Reading
Bu konu başlığı altında 455 tez
Almanca öğretmen adaylarının okuma becerilerine yönelik çok modlu etkileşimli dijital kitap: tasarım, geliştirme ve uygulama
Bu araştırmanın amacı Almanca öğretmen adaylarının yabancı dil olarak Almanca okuma yetilerinin gelişimini destekleyecek çok modlu etkileşimli dijital kitap materyali tasarlamak, geliştirmek ve uygulamaktır. Araştırma, tasarım ve geliştirme araştırması yöntemini temel alarak desenlenmiştir. Çok modlu etkileşimli dijital kitabın tasarlanmasında, geliştirilmesi ve uygulanmasında ADDIE öğretim tasarım modeli ile hızlı prototipleme yöntemi birlikte kullanılmıştır. Toplamda üç yarıyıldan oluşan çalışma, üç aşama ve bir son uygulamada tamamlanmıştır. Birinci aşama, 2023/2024 güz ve bahar yarıyılları ile 2024/2025 güz yarıyılını kapsamaktadır. İkinci ve üçüncü aşamalar 2024/2025 bahar yarıyılını kapsamaktadır. Son uygulama ise 2024/2025 bahar döneminde Mart-Mayıs aylarındaki uygulamalarını içermektedir. Araştırmada hem nitel hem nicel veriler toplanmıştır. Nitel veriler; yarı yapılandırılmış görüşme formları, gözlem formu, öğrenci anekdot formu, araştırmacı günlüğü, uygulama sürecine ilişkin video kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen okuduğunu anlama başarı testi, Kutu ve Sözbilir (2011) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan öğretim materyalleri motivasyon anketi (ÖMMA) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri ise istatistiksel olarak bağımlı örneklemler t-Testi ile analiz edilmiştir. Elde edilen nitel ve nicel veriler; çok modlu etkileşimli dijital kitabın Almanca öğretmenliği programında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirdiğini, öğrenme motivasyonlarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Almanca öğretmen adaylarının görüşleri; materyalin dikkat çekici ve öğrenmeyi teşvik edici olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca içeriklerin kelime hazinesi gelişimine katkısı ve okuma becerilerinin yanı sıra diğer dil becerilerine katkısı olumlu olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Almanca, Almanca öğretmen adayları, Okuma yetisi, Çok modlu etkileşimli dijital kitap, Tasarım tabanlı araştırma
Tecvid ilmi açısından Naim Giridî'nin "Çocuklara Yeni Tecvîd" adlı eseri
Bu çalışma, Osmanlı eğitim kurumlarından olan sıbyan mekteplerinde bir dönem okutulduğu düşünülen, Naim Giridî'ye ait "Çocuklara Yeni Tecvîd" adlı Osmanlıca risâlenin tecvîd ilmi açısından değerlendirilmesidir. Maalesef hayatı hakkında neredeyse hiçbir bilgiye sahip olamadığımız yazar Naim Efendi, bir Osmanlı subayı olup, 1911'de tecvîd kitabını yazdığı sıralarda, orduda yüzbaşı olarak görev yapmaktadır. Naim Efendi eserini, isminden de anlaşılacağı üzere çocuklar için ihtiyaca binaen tecvîdi kolayca öğrenmelerini sağlama gayesiyle kaleme almıştır. tecvîdin tanımıyla başlayan eserde yüzeysel işlenen bir iki konu hariç, örnekler eşliğinde Âsım kırâatının Hafs rivayeti referans alınarak tecvîdin bütün konularına yeteri kadar yer verilmektedir. Kolayca anlaşılır sade bir dile sahip olan eser; henüz ana konulara geçmeden, ön bilgi mahiyetinde bir kısım tecvîd kurallarına yer vermesi, temel bazı tecvîd kavramlarını içeren küçük bir sözlüğü barındırması, mushafın yazısı ile alakalı bazı bilgiler vermesi, konuların tertibinde farklı bir düzene sahip olması, soru-cevap metoduyla anlattığı konuları, az da olsa ara ara diyalog şeklinde sunması gibi ayrıntılarla benzerlerinden farklılık arzetmektedir. Bu saydığımız özelliklerinden olmalı ki esere, "Çocuklara Yeni Tecvîd" ismi verilmiştir. Genellikle sade, kolaylıkla anlaşılır bir içeriğe sahip olmasına rağmen, nadiren de olsa kolaylık ilkesiyle çelişen hususları ihtiva ettiği görülmektedir. Giriş ve iki bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde çalışmanın önemine, konusuna, amacına, kaynaklarına ve yöntemine; birinci bölümde yazarın hayatına, eserlerine ve söz konusu eserin tecvîd ilmi açısından incelenmesine; ikinci bölümde ise eserin transkripsiyonuna yer verilecektir.
İbnu'l-Cezerî'nin Muncidu'l-Mukriîn ve Murşidu't-Tâlibîn adlı eserinin incelenmesi
Başlangıcından bugüne kırâat ilminin gelişmesine katkı sunan ve kırâat ilmine dair önemli konuları içeren kapsamlı eserler kaleme alınmıştır. Söz konusu eserlerden birisi de Ebu'l-Hayr Şemsuddîn Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî b. Yûsuf el-Cezerî (ö. 833/1429)'nin Muncidu'l-Mukriîn ve Murşidu't-Tâlibîn'idir. İbnü'l-Cezerî'nin ilim hayatının erken dönemlerine tekabül eden ve yedi babdan oluşan bu eserde; kırâat, kârî ve mukrî terimlerinin tanımı ve vasıfları, mütevâtir, sahîh ve şâz kırâatler, aşerenin kırâat ilmindeki yeri ve bu konuyla ilgili tartışmaların yanı sıra, kırâât-i aşerenin el-Ahrufu's-seb'a ile münasebeti gibi hususlar ele alınmıştır. Kur'ân ve Tecvid ilimleriyle alakalı konuların da işlendiği eserde İbnü'l-Cezerî'nin görüşlerinin yanı sıra, önceki bazı âlimlerden rivâyetlere ve çeşitli fikirlere karşın eleştirel yaklaşımlara da yer verildiği görülmektedir. Buna göre bu çalışmanın amacı, Muncidu'l-Mukriîn'i içeriği itibariyle tahlil etmek, kırâat ilmi sahasında bu eserin önemini ortaya koymaktır.
