التحليل الدّلالي لمفهوم العمران في القرآن

Kur՚ân kelimesinin yapısının önemine işaret eden kavramlar, Kur՚ân՚ın evren, yaşam ve insan vizyonunu tanımlamada bir bilgi hazinesi olarak sayılır. Kur՚ân sözlüğündeki bu temel kavramlardan biri de (el-'imrân) kavramıdır. Zira bu kavram, Mekke ve Medine dönemlerinin temsil ettiği Kur՚âni bir vizyona ve sonrasında kozmik ve yasal kanunlara uygun olarak bir insan medeniyeti inşa etmenin temellerini atmasıyla zuhur eden bir kavramıdır. Bu araştırma, ister vahyin nüzulü sırasında (salt anlam) olarak bilinen sözlük bağlamında, ister sonraki sözlüklerde (Kur՚ânın nüzulünden sonra) temsil ettiği EL-'imrân sıralı anlamlarında olsun, (el-'imrân) kelimesini semantik çözümleme açısından incelemektedir. Ayrıca bu araştırma, (el-'imrân) kavramının Kur՚ân vizyonuna yaklaşan bilgiye ulaşmak adına, Kur՚ân kelimesinin (el-'imrân) önemini merkezi bir kelime olarak ortaya koymaya ve ana kelime için yakın kelimelerin ve eş anlamlı ve zıt kelimelerin izlenmesinde temsil olunan bir bilgi ağının oluşturulmasına dayanmaktadır. Şöyleki, Kur՚ân-i Kerim'deki (el-'imrân) kelimesinin yapısı, vahiyden önce veya sonra birden çok bağlamda kullanılan diğer sözlük ve sözlüklerin geri kalanını görmekle ayrıcalıklı olur. Kur՚ân sözlüğündeki (el-'imrân), vahiy ile ilgili kendine özgü bir içeriğe sahip bir bağlamda gelmektedir. Zira o, madde ve ruhu birleştirir. Ayrıca insanın yaratılışının ilk vazifesine uygun olarak ki o da Cenab-ı Hakka imana bağlı olarak yeryüzünde şehirleşmenin gerçekleştirilmesi yoluyla Cenab-ı Hakk'a ibadettir' insan varoluş amacına ulaşmak için halef ve tashir (müsahhar Kılma) manzumesi çerçevesi dışında (el-'imrân) kavramının genel vizyonunu anlamamız mümkün değildir. Bu araştırma, İstanbul Üniversitesi İslami Araştırmaları Programında yüksek lisans yapmak üzere takdime edilen (Kur՚ân՚da EL-imrân kelimesinin Semantik Analizi) başlıklı bir tez niteliği taşımaktadır. Araştırma üç bölüme ayrılmıştır: Birinci bölüm: (el-'imrân) kavramının tarihsel dilbilimsel araştırmasını içerir. İkinci bölüm: (el-'imrân) kavramının salt bağlamının önemini ihtiva eder. Üçüncü bölüm ise; (el-'imrân) kavramının sıralı anlamlarını ele alır. Bu bölümde bu kavrama karşı müfessirlerin vizyonundan, peygamberin sünnetinde nasıl varit oluşundan, müfessirlerin asırlar boyunca bu kavrama bakış açılarından, kavramdan kastedilen vizyonundan ve modern mefhumundan bahsettim. ANAHTAR KELIMELERI: el-'İmrân, Semantik alan, art zamanlı anlam, eş zamanlı anlam, Kur'âni Dünya Görüşü, Temel anlam, bağlam, sözlük.