Firmalar
Bu konu başlığı altında 96 tez
Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün Türkiye'deki firmaların gümrük işlemleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Küreselleşen dünyayla birlikte firmaların da küreselleşmesi ile ülkeler arasındaki dış ticaret hacmi günden güne artma eğilimindedir. Uluslararası ticaretin daha güvenilir ve hızlı hale getirilebilmesini teminen Dünya Gümrük Örgütü'nün (DGÖ) "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" (SAFE) standartları çerçevesinde "Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü" (YYS) uygulaması geliştirilmiş olup, bu statüye sahip olan firmalara belirli kolaylaştırmalar ve basitleştirmeler sağlanmıştır. Bu çalışma ile Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü uygulaması ve statü sahibi olan firmaların faydalanmış oldukları basitleştirmelerden dolayı gümrük işlemlerinde hizmet verdikleri sektör ve dış ticaret hacimlerine göre süre, maliyet ve dış ticaret hacimleri açısından farklılıkları bağımsız T testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre firmaların dış ticaret hacimlerine göre ihracat, ithalat ve transit işlemlerinde gümrük işlemleri sürelerinde azalma olduğu, hizmet verdiği sektör açısından ithalat ve ihracat işlemleri süresinin yine kısaldığı ancak dış ticaret hacmine göre transit işlemleri süresinde farklılık bulunduğu anlaşılmıştır. Firmaların dış ticaret hacimlerine göre gümrük işlemlerindeki maliyetlerinin ihracat ve ithalat işlemlerinde azaldığı ancak transit işlemi maliyetinin azalması konusunda kararsız kaldıkları, hizmet verdikleri sektör açısından ithalat ve ihracat işlemleri maliyetlerinin yine azaldığı ancak transit işlemleri maliyetinin azalması hususunda kararsız kaldıkları anlaşılmıştır. Firmaların dış ticaret hacimlerine göre ihracat ve ithalat hacimlerinde artış olduğu ancak transit hacimlerindeki artış konusunda kararsız kaldıkları, hizmet verdikleri sektör açısından ithalat ve ihracat hacimlerinde artış olduğu ancak transit hacminde sanayi sektöründe artış olmadığı, hizmet sektöründeki artış konusunda ise kararsız oldukları anlaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Ticaretin Kolaylaştırılması, Gümrük işlemleri, Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü
Sermaye yapısı firmanın performansı üzerindeki etkisi
Sermaye yapısı işletmelerin iyi performansa ulaşabilmesi için en önemli konulardan birisidir. Bu çalışmanın amacı sermaye yapısının firma performansı üzerindeki etkisinin araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, 2008-2013 yılları arasında Borsa İstanbul'da işlem gören 130 imalat şirketinin finansal verileri panel veri analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Öz sermaye karlılığı (ROE), aktif karlılığı (ROA), pay başına kar (EPS) ve Tobin Q oranı çalışmada bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. Kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (STDTA) ve uzun vadeli yabancı kaynakların aktif toplamına oranı (LTDTA) sermaye yapısı ölçütü olarak bağımsız değişken olarak kullanılırken, satışların büyüme oranı ile firma büyüklüğü kontrol değişkenleri olarak seçilmiştir. Çalışmada, Kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (STDTA) ile Akif karlılığı (ROA), Pay başına kazanç (EPS) ve Tobin Q oranı arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu, ancak Kısa vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (STDTA) ile ROE arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır. Uzun vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (LTDTA) ile ROE, EPS ve Tobin Q oranı arasında anlamlı ve negatif ilişki olduğu görülürken, Uzun vadeli yabancı kaynaklarının aktif toplamına oranı (LTDTA) ile ROA arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Öte yandan, satışların büyüme oranı ve firma büyüklüğü ile firma performansı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çalışmanın bulgularında, genel olarak sermaye yapısı ile firma performansı arasında negatif bir ilişki olduğu gözlenmektedir.
