Yazma eserler
159 theses under this subject heading
Erken Bizans Dönemi resimli dini el yazmaları: Viyana Genesis
Tezin konusu Erken Bizans Dönemi Resimli Dini El Yazmaları: Viyana Genesis'den oluşturmaktadır. Bu çalışmanın ilk amacı Erken Bizans Dönemi Resimli Dini El Yazmaları ile ilgili yapılmış araştırmalar ışığında el yazmalarının sınıflandırılması, konularının, üslup özelliklerinin, üretim yerlerinin ve malzemelerinin belirlenmesi ve benzer özelliklerin tespit edildiği el yazmalarının karşılaştırmalarının yapılmasıdır. Söz konusu el yazmaları arasında yer alan Viyana Genesis el yazmasının metin-resim ilişkisi, ikonografik, üslup ve teknik özelliklerinin detaylı olarak ele alınması çalışmanın ana konusunu oluşturur. Müze ve kütüphane çalışmalarının gerçekleştirildiği çalışmada, öncelikle Erken Bizans Dönemi Resimli Dini El Yazmaları başlığı altında Quedlinburg Itala, Ashburnham Pentateuch, Rabbula İncili, Paris Suriye Kutsal Kitabı, Aziz Augustus İncili, British Library Kanon Tabloları, Cotton Genesis incelenmiş, Viyana Genesis el yazmasıyla bağlantılı olduğu düşünülen Erken Bizans Dönemi Purpura Kodeksler başlığı altında Rossano İncilleri, Sinop İncili ayrı olarak ele alınmıştır. Araştırmanın bir sonraki aşamasını ve ana konu ise Erken Bizans Dönemi Resimli Dini El Yazmaları başlığı altında Viyana Genesis el yazmasının metin-resim ilişkisi, ikonografik, üslup ve teknik özellikleri belirlenmeye çalışılmış ve bu bilgiler ışığında söz konusu el yazmasının katalog çalışması yapılmıştır. Viyana Genesis el yazması, içerik açısından taşıdığı önemin yanı sıra biçim açısından da ayrı bir yerdedir. Bizans sanatında zenginlik ve asalet göstergesi olan purpura renginde üretilmiş el yazmaları arasında konularını Eski Ahit'ten alan günümüze ulaşabilmiş tek el yazmasıdır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Eski Ahit sahnelerinin Ortodoks Bizans inancında kendisine yer bulması; bunun da ötesinde, Viyana Genesis el yazması örneğinde Yeni Ahit konularına yer verilmeden sadece Eski Ahit sahnelerinin betimlenmiş olması, henüz yeni kurumsallaşmakta olan bir inancın gelenekle kurduğu ilişki anlamında önemlidir. Helen kültürünün etkisini taşıyan Yahudi sanatının Eski Ahit konularının Hıristiyanlık temalarında kullanılmasına yol açması, coğrafi ve tarihi anlamda farklı kültürlerin birbirine hangi biçimlerde eklemlendiğini göstermesi açısından bilimsel veriler taşır. Konuyla ilgili ünik bir başka veri ise, Viyana Genesis el yazmasındaki bazı sahnelerin Eski Ahit'te de karşılığının olmamasıdır. Bundan dolayı Eski Ahit dışında diğer Yahudi kaynakları da incelenmiş, sahneler ile bağlantıları tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Bizans, El Yazmaları, Bizans Erken Dönem, Eski Ahit, Yaradılış, Purpura, 6. yüzyıl
Bizans Dönemi resimli Oktateukh el yazması: Seraglio (Topkapı Sarayı Gi.8)
Tezin konusu "Bizans Dönemi Resimli Oktateukh El Yazması: Seraglio (Topkapı Sarayı Gi. 8)"dur. Bizans'tan günümüze kalan Türkiye'deki tek resimli Oktateukh el yazması olması nedeniyle tez konusu olarak seçilmiştir. 12. yüzyıla tarihlendirilen Topkapı Sarayı G.İ.8; Yunanca küçük harfle yazılmış resimli Eski Ahit metni içeren 569 folyolu, 301 resimli, üç ciltlik bir el yazmasıdır. El yazmasının tüm resimlerini kapsayan bir katalog hazırlanmış, ilgili konuların Yunancadan Türkçeye çevirisi yapılmış, resim-metin ilişkisi irdelenmiş, resimler ikonografik ve üslup açısından değerlendirilmiş ve farklı dönem resimli el yazmalarıyla karşılaştırma yapılmıştır. El yazmasının resimleri detaylı incelendiğinde,birbirinden farklı tarzda yapılmış pek çok resmin olduğu görülmüştür. Aralarında benzerlik kurulabilen resimler dikkate alındığında, A'dan H'ye kadar 8 üslup grubunun olduğu ve bazı resimlerin de onarım gördüğü tespit edilmiştir. El yazmasının başından sonuna kadar değişim gösteren resimlerinin gelişim sürecini anlayabilmek ve onarım gördüğü dönemi tespit etmek için farklı dönem el yazmaları incelenmiştir. Topkapı Sarayı G.İ.8 el yazmasının resimleri; Sina Gr. 1186 (11. yy.), plut., 9.28 (11. yy.), Vatikan Gr. 747 (11. yy.), Vatikan Gr. 746 (12. yy.), İzmir A. 1 (12. yy.), Vat. Gr. 1162 (12. yy.), Oxford Bodleian Gr. Th. F1 (14. yy.) ve Codex Gr.5 (14. yy.) ve diğer el yazmaların resimleriyle karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda, Topkapı Sarayı G.İ.8el yazmasının resimlerinin 11-12. yy el yazmalarında görülen kalıplaşmış ikonografik programlarla benzer olduğu ve orijinaline bağlı kalınarak 14. yüzyılda Palaiologoslar döneminde onarım gördüğü önerilebilir. Anahtar Sözcükler: Bizans, Oktateukh, Orta Bizans Dönemi, Resimli El Yazmaları,12. yüzyıl.
