1 ay-5 yaş arası çocuklarda ileri hidrolize ve amino asit formül kullanımının incelenmesi

Giriş: Standart beslenmenin nutrisyonel ihtiyaçları karşılayamadığı durumlarda ve/veya primer hastalığın yönetiminde tıbbi beslenme tedavileri kullanılmaktadır. Kronik ve/veya ağır hastalığı olan çocuklarda erken dönemde ve uygun beslenme desteğiyle mortalite ve morbiditenin azaldığı bilinmektedir. Çalışmamızda ileri hidrolize (İHF) ve amino asit (AAF) formüller kullanılmış olguların klinik özellikleri, bu tedavinin nutrisyonel durum üzerine etkileri incelenmiştir. Metot: Bölümümüzde, İHF ve AAF başlanan, yaşları 1 ay-5 yaş arasındaki olguların tıbbi kayıtları geriye dönük incelenerek, primer hastalıkları, formula başlama endikasyonları, beslenme öyküsü, veriliş yolları, formula kullanımı sırasında gastrointestinal yakınmaları, nutrisyonel antropometrik ölçümleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Dahil edilme kriterlerine uygun 137 olgudan, verileri kullanılabilir 90 çocuk çalışmaya alındı. Olguların 50'si erkek (%55.6), 40'ı kız (%44.4), yaş ortalaması 9.9±11.2 aydı (1-59 ay). Yirmi-üç olguda (%25.6) besin alerjisi, 21'inde (%23.3) malabsorpsiyon, 20'sinde (%22.2) kistik fibrozis, 20'sinde (%22.2) kolestaz, 6'sında (%6.7) kısa bağırsak sendromu nedeniyle İHF/AAF başlanmıştı. Olguların 36'sına (%40) AAF, 54'üne (%60) İHF verilmişti. Olguların 71'i (%78.4) oral, 14'ü (%15.6) nazogastrik tüp, 5'i (%5.6) perkutan endoskopik gastrostomi yoluyla beslenmişti. Olguların %10'ununda tüm nutrisyonel ihtiyaçlar bu formüllerle, geri kalanlarda ise yaşına ve primer hastalığına uygun beslenme rejimlerinin yanı sıra kullanılmıştı. Formüllerin kullanım süreleri 18.4 ±21 aydı (1ay-10 yıl). Formül başlandıktan sonraki 1., 3., 6., 15., ve 18. aylarda vücut ağırlığı SDS'lerinde (p<0.05), boy SDS'lerinde 1.,3., 6. ve 18. aylarda (p<0.05), vücut kitle indeksi SDS'lerinde izlemlerinin 6., 15. ve 18. aylarda artış gözlendi (p<0.05). Başlangıçta malnütrisyonu olan olguların tedavinin 3. ayında %43'ü, 6. ayda %64'ü, 15. ayda %67'si, 18. ayda %80'inde malnütrisyon tedavi edilmişti (p<0.05). Formüllerin kullanımı süresince belirgin gastrointestinal yakınma gözlenmedi. Sonuç: 1 ay-5 yaş arası çocuklarda, besin alerjisi, kistik fibrozis, kolestaz, malabsorpsiyon, kısa bağırsak sendromu endikasyonları ile beslenme destek tedavisinde kullanılan AAF ve IHF'ler, 18 aylık izlem süresinde optimal büyümeyi desteklemekte, vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi persentili ve standart sapma skorlarını arttırmakta ve malnütrisyonun %80 oranında düzeltilmesine katkıda bulunmaktadır. Nutrisyonel durum üzerine en etkili veriliş yolu oral yol olup bunu nazogastrik yol izlemektedir. Formüllerin kullanımı sırasında formüllerle ilişkili belirgin yakınma saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Amino asit formül, ileri hidrolize formül, beslenme yolu, besin alerjisi, malnütrisyon, kistik fibrozis, kısa bağırsak sendromu, çocuk, bebek