Makroekonomik ve firmaya özgü değişkenlerin gayrimenkul yatırım ortaklıkları getirileri üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul üzerine bir uygulama
Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (GYO) ilk olarak 1961'de ABD'de kurulmuş olup daha sonra başta Avrupa ve Asya- Pasifik bölgesi olmak üzere bütün dünyada hızlı bir gelişim göstermiştir. GYO'lar kuruluşlarından itibaren tüm dünyada gayrimenkul piyasasının en önemli kurumsal yatırımcıları haline gelmişlerdir. Bu tez araştırmasının amacı, Türkiye açısından gerek makroekonomik ve gerekse firmaya özgü bazı değişkenlerle sermaye piyasalarının en önemli kurumlarından biri olan GYO'ların getirileri arasında bir ilişki olup olmadığı ve eğer bir ilişki varsa bu ilişkinin yönü ve derecesinin belirlenmesidir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; GYO kavramı, GYO'ların tarihçesi ve dünyadaki gelişimi, GYO'ların örgütlenme biçimleri ve türleri, ikinci bölümde; GYO'ların öğeleri, faaliyetleri, önemi, yararları, vergi ve hukuki boyutu, risk, getiri ve değerlemeleri, üçüncü ve son bölümde ise literatür taraması ve uygulama bölümü yer almaktadır. Çalışmada kullanılan makroekonomik değişkenler; altın fiyatları, Dolar/TL döviz kuru ve gösterge tahvil faiz oranı; firmaya özgü değişkenler ise GYO portföy büyüklüğü, GYO piyasa değeri / defter değeri ve GYO fiyat/kazanç oranıdır. Araştırmada verilerin analiz edilmesinde çoklu doğrusal regresyon analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda her üç makroekonomik değişkenle GYO getirileri arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu, buna karşın firmaya özgü değişkenlerden sadece GYO piyasa değeri/defter değeri ile GYO getirileri arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları, Makroekonomik Değişkenler, Firmaya Özgü Değişkenler
An empirilcal-the case of comparison of company's place in computer sector with value based performance analysis model
World wide economic developments force businesses to work in more complex and competitive business environments. The most important way to overcome this challenge is through the creation of sustainable added value. Businesses can only provide superior value with added value. In this context, value-based performance measurement methods are at the forefront. EKD is the most widely accepted performance measurement method because it is both easy to implement and clear and understandable. In this study, it is aimed to show how the business activities contribute to the value of the business as a result of the integration of the EKD method with the TOPSİS method by considering the information sector traded in the Borsa İstanbul (BİST), which tends to create the most added value. As a result of EKD values reached in practice, TOPSİS method is applied from performance measurement techniques to order EKD values.It has been tried to measure the net operating profit after tax (VSNFK), the basic steps of EKD, and the contribution of the invested capital and weighted average capital cost (AOSM) to achieve EKD value. EKD value is formed in the result of the study made; it was observed that the post-tax net operating profit and the invested capital had a positive relationship with the EKD value and weighted average capital cost has a negative relation. Although it is believed that the invested capital is positive in general, it is important to provide returns. The results were interpreted in the direction of the findings, suggestions and criticisms were made and important findings were obtained in terms of proper financial management and performance Evaluation. Keywords: Value Based Performance Measurement, Economic Value Added, TOPSİS, BİST Technology Companies.
İnovasyon kültürü, rekabet stratejileri ve firma yeteneklerinin işletme performansına etkisi
Ekonomik sistem değişiklikleri, küreselleşme, bilgi iletişim teknolojisindeki gelişmeler, tüketicilerin talep yapısının değişmesine ve çeşitlenmesine yol açmıştır. Bu durum işletmelerin, kendi müşterilerinin isteklerini karşılamak ve onlara en iyi hizmeti sunmak için rakip işletmeler ile yoğun bir rekabet ortamına girmesine neden olmuştur. Rekabet, kısa sürede ulusal sınırların ötesine geçmiş, bu nedenle yeni bir küresel ekonomik yapının doğmasına ve bu yapı içerisindeki firmaların farklı stratejiler geliştirmesine zemin hazırlamıştır. İşletmeler, varlıklarını devam ettirmek ve rakiplerinin önüne geçmek adına rekabetçi bir güç arayışı içerisinde hareket ederek, stratejiler üretmektedir. Rekabet stratejileri ile ilgili yaklaşımlar bu gücün meydana gelme durumunu çeşitli sebeplere bağlamıştır. Bu yaklaşımlardan birisi olan kaynak temelli yaklaşım, firmanın gücünün, örgütün sahip olduğu eşsiz ve kolay taklit edilemez yeteneklerden ve inovasyon kültüründen kaynaklandığını savunmaktadır. Bir diğer bakış açısı olan Endüstri temelli bakış ise, güç faktörünü, firmaların iç dinamiklerinden çok dış rekabetten dolayı yapması gereken bir zorunluluk olarak görmektedir. Mücadele edilen pazarda, üstün performans göstermenin yolunun farklılaşmaktan, maliyet liderliğinden veya bir pazar nişine odaklanmaktan geçtiğini ifade etmektedir. Farklı teorilerin düşüncelerini bir araya getiren bu çalışmanın amacı, firmaların inovasyon kültürünün ve rekabet stratejilerinin inovasyon yeteneklerine ve firma pazar performansına doğrundan ve dolaylı etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda inovasyon yeteneklerinin de firma pazar performansına etkisini incelemeye çalışmaktır. Bu doğrultuda araştırma, Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde makine halısı üretimi faaliyetlerini sürdüren firmalar üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerde firmaların sermaye yapılarının analizi: Türkiye ve Brezilya karşılaştırılması
