آيات التسخير في القرآن الكريم دراسة وصفية تحليلية

İnsanoğlunun, evreni ve hayatını idame ettirebilmesi için Allah'ın kendisine bahşettiği nimetleri tefekkür etmesi, kendisine tevdi edilen halifelik ve Allah'a karşı kulluk vazifelerini hakkıyla ifa etmesine yardımcı olur. Kur'ân'da geçen teshîr âyetleri Allah'ın eşsiz kudretine ve evrendeki muhteşem nizama delalet eder. Nitekim evrenin eşsiz bir düzenle işlemesi akılları hayrete düşürmekte, yaratıcıya boyun eğdirip O'nun uluhiyetini kabule zorlamaktadır. Bu araştırmada, Kurân'daki teshîr âyetleri, Allah'ın ilahlığı, birliği, bilgisi, gücü ve mülkünün ispatına delil olması açısından incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmada gece ve gündüzün, dört mevsimin sürekli dönüşümlerinin, dünya ve ayın hareketlerinden kaynaklandığını, bu süreçlerin ve olayların devamlılığının ise Allah tarafından bize musahhar kılındığını ifade eden kozmik âyetleri ele alınmıştır. Araştırmada "teshîr" kavramı, Kurâ'n-ı Kerim'deki anlamları ve ilişkileri açıklanmış, teshîr türleri ve teshirin hikmeti üzerinde durulmuştur. Ayrıca müsahhir (müsahhar kılan aşkın kudret) ile müsahharün leh (kendisi için müsahhar kılınan), müsahhar (müsahhar kılınan varlık) ile müsahharün leh (kendisi için müsahhar kılınan) arasındaki ilişki çalışma kapsamında ele alınmıştır. Teshîr âyetlerinin tefsiri incelendiğinde bu âyetlerin her zaman ve mekâna uygun birtakım gayeler, hikmetler ve bütün insanlık için öğütler barındırdıkları görülecektir. Ayrıca bu âyetler Hz. Peygamber'in doğruluğuna dair birtakım bilimsel kanıtlar ve insan aklının algılayamayacağı kozmik mucizeleri ortaya koyar. Bu âyetlerde Allah'ın insanoğluna bahşettiği nimetler vurgulanmış ve insanların bu nimetlerden doğru bir şekilde nasıl yararlanabilecekleri, Allah'ın rızasını kazanacak şekilde bu nimetleri nasıl kullanabilecekleri, aksi davranmaları durumunda bu nimetlerin Allah'ın gazabını celbe sebep olabilecekleri açıklanmıştır. Bu âyetlerde yer alan hakikatler, materyalist ve natüralist filozofların iddialarını, akıl yoluyla ve kesin delillerle çürütmektedir. Bu araştırmada, tefsir kaynakları, 'ulumu'l-Kur'ân literatürü, dil, belagat ve ilmî mucize alanında yapılan çalışmalardan yararlanılmıştır.