Lisans programları ders bilgi paketlerinin karşılaştırmalı analizi: İlahiyat fakültelerinden Kur'an-ı Kerim ders içerikleri örneği
Bu araştırma, Türkiye'deki İlahiyat Fakültelerinde okutulan Kur'an-ı Kerim ve Tecvid derslerine ait ders bilgi paketlerinin sistematik ve karşılaştırmalı analizini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Kur'an-ı Kerim eğitimi, Hz. Peygamber döneminden itibaren İslam toplumunun eğitim geleneğinin temelini oluşturmuş ve tarihsel süreç içerisinde medreselerden günümüz üniversite sistemine kadar uzanan bir kontinüite içerisinde devam etmiştir. İlahiyat fakültelerinden mezun olan öğrencilerin mesleki hayatlarında karşılaştıkları yeterlilik farklılıkları, bu derslerin ders bilgi paketlerindeki tutarsızlıklardan kaynaklanmaktadır. Bu durum, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı gibi kurumlarda görev yapacak mezunların mesleki donanımlarında farklılıklar oluşturmakta ve eğitimin niteliğini olumsuz etkilemektedir. Araştırmanın kapsamı, öğrenci kontenjanları açısından en yüksek beş üniversite ile sınırlandırılmıştır: Marmara, Atatürk, Süleyman Demirel, Necmeddin Erbakan ve Uludağ Üniversiteleri. Bu sınırlandırma, çalışmanın tutarlılığını ve isabetliliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır. İnceleme, Arapça hazırlık, lisans zorunlu ve lisans seçmeli Kur'an-ı Kerim dersleri ile sınırlı tutulmuş, lisansüstü dersler çalışma kapsamına dahil edilmemiştir.
Ortaokul öğrencilerinin okuma motivasyonları ile Türkçe dersi akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bingöl ili örneği)
Bu araştırma öğrencilerin okuma motivasyonu ile Türkçe dersi akademik başarıları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla Bingöl iline bağlı Sultan Abdulhamid Han Ortaokulu öğrencilerinin Türkçe dersi akademik başarıları ile okuma motivasyonları arasındaki ilişki incelenmiştir. Nicel yöntemlerden biri olan tarama ile yürütülen bu araştırma Sultan Abdulhamid Han Ortaokulunun 5, 6, 7 ve 8. sınıflarının A/B/C şubelerinde eğitim gören 395 öğrenciden elde edilen verilere dayanmaktadır. Öğrencilerden veri elde edilirken 29 maddeden oluşan dört seçenekli likert tipi Türkçeye uyarlanan okuma motivasyonu ölçeğinin analiz sonuçları, öğrencilerin 2018-2019 yılı sonunda elde ettikleri Türkçe dersi ortalamaları ile karşılaştırılmıştır. Araştırma alt problemleri kapsamında öğrencilerin okuma motivasyonları ile Türkçe dersi akademik başarıları arasında; cinsiyete, sınıf düzeyine, anne ve baba eğitim düzeyine, evinde kütüphane bulundurma durumuna ve okul öncesi eğitim alma durumuna göre bir farklılaşma olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde öğrencilerin cinsiyete, anne ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılaşma tespit edilmemiş; sınıf düzeyine, evinde kütüphane bulundurma durumuna ve okul öncesi eğitim alma durumuna göre anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle araştırmaya ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Okuma, Motivasyon, Akademik Başarı, Bingöl, Türkçe Dersi.
Ebû Amr Ed-Dânî'nin Et-Teysîr'i üzerine Kâsım b. Fîrruh Eş-Şâtıbî'nin Hırzü'l-Emânî'de usul konuları bağlamında yapmış olduğu ziyadeler
Lafzı ve manası ile Allah'a ait olan Kur'ân-ı Kerîm, kıraat ilminin en temel kaynaklarındandır. Bu yüzdendir ki Kur'an'ın nüzûluyle birlikte Müslümanlar Kur'an'ı öğrenmeye, ezberlemeye ve anlamaya çalışmışlardır. O günden bu yana bu alanda yetişen sayısız âlim, kıymetli eserler kaleme alarak bilgi hazinemize katkıda bulunmuştur. Temeli Kur'an olan çalışmalar içerisinde en önemli ve en kapsamlı olanlarından bir tenesi de şüphesiz ki kıraat ilmidir. Bu çalışmada, kıraat ilminin en önemli iki eseri ve onların temsilcileri ele alınmıştır. Bunlar, Dânî ve Teysîr adlı kitabı ile bu esere dayalı olarak kaleme alınan Şâtıbî'nin Ḥırzü'l-emânî adlı manzumesidir. Sâṭıbiyye, veciz ifadeler ve şifreler içerdiğinden çalışmada tâli kaynaklardan yararlanılmış, şerh ve tahrîrat çalışmalarına da bakılmıştır. Erken döneme ait bu eserlerin yedi kıraat imamının rivayetlerini sistemli bir şekilde aktarması, kıraat alanında teorik ve pratik düzeyde bilgiler sunması ve Ḥırzü'l-emânî'nin ezberlenebilmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Ḥırzü'l-emânî, Teysîr'in bir özetidir. Teysîr'de Ḥırzü'l-emânî'nin aslıdır. Şâtıbî, bir nesir eseri olan Teysîr'i esas almış, kıraat imamlarının görüşlerini şiirsel bir metin ile ifade etmiş ve bazı yerlerde de Teysîr'de zikredilmemiş hususları eklemiştir. Bu çalışma iki eser arasındaki metinsel ilişkiyi merkeze alarak Şâtıbî'nin Teysîr üzerine yaptığı ziyadeleri ya da bulunduğu tercihleri usûl açısından tespit ve tahlil etmiştir. Tezde, öncelikle her iki müellifin yaşadıkları devirler, hocaları ve talebeleri ile eserleri ve kıraat ilmindeki yerleri incelenmiş ardından da Teysîr ile Ḥırzü'l-emânî metinleri mukayeseye tabi tutularak ulaşabildiğimiz ziyadeler aktarılmıştır. Şâtıbî'nin yaptığı eklemeler içeriksel olarak kategorilere ayrılmış, tasnif edilmiş ve sistematik bir biçimde incelenmiştir. Çalışma sonucunda, bu ilavelerin yer yer tamamlayıcı veya tercihe yönlendirici nitelikte olduğu bununla birlikte hulf şeklinde karşımıza çıktığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak bu tez, klasik kıraat metinler arası ilişkiler düzleminde kıraat ilminin gelişim sürecinin anlaşılmasına katkı sağlamayı ve tespit edilebilen ziyadeleri kıraat ilmiyle meşgul olanlara göstermeyi hedeflemektedir.
