0-24 ay arası bebeklerde dil edinim süreci ve dil gelişimini destekleyen etkinlik örnekleri

Dil, iletişimi sağlamak amacıyla kullanılan en önemli ve etkili araçtır. Bebeklerin dil serüveni anne karnında başlamakla birlikte doğduktan sonra da hızlı bir şekilde devam etmektedir. Bebekler dil gelişimi açısından doğdukları andan itibaren alıcı konuma gelirler. Belli bir süre sonra insan seslerini hatta annelerinin seslerini bile diğer seslerden ayırt edebilirler. Bebeklerin ağlama seslerinde de zamanla farklılıklar görülmektedir. İhtiyaçlar farklılaştıkça ağlama sesleri de onlara göre şekillenir. Bebeğin ağlamasının onun ihtiyaçlarını karşılayan kişi için bir anlamı olsa da bebek henüz dikkat çekmek için ağlama aracını kullanmamaktadır. Bu dönemde ağlama daha çok açlık, soğuk ya da sıkıntı gibi içsel durumlara verilen içgüdüsel bir yanıttır. Devam eden süreç içerisinde bebeğin dil gelişimi ile birlikle ağlama davranışında ters orantılı bir şekilde azalma görülmektedir. Dil gelişimi ile beyin arasında yakın bir ilişki olmakla beraber beyin gelişiminin yaklaşık %70'inin kazanıldığı 3 yaşına kadar belirgin bir şekilde anlamlandırılmış dil ediniminin ortaya çıkması beklenmektedir. Doğumdan sonraki ilk 3 ayda dil gelişimi ses düzeyinde, 3-9 ay arası kelime parçası, 9-18 ay arası cümle düzeyinde, 18-36 ay arasında ise anlam düzeyinde dil edinimi gerçekleşir. Dil edinimindeki bu sıralama aynı kalırken bu gelişimin hızı fizyolojik ve genetik özellikler, cinsiyet, bilişsel ve nörolojik gelişim, sosyal çevre ve etkileşim, aile-çocuk arasındaki sözel iletişim düzeyi, sosyoekonomik ve sosyokültürel özellikler gibi çeşitli faktörlerden etkilenebilmektedir. Bu çalışmanın amacı 0-24 ay arasındaki bebeklerin dil gelişim süreçlerinin ne şekilde ilerlediğini gözlemlemek ve bu aylarda bebeklerin dil gelişimini destekleyecek etkinlik önerilerini sunmaktır. Çalışmanın verileri, bir annenin 0-24 ay arasındaki bir bebeği için tuttuğu günlükler ve gözlem notlarından elde edilmiştir. Günlükler ve gözlem, nitel araştırma olanakları göz önünde bulundurularak incelenmiş, 0-24 ay arası aylardaki dil gelişimine ait elde edilen sonuçlar literatürdeki bilgilerle karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, 0-24 ay arası aylardaki dil gelişimini gösterdiği gibi çocuğun dil edinimi sürecinde nasıl ve hangi etkinliklerle desteklenmesi gerektiğini de açığa çıkarmaktadır. Çalışma sonucunda, literatürde var olan dil edinim süreçlerinin incelenen bebeğin gelişimiyle çoğunlukla uyumlu olduğu, bazı özelliklerin ise farklılıklar gösterdiği, bebeklerin kendileri için hazırlanan etkinliklere olumlu tepkiler verdiği görülmüştür.