatür temelinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: bağlanma stilleri, depresyon, ruminasyon
Problemli akıllı telefon kullanımı ve kendini sabotaj ilişkisinde öz düzenlemenin aracı rolünün incelenmesi
Bu araştırmada öz düzenlemenin problemli akıllı telefon kullanımı ve kendini sabotaj arasındaki ilişkide aracı rolünün olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 379 lisans öğrencisine Öz Düzenleme, Akıllı Telefon Bağımlılığı ve Kendini Sabotaj ölçeklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öz düzenlemenin problemli akıllı telefon kullanımı ve kendini sabotaj arasındaki ilişkide aracılık rolü bulunmaktadır. Öz düzenleme ile kendini sabotaj ve problemli akıllı telefon kullanımı arasında negatif, kendini sabotaj ile problemli akıllı telefon kullanımı arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmaktadır. Araştırmada ayrıca akıllı telefon bağımlılığı ölçeği alt boyutlarından alınan puanların cinsiyete ve akıllı telefonun birincil kullanım amacına göre anlamlı ölçüde farklılaştığı; bunun yanı sıra cinsiyete göre akıllı telefonların birincil kullanım amaçlarının da farklılaştığı bulunmuştur. Sosyal medyanın, akıllı telefonların birincil kullanım amaçları arasında problemli akıllı telefon kullanımı ile en çok ilişkili bulunan kullanım amacı olduğu görülmektedir. Araştırmada akıllı telefonlarda hangi uygulamaların en sık kullanıldığına dair bilgiler de elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: Problemli akıllı telefon kullanımı, öz düzenleme, kendini sabotaj, bağımlılık, akıllı telefon uygulaması
Çevrimiçi oyun bağımlılığı olan ergenlerde baba rolünün değerlendirilmesi
Ergenler arasında oyun bağımlılığının gelişimi ile yüksek oranda ilişkili olan baba figürünün rolünün daha iyi anlaşılması, tedavi ve önleme programları geliştirmek için çok önemlidir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, çevrimiçi video oyun bağımlılığı olan ergenlerin babalarının aile içinde ve baba-çocuk ilişkisinde nasıl algılandığını incelemektir. Araştırma kapsamında 12-18 yaş arası (23 erkek, 8 kız) 31 kişiyle mülakatlar yapılmış ve "Sosyodemografik Özellikler ve Oyun Oynama Etkinliği Bilgi Formu" ve "İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği" uygulanmıştır. Mülakatlardan elde edilen veriler anlatı analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, belirli babalık uygulamalarının çevrimiçi video oyun bağımlılığının gelişimi üzerinde önemli bir etkisi olabileceğini göstermiştir. Geleneksel, uzak ve otoriter baba figürü, baba ve çocuk arasındaki iletişim eksikliğine yol açabilmekte, bu da ergenlerin aşırı çevrimiçi faaliyetlere girmesine neden olabilmektedir. Sonuçlar, babaların mevcut ebeveynlik rolündeki yetersizliğinin, çevrimiçi oyun bağımlısı ergenlerin mevcut sorunlarının oluşumu üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur.
Bilişsel gelişim düzeyi ve psikolojik belirtilerin ilişkisi
Amaç: Bu çalışmada, bilişsel gelişim düzeyi ile psikolojik belirtilerin ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma 2019–2020 yıllarında öğrenim görmekte olan 18‒24 yaş arasında 388 üniversite öğrencisiyle Onay ve Bilgi Formu, Piaget Gelişimsel Görevler Envanteri (IPDT-TR), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Kısa Semptom Envanteri (KSE), Kişilik İnanç Ölçeği Kısa Form: KIÖ-KTF ile Luebeck İşlem Öncesi Düşünceyi Kaydetme Ölçeği (LQPT) kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: IPDT-TR alt boyutlarından ilişkiler alt boyutu puanları ile KSE düşmanlık alt boyutu puanları (r=-0.13, p<0.05) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Korunum, İlişkiler ve Kanunlar alt boyutu puanları ile KİÖ-KTF alt boyutlarıyla negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Luebeck Ölçeği puanları ile BDE puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=-0.61; p<0.01). Luebeck Ölçeği puanları KİÖ-KTF tüm alt boyutlarıyla negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Psikolojik belirtiler gösteren bireylerin işlem öncesi düşünce özellikleri artmaktadır. Bireylerin preoperasyonel düşünce biçimleri arttıkça belirgin kişilik özelliklerini göstermeye daha yatkın oldukları söylenebilir.
Üniversite öğrencilerinde psikolojik dayanıklılık, siber insani değerler ve çevrimiçi oyun oynama bozukluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada siber insani değerler, psikolojik dayanıklılık ve çevrimiçi oyun oynama bozukluğu arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de çeşitli üniversitelerde eğitim görmekte olan 813 üniversite öğrencisine Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu-Kısa Form ve Siber İnsani Değerler ölçeklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Ölçeklerden elde edilen veriler tek yönlü varyans ve bağımsız örneklem t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Siber insani değerler, çevrimiçi oyun oynama bozukluğu ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişki ise Pearson korelâsyon analizi ile incelenmiştir. Siber insani değerler ölçeği toplam puanları ile psikolojik dayanıklılık ölçeği toplam puanlarının internet oyun oynama bozukluğu ölçeği puanını yordama düzeyini belirlemek için Çoklu Regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizi sonuçları incelendiğinde; kendilik algısı, gelecek algısı, yapısal stil, barışçıl olma ve dayanışma alt boyutlarının çevrimiçi oyun oynama bozukluğunu yordadığı bulunmuştur. Sosyal kaynaklar, sosyal yeterlilik, aile uyumu, saygı, doğruluk-dürüstlük ve hoşgörü alt boyutlarının ise yordayıcı olmadığı gözlenmiştir. Yapılan korelâsyon analizi sonucuna göre siber insani değer puanları ile psikolojik dayanıklılık puanları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuş, her iki değişken ile çevrimiçi oyun oynama bozukluğu puanları arasında ise istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Analizler sonucunda elde edilen veriler alan yazında yer alan çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Siber insani değerler, Psikolojik dayanıklılık, Çevrimiçi oyun oynama bozukluğu
Genç yetişkinlerde teknoloji bağımlılığı ve dürtüselliğin siber zorbalık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
İnsanlık tarihi boyunca alkol, kumar, uyuşturucu madde gibi pek çok bağımlılıkla karşılaşmış ve bunların olumsuz etkileri ile mücadele edebilmek için çalışmalar geliştirmiştir. Günümüzün son 20-30 yıllık döneminde ortaya yeni bir bağımlılık türü ortaya çıkmıştır. Bu yeni bağımlılık teknoloji bağımlılığı olarak adlandırılmaktadır. Teknoloji ve internetin gelişmesiyle birlikte sosyal medya bağımlılığı, anlık mesajlaşma bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı gibi alt boyutlara sahip olan teknoloji bağımlılığı da her bağımlılık davranışında olduğu gibi olumsuz bazı sonuçlara neden olabilmektedir. Bu çalışmada genç yetişkinlerde teknoloji bağımlılığı ve dürtüselliğin siber zorbalık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırmalardan korelasyonel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği, Siber Zorbalık Ölçeği, Siber Mağduriyet Ölçeği ve Barrat Dürtüsellik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18 - 30 yaş arası 468 kişi oluşturmuştur. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda teknoloji bağımlılığının erkeklerde kadınlardan daha fazla olduğu, siber mağduriyete kadınların daha fazla maruz kaldıkları, yaşa göre teknoloji bağımlılığının anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür. Eğitim düzeyi arttıkça teknoloji bağımlılığının, dürtüselliğin ve siber zorbalığın azaldığı da tespit edilmiştir. Teknoloji bağımlılığın ve dürtüselliğin zorbalığı artırdığı görülmüştür. Dürtüselliğe ve bağımlılığa yatkın olan risk grupları belirlenerek özellikle dürtüselliğin ve bağımlılığın kontrol altına alınmasına yönelik çalışmalara ağırlık verilerek oluşabilecek siber zorbalığın önlenmesine katkıda bulunulabilir. Bu gruplara ve kamuya yönelik teknolojinin doğru ve yerinde kullanımıyla ilgili bilgilendirilmelerin arttırılması, okullarda siber zorbalığa ve teknolojinin kullanımıyla ilgili bilgilendirilmelere daha fazla yer verilmesi ve siber zorbalığı önlemek amacıyla çocuklara okul öncesi dönemden itibaren duygu eğitimi verilmesi ve empatiyi geliştirecek aktiviteler düzenlenmesi, dürtülerin kontrolüne yönelik davranış beceri eğitimlerinin arttırılması önerilebilir.