5. sınıf Türkçe ders kitabında bağlaçların anlamsal görünümleri ve metinsel işlevleri
Okuma, metin alıcısının pek çok algısal, duyuşsal ve bilişsel işlemini içeren etkileşimsel bir süreçtir. Bir metni anlamlandırma ise metin alıcısının metin bölümleri arasındaki anlamsal ve dilbilgisel bağlantıları çözümleyerek metni tutarlı kılabilmesine bağlıdır. Metin bölümleri arasındaki anlamsal ilişkileri metin yüzeyinde belirginleştirerek metnin, metin alıcısı tarafından anlamsal bir bütün olarak algılanmasını destekleyen dilsel yapılardan biri de bağlaçlardır. Bağlaçlar, sözcük öbeklerini birleştirmelerinin yanı sıra, önermeler arasındaki ilişkileri belirginleştirdikleri için çeşitli anlamsal; metin üreticisinin kullanım amacına göre ise pragmatik/kullanımsal özellikler üstlenmektedir. Bu özellikleriyle bağlaçlar, okuma sürecinde bilgi akışını düzenlemeleri ile konu yapısının belirlenmesi, metin yapısının saptanması, metin üreticisinin niyetinin çözümlenmesi vb. gibi süreçleri destekleyen ipuçları olarak çeşitli metinsel işlevler kazanabilmektedir. Bu çalışma, bağlaçların anlamsal, kullanımsal ve metinsel özelliklerine odaklanarak 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan bağlaçları okuma süreci açısından betimlemeyi hedeflemektedir. Bu amaçla 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan metinler araştırma kapsamında hazırlanan veri toplama aracı "Bağlaçların Anlamsal ve Kullanımsal Özelliklerine Yönelik Sınıflama" ile çözümlenmiştir. Bağlaçların üstlendikleri metinsel işlevlerin okuduğunu anlama etkinliklerindeki görünümleri ise araştırmanın diğer veri toplama aracı olan "Okuduğunu Anlama Etkinliklerinde Bağlaçların Özelliklerine Yönelik Dereceli Puanlama Anahtarı" ile elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, 5. sınıf Türkçe ders kitabı metinlerinde bağlaçların birden fazla anlamsal ve kullanımsal ulamda, dolayısıyla çok işlevli bir görünüm sunduğunu, ancak bu yapıların metinsel işlevlerinin okuduğunu anlama etkinliklerine oldukça sınırlı bir biçimde yansıtıldığı (𝑿̅ = 1.06) ve ders kitaplarındaki okuduğunu anlamaya yönelik tasarlanan süreçte bağlaçların bu türden özelliklerinin dikkate alınmadığı belirlenmiştir.
The effects of L2 reading practice of storybooks on enhancing young learners' vocabulary knowledge
This case study intends to investigate young learners' L2 vocabulary learning through reading storybooks, particularly focusing on their target word recognition. It also aims to find out the possible gains and effects of using interactive digital materials in an online reading program. The research was conducted with a class composed of thirteen 5th-grade students at a private school in Kayseri. They were involved in an online extensive reading program where they were instructed to complete reading and activities individually, then study with their teacher and friends on a platform where they could view interactive activities. A pre-test was implemented to identify unknown words and create a list of target words. After ten reading sessions, students were required to take a post-test. Moreover, the research journals were regularly logged into and focus group interviews along with an interview with the practitioner teacher were implemented. While the numerical data obtained represents that students' vocabulary recognition levels were quite high, qualitative data materials have brought many other details to light, and the findings were evaluated by using content analysis. The findings indicated that the process had contributed mainly on supporting L2 learning which helped to discover positive effects on learners' willingness, motivation and curiosity, variety in resources, opportunities for vocabulary retention, and increase in reading pace. On the other hand, the findings also demonstrated contributions on supporting learner autonomy which were explored as independent learning, a habit of reading in L2, effective note taking and having a sense of responsibility in learning.
The role of extensive reading on vocabulary development
The main purpose of this study is, to reveal whether extensive reading has any role on vocabulary development of elementary level ESL (English as a Second Language) students. To this respect, a small-scale classroom research was carried out at a private university in the fall term of 2010-2011 academic year. 100 elementary level students were chosen and they were divided into experimental and control groups. With experimental group the materials for extensive reading were selected. Those materials were four graded readers. Control group was not exposed to any extensive reading during the fall term whereas students of the experimental group were asked to read those graded until the end of the fall term. However, both groups were responsible from the syllabus which was designed by school administration and it involved studying three units of a main course book until the end of the fall term. Then both groups took a pretest at the beginning of the term to display that they were at elementary level and a posttest at the end of the term to present whether any improvements were observed in their vocabulary or not. Finally the results were analyzed and compared to find out whether any difference occurred between two groups in terms of vocabulary development.