Sâlih en-Nakşbendî-i İslambolî'nin risāle-i perìşān-nāme-i yetìm-i èallāme adlı eseri (Transkripsiyon – inceleme)
Bu çalışma araştırmacılara ve ilgili kişilere kaynak teşkil etmesi amacıyla Osmanlı sahasında dinî metinlerin önemli türlerinden biri sayılan ilmihâl örneklerinden Risāle-i Perìşān-nāme-i Yetìm-i èAllāme adlı eserin gün yüzüne çıkarılması için yapılmıştır. Çalışmanın esasını oluşturan Risāle-i Perìşān-nāme-i Yetìm-i èAllāme adlı el yazması metin 56 varaktan müteşekkil olup yazarı Sâlih en-Nakşbendî-i İslambolî'dir. Bu el yazması metin 1220 (1804) yılında Abdullah el-Meknî tarafından istinsah edilmiştir. İncelemeler sonucunda eserin iman ve İslam konularını içerdiği tespit edilmiş ve bu eserin bir ilmihâl olduğu anlaşılmıştır. Ağırlıklı olarak ilmihâl konularını barındıran eserde, aynı zamanda öğüt niteliğindeki bölümler de mevcuttur. Eserin içinde anlatılan konular müstensih tarafından bölümlere ayrılmamış, birbirine bağlı bir şekilde verilmiştir. Eser, dinî metinlerin yazı formatı olan "nesih" hattı ile kaleme alınmıştır. Yazımda daha çok siyah mürekkep kullanılmış olsa da yazmanın bazı yerlerinde kırmızı mürekkeple yazılmış yazıların da mevcut olduğu görülmüştür. Çalışma, toplamda dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ilmihâl kavramının tanımı ve tarihî seyri ile ilgili bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde müellifin hayatı, eserin dil özellikleri, eserin içeriği hakkında bilgiler bulunmaktadır. Üçüncü bölümde transkripsiyonda izlenen yol ile ilgili bilgiler, yazmanın transkripsiyonlu metni ve sonuç ile kaynakça yer almaktadır. Dördüncü bölümde ise eserde geçen Türkçe olmayan kelimelerin sözlüğü ile eserin tıpkıbasımı yer almaktadır. Anahtar Kelimeler Sâlih en-Nakş-bendî, İlmihâl, İslam, edebiyat
Analysis of Kitap-al Mawalid miniatures
The aim of this dissertation study was to introduce Abu Ma'sher, one of the most important astrologist of the Islamic world, and to reveal one of his important works. Ebû Ma'ser is a scientist who had a great influence on the astrologists of the Renaissance. One of the objectives of the study is to preserve this legacy that Ebû Ma'ser left to the world of science, which was also addressed by Prof. Dr. Fuat Sezgin. Manuscripts are among the most significant resources that shed light on history. The Islamic world has a rather rich literary heritage in terms of manuscripts. Miniatures in manuscripts consist of illustrations explaining and supporting the text. The manuscript called "Kitap-al Mawalid" (Kitap al-Mawalid), the subject of this thesis, is also a miniature manuscript and its subject is astrology. The miniatures of work written by the famous Islamic astrologist Abu Ma'sher, who lived in the 8th and 9th century were analyzed in this study. "Kitap-al Mawalid" comprises two parts. There are thirty-six miniatures in total. The artist of the miniatures is Kanber Ali Shirazî. This copy, whose miniatures we analyzed in the present study, is located at BNF (French National Library). According to the library catalog record, this work was copied in Cairo in 1300. However, considering the clothing on the figures in miniatures, it is obvious that there is a problem with dating. The dissertation consists of an introduction and six chapters. The introductory part covers resource search and the purpose, scope, method and justifications of the dissertation. In the first chapter miniature art was addressed within the scope of a general evaluation. In the second chapter, manuscripts with miniatures from the beginning to the 15th century were analyzed to determine the artistic surrounding of the artist's period. In the third chapter, information was given in the field of astrology, being the subject of the manuscript. In the fourth chapter, after the introduction of the work "Kitap-al Mawalid", the life of Ebû Mâ'sher was addressed and miniaturist was examined. The fifth chapter is for the catalog study and the thirty-six miniatures were examined from the perspective of history of art. The sixth section is for the discussion of the study.