Bu çalışmada sermaye yapısı teorileri incelenip gelişmekte olan ülkelerden olan Türkiye ve Brezilya'nın sermaye yapıları ampirik bir uygulama ile karşılaştırılmıştır. Uygulamada, BIST'da işlem görmekte olan 211 adet imalat sektörüne ait firma ile BOVESPA sanayi endeksine ait 79 firmanın verileri kullanılarak panel veri analizi yapılmıştır. Sonuç olarak varlık yapısı, karlılık, büyüklük ve büyüme fırsatları değişkenlerinde Türk ve Brezilya Şirketleri benzer yapıdadır. Likidite ve borç dışı vergi kalkanı konusunda farklılıklar mevcuttur. Ayrıca hem finansal dengeleme teorisi hem de finansman hiyerarşisi teorisini destekleyen sonuçlar ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Sermaye yapısı, Panel veri analizi, Türkiye, Brezilya
Kurumsal eşbiçimsellik, pazarlar, firma kaynakları ve gelişmekte olan ekonomilerde şirket gruplarının farklı iş kollarına girmesi: Türk şirket grupları üzerine bir çalışma
IV ABSTRACT INSTITUTIONAL ISOMORPHISM, MARKETS, FIRM RESOURCES, AND BUSINESS GROUP CORPORATE DIVERSIFICATION IN EMERGING ECONOMIES: A STUDY OF TURKISH BUSINESS GROUPS Bahattin KARADEMİR Ph.D. Thesis, Department of Business Supervisor: Prof. Dr. Hüseyin ÖZGEN Co-advisor: Prof. Dr. Richard N. OSBORN September 2004, 164 pages This study focuses on business group corporate diversification patterns of Turkish Business Groups. For the purposes of this study, three stream of works which are institutional-based, market-based, and resource-based view of the business groups are reviewed. The institutional-based view emphasizes role of institutions in the emergence and the functioning of the business groups. The market-based view emphasizes the role of markets in the emergence and the functioning of business groups. The resource-based view emphasizes role of organizational assets in the emergence and functioning of the business groups. In general research results provide support for the relationships between institutional context, markets, organizational resources, and business group corporate diversification. Diversification level of the business groups established in different institutional time periods varies due to the institutional settings differed between these periods. Business groups that have emerged after liberalization are less diversified than those that have been founded under state-domination. Diversification level of the business groups varies by the existence of a bank within the business group. Diversification level of business groups is positively associated with the size of business groups. Diversification level of business groups is directly associated with the time business groups are founded. Finally, implications of the research are discussed. Keywords: Business groups; Turkish Family Holdings; Business group corporate diversification; Emerging Economies; Turkey.
Türkiye'de Ar-Ge, inovasyon ve verimlilik ilişkisi
Bu çalışmanın amacı, Dünya Bankası'nın Türkiye 2019 Girişim Anket Veri Seti kullanarak Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin firma verimliliğine etkisini analiz etmektedir. Değişkenlerin doğası gereği oluşan seçim yanlılığı (selection bias), eşzamanlılık (simultaneity) ve içsellik (endogeneity) sorunundan kaçınmak için Crepon vd. (1998)'nin geliştirdiği CDM modelini, Griffith ve diğerleri (2006)'nin önerdiği inovasyon ve verimlilik denklemleri sıralı olarak çözüldü. Elde edilen bulgulara göre, Türkiye'de faaliyet gösteren firmaların bilgi edinim faaliyetleriyle inovasyon faaliyetlerinin firma verimlilikleri üzerinde etkili olamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu Türkiye ekonomisinin teknoloji düzeyinin düşük olması ve bilgi- teknoloji tabanlı değil, sermaye tabanlı büyümesinin devam ettiği ve bu nedenle de henüz inovasyon tabanlı büyüme sürecine ulaşamadığı şeklinde yorumlanabilir.
The effect of information communication technologies on firm's innovation performance in Sub-Saharan African countries
The main aim of this study is to see the impacts of ICT on a firm's innovation performance in sub-Saharan Africa. The objective of this study is twofold: Firstly, we investigate the effect of ICT applications on firms' innovative behaviour. Secondly, we analyze empirically the impact of ICT tools on firms' innovation performance in sub-Saharan Africa countries. Therefore, we used data from the 2013 enterprise survey (BEEPS). According to our results, the most important ICT tools are emails and using the internet for online sales. Firms who have IT Teams are not creating any difference, however, if a firm purchase or develop in-house any software then they are more likely to produce innovation than the other firms.
Firmaların ihracatta yaşadıkları sorunlara ilişkin algılarındaki farklılıklar: Gaziantep ili örneği
Günümüz zorlu rekabet ortamında firmaların varlıklarını devam ettirebilmeleri için yalnızca iç pazarlar yeterli olmamaktadır. Bu nedenle firmaların dış pazarlara açılması bir zorunluluk hâline gelmiştir. Bunun için de en fazla kullanılan yöntem ihracattır. İhracat firmaların varlıklarını devam ettirmelerindeki en önemli örgütsel faaliyetler arasında yer almaktadır. Firmalar ihracat yaparken pek çok sorun ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu sorunlarla mücadele edebilen firmalar avantajlı hale gelmekte ve dolayısıyla da daha başarılı olmaktadır. Firmaların ihracatta yaşadıkları sorunların tespit edilmesine dair çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada firmaların ihracatta yaşadıkları sorunlara ilişkin algılarındaki farklılıklar incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Gaziantep ilinde ihracatla uğraşan toplam 146 firma yetkilisiyle görüşülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde firmaların en fazla sorunu "yerli paranın devalüasyonu" ve "prosedürel karmaşıklık" konularında yaşadıkları görülmüştür. İstatistiksel analizler neticesinde küçük firmaların ihracat fiyatlandırma kısıtlamaları, dış kaynaklı lojistik sınırlılıklar, ulusal ihracat politikası konularında daha az sorun yaşadığı, büyük firmaların ise yerli paranın devalüasyonu konusunda daha az sorun yaşadığı görülmüştür. Çalışma neticesinde aynı zamanda ihracat konusunda daha deneyimli olan firmaların ihracatla ilgili bilgi/piyasayla iletişim ve yerli paranın devalüasyonu konularında daha az sorun yaşadıkları tespit edilmiştir.