Turkish EFL teachers' beliefs regarding reading strategies
The present study aimed to explore EFL teachers? beliefs regarding reading strategies. In order to identify teachers? beliefs on reading strategies, a questionnaire and semi-structured interviews were used. The study was carried out with 50 participants working at English preparatory school of Istanbul Aydın University. The obtained data was analyzed by utilizing both qualitative and quantitative analysis to investigate whether there is a relationship between teachers? use of strategies and such variables as gender, degree,?.etc. The results of the study revealed that there aren?t any statistical relationships between the teachers? gender, degree,years of teaching reading and the strategies they use in the classroom.On the other hand,there is a statistical relationship between the teachers? experiences in teaching and the pre-reading strategies they use. Key Words:Reading strategies, Teachers? beliefs
Annelere uygulanan okuma projesinin etkilerinin incelenmesi: Bağcılar örneği
Okula başlama, bireylerin hayatında, doğumdan sonraki en önemli aşamalardan biridir. İlkokul ile birlikte okumayı öğrenen birey, okuduklarından çıkarımlar yaparak çevresinde olup biten olayları anlamaya başlamaktadır. Okuyan birey, hayatı sorgulamaya başlayarak, etrafında yaşanan olayları merak etmektedir. Merak ise, bireyi araştırmaya yönlendirmektedir. Okuma becerisi, bu şekilde bir döngüye dönüşerek devam etmektedir. Akademik dönemlerdeki başarılar ile okuma arasında paralel bir ilişki olduğu göz ardı edilmemelidir. İlkokulda kazanılan okuma becerisi, bireyin okul başarısında da, sonraki aşamalarda da daima ön plana çıkmaktadır. Türkiye'de okuma alışkanlığı ile ilgili az kitap okunduğuna yönelik bir algı bulunmaktadır. Türkiye'deki kitap okuma oranları ile farklı ülkelerdeki kitap okuma oranları karşılaştırıldığında bu algının doğruluğu ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de okuma alışkanlığı ile ilgili oluşan olumsuz algıyı ortadan kaldırmak için, değişik kurumlar tarafından okuma projeleri düzenlenmektedir. Böylece bireylerin çevrelerindeki rol model insanlardan etkilenerek, kitap okumaları hedeflenmektedir. Çocukların en fazla zaman geçirdiği kişi, en iyi rol modeli annesidir. Anneleri okuyan bir toplum içinde, çocuklarda kitap sevgisi görülmesi kaçınılmazdır. Bu yüzden okuma projelerinde annelerin yer alması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, annelerin okuma kültürlerini incelemek ve okuma kültürlerinin geliştirilebilmesine yönelik öneriler ortaya koyabilmektir. Araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Nicel araştırma kapsamında tarama modellerinden, genel tarama modeli tercih edilmiştir. Nitel araştırma kapsamında 27 sorudan oluşan likert tipi ölçek geliştirilerek, uygulanmıştır. Nitel araştırma kapsamında ise 3 açık uçlu sorudan oluşan, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizi ile yorumlanmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul ili, örneklemi ise Bağcılar ilçesidir. Bağcılar ilçesinde projeye katılan 24 ilkokul, 42 ortaokul ve 14 liseden rastgele seçilen 399 katılımcı (anne) araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre, okuma projesini faydalı bulan katılımcıların, çocuklarının yanında kitap okumalarının, rol model olmaları bakımından, olumlu olduğu; ders başarısı ile kitap okuma arasında doğru bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar kitap fiyatlarını yüksek bulmakla birlikte, ücretsiz kitap alabilecekleri yerlerin sayısının da az olduğunu ifade etmişlerdir. Araştırma bulgularına göre, katılımcılar okuma kültürünün gelişmesinde büyük katkısı bulunan elektronik kitap ve teknolojik olanaklar konusunda yeterli bilgiye sahip bulunmamaktadır. Araştırma bulgularına göre; toplumda okuma kültürünün gelişmesine katkı sağlayabilmek amacıyla, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), ders müfredatlarını ailenin de içinde bulunduğu, okuma ile ilgili etkinliklerle zenginleştirebilir. Kitap ihtiyacını gidermek ve boş geçen zamanı değerlendirmek için otobüs ve metro duraklarına, parklara, kahvehanelere, taşıtlara kitaplıklar yapılabilir. Ayrıca toplumda okuma kültürünün yaygınlaşması için basılı yayımlar elektronik ortamda elektronik kitap (e-kitap) olarak öğretmen, öğrenci ve velilere ücretsiz olarak sunulabilir. Okuma kültürünün yaygınlaşması amacıyla okullarda okuma saatleri daha etkin hale getirilebilir. Kitapların basılı ve elektronik ortamda paylaşılmasını sağlayacak ulusal düzeyde kampanyalar düzenlenebilir.
The effect of reading novels on Iraqi EFL learners, vocabulary knowledge and reading comprehension ability
The study investigated the effect of reading novels in learning English as a foreign language(EFL)among sixty-five students at the Department English Language and literature/ Sulaimani University. The participators were intwo groups (control and experimental groups) including both sexes (39 male and 21 female). All of them were third-year students; they had already studied literature for two years prior to their participation. order to determine the effect of reading novels on language learning, it was necessary to measure placement test, vocabulary and reading comprehension tests, Rosetta Stone software for vocabulary knowledge and Tell Me More software for reading comprehension. The findings showed that control and experimental groups both reported higher than vocabulary in language learning with the mean score of pre-test 15.16, and that for post-test being 17.03. The findings also revealed that there was no statistically significant difference between both groups' vocabulary knowledge, while a statistically significant difference was found to exist in the post-test. The findings showed that reading comprehension reported higher than control and experimental groups in pre-test with mean 14.30 while in post-test, control and experimental groups scored higher than Reading comprehension with mean 17.03. Again, there was no statically significant difference in the mean of the scores of the pre-test of reading comprehension of both groups, while statistically significant difference in the mean of the scores of the post-test of reading comprehension of both groups existed. Correlation analysis was carried out to determine the relationship between reading comprehension and vocabulary knowledge, adhering to the administration of tests. In both groups, the results demonstrated that there was appositive relationship between the students' reading comprehension and vocabulary knowledge in their learning of English as a foreign language.
Okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin gelişiminde bilişsel ve psikososyal etkenlerin rolü
Problemin tanımı: Bu çalışmada, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinde, okuma ve okuduğunu anlama becerisini kazanmada etkili olan bilişsel ve psikososyal değişkenlerin rolünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul iline bağlı, sosyoekonomik ve kültürel düzeyleri benzer 3 okul, 8 birinci sınıf ve bu okullarda öğrenim görmekte olan, öğretmen değerlendirmesine göre seçilmiş, okumada güçlük yaşayan 18 öğrenci ve onlarla aynı sınıfta öğrenim görmekte olan sınıf ortalaması düzeyinde okuyan 20 öğrenci, bu öğrencilerin velileri ve sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Cinsiyet, anne eğitimi, sosyoekonomik ve kültürel düzey okul öncesi eğitim alma süresi, eşlik eden psikiyatrik bozukluklar psikososyal değişkenleri sesbilgisel farkındalık, hızlı otomatik adlandırma becerileri ise bilişsel değişkenleri oluşturmaktadır. Yöntem: Araştırmada veri toplamak amacıyla, öğrenci ebeveynlerinden, "Sosyodemografik Bilgi Formu", "6-18 Yaş Çocuk ve Ergenler için Davranış Değerlendirme Ölçeği", "DSM-5 Dikkat Eksikliği ve Aşırı Hareketlilik Bozukluğu Değerlendirme Listesi"; sınıf öğretmenlerinden, "Öğrenme Bozukluğu Belirti Tarama Testi" ve "DSM-5 Dikkat Eksikliği ve Aşırı Hareketlilik Bozukluğu Değerlendirme Listesi" formlarını doldurmaları istenmiştir. Öğrencilere ise, "Erken Çocukluk Dönemi Fonolojik Duyarlılık Ölçeği", "Hızlı Otomatik Adlandırma Testi‟, "Türkçe'de Kelime Okuma Bilgisi Testi", "Bir Metni Okuma ve Okunan Metni Anlama" testleri uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, SPSS Sosyal Bilimler için istatistik Programı) 21.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, bağımsız örneklem T-testi, Ki-kare, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Okumada güçlük yaşayan öğrenciler, okuma becerisi sınıf ortalamasında olan arkadaşları ile karşılaştırıldığında; anne ve babalarının anlamlı bir şekilde daha genç oldukları ve eğitim düzeylerinin daha düşük olduğu; okul öncesi eğitim sürelerinin daha az olduğu; daha fazla, dikkat, hareketlilik sorunları yaşadıkları; sosyal alanda daha yetersiz oldukları; davranışsal olarak dikkat sorunlarının yanısıra duygusal alandada zorluklarının olduğu ve ağır kognitif tempo yaşadıkları izlenmiştir. Hızlı otomatik adlandırma ve sesbilgisel farkındalık becerilerinin okuma becerilerini akıcılık, doğruluk ve anlama) %62.9, %70, %74 oranlarında açıkladığı görülmektedir. Sesbilgisel duyarlılığın yordayıcı etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür. Sonuç: Sonuç olarak, araştırma, okuma becerilerinin kazanımında psikososyal değişkenlerin katkısının yanısıra öğrencilerin sesbilgisel duyarlılıklarının okul öncesi eğitim süreçlerinde geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
8. sınıf öğrencilerinin okuduğu ve dinlediği farklı türdeki metinleri özetleme becerilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Bu araştırmada, 8. sınıf öğrencilerinin dinledikleri ve okudukları metinleri özetleme becerileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı öğrencilerin dinledikleri ve okudukları metinleri özetleme becerilerinin öğrenme alanına, metin türüne, okul başarı seviyesine, cinsiyete, aylık okunan kitap sayısına, anne eğitim durumuna, baba eğitim durumuna, ailenin aylık gelir durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir. Tarama modelinde olan bu araştırmanın evrenini Muş ili Merkez ilçesindeki 8. sınıf öğrencileri, örneklemini ise aynı yerdeki dört ortaokulda öğrenim görmekte olan 190 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Merkez ilçedeki okullar, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan "Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezi Sınavı"nın başarı sonuçlarına göre başarı seviyesi yüksek, başarı seviyesi orta, başarı seviyesi düşük olarak üç seviyeye ayrılmıştır. Sayısal yakınlığı sağlamak için başarı seviyesi düşük ortaokullardan iki, diğer iki seviyeden birer okul belirlenmiştir. Dinleme öğrenme alanından bir hikâye edici, bir bilgilendirici; okuma öğrenme alanından da bir hikâye edici, bir bilgilendirici metin olmak üzere toplamda dört metin kullanılmıştır. Öğrencilerin bu metinlerden hareketle (dinleyerek/okuyarak) özet çıkarmaları istenmiştir. Söz konusu bu özetler çalışmanın verilerini oluşturmaktadır. Elde edilen özetler Okur (2011) tarafından geliştirilen "Özet Metinleri Değerlendirme Ölçeği"ne göre değerlendirilmiş, bunun sonucunda elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 21.0 Programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik testlerden t-testi, One Way ANOVA kullanılmış; ayrıca frekans (f), aritmetik ortalama (X), standart sapma (S) vb.ne de bakılmıştır. Yapılan analizlerin sonuçlarına göre öğrencilerin metinleri özetleme becerilerine bakıldığında; öğrenme alanına göre dinleme becerisinin, okul başarı seviyesine göre başarı seviyesi iyi olan okulların, cinsiyete göre kız öğrencilerin, aylık okuduğu kitap sayısına göre 4 ve üzeri kitap okuyan öğrencilerin, anne eğitim durumuna göre annesi ortaokul ve lise mezunu olan öğrencilerin, baba eğitim durumuna göre babası okuryazar, lise ve üniversite mezunu olan öğrencilerin, ailenin aylık gelir durumuna göre aylık gelir durumu orta düzey olan öğrencilerin özetleme becerilerinin daha iyi olduğu ve diğerlerine göre anlamlı farklılık arz ettiği görülmüştür. Metin türüne göre ise öğrencilerin özetleme becerileri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bu sonuçlardan hareketle tartışma kısmında, araştırmanın bulguları benzer çalışmaların bulgularıyla karşılaştırılmış ve çeşitli değerlendirmeler yapılarak tartışılmıştır. Daha sonra Millî Eğitim Bakanlığına, öğretim programı hazırlayıcılarına, başta öğretmenler olmak üzere uygulayıcılara ve öğretmen adaylarına çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar sözcükler: 8. sınıf öğrencileri, farklı türde metinler, özetleme becerisi.