Çorum Hasan Paşa Yazma Eserler Kütüphanesi 19 hk 2211 numarada kayıtlı şiir mecmûası (inceleme- metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
Mecmû'alar, Klasik Türk edebiyatının ana kaynaklarını destekleyici kaynaklar olmaları bakımından oldukça önemli eserlerdir. Antoloji niteliğindeki bu eserler mürettiblerinin edebî zevki penceresinden oluşturuldukları devre ışık tutmaları bakımından paha biçilmezdir. Tezimizin konusu olan Çorum Hasan Paşa Yazma Eserler Kütüphanesi 19 Hk 2211 numarada kayıtlı Mecmû'a bir şiir mecmû'asıdır. Eser iki ayrı Mecmû'a görünümünde ve toplam 173 varaktan oluşmaktadır. Yaptığımız numaralandırmaya göre toplam 707 şiir/şiir parçasından oluşmaktadır. Mecmû'a'da 15-17. yüzyıllar arasında yaşamış 118 farklı şaire ait şiirlerin olduğu tespit edilmiştir. Nitekim kime ait olduğu tespit edilemeyen 46 şiir/şiir parçası bulunmaktadır. Yaşadığı yüzyıl tespit edilemeyen şairlerin de bu yüzyıllar arasında yaşadığı düşünülmektedir. Çalışmada mecmû'alar hakkında genel bilgiler verilmiş, 19 Hk 2211 numaralı Mecmû'a tanıtılmış ve incelenmiştir. Mecmû'a'nın çeviri yazılı metni verilmiş ve MESTAP'ın önerdiği şekilde dökümü yapılmıştır. Anahtar Kavramlar: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmû'a, Mecmû'a-i Eş'âr, MESTAP Bilim Kodu: 31402
Tavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi'nde bulunan Arap dili ile ilgili yazma eserlerin tespiti ve tavsifi
Kütüphaneler bir milletin ilim, kültür, bilgi mirasını oluşturan ve onu ileriki nesillere aktarıp yaşatan en büyük etmenlerinden biridir. Bu bağlamda bir kütüphanenin ve içerisinde bulunan yazma eserlerin tanıtılması, tespit edilmesi hem o milletin kültür zenginliğine hem de farklı alanlarda çalışma yapmak isteyen araştırmacılara büyük katkı sağlayacaktır. Çünkü herhangi bir yazma nüshanın alanıyla ilgili kaynaklar arasında yer alması veya almaması pek çok çalışmanın sonucunu etkileyebilir. Bu bakımdan bu çalışmada bir ilçe kütüphanesi olarak Tavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi'nde bulunan Arap dili ile ilgili yazma eserler tanıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde gramer kitapları ve sözlükler; ikinci kısmında belagat, arûz ve vaz' ilmine dair eserler; son olarak üçüncü bölümde ise kasideler ve şerhleri ele alınmakta; kütüphanedeki konumları hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca eserler ve müellifleri hakkında edinilebilen bilgilere de kısaca değinilmektedir. Böylece kütüphanedeki Arap dili ile ilgili yazmalara ait küçük bir katalog düzenlemesi de yapılmış olmaktadır. Anahtar Sözcükler: Arap Dili, Tavşanlı, Zeytinoğlu Kütüphanesi, Tavsif, Yazma Eser
Süleymaniye Kütüphanesi'ndeki 17. yüzyıl mushaflarında güller
Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi'nde bulunan 17. yüzyıla ait 6 mushafın mushaf güllerinin incelenmesi, çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Giriş kısmında mushaf tezhibi hakkında tarihsel süreç anlatılmıştır. Birinci bölümde mushaf gülleri ve mushaflarda görülen diğer süsleme alanları konusu ele alınmıştır. Bu kısımda özellikle güller hakkında açıklamalar yer almaktadır. İkinci bölüm tezimizin ana kısmı olan Katalog kısmı yer almaktadır. 17. yüzyıla ait olan 18 eserin kataloğu ve mushaf gülü bulunan mushafların da fotoğrafları teknik çizimleriyle birlikte ilgili bölümde yer almaktadır.
Şifa'ül-Fuad-li Hazret-i Sultan Murad (İnceleme-metin-dizin)
Eski Anadolu Türkçesinin sona erip Klasik Osmanlı Türkçesi döneminin başladığı tarihi döneme ait bu çalışmanın giriş bölümünde; Osmanlı tıp metinleri, Şif??ül-Fu?d li-?a?ret-i Sul??n Mur?d ve bu metnin nüshaları, kaynakları ve etkileri, nüshalar üzerine araştırmalar, eserin yazarı, eserin hazırlanmasında kullanılan yöntem hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca 17. yüzyıl nesir dilinin daha iyi bir şekilde ortaya konabilmesine katkı sağlamak amacıyla eserin imlası ve ses bilgisi örneklendirilmeye çalışılmıştır. İmla bölümünde öncelikle, eserdeki ünlülerin ve ünsüzlerin başta, ortada ve sonda nasıl yazıldıkları gösterilmiştir. Ünsüzlerin de kalın ve ince sıraya göre nasıl yazıldıkları belirtilmiştir. Ses bilgisi bölümünde; ünlü-ünsüz uyumları ve fonetik hadiseler örneklendirilmiştir. Metin bölümünde Şif??ül-Fu?d li-?a?ret-i Sul??n Mur?d?ın üç nüshasından yararlanılarak çeviri yazılı metni kurulmuştur. Dizin bölümünde de Klasik Dönem Osmanlı Türkçesinin tıp alanındaki söz varlığına katkı sağlamak ve eserin söz varlığını ortaya koymak için 1823 madde başından oluşan dizin hazırlanmıştır. Ayrıca dizinden sonra balık, bitki, kanatlı ve kanatsız hayvan adlarından oluşan isimler listesi verilmiştir.Eserin sonunda; sonuç bölümüyle birlikte, metinde geçen balık, bitki, cevher, kanatlı ve kanatsız hayvan isimlerine, çalışmada başvurulan kaynaklara ve Süleymaniye nüshasının tıpkı basımına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şif??ül-Fu?d li-?a?ret-i Sul??n Mur?d, Eski Anadolu Türkçesi, Süleymaniye Nüshası, Zeynel Abidin.
