مفهوم النحو التعليمي وأثره في تعليم العربية للناطقين بغيرها: دراسة نظرية -تطبيقية

Bu tez, günümüz dil öğretim metotlarından olan eğitici nahiv kavramını ve eğitici nahiv için uygulamaları ele almaktadır. Bu yeni yaklaşımın tasavvurunu tam olarak ortaya koymak için tez, nahvin mahiyetinin, onu ortaya çıkaran sebeplerin neler olduğu ve tarihi süreçte nahvin nasıl geliştiği sorusundan yola çıkarak başlamıştır. Bu konu ile ilgili sosyal ve dini sebeplerin nahvin çıkmasında büyük rol oynamış olduğu, ancak İslami ilimlerin gelişmesiyle beraber nahiv de gelişip farklı bir metot ve tavır almış ve dolayısıyla nahvi ekoller arasında ihtilaf ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durumda dilbilimciler, eser yazarken bu ihtilaflara değinmeye mecbur kalmışlar ve bu tahavvülün neticesinde Arapça öğrenmek her geçen gün zorlamıştır. Bu bağlamda Yunan felsefesi ve Aristo mantığının nahiv eserlerinde ve metotlarında etkili olduğunu görebiliriz. Bütün bunlar uzmanları Arapça grameri öğrenmek ve öğretmek için yeni bir yaklaşım ve metot aramaya sevk etmiştir. Yapılan araştırmalar, gramer kaidelerinin cümle içerisindeki işlevlerini açıklayan yeni bir şerh metodunun ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Bu yeni yaklaşım eğitim bilimlerindeki ve dilbilimlerindeki gelişmelere dayanmaktadır. Bu iki bilimin, eğitici nahvin ortaya çıkmasında büyük tesiri vardır. Diğer taraftan tez, eğitici nahvin ortaya çıkmasında gerçek ve metotsal sebepleri ele almıştır. Bu sebepler, gerek Araplar ve gerekse Arap olmayanların öğrencilerin Arapça ve özellikle nahiv öğrenme konusundaki gördükleri zorluklarda somutlaşmaktadır. Buna ilave olarak hedef dili öğrenmedeki amaç farklılığı da bu durumu olumsuz etkilemektedir. Nitekim özellikle öğrencilerin Arapçayı öğrenmekten maksatları uzmanların maksatlarından farklıdır. Zira öğrenciler dilbilgisi öğrenirken iletişim kurabilmek için öğrenir, bu ihtilaf, ders anlatma metodunun ve ders kitabının muhtevasının farklı olmasını gerektirir. İşte bu tez, dilbilgisini kolaylaştırmak amacıyla yazılan eserleri eğitici nahvin mefhumuna göre değerlendirmektedir; bu eserlerin çoğu daha basit ve kolay görüşleri seçmek, nahiv konularını yeniden düzenlemek ve bazı gördüğü gereksiz bilgileri hazfetmekle iktifa ettikleri tespit edilmiştir. Tezin son bölümünde biz dilbilgisi dersi vermek ve anlatmak için bazı teorik ilkeler sunduk. Bu ilkelere göre uygulamalı dersler tasarladık. Bu dersleri daha sonra ilahiyat hazırlık sınıf öğrencileri ve Dini Yüksek İhtisas Merkezinden oluşan bir gruba verdik. Derslerden sonra öğrencilerin ankete verdiği cevapları tahlil ederek sonuçları tespit ettik.