El-Mûdah Fi Vucûhi'l Kıraati ve İleliha adlı eserin kıraat ilmindeki yeri ve önemi
İlimlerin her biri farklı olsa da bunların içinde kıraat ilmi oldukça önemlidir. Çünkü bu ilmin kaynağı Kur'ân'ı Kerim'dir. Kur'ân'ın anlaşılmasında kıraat ilmi önemli rol oynamaktadır. Bu ilim, rivâyet yoluyla bize nakl edilmiştir. Bu rivayetin en başında ise Hz. Peygamber yer almaktadır. Beşeri anlamda Kur'ân'ın ilk hafızı da yine Hz. Peygamber'dir. Hal böyle olunca kıraat ilminin ilk muallimi de Hz. Peygamberdir. Kıraat ilminin Kur'an kelimelerinin farklı okuyuşlarını konu edinen bir ilim olduğu malumdur. Allah'ın Rasulü kıraat farklılıklarını bilen biri olarak bu ihtilafları nasıl çözeceğini de halletmede merci makamıydı. Bundan dolayı Allah'ın muradı doğrultusunda ferşî olarak, eş anlamlı ve fonetik anlamda bazı kolaylıklar sağladığını bilmekteyiz. Bu kolaylığı sağlayan ve bu anlamda ruhsat olan "yedi harf" gerçeği kıraat ilminin önemli bir konusunu teşkil etmektedir. Ashâb-ı kiram zamanında kıraat vecihleri sık bir şekilde gündeme gelmiştir. Fakat kıraat delillendirilme konusu sonraki zamanlarda bilhassa üçüncü ve dördüncü yüzyıllarda hatta daha sonraki asırlarda da sıklıkla işlenmiştir. İşte bu gelişmelerin neticesinde bu alanda birçok kitap yazılmıştır. Telif edilen eserlerden biri de İbn Ebi Meryem'in el-Mûdah'ıdır. Kıraat alanında yazılan hüccet eserleri kıraat âlimlerinin yeteneklerine göre, zamanın şartlarına ve müellifin hayat sürdüğü mekânın farklı toplumların birbirleriyle olan münasebetlerine göre şekil almıştır. İbn Ebi Meryem de bulunduğu bölge ve kendi yaşadığı çağın şartlarına göre sahih kıraatleri ve bu kıraatleri savunan âlimlerin hüccet delillerini dikkate alarak bu eserini oluşturmaya çalışmıştır. Görebildiğimiz kadarıyla sahih kıraatler arasında bir hakem gibi hareket ederek herbir kıraatın delillerini ve okuyuşları, hüccetleriyle ortaya koymaya çalışmış, buna dair, kıraatlar için Kur'an'dan, sünnetten, şiirlerden, sahabe okuyuşlarından, resm-i mushaftan, sahabe okuyuşlarından ve dil âlimlerinin görüşlerinden örneklerle delillendirmeye çalışmıştır. Bu bağlamda, kıraatlarda var olan farklılıklar, usul de ve ferş de olmak üzere iki kapsamda ele alındığında her iki alana dair, bu farklılıkların delillerinin de eserde yer aldığı gözlemlenmektedir. İdgam, med, imâle kavramların altında bunun örnekleri yer almaktadır. İbn Ebi Meryem, tercihte daha çok "muhtar", "ekvâ", "evla", "eblağ" ve "ezhar" gibi kalıpları kullanırken, tercih edilmeyenler için ise, "kabîh", "daîf" ve "la veche leh" gibi kavramları kullanmıştır. Kur'an-ı Kerim'i baştan sona kadar meşhur yedi kıraata ilaveten İmam Ya'kub'un da kıraatını ekleyerek sekiz kıraatın farklılıklarına değinen müellif, söz konusu vecihleri birçok yönde incelemeye tabi tutmuştur. Kıraat tahlillerini yaparken icabında dilsel yönden de tercihte bulunmuştur. Biz de böyle önemli bir çalışmayı bir nebzede olsa kıraat ilmine olan katkısını ve önemini gözler önüne sermek müellifini tanımak ve tanıtmak amacıyla tez konusu olarak seçtik. Bu vesileyle tezimizin kıraat ilmine küçükte olsa bir katkı sağlaması en büyük isteğimizdir. Anahtar Kelimeler : İbn Ebi Meryem, el-Mûdah, Kur'an, kıraat, vücûh Sayfa Adedi : Tez Danışmanı : Prof. Dr. Mehmet ÜNAL
Kırâat imamlarının kırâatteki usulleri
Kırâat ilminin en temel hedeflerinden birisi de sahih kırâat vecihlerini şâz, zayıf hatta mevzu olanlarından ayıklayarak nesilden nesile doğru bir şekilde nakledilmesini sağlamaktır. Her dönemde kırâat ilmiyle meşgul olan âlimler olmuştur. Tâbiin ve Tebeu't-Tâbiin döneminde yaşayan kırâat imamları sayesinde, kırâatler; Allah tarafından Cebrail (a.s.) aracılığıyla Peygamber'e (s.a.v.) indirilen ve her ikisinin okuyuşuna uygun olarak tevâtüren bize kadar ulaşmıştır. Tevatür derecesine ulaşan bu kırâatlerin birçoğu dünyada ve ülkemizde ilim meclislerinde, müstakil bir ilim olarak okutulmaktadır. Müslümanlar tarafından okunan ise sadece bir kaçıdır. Kur'ân-ı Kerîm'in, hem teleffuzunun tahrif, tağyir ve hatadan korunması hem de ondan delil çıkartılması noktasında fukahâya delil olması itibariyle kırâat imamlarından her birinin kırâatini bilmek ve okuyuşlarını birbirinden ayırt etmek ve bu kırâatleri muhafaza etmek gereklidir. Kırâat imamlarının okuyuşu dikkate alındığında usul farklılıkları dikkat çekmektedir. Buda şive ve lehçe farklılıklarından dolayıdır. Biz bu çalışmamızda usul farklılıklarından bahsedeceğiz. Manaya etkisi olmayan veya az da olsa olan bu kelimeleri, okuyanlara nisbet ederek anlatmaya çalışacağız. Anahtar Kelimeler: Kırâat, Kırâat-i Seb'a, Kırâat-i Aşere, Usul, Şive, Lehçe
Âsım kırâatında Hafs B. Süleyman rivayeti ile Ebû Bekr Şu'be rivayeti arasındaki farklılıklar ve anlama etkisi
Sahîh kırâatler, ilk devirlerden zamanımıza kadar okunmuş ve okutulmuştur. Günümüzde bu kırâatler içinde, tezimizin de ana esasını oluşturan Hafs rivayetiyle bize kadar ulaşan Âsım Kırâatı, Müslümanlar arasında daha çok okunmakta ve okutulmaktadır. Diğer kırâatler ise, bazıları hariç birer ilim olarak bu alanda ihtisas yapmakta olan kişiler tarafından okunmaktadır. Çalışmamızda, konunun iyi anlaşılması maksadıyla, giriş kısmından sonra Kırâat ilminin temel konuları hakkında bilgi verilmiştir. Tefsirle ilgilenen âlimler, Kur'ân-ı Kerîm'i daha iyi anlayabilmek maksadıyla kırâat ve kırâat farklılıklarına dikkat çekmişlerdir. Eserlerinde de bu farklılıklara yeri geldikçe yer vermişlerdir. Bu faklılıklar, hem kırâat imamları hem de râvileri tarafından okunmak suretiyle günümüze kadar gelmiştir. Kırâat ilmi tefsir, fıkıh ve kelam gibi konulara kaynaklık etmiştir. İşte bu nedenden ötürü bu alanla uğraşanlara az da olsa bir katkı sağlama düşüncesiyle birinci ve ikinci bölümde çalışmamızın esasını teşkil eden "Hafs b. Süleyman rivayeti ile Ebû Bekr Şu'be rivayeti arasında anlama etki eden ve etmeyen farklılıklar" ele alınmıştır. Çalışmamız sonuç ve kaynakça ile sona ermektedir.