Altun Yaruk Sudur X. kitap (Metin-çeviri-açıklamalar-sözlük)
Doktora tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada Radloff-Malov tarafından yayımlanan Suvarṇaprabhāsa (Sutra zolotogo bleska; Radloff 1913) adlı eserin 607/1-7, 627/22 ve 677. sayfaları arasında bulunan, X. kitap (26-31.bölümler) içinde yer alan metin incelenmiştir. Sanskritçesi, Suvarnaprabhasasutra olan Altun Yaruk Sudur, Budist Uygur nesri içerisindeki en hacimli kitaplardan biridir. 10 kitap (Eski Uyg. tägzinç) ve 31 bölümden (Eski Uyg. bölök) oluşan eserin aslı Sanskritçedir. Sanskritçeden 8. yüzyılda Çinceye; 10. yüzyılda da Çinceden Uygurcaya çevrilen bu eser, Sutraların en önemlisi sayılır. Çalışmamızın Giriş kısmında Altun Yaruk Sudur hakkında kısaca bilgi verildikten sonra, X. kitabın bölümlerine göre içeriği üzerinde yapılan son çalışmalar, çalışmada kullanılan yöntemler aktarılır. Daha sonra Berlin Fragmanlarının yazıçevirimi ve harfçevirimi verilir. Burada U ve Mainz fragmanlarının ön ve arka yüzlerindeki metin St. Petersburg yazması, R-M yayını ve ayrıca diğer çalışmalardaki okuyuş biçimleri ile de karşılaştırıldıktan sonra ortaya çıkan farklar dipnotla gösterilir. Üçüncü olarak St. Petersburg yazmasına dayanan metnin yazıçevirimi ve harfçevirimi yapılır; burada R-M yayını, Berlin fragmanları ve daha önce yapılmış çalışmalardan ayrılan noktalar dipnotla gösterilir. Dördüncü kısımda ise metin Türkçeye aktarılır. Hemen ardından Uygurca metin ile Çince metnin karşılaştırılarak bulunmuş olan önemli söz ve ibareler üzerinde açıklamalar yapılır. Altıncı bölümde ise metnimizde geçen sözcüklerin Türkçe, Çince ve Çağdaş Uygurca karşılıkları ile birlikte yer aldığı sözlük hazırlanmıştır. Kaynakça verildikten sonra gelen sonuç ve ekler kısmı ile de çalışmamız sona ermektedir.
Birleştirilmiş kubaşık okuma ve yazma tekniğinin temel eğitim beşinci sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde okuduğunu ve dinlediğini anlamaya yönelik akademik başarıları ve Türkçe dersine ilişkin tutumları üzerindeki etkisi
Bu araştırmanın temel amacı, temel eğitim beşinci sınıf Türkçe dersinin okuduğunu anlama ve dinlediğini anlama (bir okuyucudan, konuşmacıdan ya da bir yayın aracından) akademik başarılarının kazandırılmasında, birleştirilmiş, kubaşık okuma ve kompozisyon uygulandığı deney grubu ile tüm sınıf öğretimine dayalı geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubu arasında akademik başarı ve Türkçe dersine ilişkin tutumlar açısından anlamlı farkların olup olmadığını sınamaktır. Araştırma, 1997- 1998 öğretim Yılının ikinci yarıyılında, Mersin ili sınırları içinde yer alan orta sosyo - ekonomik düzeydeki bir devlet ilköğretim okulunda okuyan beşinci sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Uygulama yapılacak olan okulun beşinci sınıfından iki derslikte okuyan toplam 81 öğrenci, deney ve kontrol gruplarını oluşturmuştur, ölçme araçları olarak kullanılan ve araştırmacı tarafından geliştirilip, geçerlilik güvenirlik çalışmaları yapılan "Okuduğunu Anlama Başarı Testi", "Dinlediğini Anlama Başarı Testi" ve "Türkçe Dersine İlişkin Tutum ölçeği" her iki gruba da öntest, sontest olarak verilmiştir. Uygulama toplam dokuz hafta sürmüştür. Araştırmanın bulguları; akademik başarı açısından, birleştirilmiş kubaşık okuma ve kompozisyon tekniğinin (okuduğunu ve dinlediğini anlama açısından) tüm sınıf öğretimine göre, Tutum ölçeği açısından ise sadece bir alt ölçek hariç diğer üç alt ölçek açısından tekniğin etkili olduğu sonucunu vermiştir.Anahtar Sözcükler: Kubaşık öğrenme, Birleştirilmiş Kubaşık Okuma ve Kompozisyon, Türkçe öğretimi, Temel Eğitim, Akademik Başarı, Türkçe Dersine İlişkin Tutum, lşbirlikli öğrenme, öğretme Yöntemi, İlk öğretim.
التنصيص في شرح شواهد التلخيص للإمام إبراهيم وحدي بن مصطفى بن محمد بن درسون الشمني،وحدي أفندي (ت 1126 هـــ)من بداية المخطوط إلى نهاية شواهد الفن الأول (علم المعاني)، دراسة وتحقيق .
The study aimed to investigate the manuscript of "Al-Tanass fi Sharh Shawhat al-Talkhees" by the scholar Wahdi Ibrahim Effendi (d.: 1126 AH) from the first art with the science of meanings to the beginning of the second art with the science of eloquence. Al-Sakaki, Al-Qazwini's "Takhlis Al-Muftah" and Al-Abbasi's "Instrumental Institutes". And civilization, e-mail from the postal address, and it is not surprising that poetry is the Diwan of the Arabs, the treasury of its sciences and the repository of its news; Sorry, poor experts. Likewise, the textbook is a reference for linguists and rhetoricians, as it contains aspects of syntax, issues of derivation, and lexical significance, in addition to that long episode. Education, biography, history, duties, language and rhetoric. He also held the position of the judiciary of the city of Aleppo in his time. And to achieve its goals in comparison, when descriptive translation, and commenting and commenting in the investigated section, when copying the text, adjusting it, comparing copies, and statements of sayings and attributing them to their sources and contexts. His explanations also included rhetorical, grammatical, syntactic, and morphological issues of derivation and others, and replaced them with some guidance from the commentators, or those who wrote in the full evaluation of the description of the roots. Keywords: Arabic language, quotation, summary, Wahdi Effendi, investigation.
