1,2-siklik sulfamidatlar ile kiral piperidin sentezine [3+3] halkalama stratejisi

Visinal aminoalkolerin hidroksil grubu nükleofilik sübstitüsyona karşı 1,2-siklik sülfamidat oluşumu ile aktifleştirilmesi aziridinlerin reaktiflik profiline potansiyel bir alternatif sağlar. Bununla birlikte 1,2-siklik sülfamidatların kimyası bazı avantajlara sahiptir. Bu avantajlar sübstitüsyonun yer seçimli olarak C-O bağında cereyan etmesi ve azot üzerinde herhangi bir aktifleştirici gruba ihtiyaç bulunmamasıdır. 1,2-Siklik sülfamidatların çeşitli nükleofillerle sübstitüsyon reaksiyonları organik sentezin farklı alanlarında yeni kullanılmaya başlamıştır. Karbon kökenli nükleofiller ile sübstitüsyonu yeni bir C-C bağı oluşturarak fonksiyonel kiral aminlerin sentezine olanak sağlaması özellikle önemlidir. Bu bağlamda, kiral 1,2-Siklik sülfamidatların sentetik fonksiyonel karbon nükleofillerine karşı reaktivitesi organik sentezde yeterince incelenmemiştir. 1,2-Siklik sülfamidatların bazı kararlı karbanyonlar (çoğunlukla enolatlar) ile etkili sübstitüsyon yaptıkları bilinmesine rağmen, asetilenik sübstitüsyon reaksiyonları konusunda literatürde bir çalışma bulunmamaktadır.Bu çalışmada, bazı temel L-amino asitlerden türemiş 1,2-siklik sülfamidatlar (fenilalaninol (3a), alaninol (3b), valinol(3c), norvalinol (3d) ve prolinol sülfamidat (3e)) literatür yöntemleriyle sentezlendi. Sentezlenen sülfamidatların asetilenik sübstitüsyon reaksiyonları ilk olarak lityum metilpropiyolat ile araştırıldı, ancak çözeltideki muhtemel karasızlık probleminden dolayı bu anyon oluşturulamamıştır. Kararlı propiyolat anyon eşdeğeri olarak ester karbonili ortoester şeklinde korunmuş türevi trietil ortopropiyolat kullanımı çalışıldı. Bu bileşik literatür yöntemiyle trietil ortopropiyonatdan sentezlendi.Sentezlenen sülfamidatlar (3a-d) lityum trietil ortopropiyolat ile etkili sübstitüsyon yaparak N-sülfamat ara ürünlerini (14a-d) oluşturmuştur. Ara ürünlerin asidik hidrolizi amino grubunu serbest bırakarak ortoester grubunu etil esterlerine dönüştürmüştür. Yer değiştirme ürünleri fonksiyonel ? -amino- ? , ? -doymamış ester (15a-d) bileşikleri yüksek verimlerde (89-91%) sentezlendi. Bu amino esterlerin (15a-d) paladyum katalizörlüğünde hidrojenasyonu üçlü bağı doyurarak, benzil koruma grubunu molekülden uzaklaştırmıştır. Dibenzillenmiş doymuş türevlerinin reaksiyon ortamında kısmi halkalaşması sonucunda ilgili laktam bileşiklerini oluştuğu gözlenmiştir. Halkalaşmanın tamamlanması için ham reaksiyon karışımlarının toluen içinde kaynatılması sonucunda aminoasitlerden türemiş laktam bileşikleri (17a-d) yüksek verimlerde (83-89 %) sentezlendi. Geliştirilen bu yöntem 1,2-siklik sülfamidatları kullanarak 2-sübstitüe piperidin sisteminin asimetrik sentezine yeni bir [3+3] haklama stratejisi oluşturmaktadır.Ayrıca prolinol sülfamidatın (3e) ile lityum trietil ortopropiyolat sübstitüsyon reaksiyonu çalışmasında problemler ile karşılaşılmıştır. Reaksiyonu bir ara ürün oluşturduğu gözlendi, fakat bu ara ürünün yapısı tam olarak aydınlatılamadı.Bu ara ürünün yapısının belirlenmesi noktasında daha detaylı araştırmaya ihtiyaç vardır.Çalışmada sentezlenen bileşiklerin yapıları IR ve 1H ve 13C NMR tekniklerini kullanarak gerçekleştirilmiştir. Daha önce literatürde sentezlenen bileşikler için, elde edilen spektroskopik sonuçlar literatür ile uyum içindedir. Bu çalışmada ilk defa sentezlenen bileşiklerin yapıları benzer yapılar doğrultusunda IR ve 1H ve 13C NMR spektrumları ile aydınlatılmıştır