Konsolide finansal tabloların firma performansı üzerine etkisi: türkiye'deki firmalar üzerine uygulamalı bir çalışma
Literatürdeki mevcut teorik tartışmalar, konsolide finansal tabloların firma performansı üzerinde etkili olduğuna işaret etmekte olup, uluslararası alanda yürütülen bazı araştırma sonuçları da bu tartışmayı destekler niteliktedir. Ancak konsolide finansal tabloların firma performansı üzerine etkisi olduğunu gösteren çalışmalar çoğunlukla AB üyesi olan ekonomik olarak gelişmiş ülkelerde yürütülmüş olup, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için bu tartışmanın geçerliliği sorgulanmaktadır. Literatürdeki tartışmalara Türkiye örneğini baz alarak katkı sağlamayı hedefleyen bu çalışmada, Türkiye'deki firmalarca hazırlanan konsolide finansal tabloların firma performansı üzerine etkisi araştırılmıştır. Performans göstergesi olarak hisse senedi fiyatı ve getirisinin, finansal tablo bilgisi olarak ise öz kaynak, net kar ve toplam varlığın alındığı bu çalışmada, bireyselden (solo) konsolide finansal raporlamaya geçişin firma performansına etkisi, geçiş öncesi (2000-2003) ve sonrası (2006-2009) döneminde dörder yıllık periyotları kapsayan, BIST'te işlem gören toplam 384 firma/yıl finansal tablo verisiyle analiz edilmiştir. Finansal tablo bilgisi ile performans ölçütleri arasındaki ilişki Ohlson'un (1995) değerleme modeli kullanılarak pooled regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma sonuçları, konsolide finansal tablolardan elde edilen finansal bilgilerin (öz kaynak, net kar ve toplam varlık) performans göstergesi olan hisse senedi fiyatı ve getirisi üzerine etkisi olduğuna işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Konsolide finansal tablolar, firma performansı.
Davranışsal iktisatta bireylerin ve firmaların yatırım kararlarını etkileyen bileşenlerin rasyonalite perspektifinde analizi
Ana akım iktisadi öğreti, insanları kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden ve faydasını en çoklaştıran rasyonel bir varlık olarak kabul etmektedir. Neoklasik akım ile birlikte mikroekonominin temelleri de rasyonalizme dayandırılmış ve bu sayede matematiksel olarak anlaşılabilir bir disiplin oluşturulmuştur. Ancak zaman içinde rasyonel beklentiler ve etkin piyasa hipotezi gibi makroekonomik modeller, ekonomik aktiviteyi açıklamakta yetersiz kalmıştır. Özünde rasyonel kabul edilen insanın, gerçekte bilişsel ve duygusal birtakım faktörlerden etkilendiğini açıklayan alternatif iktisadi yaklaşımlar geliştirilmiştir. Psikoloji bilimindeki ilerlemeler ile insanların kognitif yanlılıklarının olduğu ve kararlarını belli kısıtlar altında aldığı anlaşılmaya başlanmıştır. Sempati, haz, vicdan, acı gibi duygular insan davranışlarının psikolojiden beslenerek iktisadi kararları nasıl etkilediğini açıklamak giderek önem kazanmıştır. Davranışsal iktisadın ortaya çıkışıyla birlikte deneysel çalışmalarla bireylerin irrasyonel kararlar alabildikleri ve bu kararları etkileyen bilişsel unsurların olduğu kanıtlanmıştır. Bu amaçla çalışmada, bireylerin ve firmaların yatırım karar larındaki psikolojik ve bilişsel eğilimler davranışsal iktisat temelinde araştırılmıştır. Bunun için firmalar ile yarı yapılandırılmış mülakat, fertler ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Kurumsal bazda kalitatif, bireysel bazda ise yapısal eşitlik modeli çerçevesinde hem istatistiksel hem de betimsel açıdan sonuçların gerçek hayatı temsil etme gücü arttırılmıştır. Elde edilen bulgular la yatırım kararların ı etkiyen faktörlerin rasyonellik yapısı detaylı analiz edilmiştir.