جواهرُ الكَلامِ لمحمد بن محمد بن شرف الدّين الزّرعيّ ت779 ه (من أول الباب الثّالث في التّهاني إلى نهاية الباب الخامس في الشفاعات ) دراسةً وتحقيقاً
This research deals with the verification of the sections from the beginning of the third chapter to the end of the fifth chapter in the work of Kadı Şerafüddin Muhammed bin Muhammed bin Müşerref bin Mansur ez-Zerî (h.799/m.1377), which is a scientific and valuable work. . The manuscript contains parts such as congratulations, condolences and intercessions named by the author. As a method, the author has adopted the principle of collecting poetry and prose in the same way, which includes moral human values and increases social relations. The author chose some of the information he used from his century, and others from literary sources in previous periods, among the sources of rhetoric and language. The importance of the manuscript is that it contains the official addresses and documents between the author and the sultan while he was a kadi. The method applied in the research is to reveal the texts as abandoned by the author, to dictate them and to verify the work. Again, it is to reveal the sources of the verse, hadith, poetry and prose writings in the text and to bring explanations in the closed places. The following conclusions were reached in the research: The book is one of the common cultural examples of its century, which shows the arts such as the science of bedi, such as seci, pun, and tibak. Again, the book contains conversations and correspondence about social customs, congratulations, condolences, and the like. Keywords: Arabic literature, investigation, Sherafüddin Al-Zarai, manuscript.
حاشية عيسى بن محمد بن عبيد الله الصفوي (ت953 ه) على تفسير البيضاوي( سورة الفاتحة ) دراسةً وتحقيقاً
The research deals with one of the precious scientific monuments, which is Hashiya on Tafsir Al-Qadi Al-Baidawi, Surat Al-Fatihah, by Qutb Al-Din Issa bin Muhammad Al-Safawi Al-Iji Al-Shafi'i Al-Husseini, who died (955 AH), one of the figures of the Ottoman era in the tenth century. The author explains what was hidden in his words, traces the sayings and opinions of scholars, and reveals the aspects of right and wrong in them within the method of reasoning and rational reasoning, and his approach to interpretation is generally based on the Book and the Sunnah. In the first chapter, the researcher sheds light on the author's life, revealing many of the scientific aspects existing in that era, by studying the author's personality, trips, professors and students. The research was also able to access a lot of important information about his lineage, surname and death. In the second chapter, he also studied the author's approach and sources and evaluated them, and clarified the names of the books and literature that he relied on, and also dealt with the advantages of the Hashiya such as the diversity of knowledge, especially since the author was a great figure of his time in jurisprudence, hadith, interpretation and logic, as well as his reliance on missing sources, which enhances the impact of this manuscript. In the third chapter, the researcher took care of the achieved text with transcription, interview, verifying of antiquities and attribution of verses and hadiths, with comments clarifying terminology and defining figures, sects and groups. The author has done well in presenting, arranging and coordinating the scientific material, but he has been extravagant in using the language of the region and their terminology, which is a clear effect of the era in the interest in mental sciences, especially the books of Sharif Al-Jurjani and Al-Saad Al-Taftazani. Nevertheless, the Hashiya remains important, with what has been transmitted from the views of the commentators, linguists, rhetoricians, jurists, fundamentalists and logicalists in explaining the secrets of Surat Al-Fatihah. Keywords: Tafsir, Hashiya, al-Badawi, Issa al-Safavi, Surat Al-Fatihah.
مفتاح خلاصة المفتاح للشيخ محمد بن أحمد بن محمَّد الطرسوسي دراسة وتحقيقاً
This book by Sheikh Muhammad bin Ahmad bin Muhammad al-Tarsusi al-Othmani is considered one of the most creative books on rhetoric and its explanation. Al-Fusih and its conditions explaining that, then he divided the book into chapters, chapters, and investigations, listing each chapter, chapter, or topic reviewing its divisions, then starting with each section defining it and mentioning evidence from the Qur'an and hadith - which is few - poetry and sentences, then it ends with mentioning a conclusion for each chapter or chapter, The Sheikh presents the sayings of al-Sakaki, the sayings of other scholars, weighting the saying that he sees, citing the evidence for what he went to from this saying, and you do not see an issue in which there is a disagreement and benefits, and the last of it mentioned about two pages from some wonderful benefactors which are not included in the key and clarification. As for my work in the book, I presented it first with an introduction and a study that included a translation of Sheikh Tarsusi and his era in which he lived, then he presented a study on the title of the book, his lineage, the methodology of the sheikh, and the books he relied on, then a description of the copying, methodology, and pictures of the copying, and as for the verified text, I collected what was available between My hand is from the copies, and I chose three of them, and made two copies without commenting except for a need, and I took care of the verified text by attributing every verse that came to the surah and the verse in which it was mentioned, and attributing every hadith to the original sources of the hadith Attributing every saying to its speaker, and a translation of every science mentioned and every book mentioned in the text.
