İdrîsîler Devleti (172-375/788-985)

İdrîsîler Devleti, Hz. Ali'nin oğlu Hasan'ın torununun oğulları tarafından kurulmuştur. Ehl-i Beyt'ten olan Hüseyin b. Ali, Abbasîler Devleti'nin kötü tutumuna isyan edince, Hüseyin b. Ali ve taraftarları ile Abbasî ordusu Fâh adı verilen mevkide karşı karşıya geldi. Yapılan savaş neticesinde Hüseyin b. Ali ve destekçilerinin birçoğu öldürüldü. Ancak Hz. Ali'nin torunlarından Yahya b. Abdullah ile İdrîs b. Abdullah kurtulmayı başardı. Yahya, Deylem tarafına kaçtı. Ancak kısa süre sonra bir hile ile yakalandı ve öldürüldü. İdrîs b. Abdullah ise, Mağrîb (Kuzey Afrîka) bölgesine kölesi Raşîd ile kaçarak bölgedeki Berberîlerin desteğini arkasına almak suretiyleİdrîsîler Devleti'ni kurmayı başardı. İslam adına büyük eserler inşa eden İdrîsîler Devleti'nin özellikle ilk iki hükümdarı ve halefleri şehirler kurarak medenileşme ve İslamlaşma hususunda başarılı olmuşlardır. Ancak zaman içerisinde kaybolan bu eserlerden sadece Fas Şehri ayakta kalmayı başarmıştır. On üç hükümdarın başa geçtiği ve yaklaşık iki yüz yıl ayakta kalan İdrîsîler Devleti, yıkılış sürecinde bazen Fâtımîler bazen de Endülüs Emevî Devleti'ne bağlı bir emirlik haline geldi. Son hükümdar II. Hasan zamanında Endülüs Emevîleri tarafından ortadan kaldırıldı.