BIST teknoloji endeksi'ndeki firmalarda entelektüel sermayenin finansal performans üzerindeki etkisi
Literatürde entelektüel sermaye ile finansal performans arasındaki olası ilişkiyi konu alan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ancak, yapılan çalışmaların çoğunlukla hizmet sektörü üzerine yoğunlaştıkları görülmektedir. Emeğin, sistem ve süreçler ile dış paydaşlarla olan ilişkilerin birlikte bir bütün olarak önem kazandığı teknoloji sektörüne yönelik çalışmalar ise nispeten sınırlı olup, literatür genellikle tek bir alt sektöre yönelik çalışmaları barındırmaktadır. Bu çalışma, bu boşluğu doldurmaya çalışmakta ve entelektüel sermayenin nasıl ölçüldüğünü ve işletmelerin finansal performansları üzerinde nasıl bir etki yaratacağını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç bağlamında, Borsa İstanbul Teknoloji Endeksi'nde işlem gören teknoloji temelli firmalarından oluşan bir örneklem üzerinde ekonometrik bir analiz yapılması amaçlanmaktadır. Elde edilen ampirik bulgulara göre; uzun dönemde de kısa dönemde de entelektüel sermayenin, finansal performans üzerindeki etkisinin negatif olduğu görülmektedir. Bu durum teorik beklentilerin tersine bir durumdur. Diğer bağımsız değişken olan maddi olmayan duran varlıkların, finansal performans üzerindeki etkisi kısa dönemde pozitif yöndedir. Bu teorik çerçeve ve beklentiler ile uyumlu bir sonuçtur. Ancak, bir dönem gecikme sonucunda katsayının işaretinin negatif yönde olduğu görülmektedir.
Firma borçlanma kararlarında finansman hiyerarşisi ve dengeleme kuramlarının geçerliliği: BIST firmaları üzerine ampirik bir analiz
Bu araştırmada, Türkiye'de halka açık firmaların 1994 – 2015 yılları arasındaki verilerine dayanarak, sermaye yapısı kararlarında Finansman Hiyerarşisi Kuramının geçerliliği araştırılmış; bulgular Dengeleme Kuramının önermeleriyle karşılaştırılmıştır. Finansman Hiyerarşisine göre, firmalar, finansman ihtiyaçlarında, finansal kaynakların bilgi asimetrisinden etkilenme düzeyine göre bir tercih sırası izlerler; dolayısyla önce içsel kaynaklara, sonra borçlanmaya, son olarak da öz sermaye çıkarımına başvururlar. Analizler üç adımda yapılmıştır ve analiz yöntemi olarak dinamik panel veri analizi yöntemlerinden biri olan Genelleştirilmiş Momentler Yönteminin (Generalized Method of Moments, GMM) sistem versiyonu kullanılmıştır. Bu analiz yöntemiyle, dışarıda bırakılan değişkenlerin etkisini yok saymayacak şekilde, ters nedeselliği kontrol ederek (sistem analizi) ve dolaysız yoldan testler yapılabilmektedir. İlk olarak, firmaların yatırım harcamaları ve kar payı taahütleri ile içsel fonları arasındaki fark (finansal açık) ile borçlanma oranının ilişkisi test edilmiştir. Finansal açığın katsayısı pozitif, 0,4 ve 1% düzeyinde anlamlı bulunmuştur. İkinci adımda, kuramın önermesine uygun olarak, firmaların finansal açıkları varken borçlanmaya, fazlaları varken de aynı düzeyde borç geri ödemesine yönelip yönelmedikleri araştırılmıştır. Ayrıştırma yapıldığında, bir önceki teste göre, finansal açığın kaldıraç oranıyla ilişkisini gösteren katsayı yükselmiştir (0,7). Türkiye'de firmaların fon fazlası varken, borç geri ödemesine yönelmedikleri tespit edilmiştir. Son olarak, firma karakteristik özelliklerinin sermaye yapısı kararlarına etkisi incelenmiştir. Finansman Hiyerarşisi Kuramının tahminleriyle örtüşen şekilde, faaliyet karlılığının ve firma büyüklüğünün kaldıraç oranına negatif bir etkisi olduğu, büyüme olanaklarının ise kaldıracı pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Sermaye yapısı, Finansman Hiyerarşisi, Dengeleme Kuramı
Performans değerlendirme yöntemlerinin kıyaslanması: Sektörel bazda bir alan araştırması
Performansın değerlendirilmesi, insan kaynakları fonksiyonlarından birisi olmasına rağmen, halen organizasyonlarda performansın değerlendirilme sisteminden beklenen faydanın tam olarak elde edildiği söylenemez. Buna neden olan faktörler arasında, çalışanların performansın değerlendirilme sisteminin etkinliğine yönelik algılarının yeterince araştırılmaması gösterilebilir. Bu kapsamda yapılan bu araştırmanın amacı; performans değerlendirme yöntemlerinin bir biriyle kıyaslanmasıdır. Bu maksatla, performans değerlendirme yöntemleri yöntemleri (sıralama, zorunlu dağılım, grafik ölçüm, kontrol listesi, zorunlu seçim, kompozisyon, 360 derece değerleme, kritik olay, hedeflere göre değerlendirme, değerlendirme merkezi, takım bazlı performans değerlendirme yöntemleri) sektörel bazda Hatay İlindeki 80 farklı firmadan 100 işgörene uygulanan anketle kullanım sıklığı, performans ve potansiyeli ölçümleri; birey, departman ve organizasyon için kullanılan en uygun performans değerlendirme yöntemi ile etkinliği açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre çalışanların performans değerlendirme sistemine ilişkin algıları açısından; hedeflere göre değerlendirme, 360 derece değerlendirme ve takım bazlı performans değerlendirme yöntemi en uygun olarak tespit edilmiştir.