Âsım ravilerinden Hafs b. Süleyman ile Nâfî' ravilerinden Verş arasındaki ihtilaflı okuyuşların mukâyesesi
Kur'ân ilimleri içerisinde Kırâat İlmi, Kur'ân-ı Kerîm'in tilaveti ve lafzî ihtilaflarını konu edinmesi bakımından büyük bir öneme sahiptir. Müfessirler, Kur'ân-ı Kerîm'i daha iyi anlayabilmek için zaman zaman kırâat farklılıklarına değinerek eserlerine almışlardır. İslâm dünyasında en çok okunan kırâat, Âsım Kırâatı Hafs rivayeti ile Nafî' Kırâati Verş rivayetidir. Yapılan bu çalışma da kısaca, bu iki ravinin hayatlarından bahsedilmekte ve tezimizin ana konusu olan bu iki ravinin kırâatleri çeşitli yönleriyle incelenmiş, tahlilleri yapılmış, iki ravi arasındaki rivayet farklılıkları ele alınmıştır. Bu çalışma, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kırâat hakkında genel bilgiler verilmiş iki ravinin hayatlarlarına kısaca değinilmiş ve her iki ravinin usûl ve ferş-i huruf'a dair rivayet farklılıkları ele alınmıştır. Çalışmamız sonuç ve kaynakça ile son bulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kırâat, Hafs b. Süleyman, Verş, Ravi, Rivayet
Dûrî rivayetinin Hafs rivayeti ile karşılaştırılması
Seb'a ve aşere tasniflerinde yer alan Âsım b. Behdele'nin kıraati günümüzde en yaygın olanıdır. Âsım kıraatinin bu yaygınlığı, rivayet zincirinin farklı yollardan Hz. Peygamber'e dayanmasına ve okuyuşunun Sâde oluşuna bağlanabilir. Âsım, kıraatini Ebû Abdurrahman es-Sülemî, Zirr b. Hubeyş ve Ebû Amr eş-Şeybânî'den, onlar da Ali b. Ebî Tâlib, Osman b. Affân ve Abdullah b. Mes'ud'dan; onlar da Hz. Peygamber Efendimizden almışlardır. Ebû Amr kıraati ise İslâm âleminde günümüzde yaygın olarak okunan üçüncü kıraat olma özelliğini taşımaktadır. Ebû Amr, kıraatini Mücâhid b. Cebr, Saîd b. Cübeyr, Abdullah b. Abbas, Übey b. Kâ'b ve Hz. Peygamber'den almıştır. İmam Âsım'ın râvileri Hafs b. Süleyman ve Şu'be; Ebû Amr'in râvileri ise ed-Dûrî ve Sûsî'dir. Bu çalışmamızda kıraat farklılıkları, bu iki imamın birer râvisi olan Hafs ve Dûrî üzerinden ele alınıp değerlendirilmiştir. Söz konusu iki imamın kıraat ihtilafları ağırlıklı olarak usûlî açıdan ele alınmakla beraber ferşî açıdan da bazı farklılıklara ve bu farklılıkların anlama etkisine değinilmiştir.
İlköğretim birinci sınıf Türkçe kitaplarındaki görsel okuma etkinlikleri ile ilgili öğretmen görüşleri
Bu araştırmada ilköğretim birinci sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan görsel okuma etkinlikleri ile ilgili öğretmen görüşlerini belirlenmesi amacıyla uygulanmıştır.Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modelindedir. Tarama modeli, geçmişte ya da günümüzde mevcut olan bir durumu olduğu şekli ile betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımlarıdır. Tarama modellerinde araştırma konusu olan olay, kişi veya nesne içinde bulunduğu koşul içerisinde olduğu gibi tanımlanır. Tarama modellerinde önemli olan var olanı değiştirmeden uygun bir biçimde gözlemleyip belirlemektir (Karasar, 2005).Araştırma, Sakarya il merkezinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan ilköğretim birinci kademe sınıf öğretmenlerine(100 öğretmene) uygulanmıştır. Araştırmada ilköğretim birinci sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan görsel okuma etkinlikleri ile ilgili öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amacıyla, oluşturulmuş olan 10 adet anket maddesi öğretmenlere uygulanmıştır. Ayrıca öğretmenlere, anket maddelerinin açık uçlu soruları da yöneltilerek görüşleri alınmıştır.Örneklem dahilinde bulunan okullara gönderilen 150 anketten toplam 100 tanesi geri dönmüş olup değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Anket sonucunda elde edilen veriler SPSS istatistik programında değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: İlk Okuma Yazma Öğretimi, Görsel okuma, Görsel Okuryazarlık, Ses Temelli Cümle Yöntemi.
İlkokullarda eleştirel okuma eğitiminin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma beceri düzeylerini belirlemektir. Araştırmada tarama modeli tekniklerinden olan betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim - öğretim yılında öğrenim gören, Kırıkkale ili merkez okullarından rastgele örneklem seçme tekniğiyle seçilen, 109 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler toplanırken kazanımların ve okuma metinlerinin belirlenmesi için Türkçe Dersi (1-4) öğretim programı, ilkokul dördüncü sınıf Türkçe Ders Kitabı, Çalışma Kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabı (MEB Yayınları) incelenmiştir. Ayrıca öğrencilere çalışma kâğıtları, öğretmenlere yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Çalışma kâğıtları, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından incelenmiş ve kullanılmakta olan kitaplar içerisinden seçilen etkinliklerle oluşturulmuştur. Verilerin analizinde "minimum", "maksimum" ve "aritmetik ortalama" puanları hesaplanarak betimsel istatistikler kullanılmıştır. Ortalamaların yorumlanmasında MEB'in sınav yönetmeliğindeki beşlik sistemin not derecelendirmesi dikkate alınmıştır. Görüşme formu ise araştırmacı tarafından geliştirilen ve dördüncü sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma beceri düzeylerinin incelenmesiyle ilgili öğretmenlerin görüşlerini almak için hazırlanmış dört sorudan oluşmaktadır. Görüşme formuyla toplanan veriler, içerik analizine uygun olarak kodlanıp yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, mevcut etkinliklerin ve eleştirel okuma kazanımlarının öğrencilerin eleştirel okuma becerisini edinmesine katkı sağladığı söylenebilir. Ancak sayısal verilere bakıldığında, öğrencilerin orta düzeyde bir eleştirel okuma becerisine sahip olduğu görülmüştür. Aynı zamanda öğrencilerin tamamına yakınının, kazanımın birini hiç kazanamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Eleştirel okuma kazanımlarının ikinci sınıftan itibaren verilmeye başlandığı göz önünde bulundurulduğunda, öğrencilerin dördüncü sınıfta orta düzeyde bir eleştirel okuma becerisine sahip olmaları ya da bazı eleştirel okuma kazanımlarını hâlâ edinememiş olmaları sorgulanmalıdır. Araştırmanın bu yönleriyle alana ve uygulamaya katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre önerilere de yer verilmiştir. Bu Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi BAP Birimi tarafından proje olarak desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Okuma, Anlama, Eleştirel Okuma