شفاء الطالبين في شرح البردة للشيخ علي الكردي كان حيًّادراسة وتحقيقاً
Al-Burdah poem by Al-Busiri (d. 696 AH) is considered one of the most famous and greatest poems in praise of the Prophet. This poem has been explained by many explanations, including: the explanation of Sheikh Ali Al-Kurdi (he was alive in the year 1000 AH), which he called "Shifaa Al-Talibeen". This study aimed to make the book available to researchers and those interested in the poetry of praise of the Prophet, as well as to introduce Sheikh Al-Busiri, Sheikh Ali Al-Kurdi and his era, and his approach in commenting on the poem. This study relied on three written copies: the copy of Nour Osmaniye Library, the copy of Hafez Effendi Library, and the copy of Hassan Hosni Pasha Library in Turkey. The study followed the steps of the historical descriptive approach when studying the author's era and his personal and scientific life, and the scientific method in investigation and commentary in studying the manuscript and attributing what he referred to by returning to the appropriate sources. The conclusions of the study were as follows: The author wanted in his book a brief explanation of the poem Al-Burdah, as he started with an introduction to the poem, the reason for its composition, then he mentioned the reason for calling it Al-Burdah. He divided it into ten chapters, and after that he proceeded with the explanation, so he mentions the verse, then explains its vocabulary, then the syntax of the verse, then the quotient of the meaning, and the sheikh He adheres to this division in all his explanations. He discusses some issues without lengthening, and Al-Kurdi's explanation includes some benefits, comments on issues in hadith and belief. He mentioned the commentators' sayings, and a statement of his opinion on them, as well as his comments on rhetorical and presentation issues, The author also mentions the opinions of Issam al-Din ibn Arabzadeh and Sheikh Jalal al-Din al-Mahalli in his book. He comments on them, The commentator was distinguished by explaining the degrees of hadith, and discussing those who accuse Al-Busiri of adopting fabricated hadiths in some of the meanings of his poem. He excelled in all that was presented, which reflects a high scientific level, and his ability in the sciences of Arabic and Sharia sciences.
حاشية على شرح الـمنهج لنور الدين الـزَيَّادي (ت: 1063هـ) [من كتاب الـشركة الى كتاب الوقف](دراسةً وتحقيقاً)
The science of jurisprudence has a place and a high degree among all Islamic sciences, and it is considered one of the most important and strongest pillars and foundations that contains all sciences. so jurisprudence is an important basis in explaining and understanding the meanings of the Book of God Almighty, the Sunnah of His Messenger and the sayings of the jurists of the Companions, and standing in terms of what God wants, as far as human ability; It is important to take care of jurisprudence by scholars who have knowledge, wisdom and to devise jurisprudential issues, because the science of jurisprudence is for the sake of the sciences and the most honorable of them is a beacon of honor and glory. And after God Almighty gave me success, I was able to produce this valuable book, which is a very important footnote from the important footnotes on explaining the methodology after it was a manuscript on the shelves of libraries. And after the study recommended the importance of excavating the manuscripts and clearing the dust from their pages with white hands, determination and minds represented by those investigators who carried on their shoulders this great responsibility in conveying this trust in the most complete and optimal way as they could, the science of investigation is one of the sciences that we as Muslims must take great care of it, and that Islamic libraries need to highlight the knowledge of the advanced scholars in our Islamic world, which did not appear from their books, and this message was divided into two parts: The first section: the study section: This section was divided into two chapters, and the first chapter dealt with the life of the authors (Matan and commentary), and in the second chapter, the definition of the book and the author's approach. The second section: the book verification section: In it is the copy of the book and its verification, with proof of the differences between the two versions of addition or omission. Keywords: (jurisprudence - Noureddine Al-Ziyadi - Al-Shafi'i - footnote - manuscript
تفسير آية ﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ﴾ للشيخ محمد بن عدوان النابلسي كان حيَّاً سنة (1144ه)دراسةً وتحقيقاً
This thesis is directed to the study and investigation of the book of Sheikh Muhammad bin Adwan Al-Nabulsi (he was alive in 1144 AH), in which he dealt with the interpretation of the verse No. (53) from Surat Al-Ahzab, which is mentioned in the blessings of God and His angels to the Prophet, PBUH, and he named it: "Interpretation on a verse (ayah) ﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ﴾ Where the book dealt with the interpretation of the verse with a unique approach, and excelled in dividing it into ten requirements that fulfilled most of the vocabulary and meanings of the verse, with the help of different sciences such as: jurisprudence and its origins, hadith and language with all its sciences. The study dealt with a unique copy of the book in the author's handwriting, which is the copy of the Hassan Hosni Library in Turkey (preserved No. 100). The study also followed the historical descriptive approach when researching the author's biography, reviewing the features of the era in which he lived, the events that took place in it, and the most prominent scientific figures. Which led the scientific life at the time, and the study followed the method of investigation and commentary in the investigated section, by copying the text and adjusting it according to modern spelling rules, extracting Quranic verses and hadiths of the Prophet, attributing texts and sayings to their sources, extracting poetic verses and adjusting their texts. The study concluded with results, the most important of which are: the scientific value of Nabulsi's book in the chapter on the interpretation of the verses, as it reflected the reality of the prevailing culture at the time of the author, and the prevailing approach in interpretation. It contains the scholarly personality of the author, although he is not mentioned in biographies, but what he wrote in explaining the verse of prayer upon the Prophet, PBUH, indicates that he has extensive knowledge in many legal sciences, in addition to his mystical references that indicate his moderation, as he controlled the hadiths He commented on it whether it is valid or weak. He rejected many of the Sufis' opinions on the interpretation of Muqattaʿat Letters, and corrected some of them, and this indicates his ability and intellectual independence. Keywords: Interpretation(Tafsir). Nabulsi. Tafsir Ayah. Al-Ahzab. Salat 'Ala An-Nabi. Investigation.