İnsan kaynakları yönetimi ve toplam kalite yönetiminin firma ihracat performansı üzerindeki etkileri: Gaziantep örneği
İhracatın son yıllarda büyük ölçüde artması sonucu dünyanın gayri safi yurtiçi hasılasının %20'sinden fazlasını oluşturur hale gelmiştir. Makroekonomik bir perspektiften bakıldığında, bir ülkenin ihracatını genişletmesi ulusal verimliliği, iş yaratma ve ekonomik büyümeyi artırmaktadır. Firma düzeyinde ihracat ise, üretim kapasitesinin artmasına, ürün ve operasyonel inovasyonun ve alt yapının iyileştirilmesine yardımcı olmaktadır. Bu nedenle, ihracat başarısının belirleyicilerinin anlaşılması hem şirketler hem de devlet kurumları için önemli hale gelmektedir. Bunun bir sonucu olarak da, ihracat faaliyeti ve performansını öngören faktörleri belirlemede akademik ilgi giderek artmaktadır. Çok az araştırmada İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) ve Toplam Kalite Yönetimi (TKY)'nin ihracat performansı üzerindeki etkisi birlikte ele alınmıştır. Çalışmada, İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) ve Toplam Kalite Yönetimi (TKY) birlikte ele alınacak ve söz konusu her iki yönetim perspektifi Gaziantep örneği kapsamında incelenecektir. Amacın gerçekleştirilmesi için belirlenen hipotezlerin gerçekliğini test etmek üzere Gaziantep ilinde ihracat yapan firmalar üzerinde bir saha araştırması gerçekleştirilmiştir.
Borsa İstanbul'da işlem gören firmaların yönetim kurullarındaki ulusal çeşitliliğin oranı ile firma performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 2012-2017 yılları arasında Borsa İstanbul'da hisse senetleri işlem gören firmaların yönetim kurullarındaki ulusal çeşitliliğinin şirket performansıyla olan ilişkisini araştırmaktır. Bu doğrultuda çalışmada, tablolardan, grafiklerden ve literatürde yer alan uygulamalı istatistiksel analizlerden yararlanılmıştır. Yapılan analize göre yönetim kurullarındaki ulusal çeşitlilik oranı ile firma performansı arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Borsa İstanbul, Firma Performansı, Kurul Çeşitliliği
Uluslararası ticarette e-ticaretin etkisi: İzmir'deki firmalar üzerine bir uygulama
Küreselleşen dünyada ülkeler ve firmalar için dış ticaret faaliyetleri hayati önem taşımaktadır. İnternetin ve teknolojinin günden güne gelişmesine firmaların uyum sağlaması gerekmektedir. Dış ticarette başarılı olmak isteyen firmaların dış ticaret faaliyetlerinde internetten en iyi şekilde yararlanmaları gerektiği kaçınılmaz bir gerçektir. Bu çalışma, firmaların yurtiçi kurumsal internet kullanım düzeylerini ve dış ticaret faaliyetlerinde internet kullanım düzeylerini araştırmak ve firmaların faaliyet gösterdiği sektör, kaç farklı ülke ile dış ticaret yaptıkları, en çok ithalat ve ihracat yaptıkları ülke grupları, şirketlerin yasal statüleri gibi karakteristik özelliklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, İzmir'de bulunan ve dış ticaret faaliyetlerinde bulunan 167 firmaya anket yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesi için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 24 programı kullanılmıştır. Şirketlerin karakteristik özelliklerini tespit etmek için yüzde ve frekans analizlerinden yararlanılmıştır. Yurtiçi kurumsal internet kullanım ve dış ticaret faaliyetlerinde internet kullanım düzeylerinin tespit edilmesinde gelen katılımların ortalamalarından ve standart sapmalarından faydalanılmıştır. Hipotezlerin testleri için t-test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve farklılıkların belirlenmesinde Post-Hoc analizlerinden Tukey ile Games Howell'dan yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda firmaların yurtiçi kurumsal internet kullanımlarının ve dış ticaret faaliyetlerinde internet kullanım düzeylerinin yüksek seviyede olduğu gözlemlenmektedir. Buna rağmen özellikle sosyal medyada yeterli şekilde yer alma durumları, internetten arama yaparak kendilerine ulaşan müşterilerin olması durumu ve dış ticaret siparişlerini online olarak alma durumlarında, interneti yeterli şekilde kullanamadıkları ve internetten faydalanamadıkları belirlenmiştir. Firmaların karakteristik özelliklerine göre internet kullanımlarında değişiklik olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle 1-5 yıl arası faaliyetini sürdüren ve daha az ülke ile dış ticaret yapan firmaların internetten yararlanma ve faydalanma seviyelerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dış Ticaret, İnternet, E-Ticaret
Şirket özellikleri ile bağımsız denetim firması seçimi arasındaki ilişkinin incelenmesi: BİST-100 şirketleri üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul 100 endeksinde işlem gören şirketlerin karakteristik özelliklerinin bağımsız denetçi seçimi üzerinde etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, 2016-2021 yılları arasında Borsa İstanbul 100 endeksinde işlem gören ve finansal olmayan şirketlere ait 468 firma-yıl verisi lojistik regresyon analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada bağımsız denetçi seçimini, şirketin almış olduğu denetim hizmetinin dört büyük denetim firması tarafından verilip verilmeme durumu temsil etmektedir. Analiz sonuçlarına göre, toplam aktiflerin logaritması ve kaldıraç oranı ile dört büyük denetim firması seçimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Halka açıklık oranı, halka açılma yaşı ve yönetim kurulu bağımsız üye sayısı ile dört büyük denetim firması tercihi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kar ya da zarar açıklama durumu, aktif karlılık oranı, firma yaşı ve yönetim kurulu üye sayısı ile dört büyük denetim firması seçimi tercihi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.