Ortaokul öğrencilerinin okuma anlama düzeylerine etki eden faktörler
Bu araştırma, ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin okuma anlama düzeyleri ve okuma anlama düzeylerinde yaş, cinsiyet, aile gelir durumu, anne-baba eğitim durumlarına göre farklılaşma olup olmadığının ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. Araştırma genel tarama modelinde betimsel bir alan araştırmasıdır. Araştırma 2010-2011 yılında Bolu ilinde 6, 7 ve 8. sınıflarda eğitim görmekte olan 5 okuldan tesadüfî küme örnekleme yoluyla seçilmiş 301 öğrenciyle yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğrencilerin ailesi ve kendisi ile ilgili bilgiler edinmek amacıyla kişisel bilgilerin işaretleyecekleri optik form ve öğrencilerin okuduğunu ne derecede anladıklarını ölçmek amacıyla "Okuduğunu Anlama Testi" kullanılmıştır. Öğrenciler okuma anlama testine verdikleri cevapları da optik forma işaretlemişlerdir. Optik formlar okutulmuş, veriler SPSS istatistik programından yararlanılarak değerlendirilmiştir. Okuma anlamaya cinsiyet faktörünün etkisini ortaya koymak için t testi, anne baba eğitim durumunun ve aile gelir durumunun okuma anlamaya etkisini ortaya koymak için tek yönlü varyans analizi, yaşın; okuma anlamaya etkisini ortaya koymak için pearson korelasyonu uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin genel okuma anlama düzeyleri 7,8 bulunmuş, okuma anlama düzeylerinin yaş, anne eğitim durumu, ailenin ekonomik gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür. Baba eğitim durumu ve cinsiyet değişkenlerinin ise okuma anlama düzeyinde anlamlı şekilde farklılaşmaya neden olmadığı ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Okuma, Okuma Anlama
Altı dakika yönteminin akıcı okumaya etkisi
Bu çalışma, Altı Dakika Yönteminin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sesli okuma hatalarının giderilmesine, akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma Türkiye'de Altı Dakika Yöntemi ile ilgili daha önce yapılan bir çalışmaya rastlanılmaması nedeniyle önemlidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden "eylem araştırması" ile desenlenmiştir. Eylem araştırması türlerinden ise "teknik/bilimsel/işbirlikçi" eylem araştırması kullanılmıştır. Çalışma grubunun oluşturulması için amaçlı örnekleme yöntemlerinden "benzeşik (homojen) örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde "içerik analizi" yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim-öğretim yılı Konya ili merkez Selçuklu ilçesinde yer alan bir devlet okulunda öğrenim gören, altı ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Seçilen öğrenciler fiziksel ve zihinsel herhangi bir sorunu olmamasına rağmen sesli okuma güçlüğü yaşayan öğrencilerdir. Seçilen öğrencilere, Türkçe ders kitaplarında yer alan 4. sınıf "Uçurtma Yarışı", 3. sınıf "Eşek Arısının Başına Gelenler", 2. sınıf "Suya Düşen Su" ve 1. sınıf "Bizim Aile" isimli okuma metinleri okutturulmuştur. Öğrencilerin okumaları Yanlış Analizi Envanterine göre değerlendirilmiş ve okumadaki seviyelerinin 1. sınıf endişe düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Okuma seviyeleri tespit edilen öğrencilere günde 2, haftada 6 saat olmak üzere toplam 72 saat "Altı Dakika Yöntemi" kullanılarak öğretim yapılmıştır. Öğretim 40 dakikalık dersler halinde, günlük 2 ders saati olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Öğretim 3 ay devam etmiş ve 72 saat sonucunda tamamlanmıştır. Öğretim için Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanmış, 2013-2014 eğitim-öğretim yılı Milli Eğitim Bakanlığı Türkçe ders kitaplarından seçilen, 10 adet metin kullanılmıştır. Çalışmanın uygulamaları çalışma grubunda yer alan öğrencilerin öğrenim gördükleri ilkokula yakın özel bir etüt merkezinde yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin sesli okuma hatalarında önemli oranda azalma olduğu ve tüm öğrencilerin ilerleme kaydettikleri belirlenmiştir. Akıcı okumada öğrencilerin yüksek oranda endişe düzeyinden öğretim düzeyine ilerlediği hatta bazılarının serbest okuma düzeyine oldukça yaklaştığı tespit edilmiştir. Okuduğunu anlama becerilerinde ise endişe düzeyinden öğretim düzeyine ilerledikleri, birçok kez de serbest okuma düzeyine ulaştıkları görülmüştür. Altı Dakika Yönteminin öğrencilerin sesli okuma hatalarının sıklığını azalttığı, akıcı okuma becerilerini geliştirdiği ve anlama becerilerine de katkı yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sesli Okuma, Sesli Okuma Hataları, Akıcı Okuma, Okuduğunu Anlama, Altı Dakika Yöntemi
Türkçe öğretim programlarının işlevsel okuma açısından incelenmesi (1924-2015)
Bu çalışmanın amacı, 1924-2015 yılları arasında uygulanan ortaokul Türkçe öğretim programlarının işlevsel okuma açısından incelenmesidir. Ayrıca her program kendi içinde sınıflar bazında ve diğer programlarla da işlevsel okuma açısından karşılaştırılmıştır. Araştırma evrenini 1340 (1924) Lise Birinci Devre Müfredat Programı, 1929 Orta Mektep Türkçe Programı, 1931-1932 Ders Senesi Tadilatı Türkçe Programı, 1938 Ortaokul Türkçe Programı, 1949 Ortaokul Türkçe Programı, 1962 Ortaokul Türkçe Programı, 1981 Temel Eğitim Okulları Türkçe Eğitim Programı, 2005 Türkçe 6-8. Sınıflar Öğretim Programı, 2015 Türkçe 1-8. Sınıflar Öğretim Programı oluşturmaktadır. Öğretim programlarını işlevsel okuma açısından inceleyebilmek amacıyla uzman görüşü alınarak işlevsel okuma listesi hazırlanmış, programlar bu liste baz alınarak incelenmiştir. Programlar işlevsel okuma açısından incelenirken programlardaki kazanımların işlevsel okuma becerisiyle aynı olmasına değil işlevsel okuma becerisini kazandırabilecek özellikte olmasına dikkat edilmiştir. Araştırmanın sonucunda programların işlevsel okumaya yer verme açısından yıllar içinde değişkenlik gösterdiği, bir program içinde yer verilen işlevsel okuma becerisi ile ilgili kazanımların ise farklı sınıflarda tekrar edilmediği görülmüştür. İşlevsel okuma açısından en güçlü program 1949 Ortaokul Türkçe Programı, en zayıf program ise 1340 (1924) Lise Birinci Devre Müfredat Programı'dır. Anahtar kelimeler: Okuma, okuma eğitimi, işlevsel okuma, öğretim programı.