Psikiyatri polikliniğine başvuran bireylerde psikopatoloji ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişki: Yalnızlığın aracı rolü
Bu araştırmada, psikiyatrik rahatsızlığı olan ayaktan tedavi gören erişkin bireylerde psikolojik sağlamlık, psikolojik belirtiler ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya katılan 162 kişiye "Sosyodemografik Bilgi Formu", Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği", "Sosyal-Duygusal Yalnızlık Ölçeği" ve "Kısa Semptom Envanteri" uygulanmıştır. Araştırmada, bireylerin psikolojik belirtileri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkide yalnızlığın aracı rolü incelenmiştir. Ayrıca, katılımcıların sosyodemografik değişkenleri bakımından, psikolojik sağlamlık, psikolojik belirti ve yalnızlık alt boyutlarındaki farklılıklar incelenmiştir. Nicel analizlerin yürütüldüğü araştırmada, Pearson korelasyonu, çoklu regresyon analizi ve aracı rol analizi uygulanmıştır. Karşılaştırma analizleri için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, psikiyatrik rahatsızlıkları olan ve tedavi gören bireylerin psikolojik belirtileri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların psikolojik belirtileri ile yalnızlık puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Aracı rol analizine ilişkin bulgular incelendiğinde, psikolojik belirtiler ve psikolojik sağlamlık arasında anlamlı ilişki olduğu ve yalnızlık puanlarının kısmi aracı etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Karşılaştırma analizleri bulgularına göre, medeni durum, cinsiyet, çalışma durumu ve psikolojik rahatsızlık değişkeni bakımından yalnızlık ve psikolojik belirti boyutları puanlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Elde edilen sonuçların, psikiyatrik rahatsızlığı olan bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerini artırmaya yönelik geliştirilecek psikososyal müdahalelere ve farklı örneklem gruplarıyla yürütülecek araştırmalara katkı sunması beklenmektedir.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli bir psikoeğitimin psikolojik dayanıklılık ve iyi oluş üzerindeki etkisi
İnsanın çevresindeki olaylara karşı duruşu, duygulanımı, düşünceleri ve davranışı farklılık gösterebilmekte, psikolojik dayanıklılığı ve iyi oluşu yüksek kişiler zorlu yaşam olaylarına daha iyi uyum sağlayabilmekte, bu olaylardan olumlu sonuç elde edebilmekte ve gelişimini devam ettirebilmektedir. Bu çalışma ile Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli bir psikoeğitimin çalışanların psikolojik dayanıklılık ile psikolojik iyi oluşlarını arttırmada ve zorluklara karşı duruşlarını değiştirmede etkili olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. Çalışma ön test, son test ile kontrol gruplu yarı deneysel desen içermektedir. Kullanılan psikoeğitim BDT temelli kendi kendine psikoterapi rehberi olan "Fark et, Düşün, Hisset, Yaşa" adlı kitap (Türkçapar, 2019) temel alınarak hazırlanmıştır. İki kontrol grubunun bulunduğu çalışmada bir gruba plasebo olarak ergonomi eğitimi verilmiş, bir gruba ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Çalışmada deney grubuna elli dokuz, plasebo eğitim kontrol grubuna on dokuz, sadece ölçüm alınan kontrol grubuna yirmi iki kişi katılacağını bildirmiştir. Çalışma kısıtları sonucu psikoeğitim grubundan yirmi kişinin verisi, müdahale almayan kontrol grubundan on yedi kişinin verisi kullanılmış, yeterli veri toplanamayan plasebo kontrol grubu verileri ise kullanılmamıştır. Normallik analizleri sonucu verilerin değerlendirilmesinde parametrik olmayan Wilcoxon uyumlu çiftler işaretli sıralar testi ve Mann-Whitney U testi tercih edilmiştir. Araştırma verileri sonucu psikoeğitim alan katılımcılarının verilerinde genel olarak istenen yönde değişiklik olduğu, müdahale yapılmayan kontrol grubu verilerinde değişiklik olmadığı görülmüştür. Araştırmanın bulgularının analizi sonucunda psikoeğitimin psikolojik dayanıklılık ve depresyon üzerinde orta seviyede (r=.48, r=.48) etkili olduğu, diğer değişkenler psikolojik iyi oluş ve kaygı üzerinde ise öngörülen yönde bir değişime neden olmakla birlikte bu değişimin anlamlı bir fark yaratacak düzeyde olmadığı değerlendirilmiştir. Psikolojik iyi oluş ve kaygı üzerinde psikolojik dayanıklılığın aracılık etkisi değerlendirildiğinde ise psikoeğitimin psikolojik iyi oluş üzerinde dolaylı bir etkisi olduğu, kaygı üzerinde ise dolaylı da olsa bir etkisi olmadığı görülmüştür. Çalışma bulgularından ve edinilen tecrübeden hareketle psikoeğitimin etkinliğinin arttırılmasına yönelik psikoeğitim süresine ve içeriği ilişkin öneriler ile gelecekte yapılması muhtemel çalışmalara yönelik farklı uygulama önerileri sunulmuştur.