Finansal kaynaklara erişim: Firmaların finansal kaynaklara erişimini etkileyen faktörler ve Türkiye'de firmalar üzerinde ampirik bir uygulama
Firmalar için finansal kaynaklara erişim hayati bir önem taşımaktadır. Kurulma evresinden itibaren firma içinde gerçekleşen tüm ekonomik faaliyetler finansal kaynaklar aracılığıyla sağlanmaktadır. Finansal kaynaklara erişimi etkileyen birçok faktör vardır. Bu bağlamda çalışmada finansal kaynaklara erişimi etkileyen faktörler tespit edilerek, World Bank Business Enterprise Survey'in 2013 yılında Türkiye'deki 1344 firma ile yaptığı anket ve veriler alınarak firmaların finansal kaynaklara erişimde sorun yaşama düzeyi üzerinde firmalara özgü özelliklerden büyüklük, hukuki yapı, sektör, bölge, faaliyet yaşı ve mülkiyet yapısının etkisi araştırılmıştır. Finansal kaynaklara erişimde sorun yaşama düzeyi ile firmalara özgü özellikler arasındaki ilişki SPSS aracılığıyla parametrik olan testlerden olan tek yönlü varyans analizi, Welch ve Brown-Forsyth test istatistiği ve bağımsız örneklemler için olan t testi ile belirlenmiştir. Ayrıca çapraz tablodan da yararlanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre büyüklük, mülkiyet yapısı, sektör ve bölgenin finansal kaynaklara erişimde sorun yaşama düzeyi üzerinde etkisi olduğu ortaya çıkmaktadır. Büyük ölçekli, yerli mülkiyete sahip ve Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da faaliyette bulunan firmalar finansal kaynaklara erişimde daha fazla sorun yaşamaktadır. Ayrıca finansal kaynaklara erişimde sorun yaşamanın firmaların hukuki yapıları ve faaliyet yaşları arasında farklılık göstermediği de yer alan sonuçlar arasındadır.
İşletmelerin web sistemlerini benimseme modelleri: Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi'nde bir uygulama
Günümüzde Internet teknolojilerinin kullanımı oldukça artmış ve hem işletmeler hem de bireyler için vazgeçilmez bir hale gelmiştir. Web teknolojileri firmalara internet üzerinden satış yapma, temel pazarlama faaliyetlerini gerçekleştirme ve bu faaliyetlerin sonucunda rekabet avantajı elde edebilme gibi avantajlar sunmaktadır. Ancak her firmanın web teknolojilerini benimsemesi farklı düzeylerde olabilmektedir. Bazı firmalar web teknolojilerini sadece temel bilgilere ulaşma ve bazı bilgileri sumak için kullanırken, bazıları web üzerinden satış yapmak için kullanabilmektedir. Bu çalışmada Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde yer alan üretim firmalarının web benimseme seviyeleri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda firma büyüklüğü, rekabet avantajı ve web benimseme seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, firma stratejisi ve web benimseme seviyeleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca firmaların web teknolojilerini yeterince kullanmamalarıyla ilgili bazı nedenler ortaya çıkarılmıştır. Bu doğrultuda imalat firmalarına ve web tasarım firmalarına öneriler sunulmuştur.