حَاشيةُ الشّرْوَانـي عـلـى تَفْسِيـر البَيْضَاوِي"مُحـمـد بِنْ جَمـال الدّينِ رَمَضَان السكّري الشّرْوَانـي (1063 ه) "سُورةُ آلُ عِمْرَان" دِرَاسَةً وَتَحـقـيقاً
The researcher dealt with the part of the book (Al-Sherwani's Footnote on the Interpretation of Al-Baydawi) by Muhammad Ibn Jamal Al-Din Al-Sukkari Al-Sherwani (d.: 1036 AH). A group of students of Islamic sciences participated in the investigation of the book, and the share of it was Surat Al-Imran in full This book contained a large amount of meanings and reasons for the revelation of the verses and when investigating this part of the book Hashiyat al-Sherwani on the interpretation of al-Baydawi and followed in his study the methods used in the investigation of manuscripts. The thesis was divided into two parts: The first section: divided into two chapters: the researcher dealt in the first chapter with the study of the life of the owner of the footnote Al-Sherwani, and the author of the oval book, and the second chapter: devoted to the book study and analysis and includes, the ratio of the book to its author, the name of the book, what distinguishes the book, the description of the two written versions, the researcher's approach to the investigation, in addition to that the first and last page of copy (A) and the first and last page of copy (B) were placed, and the content of the book was analyzed. The second section contained the verified text, followed by sources and references.
1802-1820 yıllarına ait "Arnavutluk Ahvaline Dair Tahrirat" adlı el yazması eserin transkripsiyonu
Bu çalışma halen Arnavutluk Milli Kütüphanesi'nde orijinali bulunan "1802-1820 Yıllarına ait "Arnavutluk Ahvaline Dair Tahrirat" adlı el yazması eserin transkripsiyonunu ihtiva etmektedir. Eserin muhtevasını, Arnavutluk'un o dönemdeki siyasi ve ekonomik durumunu ortaya koyan ve özellikle zamanının en güçlü ayanlarından olan Tepedelenli Ali Paşa ile ilgili raporlar oluşturmaktadır. Tepedelenli Ali Paşa; XIX. yy. başlarında Osmanlı Devleti'nin zayıflaması ile beraber, merkezi yönetim tarafından kendisine emanet edilen yönetme erkini kötüye kullanarak, ölçüsüz bir şekilde zenginleşmiş, bu ölçüsüz zenginlik ve iktidar sarhoşluğu ile imparatorluğa başkaldırmıştır. Bu çalışma ile -tarihin derinliklerinde çok tartışmalı konuları ile kaybolmaya yüz tutan- 1802-1820 yılları arasındaki Arnavutluk'ta yaşanan olayların gün yüzüne çıkmasının kapısı aralanmıştır. Çalışma, tarihte Osmanlı-Arnavutluk, Arnavutluk Türkiye ilişkilerindeki olumlu-olumsuz tüm gelişmeleri objektif bir yaklaşım ile değerlendirilebilmesi için anahtar olabilecek raporları ihtiva ettiğinden, faydalı olacağı değerlendirilerek araştırmacıların dikkatine sunulmuştur.
Aristo'ya atfedilen anonim bir baytarnâme ve İbnü'l Avvâm'ın Filaha-i Tıptıye adlı eserinin 31-32. fasıllarının birleştirilmiş kitapçığı (Hindistan nüshası)
Bu tez, Hindistan Rampur Raza Kütüphanesinin, Türk El Yazmaları bölümünde 915 numara ile kayıtlı Aristo'ya atfedilen anonim bir baytarnâme fragmanı ve Filaha-i Tıptıye adlı eserin 31-32 numaralı fasıllarının birleşmesinden oluşturulmuş; 21 satırlı, 13 varaklı kitapçık üzerine yapılan dil incelemesi, çeviri metin ve açıklamalı dizin çalışmasından meydana gelmiştir. Ayrıca çalışmanın sonuna metnin tıpkı basımı da eklenmiştir. İlk baytarnâme yazarının Aristo olduğu kabul edilmektedir ve bu alanda yazılan birçok eser de Aristo'nun eserinden esinlenerek ona atıfta bulunularak yazılmıştır. Aristo'nun Eski Yunanca yazılmış olan Baytarnâme'si, ilk olarak Abbasiler Dönemi'nde Arapça'ya, daha sonra Arapça'dan Türkçe'ye çevrilmiştir. Bu teze konu olan yazma eser Aristo'ya atfedilmiş olsa da müellifi tam olarak bilinmemektedir. İncelenen bu küçük hacimli müstakil eserin birinci bölümünün konusu; atlar, atların hastalık ve tedavi yöntemleri, ırk özellikleri ve yetiştirilme usulleri üzerinedir. İkinci bölümü oluşturan Filaha-i Tıptıye ise evcil hayvanlardan olan keçi, koyun, eşek, katır, deve, öküz vb. hayvanların iyi ve kötü huylarını; cinslerinin belirgin özelliklerini, amaca uygun yetiştirme konusundaki püf noktalarını, hastalıklarını ve bunların tedavi yöntemlerini kapsamaktadır. . İncelenen bu küçük hacimli müstakil eserin konusu, başta atlar olmak üzere coğrafyamızda yaşayan keçi, koyun, eşek, katır vb. birçok hayvanın iyi ve kötü huylarını, cinslerinin belirgin özelliklerini, amaca uygun yetiştirme konusundaki püf noktalarını, hastalıklarını ve bunların tedavi yöntemlerini kapsamaktadır.
(تفسير سورة الفاتحة المسمَّى: (مفتاح الفاتحة) للشيخ حبيب بن علي بن إلياس، (ت 920 هـ). ( دراسة وتحقيق
The book Miftaah Al-Fatiha by Habeeb Bin Ali .is considered one of the finest works that went deep into this Surah and explained it in details, scrutiny and surveying. In the book, the author dealt with all explanatory aspects, both linguistically and grammatically, as well as aspects of the readings, based on their trustworthy, reasons and occasions of revelations and methods of drawing the Quran, inferring his sayings with the opinions of Hadith scholars, jurists and linguists. The author began his book with a precious introduction to the sciences of the Quran. The book also contains doctrinal issues that the author briefly went into. The author's method is based on explaining the Surah word by word, highlighting in each word the sayings of the great scholars and interpreters, derivation of its words according to linguists and the aspects of declension according to the grammarians, then he put the verses in a beautiful Sufi mould. The book is an extension of the Hadith scholars, especially the Sufis, and it contains fabricated hadiths. The author relied mainly on Al-Nasafi interpretation, and elaborated based on the important interpretations of the first six centuries. The book inclines toward the Sufism. The author's method is based on quoting and compiling, not innovation and creation. He is from an Ottoman Sufi school that believes that it is not permissible to interpret the Quran without knowledge, and there is no place for opinions, and he wrote a whole chapter regarding this issue. I collected the available written copies of the manuscript, studied them, and made the most accurate copies of the original, so I copied them with the counterparts of the other copies and recorded the differences in the margins. I referenced the hadiths, added the biography of the scholars mentioned in the book with an attribution to the sayings quoted by the author and explained the words and terms he mentioned. I presented my survey of the manuscript with a thorough study of the manuscript, the manuscript copies that I adopted and my approach in the survey, then I concluded the research by mentioning he most important results and recommendations that I reached through the work. Keywords: Miftaah Al-Fatiha, Quran, Tafseer, Habib b. Ali
حاشية جلال الدين محمّد بن أسعد الصّديقي الدّوانيّ (ت 918ه) على تفسير البيضاويّ (سورة الفاتحة) دراسة وتحقيق
This research deals with the examination and verification of Jalal Al-Din Al-Dawwani's annotation on Tafseer Al-Baydhawi (Surah Al-Fatiha) by shedding light on a part of the historical heritage of the Islamic Ummah. The research is divided into two chapters. In the introduction, the importance of this annotation, the reasons that led the researcher to review this work, and the most important difficulties encountered by the researcher during this study are explained. In the first chapter, Al-Baydhawi's life was discussed, his name, tag, nickname were stated, then his birth, growth and death, then his scientific life were mentioned and his masters, students, books, his place in the world of science, and the words of scholars about him were given. Afterwards, his tafsir was explained in brief and the method he followed in tafsir was explained. In the second part of the chapter, the life of Jalal Al-Din Al-Dawwani is explained as well as his teachers, students, books, his place in the world of science and the praises of scholars about him are conveyed. In the second chapter, the definition of the manuscript, the life, lineage, method and scientific importance of its author are emphasized, the concept of the annotation and the history of its emergence are mentioned, and the quality of the copies and the method followed in the investigation are explained. In the second part of the chapter, the analyzed text was emphasized, then the research was completed with the conclusion part and in this part, the most important conclusions of the researcher were given. Praise be to Allah, the Lord of the worlds. Keywords: Hashiyah Al-Dawwani,Inspection and Investigatio, Tafsee Al-Baydhawi, Jalal Al-Din al-Dawwani, Surah Al-Fatiha .
Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan tefsirle alakalı el yazması eserler
Yazma eserler ilmî ve kültürel birikimin bize ulaşmasında başat rol oynar. Bundan hareketle bu çalışmada Kur'an-ı Kerim'i anlamamıza vesile olan tefsir alanına dair Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi'nde bulunan yazma eserler konu edilmiştir. Çalışmayla konu edilen yazma eserlerin bir düzen içerisinde tespit ve tahlilinin yapılması amaçlanmaktadır. Birinci bölümde yazının ve yazma eserlerin önemine değinilmiş, Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi'nin tarihçesi verilmiştir. İkinci bölümde ise zikredilen kütüphanede bulunan tefsire dair yazma eserlerin tespiti ve kısaca tanıtımı yapılmıştır. Ayrıca eserin müellifinin bulunup bulunmaması, tefsir alanına ait olup olmaması konu edilmiştir.Son bölümde ise yazma eserler ve müellifleri hakkında bilgiler verilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Netice itibariyle tespit edilen eserlerle ilgili bilgi yanlışları düzeltilmeye ve belli bir kütüphane özelindeki tefsire dair yazma eserler hakkında toplu bilgilere ulaşılabilecek bir veri oluşturulmaya çalışılmıştır. 2022, XV+91 ANAHTAR KELİMELER:Tefsir, Yazma eser,Hasan Paşa, Kütüphane
Abdulganî Karabâğî'nin Şerhu'l-muhtâr adlı kitabının edisyon kritiği değerlendirilmesi (Edisyon kritik)
Bu çalışma edisyon kritik yani tahkik diye isimlendirilen bir çeşit literatür değerlendirme çalışmasıdır. Araştırmamıza konu olan eser, Hanefî mezhebi alanında yazılmış, dört meşhur metinden birisi olarak kabul edilen el-Muhtâr isimli eserin şerhlerinden Şerhu'l-Muhtâr'dır. Osmanlı fakihlerinden Abdulganî Karabâğî Efendiye ait olan bu el yazma eserin edisyon kritiğini yaparak müellifin usülünü ve eserin muhtevasını değerlendirdik. Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş, araştırmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve müellif Abdulganî Karabâğî'nin hayatı hakkındadır. İkinci bölümde eserin yazılış nedeni, ihtiva ettiği konular ve bu konuların işleniş tarzından bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde Karabâğî'nin fıkhî tercihleri, mezhep içi tercihleri bu tercihlerde kullandığı lafızlar ve diğer mezheplere yaptığı atıflar ele alınmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise Şerhu'l-Muhtâr'ın eldeki mevcut nüshası ve tahkikte izlenen yol anlatılmıştır.