Firma değeri tesbiti ve yönetimi: Örnek bir halka arz uygulaması
Bir şirket için kamu kesimiyle olan finansal irtibat başlangıçta halka arz yoluyla elde edilecek bir iş avantajı, sermayeye erişimdir. Ayrıca, halka arz da sermayenin geri ödenmesi gerekmez ve ani iniş ve çıkışların haricindeki kyıp ya da kazançlar bir tarafa dividant ödemeleri dışında bir faiz ücreti içermez. Halka arzda, şirkete yatırımda bulunanların aradığı tek ödül, şirkete olan yatırımlarının temettüler ve şirket değerinin yüksek olması ile takdir edilmesidir. Bir halka arz ile sağlanan sermaye derhal yatırıma yönlenmesinin yanı sıra, halka arz edilen bir işletme, yeni hisse senedi teklifleri veya kamu borcu teklifleri yoluyla gelecekteki ihtiyaçlar için sermaye elde etmeyi daha kolaylaştırabilir. Bir halka arzın bir avantajı, işletmenin kurucularına ve girişim sermayesi yatırımcılarına erken yatırımları için para kazanma fırsatı vermesidir. Özkaynak hisseleri halka arzın bir parçası olarak, özel bir teklifte veya halka arzdan bir süre sonra açık pazarda satılabilir. Bununla birlikte halka arzın başarıılı olması isteniyorsa doğru bir hisse başı halka arz fiyatı tesbit etmek önem arzetmektedir. Bu çalışmada halka arz fiyatının tesbitinde mali tablolar kullanılarak bir halka arz uygulaması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Finansal yönetim, ilk halka arz, firma değeri. 2018, 68 Sayfa Bilim Kodu:
Yazılım firmalarında maliyete dayalı fiyatlandırma devlet teşviklerinin fiyatlandırmaya etkisi ve UFRS ile ilişkisi
Bu tez çalışmasının konusunu yazılım firmalarında yapılan fiyatlandırma çalışmaları oluşturmaktadır. Yeni ve gelişmekte olan bu sektörde firmaların fiyatlandırmada izleyebilecekleri yollar üzerinde durulmuştur. Maliyete dayalı fiyatlandırmada maliyetlerin belirlenmesi aşamasında firmaların karşılaşabilecekleri muhtemel güçlükler incelenmiş çözüm önerileri sunulmuş, firmaların maliyet yapılarının nasıl olabileceği tartışılmış, maliyet muhasebesi sistemlerinin işleyişi incelenmiştir. Ortak giderlerin dağıtımında daha uygun bir dağıtım yapabilmek için öneriler sunulmuştur. Devlet teşviklerinin maliyetlerin belirlenmesi aşamasındaki etkileri incelenmiştir. Tüm tez çalışması boyunca tez konusu ile ilgili URFS / TFRS standartları çalışma dahiline alınmıştır. Yazılım firmalarında hem kazanılan deneyim ve yazılım kodları, hem de üretilen ürünlerin yeniden kullanımı ve yeniden satışı anlamında yeniden kullanım (Re-use) kavramı üzerinde durulmuş, gerçekleşecek bu üretim ve satışların neredeyse sıfır maliyetle olabileceğinden bahsedilmiş ve fiyat koyma kararlarını nasıl etkileyebileceği araştırılmıştır. Gerek fiyatlandırma çalışmaları gerekse maliyetlerin belirlenmesi aşamasında kalıplaşmış çözümlerden çok firmaların yapılarına uygun çözümler üretilmesinin daha faydalı olabileceği kanısına varılmıştır.Anahtar Sözcükler1.Yazılım Firmaları2.Maliyete Dayalı Fiyatlandırma3.Devlet Teşvikleri4.Yeniden Kullanılabilirlik5.UFRS / TFRS
Güneş enerji sistemleri firmalarının kümelenme düzeyi: Batı Akdeniz bölgesi örneği
Günümüzde firmaların yaşamlarını sürdürebilmeleri ve rekabet güçlerini arttırabilmeleri için karşılıklı işbirliği içinde hareket etmeleri zorunlu hale gelmiştir. Bu sebeple firmalar, küme oluşumları içerisinde yer alarak; yeni üretim, istihdam, ihracat, katma değer artışı yaratarak ve üniversite gibi kuruluşlar ile işbirlikleri yaparak ülke ekonomisi için önemli değerler oluşturma yoluna gidebilmektedirler. Enerji ihtiyaçlarının karşılanması günümüzde toplumların en önemli sorunlarından birisidir. Fosil enerji kaynaklarına yönelik yapılan teknolojik faaliyetler mevcut durumu iyileştirse de gerçek olan bu yakıt rezervlerinin bir gün bitecek olmasıdır. Yenilenebilir enerji kaynaklarından birisi olan güneş enerjisi; yakıt sorununun olmaması, sınırsız ve maliyetsiz olması, çevresel bir zararının bulunmaması gibi nedenlerden dolayı farklı ve önemli bir yer edinmiştir. Buradan hareketle Batı Akdeniz Bölgesi'nde faaliyette bulunan güneş enerji sistemleri firmalarının kümelenme düzeylerinin belirlenmesi araştırmanın amacı olmuştur. Bu amaç doğrultusunda Batı Akdeniz Bölgesi'nde faaliyette bulunan 44 güneş enerji sistemleri firmasına ilişkin veriler, nicel veri toplama yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 20 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Kolmogorov- Simirnov, Cronbach Alfa, Tanımlayıcı İstatistikler, Kruskal- Wallis H Testi, Tek Örneklem T Testi ve Ki- Kare Homojenlik Testi kullanılmıştır. Analizlerin sonucunda Batı Akdeniz bölgesindeki güneş enerji sistemleri sektörünün kümelenme potansiyelinin bulunduğu ve araştırmaya katılan 44 firmanın 28'inin yüksek, 16'sının ise orta derecede kümelenme eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, kümelenme yapısında güneş kolektörleri üretimi yapan enerji firmalarının, fotovoltaik üretim gerçekleştiren firmalara göre daha yüksek kümelenme derecelerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda sektöre yönelik oluşturulacak kümelenmenin bölgesel ekonomik kalkınmaya önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir.